mở đầu nêu lên tổng quan chung và bối cảnh thực hiện nghiên cứu của đề tài “Thương hiệu cá nhân trên mạng xã hội của sinh viên: Nghiên cứu tình huống sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG TP. Chương II: Cơ sở lý thuyết Chương 2 cung cấp những nền tảng lý thuyết, các khái niệm có liên quan đến đề tài xây dựng thương hiệu cá nhân dựa vào quá trình nghiên cứu, lược khảo các tài liệu đi trước ở trong và ngoài nước. Đồng thời, nhóm cũng chỉ ra được những kết quả và hạn chế của những bài nghiên cứu trước, đưa ra khoảng trống và định hướng điểm mới cho đề tài nghiên cứu của nhóm. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu đưa ra mô hình nghiên cứu ban đầu cho đề tài, và trình bày các nhân tố có ảnh hưởng đến việc xây dựng một thương hiệu cá nhân thành công ở sinh viên.
Chương III: Thiết kế nghiên cứu Trình bày chi tiết quy trình tiến hành nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu để tiến hành khám phá sự ảnh hưởng của các nhân tố đến việc xây dựng thương hiệu cá nhân thành công ở sinh viên thông qua các phương pháp: Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha và hệ số tương quan Pearson, kiểm định nhân tố khám phá EFA và phương pháp phân tích nhân tố khẳng định CFA. Chương IV: Kết quả nghiên cứu Trình bày kết quả sau khi sử dụng các phương pháp kiểm định hệ số Cronbach's Alpha, hệ số Pearson, nhân tố khám phá EFA và nhân tố tố khẳng định CFA và thảo luận kết quả nghiên cứu. Chương V: Kết luận và đề xuất hàm ý Nhóm nghiên cứu tiến hành đưa ra kết luận chung cho mô hình nghiên cứu, từ đó đưa ra những đề xuất và kiến nghị giúp sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG TP.HCM có thể xây dựng thương hiệu cá nhân để tìm kiếm việc làm một cách tối ưu hơn. Ngoài ra, nhóm cũng trình bày những mặt hạn chế còn tồn đọng trong quá trình thực hiện bài nghiên cứu và đưa ra một số định hướng cho những bài nghiên cứu trong tương lai về lĩnh vực có liên quan.
6 CHƯƠNG II. Các khái niệm có liên quan 2. Thương hiệu cá nhân Từ khi khách hàng ngày càng quan tâm và trở nên nhạy cảm với một loại hàng hóa hoặc dịch vụ, đồng thời chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của quảng cáo trong việc đưa ra quyết định mua hàng thì việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm và dịch vụ trở thành thành nhu cầu cấp thiết của doanh nghiệp. Sự phát triển của khái niệm thương hiệu sản phẩm và thương hiệu công ty đã đặt nền tảng cho khái niệm “thương hiệu cá nhân”.
Tom Peters (1997) đã thực hiện nhiều nghiên cứu về thương hiệu cá nhân và đưa ra khái niệm này trong công trình của mình. Tom Peters cho rằng các nhà quản lý cấp cao thường tập trung vào sản phẩm và dịch vụ cung cấp nhưng yếu tố quan trọng nhất dẫn đến thành công trên thị trường nằm ở những người lao động, nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Xây dựng thương hiệu cá nhân là quá trình biến bản thân và chuyên môn của bạn thành một thương hiệu, giống như các thương hiệu công ty, sản phẩm. Nói cách khác giá trị cá nhân của con người được thể hiện qua nó (Arora&Stoner, 2009).
Mặc dù thuật ngữ “thương hiệu cá nhân” hoặc “thương hiệu con người” mới xuất hiện gần đây nhưng việc xây dựng thương hiệu cá nhân đã có từ rất lâu, gắn liền với sự phát triển của tương tác giữa con người và xã hội (Braudy, 1997). Trong xã hội ngày nay, việc xây dựng thương hiệu đã đạt đến một tầm cao mới và không chỉ là phương pháp mà các công ty áp dụng để trau dồi thương hiệu của họ mà là điều mỗi cá nhân nên làm cho chính mình để trau dồi thương hiệu của mình (Holmberg& Strannegård, 2015). Không giống như hàng hóa và sản phẩm, con người sở hữu thương hiệu cá nhân nội tại nhờ những đặc điểm về tính cách, năng lực, kinh nghiệm và sự phát triển từ quá khứ cũng như sự tương tác với những người khác trong cộng đồng – dù có chủ ý hay không (Rangarajan và cộng sự, 2017). Điều này được gọi là xây dựng thương hiệu cá nhân hoặc tiếp thị bản thân và ngày nay không những đã trở nên thiết yếu mà còn rất quan trọng đối với sự thành công trong nghề nghiệp (Arruda, 2002).
Mặc dù việc tiếp thị bản thân mới xuất hiện được hơn một thập kỷ nhưng nó đã được thực hiện bởi cả các ngôi sao điện ảnh, thể thao và nhạc pop cũng như các nhà lãnh đạo trong kinh doanh và chính trị trên toàn thế giới (Shepherd, 2005). Người nổi 7 tiếng thường được người quản lý coi là “sản phẩm” để quảng bá tên tuổi thành công. Vì vậy, mọi sự xuất hiện và phát ngôn trước công chúng đều vô cùng quan trọng vì hình ảnh của họ đều phụ thuộc vào điều này (Koku, 1995). Theo Klein (2001), chiến dịch của Nike với Michael Jordan là bước khởi đầu cho việc quảng bá bản thân với tư cách là một thương hiệu mang tên thương hiệu Jordan.
"Thương hiệu của một công ty cũng giống như danh tiếng của một con người. Bạn có được danh tiếng bằng cách cố gắng làm tốt những việc khó khăn" (Fleming, H. Ngày nay, ý nghĩa của thương hiệu không chỉ là một yếu tố nhận dạng, như Dolak (2008) tuyên bố rằng nó còn giống như một thực thể có thể nhận dạng được và hàm ý cho các giá trị cụ thể. Nói một cách đơn giản, thì thương hiệu chính là lời hứa cho các giá trị mang lại.
Như đã đề cập thì xây dựng thương hiệu cá nhân và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm hay dịch vụ có mối liên hệ mật thiết với nhau. Cả hai đều hướng đến mục tiêu tạo dựng sự khác biệt và nổi bật giữa thị trường cạnh tranh thông qua những năng lực và đặc điểm riêng biệt của bản thân (Boztepe, 2019). Việc xây dựng thương hiệu cá nhân bắt đầu từ việc bạn nhìn nhận bản thân như một “thương hiệu”, nghĩa là bạn cần xác định những gì bạn muốn người khác biết đến bạn và tạo hình ảnh của bạn một cách nhất quán trên các kênh truyền thông khác nhau trên mạng xã hội. Khái niệm xây dựng thương hiệu cá nhân ngày nay được áp dụng rộng rãi trên nhiều lĩnh vực từ chính trị, giải trí đến truyền thông xã hội và đặc biệt là thị trường việc làm (Sugihara và cộng sự, 2019; Grande, 2014).
Điển hình trong các tài liệu nghiên cứu, việc xây dựng thương hiệu được áp dụng cho các sản phẩm, dịch vụ, công ty và tập đoàn (Handelman 2006; Stern 2006). Những tiến bộ gần đây đã bắt đầu xây dựng thương hiệu cho các cá nhân vì điều đó đang trở nên quan trọng trong văn hóa doanh nghiệp ngày nay (Hearn 2008). Dưới sự thay đổi của các công nghệ truyền thông mới trong mọi lĩnh vực đời sống và công việc, những thay đổi trên thị trường lao động, xây dựng thương hiệu cá nhân đòi hỏi nhiều yếu tố như chiến lược, năng lực, sự khác biệt, đối tượng mục tiêu và hiệu suất hoạt động theo nghiên cứu của Shafiee và cộng sự (2020). Covey (1989) nhấn mạnh rằng xây dựng thương hiệu cá nhân là về những giá trị bạn tạo ra và cách mọi người hình dung về bạn qua những giá trị đó.
Trong cuốn sách “7 thói quen hiệu 8 quả” (The 7 Habits of Highly Effective People) của ông cũng đã nêu lên quan điểm rằng một người có thể đạt được các thành tựu quan trọng trong thế giới kinh doanh qua việc phát triển bản thân một cách có ý thức (Begin With The End In Mind) nhằm nâng cao vị thế của bản thân dưới hình thức cao nhất của lần sáng tạo bằng tinh thần của một cá nhân, gia đình hoặc tổ chức. Bên cạnh đó, một thương hiệu cá nhân thành công cần có mục tiêu cá nhân rõ ràng, có bản sắc riêng và mạch lạc dựa trên những câu hỏi “Điều gì là độc đáo có thể phân biệt được ở bạn?”, “Những điểm nổi bật đáng chú ý mà bạn có ở đây là gì?” (Hamby, n. Đây là nền tảng để tạo ra lợi thế cạnh tranh của bạn trong việc xây dựng thương hiệu cá nhân. Các chiến lược xây dựng nên dựa trên sự tự nhận thức, cam kết đối với mục tiêu cá nhân và xây dựng lòng tin với đối tượng mục tiêu.
Phát triển thương hiệu cá nhân không chỉ dừng lại ở chiến lược, nó cũng đòi hỏi có sự kết hợp giữa sở thích và lĩnh vực mình chọn, khi bạn yêu thích công việc mình làm bạn sẽ dễ dàng trở nên chuyên nghiệp và tạo ra giá trị thật sự (ElMassah và cộng sự, 2019; Rangarajan và cộng sự, 2017; Ledbetter & Meisner, 2021; Kondor và cộng sự, 2018). Kondor, Takacs và Takacs (2018) đã xác định 3 yếu tố cốt lõi để quản lý thương hiệu cá nhân của các Giám đốc điều hành (CEOs) là năng lực, đạo đức và nhân cách. Điều này cũng được Frendika và cộng sự (2018) ủng hộ, bài nghiên cứu chỉ ra rằng một sự khác biệt về năng lực của một số nhân viên người ngoại Quốc giúp họ xây dựng thương hiệu cá nhân mạnh hơn so với nhân viên trong nước. Tầm quan trọng của việc định vị thương hiệu cá nhân trên mạng xã hội “Việc phát triển thương hiệu cá nhân đảm bảo rằng bất kì một cá nhân nào cũng không bị bỏ lại phía sau trong quá trình lựa chọn công việc và mọi người phát triển lợi thế cạnh tranh giúp định vị những cơ hội nghề nghiệp mà họ xứng đáng có được” (Horton, 2011).
Với số lượng vị trí hạn chế trên thị trường việc làm hiện nay, việc sở hữu một thương hiệu cá nhân mạnh mẽ là điều có thể mở ra nhiều cánh cửa cho nhiều cơ hội việc làm khác nhau (Kang, 2013). Thương hiệu cá nhân đã trở thành một nhân tố quan trọng đối với các ứng viên trong quá trình tìm kiếm việc làm (Horton, 2011). Trong khi nhiều công ty đang tận dụng cơ hội của các công cụ tìm kiếm và mạng xã hội làm công cụ tuyển dụng nhân viên tương lai thì thương hiệu cá nhân đã trở thành 9 một phần quan trọng trong quá trình tuyển dụng. “Các công cụ trực tuyến đã cho phép xây dựng thương hiệu cá nhân trở thành một nhiệm vụ tiếp thị quan trọng đối với mọi người.
Tiền đề cho việc xây dựng thương hiệu cá nhân là mọi người đều có quyền trở thành thương hiệu của riêng mình và công việc chính của mỗi người là trở thành nhà tiếp thị của chính họ” (Labrecque, Markos, & Milne, 2011).