Tài liệu: Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng đến

Nghiên cứu thực trạng quản lý điều trị tăng huyết áp tại trạm y tế xã huyện Krông Păc, Đắk Lắk và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Viên Chinh Chiến
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Y Tế
• Đề tài: Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết áp tại các trạm y tế xã trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: Đề Cương Luận Văn Chuyên Khoa II
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Thực trạng quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết áp tại các trạm y tế xã

Thực trạng quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết áp (THA) tại các trạm y tế xã hiện nay cho thấy nhiều hạn chế trong công tác quản lý và điều trị. Theo nghiên cứu tại huyện Krông Păc, Đắk Lắk năm 2022, tỷ lệ bệnh nhân THA được quản lý điều trị đạt chỉ tiêu còn thấp. Nhiều bệnh nhân không tái khám định kỳ theo đúng quy định, dẫn đến việc kiểm soát huyết áp kém hiệu quả. Công tác lập hồ sơ và cập nhật thông tin bệnh nhân THA chưa đầy đủ và thường xuyên. Ngoài ra, việc phân loại các mức độ tăng huyết áp theo tiêu chuẩn Việt Nam còn chưa được thực hiện một cách chặt chẽ tại cơ sở y tế. Những thách thức này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chăm sóc sức khỏe và kết quả điều trị lâu dài cho bệnh nhân.

1.1. Tình hình điều trị và tái khám bệnh nhân tăng huyết áp

Tình hình tái khám định kỳ của bệnh nhân THA tại các trạm y tế xã còn chưa lý tưởng. Nhiều bệnh nhân không thường xuyên đến khám, điều trị theo lịch hẹn của cơ sở y tế. Nguyên nhân bao gồm nhận thức hạn chế về bệnh, khoảng cách địa lý và kinh tế. Việc thiếu theo dõi huyết áp định kỳ dẫn đến không phát hiện được những biến chứng nguy hiểm kịp thời, ảnh hưởng đến dự phòng và kiểm soát bệnh.

1.2. Mô tả hoạt động quản lý hồ sơ bệnh nhân

Quản lý hồ sơ bệnh nhân THA tại các trạm y tế xã cần được hoàn thiện hơn. Việc lập hồ sơ bệnh nhân chưa đầy đủ thông tin cơ bản và các chỉ số huyết áp theo dõi. Cập nhật thông tin vào hồ sơ quản lý không được thực hiện thường xuyên, khiến dữ liệu lỗi thời. Hệ thống quản lý thông tin bệnh nhân cần được cải thiện để theo dõi hiệu quả điều trị và đánh giá kết quả chăm sóc.

II. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý điều trị tăng huyết áp

Công tác quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết áp chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Về phía nhân lực y tế, số lượng cán bộ y tế tại trạm y tế xã còn hạn chế, chưa đủ để đảm nhiệm các hoạt động quản lý THA. Năng lực chuyên môn của cán bộ y tế trong phòng chống tăng huyết áp cần được nâng cao. Về cơ sở vật chất, nhiều trạm y tế thiếu trang thiết bị đo huyết áp chính xác và vật liệu truyền thông giáo dục sức khỏe. Kinh phí hoạt động hạn chế cũng là trở ngại trong việc triển khai các chương trình quản lý bệnh nhân THA. Ngoài ra, nhận thức của người dân về dự phòng và phát hiện tăng huyết áp còn chưa cao, ảnh hưởng đến việc tuân thủ điều trị.

2.1. Yếu tố nhân lực và năng lực chuyên môn

Nhân lực y tế tại các trạm y tế xã là yếu tố quan trọng nhưng thường bị hạn chế. Cán bộ y tế thường phải đảm nhiệm nhiều công việc khác nhau, không thể tập trung vào quản lý THA. Năng lực chuyên môn về phân loại tăng huyết áp theo tiêu chuẩn JNC VII và quy định Việt Nam còn chưa đủ. Cần có đào tạo định kỳ và hỗ trợ từ trung tâm y tế để nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị.

2.2. Cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế

Cơ sở vật chất và trang thiết bị tại các trạm y tế xã chưa đảm bảo đầy đủ. Máy đo huyết áp chính xác, hệ thống thông tin để quản lý bệnh nhân còn thiếu. Vật liệu truyền thông về giáo dục sức khỏe và dự phòng tăng huyết áp cần được cải thiện. Đầu tư trang thiết bị phù hợp là điều cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở.

III. Hoạt động truyền thông và giáo dục sức khỏe về tăng huyết áp

Hoạt động truyền thông và giáo dục sức khỏe về tăng huyết áp là công tác quan trọng trong phòng chống bệnh không lây nhiễm. Tại các trạm y tế xã, hoạt động truyền thông chủ yếu tập trung vào tư vấn điều trị cho bệnh nhân đã được phát hiện. Tuy nhiên, công tác dự phòng và phát hiện sớm thông qua giáo dục sức khỏe cho cộng đồng còn chưa được triển khai thường xuyên. Số lượng vật tư các hoạt động truyền thông như tờ rơi, poster, video giáo dục sức khỏe về phòng chống tăng huyết áp còn hạn chế. Việc tư vấn bệnh nhân chưa được tiến hành một cách chuyên sâu và cá nhân hóa. Cần tăng cường hoạt động truyền thông để nâng cao nhận thức của người dân về yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng ngừa tăng huyết áp.

3.1. Nội dung và phương pháp truyền thông hiệu quả

Nội dung truyền thông về tăng huyết áp cần tập trung vào yếu tố nguy cơ, chẩn đoán sớm và tuân thủ điều trị. Phương pháp truyền thông nên đa dạng gồm tư vấn tại trạm y tế, thảo luận nhóm cộng đồng và vật liệu truyền thông trực quan. Việc tư vấn bệnh nhân cần được cá nhân hóa dựa trên mức độ tăng huyết áp và mục tiêu huyết áp của từng bệnh nhân. Giáo dục sức khỏe nên nhắc mạnh về chế độ dinh dưỡng, hoạt động thể chất và kiểm soát căng thẳng.

3.2. Vai trò của vật liệu và công cụ truyền thông

Vật liệu truyền thông như tờ rơi, poster, video giáo dục sức khỏe đóng vai trò quan trọng. Các tài liệu truyền thông nên được thiết kế hợp lý, dễ hiểu và phù hợp với cộng đồng địa phương. Công cụ truyền thông cần cập nhật các thông tin mới nhất về phòng chống tăng huyết áp theo hướng dẫn từ WHO và các văn bản nhà nước về quản lý bệnh mãn tính.

IV. Hướng phát triển và giải pháp cải thiện quản lý tăng huyết áp

Để cải thiện thực trạng quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết áp tại các trạm y tế xã, cần triển khai các giải pháp toàn diện. Trước hết, cần tăng cường nhân lực và đào tạo định kỳ cho cán bộ y tế về chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp theo tiêu chuẩn quốc tế. Thứ hai, phải đầu tư cơ sở vật chất như trang thiết bị đo huyết áp chính xác và hệ thống quản lý thông tin bệnh nhân. Thứ ba, cần tăng cường hoạt động truyền thông và giáo dục sức khỏe để nâng cao nhận thức cộng đồng về dự phòng tăng huyết áp. Cuối cùng, phải thiết lập cơ chế giám sát hiệu quả để đánh giá kết quả điều trị và chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Các biện pháp này sẽ giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả và giảm biến chứng của bệnh.

4.1. Tăng cường đào tạo và phát triển năng lực cán bộ y tế

Đào tạo định kỳ cho cán bộ y tế về quản lý tăng huyết áp là yếu tố then chốt. Cần tổ chức các khóa đào tạo về chẩn đoán, phân loại theo tiêu chuẩn JNC VII và quy định Việt Nam. Hỗ trợ từ trung tâm y tế và giám sát viên cần được tăng cường. Phát triển năng lực liên quan đến tư vấn bệnh nhân, lập hồ sơ quản lý và hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

4.2. Cải thiện hệ thống quản lý và giám sát điều trị

Hệ thống quản lý bệnh nhân THA cần được hoàn thiện với hồ sơ bệnh nhân chuẩn hóa và cập nhật thông tin thường xuyên. Cần thiết lập cơ chế giám sát từ trung tâm y tế đến trạm y tế xã để đánh giá kết quả và chất lượng chăm sóc. Quy trình điều trị tăng huyết áp 04 bước cần được thực hiện nghiêm túc. Cần theo dõi tỷ lệ bệnh nhân tái khám định kỳ, kiểm soát huyết áp đạt mục tiêu và tuân thủ điều trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. TÔNG QUAN TÀI LIỆU. Một số khái niệm liên quan đến hoạt động quản lý về tăng huyết áp. Một số mô hình quản lý điều trị THA.

Thực trạng công tác quản lý điều trị bệnh nhân THA hiện nay tại Việt Nam15 1. Một số yếu tố ảnh hưởng quản lý điều trị tăng huyết áp. Giới thiệu về địa bàn nghiên cứu. - - sc s 2 1211 121121121212121 1121212121121 ng 23 Chương 2.

ĐỒI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đỗi tượng nghiên cứu.- - 5s sc2EE211512111121121111212121 1111 rag 25 2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu.

Phương pháp chọn mẫu. Phương pháp thu thập số liệu. Các biến số nghiên cứu. Các tiêu chuẩn đánh giá trong nghiên cứu.

Phương pháp phân tích số liệu. Sai số và biện pháp khắc phục sai SỐ. Vấn đề đạo đức của nghiÊn CỨU.--- c1 2222211211121 12 112 111711811 81kg 37 Chương 3. DỰ KIÊN KẾT QUẢ.

Thực trạng quản lý điều trị bệnh nhân THA tại trạm y tẾ XÃ. Một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý điều trị BNTHA tại TYT xã. DỰ KIÊN BÀN LUẬN. Thực trang quan ly diéu tri BNTHA tai tram y tế các xã, thị trấn.

Một số yêu tô ảnh hưởng đến công tác quản lý điều trị BNTHA tại TYT xã. Hạn chế của đề tài. Thực trạng quản lý điều trị bệnh nhân THA tại các trạm y tế các xã, thi tran. Một số yêu tô ảnh hưởng đến quản BNTHA tại các trạm y tế xã, thị trắn.22111 211 1E ere 47 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

te 48 JsI08 Bồi aiaiẳầẳầđiidđaidaiddẳdẳdẳdiẳiảaaddđaä. Giấy đồng ý tham gia nghiên cứu.2 1221211112121 tt mg 52 Phụ lục 2. Bảng tông hợp công tác quản lý điều trị BNTHA tại TYT xã. 53 Phụ lục 3: Tình hình nhân lực chung tại các trạm y tO XD 0n HH nh Hee 57 Phụ lục 4.

Phiếu thu thập thông tin các yếu tô ảnh hưởng đến công tác quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết áp tại trạm y tế Xã. Hướng dẫn phỏng vấn sâu. Hướng dẫn phỏng vấn sâu. Hướng dẫn phỏng vấn sâu.

11t rreg 64 Phụ lục 8. Hướng dẫn thảo luận nhóm trưởng trạm Y tế Xã. 52c rscsze2 66 Phụ lục 9. Hướng dẫn thảo luận nhóm cán bộ phụ trách tăng huyết áp.

Hướng dẫn TLN nhóm bệnh nhân không thường xuyên đến khám, điều tri tai tram y tO XD cco ccccccccccccececscsevevevevevevssscsesevevevavavssissssesevevavevssvasstvatevessecsseevseveees 70 Phụ lục 11: Huéng dan TLN nhóm bệnh nhân thường xuyên khám và điều trị tại tram y tO XA ccc cccecccccccecevecscsesesevevsevasusssssvevevavavavstissesevevasavssststsessvevscisssessevsvsvesseeseves 72 Phụ lục 12: Quy trình điều trị tăng huyết áp 04 bước tại y tẾ cơ SỞ. 74 Phu luc 13: Ban dé dia ban nghiên cứu huyện Krông ĐẮC. 0n He 75 ll DANH MUC CAC CHU VIET TAT BHYT Bao hiém y té BVDK Bénh vién da khoa BHXH Bảo hiểm xã hội CSVC Cơ sở vật chất CBYT Cán bộ y tế DTNC Đối tượng nghiên cứu HATT Huyết áp tâm thu HATTr Huyết áp tâm trương HAMT Huyết áp mục tiêu HDND Hội đồng nhân dân GDSK Giáo dục sức khỏe GSV Giám sát viên KLN Không lây nhiễm NVYTTB Nhân viên y tế thôn bản JNC Liên ủy quốc gia về dự phòng , phát hiện, đánh giá và điều trị tăng huyết áp Hoa Kỳ. THA Tăng huyết áp UBND Uy ban nhan dan TTB Trang thiết bị TTYT Trung tâm y tế TYT Trạm y tế TLN Thảo luận nhóm PVS Phỏng vấn sâu VLTT Vật liệu truyền thông WHO World Health Organization YTNC Y té nguy co IV DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng I.

Phân độ tăng huyết áp theo JNC VII. Phân loại các mức độ tăng huyết áp của Việt Nam. Đối tượng tham gia PVS và TLN. Biến số thực trạng quản lý điều trị tăng huyết áp.

Một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý điều trị bệnh nhân THA. Một số văn bản nhà nước về quản lý điều trị tăng huyết áp. Bang tong hop théng tin chung BN THA dang quan lý điều trị. Bang tong hop phan loai BNTHA dang quan ly điều trị.

Thực trạng tinh hinh diéu tri bénh nhan THA. Ty lệ bệnh nhân THA tái kham dinh ky. Mô tả thực trạng bệnh nhân THA được quản lý điều trị. Lập hồ sơ và cập nhật thông tin vào hồ sơ quản lý.

Mô tả hoạt động tư vấn, truyền thông về điều trị bệnh THA. Mô tả hoạt động truyền thông về THA của trạm y tẾ. Số lượng vật tư các hoạt động truyền thông về THA. sec se: 43 Bảng 3.

Đánh giá kết quả hoạt động theo dõi, giám sát. Đánh giá chuyên tuyến bệnh nhân THA. 2: 2222222E2£22Z22z2 z2 44 DANH MỤC HÌNH, BIẾU ĐÒ So dé 1. Tổ chức mạng lưới quản lý tăng huyết áp tại Việt Nam.

- 1 1 1 1 2112112112121 1121212221 121g He DAT VAN DE Tang huyét ap (THA) được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong sớm trên toàn thế giới (1). Thống kê của WHO dén năm 2021, ước tính có khoảng 1,28 tỉ người trưởng thành độ tuôi từ 30- 79 bị tăng huyết áp, khoảng 46% người tăng huyết áp không biết rằng họ mắc bệnh, chỉ khoảng 42% người tăng huyết áp được chân đoán và điều trị. Tại Việt Nam, hiện nay 25% dân số mắc bệnh tăng huyết áp, và bệnh ngày cảng được trẻ hóa (2). Vẫn đề đáng quan ngại là gần 60% người bị tăng huyết áp chưa được phát hiện và trên 80% chưa được điều trị (2).

Bệnh tăng huyết áp là bệnh lý mãn tính gây tôn thương các cơ quan đích, gây các biến chứng nguy hiểm nên người bệnh cần theo dõi đều, điều trị đúng và đủ hàng ngày, điều trị suốt đời (3). Đề đạt hiệu quả điều trị, ngoài việc sử dụng thuốc, người bệnh cần có các biện pháp đê thay đổi lối sống lành mạnh, hạn chế các nguy cơ. Do đó, quản lý điều trị tăng huyết áp cần có sự nỗ lực và phối hợp từ phía người bệnh, hệ thống y tế và hỗ trợ từ gia dinh, cong đồng (4). Thực hiện tốt việc quản lý điều trị tăng huyết áp tại các tuyến cơ sở sẽ giúp bệnh nhân thay đối lỗi sống theo hướng tích cực, phát hiện sớm các yếu tô nguy cơ bệnh tim mạch, trường hợp tiến triên nặng, kháng thuốc.

để có những điều trị phù hợp, giảm những hậu quả liệt, tàn phế, thậm chí tử vong, giảm được những gánh nặng cho hệ thống y tế và kinh tế xã hội (5). Đề tăng cường hoạt động quản lý THA, trên thế giới cũng như Việt Nam đã có một số chương trình can thiệp dự phòng, điều trị và quản lý THA. Nội dung của các chương trình này tập trung chủ yếu vào việc nâng cao kiến thức, thái độ và thực hành của người dân về dự phòng, điều trị va quan ly THA; Sang loc, chân đoán sớm dé đưa bệnh nhân THA vào điều trị và quản lý tại tuyến y tế cơ sở; Dao tao nâng cao năng lực CBY”T dự phòng, điều trị và quản lý THA; Tăng cường trang thiết bị và thuốc điều trị THA tại các cơ sở y tế gần dân nhất và tăng cường công tác giám sát hoạt động dự phòng, điều trị và quản lý THA tại cộng đồng (6), (7). Tại Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã đưa các hoạt động phòng, chống THA thành dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia y tế theo quyết định 172/2008/QĐ-TTg(§), Quyết định 376/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng chống các bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2015-2025 (9), Quyết định 3756/QĐ-BYT ban hành Hướng dan hoạt động dự phòng, phát hiện sớm, chân đoán, điều trị và quản lý một số BKLN phô biến cho y tế cơ sở (10).

Các chương trình can thiệp dự phòng và điều trị THA đã đạt những hiệu quả nhất định (11), (12). Tuy nhiên, dù đã có các hoạt động triển khai nhưng việc phòng chéng THA van dang tap trung cho công tác điều trị tại bệnh viện, các hoạt động dự phòng, quản lý tại cộng đồng vẫn chưa phát huy tối đa hiệu quả, ngân sách đầu tư cho công tác quản lý THA còn hạn chế, số người THA được điều trị đúng đạt tỉ lệ chưa cao (13), các khó khăn thường tập trung tại các TYT xã (14). Krông Pắc là một huyện nằm ở phía đông của tỉnh Đắk Lắk, bao gồm 15 xã và | thi tran với tổng dân số khoảng hơn 200 ngàn người. Từ năm 2013, dưới sự chỉ đạo của sở y tế tỉnh Đắk Lắk, huyện đã triển khai các hoạt động trong dự án phòng chống THA quốc gia (15).

Các báo cáo hàng năm cho thấy tý lệ người bệnh THẢ tăng cao. Tới tháng 12/2021, báo cáo TY TT huyện có 2.186 bệnh nhân THA đang được quản lý điều trị tại các trạm y tế xã, tuy nhiên số người bệnh THA thường xuyên khám và điều trị chỉ chiếm tỷ lệ rất thấp chỉ 33,6%, thêm vào đó là sự thiếu hụt nhân lực nhân viên y tế có trình độ chuyên môn cao, công tác truyền thông chưa phát huy hiệu quả. Có thể thấy rằng các hoạt động đã triên khai nhưng chưa thực sự đạt mục tiêu đề ra, trong khi đó, TYT xã là đơn vị chăm sóc sức khỏe gan dan nhất và thuận lợi trong công tác quản lý điều tri THA. Van đề được đặt ra là thực trạng công tác quản lý điều trị bệnh nhân THA tại các trạm y tế xã hiện nay đang thực hiện như thế nào? Những yếu tô nào ảnh hưởng đến quản lý điều trị bệnh nhân THA? Hién nay, chưa có nghiên cứu về quản ly điều trị THA tại địa bàn.

Xuất phát từ đó, chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết ap tại các tram y tế xã trên địa bàn huyện Krông Pac, tinh Dak Lak năm 2022”. MUC TIEU NGHIÊN CỨU 1. Mô tả thực trang quan ly điều trị bệnh nhân tăng huyết áp tại các trạm y tế xã trên địa bàn huyện Krông Pac, tinh Dak Lak năm 2022. Phân tích một số yếu tô ảnh hưởng đến quản lý điều trị bệnh nhân tăng huyết áp tại các trạm y tế xã trên địa bàn huyện Krông Pac, tinh Dak Lắk năm 2022.

TONG QUAN TAI LIEU 1. Một số khái niệm liên quan đến hoạt động quản lý về tăng huyết áp 1. Định nghĩa, phân loại tăng huyết áp * Huyết áp: là áp lực máu cần thiết tác động lên thành động mạch nhằm đưa máu đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thê. Huyết áp thể hiện bằng hai chỉ số: (1) HA tâm thu (HA tôi đa), bình thường từ 90 đến 139 mmHg; (2) HA tâm trương (tối thiếu), bình thường từ 60 đến 89 mmHg (16).