LÒI CÁM ƠN Báo cáo tổng quan tài liệu về thực trạng phá thai và phá thai không an toàn ở các nước đang phát triển được viết với mục đích cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình phá thai và phá thai không an toàn ở khu vực các nước đang phát triển. Đồng thời, mô tả được một số chính sách đã thực hiện thành công ở một số nước đang phát triển nhằm giảm tỷ lệ phá thai không an toàn và cải thiện sức khỏe của phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Việt Nam cũng là một thành viên của khu vực các nước đang phát triển và là quốc gia có tỷ lệ phá thai đứng ở vị trí cao nhất thế giới và tình trạng phá thai không an toàn diễn biến phức tạp và khó kiểm soát. Tôi hy vọng bài tổng quan này có thể cung cấp một số giải pháp có thể được xem xét để áp dụng vào Việt Nam nhàm giải quyết vấn đề phá thai và phá thai không an toàn.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo giảng dạy, cán bộ Thư viện, cán bộ phòng Đào tạo Đại học, cán bộ phòng Công tác chính trị & Quản lý sinh viên trường Đại học Y tế công cộng đã giúp đỡ tôi rất nhiệt tình trong quá trình tôi thực hiện bài khóa luận này. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Bùi Thị Thu Hà là người đã theo sát hướng dẫn tôi từ khi hình thành ý tưởng đe tài cho đến những ngày cuối cùng giúp tôi hoàn thành khóa luận này. Đồng thời, tôi xin cảm ơn các cán bộ thư viện Quốc Gia, các cán bộ thư viện trường Đại Học Y tế công cộng đã cung câp cho tôi rất nhiều tài liệu mà tôi sử dụng cho khỏa luận này. Với sự trợ giúp trên, tôi dã hoàn thành dược khóa luận tốt nghiệp của mình.
Sinh viên Nguyễn Thanh Hà ii MỤC LỤC Trang ĐẶT VẨN ĐỀ. Mục tiêu chung:. Mục tiêu cụ thể:. 3 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU.
Định nghĩa các thuật ngữ. Phương pháp thu thập số liệu. THỰC TRẠNG PHÁ THAI Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIÉN. Thực trạng phá thai ở các nước đang phát triển theo khu vực địa lý.
Thực trạng phá thai theo khu vực địa lý. Thực trạng phá thai không an toàn theo khu vực địa lý. Thực trạng phá thai ở các nước đang phát triển theo độ tuổi. HẬU QUẢ CỦA PHÁ THAI KHÔNG AN TOÀN.
Các bệnh thường gặp do phá thai không an toàn. Tình trạng tử vong do phá thai không an toàn. Gánh nặng kinh tế do phá thai không an toàn. MỘT SỐ YÉU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN TÌNH TRẠNG PHÁ THAI KHÔNG 19 AN TOÀN ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIẺN.
Yếu tố pháp luật. Các yếu tố kinh tế - văn hóa - xã hội. Các yểu tố về kinh tế. Các yếu tố văn hóa - xã hội.
Dịch vụ kế hoạch hóa gia đình. Thiếu tiếp cận với các biện pháp tránh thai. Không sử dụng các biện pháp tránh thai. Thiếu thông tin truyền thông, giáo dục sức khỏe vê kê hoạch hóa gia 27 đình 3.
Hiệu quả của các biện pháp tránh thai. Chất lượng của dịch vụ phá thai. Kiến thức, thái độ, thực hành của người đi phá thai. CÁC CHÍNH SÁCH VÀ GIẢI PHÁP Ở MỘT SỔ NƯỚC ĐANG PHÁT 29 TRIỂN.
Chính sách - luật pháp. Tăng cường tiếp cận với các biện pháp tránh thai hiện đại. Tăng cường tiếp cận với các biện pháp tránh thai hiện đại:. Tăng cường chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, bao gồm truyền 37 thông thông tin, giáo dục sức khỏe.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 40 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 43 iv DANH MỤC TỪ VIẾT TÁT AGI The Alan Guttmatcher Institute AT An toàn BHP Bất hợp pháp BP Biện pháp BPTT Biện pháp tránh thai CBYT Cán bộ Y tế CSYT Cơ sở Y tể ĐPT Đang phát triển HP Hợp pháp ICPD Hội nghị Dân số và phát triển KAT Không an toàn KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình KT Kiến thức PAC Dịch vụ chàm sóc sau phá thai PID Bệnh viêm xương chậu PT Phát triền RTI Các bệnh viêm nhiễm đường sinh sản SK Sức khỏe UN Liên hợp quốc WHO Tổ chức Y tế thế giới 1 I. ĐẬT VÁN ĐÈ Trong vài thập kỷ trở lại đây, phá thai dang là một vấn đề ngày càng dược quan tâm của nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước thuộc khu vực đang phát triển (DPT).
Mỗi năm, trên thế giới có khoảng 210 triệu phụ nữ mang thai nhưng gần 80 triệu người bị đẻ non, sảy thai hoặc phá thai. Theo ước tính của Tố chức Y tê thê giới (WHO) có khoảng 42 triệu ca phá thai xảy ra năm 2003 (Gilda Sedgh, 2007). Trong đó, 35 triệu ca diễn ra ở các nước DPT (Gilda Sedgh, 2007). Tỷ lệ phá thai ở các nước đang phát triển nói chung là 29/1000 phụ nữ tuổi từ 15- 44 (AGỈ, 2007).
Trong số các nước cho phép phá thai, Bỉ và Hà Lan là hai quốc gia có tỷ lệ phá thai thấp nhất thế giới (7/1000), trong khi đó, Việt Nam được báo cáo là quốc gia có tỷ lệ phá thai cao nhất là 83/1000 (1995) (WHO, 2007). Theo thông tin từ cuộc Hội thảo “Sức khỏe sinh sản và phòng chống HIV/AIDS” do ủy ban các vấn đề xã hội tổ chức 11/2007: trung bình mỗi năm Việt Nam có hơn 500 000 ca phá thai, tức là cử 2 ca đẻ có một ca phá thai. Tuy nhiên, trên thực tế, con số này còn có thể cao hơn gấp 3 lần. Hiện nay ở Việt Nam chưa có số liệu chính thức nào về tình trạng phá thai KAT.
Tỷ lệ phá thai KAT chung của thế giới là 14/1000 ca phá thai nhưng tỷ lệ này khác nhau rất xa ở khu vực các nước phát triển (2/1000) và các nước DPT (16/1000). Phá thai KAT gây ra nhiều bệnh tật và tử vong cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Phá thai không an toàn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người phụ nữ. Hậu quà thường gặp nhất do phá thai KAT là các bệnh viêm nhiễm đường sinh sản, chảy máu, sót rau, thủng tử cung,.
và biên chứng nặng có thể dẫn đến vô sinh thứ phát hoặc tử vong. Hàng năm có gần 70 000 phụ nữ tử vong do phá thai, chiếm 13% các nguyên nhân tử vong liên quan đen thai nghén (WHO, 1994). Trong đó, khoảng 99% các phụ nừ này sống ở các nước DPT, nơi mà luật pháp thường không cho phép phá thai và thiếu các dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ (Bcrer, 2004). Nguy cơ tử vong do phá thai KAT ở các nước đang phát triển là 1/250 (cao nhất là châu Phi 1/150 và thấp nhất ở châu Mỹ Latin và Caribe 1/900) trong khi ở các nước phát triển thấp hơn gần 15 lần là 1/3700.
Ngoài ra, mỗi năm còn khoảng 5 triệu phụ nữ (chiếm 20% - 25%) phải nhập viện do các biến chứng của phá thai không an toàn (AGI, 2007). Trong đó, hơn 3 triệu người mắc các bệnh viêm nhiễm đường sinh sản (RTI), 1,7 triệu phát triển thành vô sinh thứ phát. Tuy nhiên, đây vẫn là một vấn đề sức khoe bị xem nhẹ ở các nước DPT. Mỗi năm, các nước đang phát triển tiêu tốn 1,7 tỷ USD để điều trị các biến chứng của phá thai KAT và 2 tỷ USD để điều trị vô sinh thứ phát do phá thai KAT (Singh, 2006).
Trong đó 56% chi cho các nước đang phát triển: châu Á và châu Phi 42%, châu Mỹ Latin và vùng Caribe 14%. Chính vì vậy, vấn đề phá thai không an toàn được Tổ chức Y tế thế giới đặc biệt quan tâm. Ngay từ năm 1967, Hội nghị Y tể thế giới đã thông qua Nghị quyết WHA20.41 khẳng định: “phá thai. là vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở nhiều quốc gia” và yêu cầu Tổng giám đốc WHO “tiếp tục phát triển các hoạt động của WHO trong lĩnh vực chàm sóc sức khỏe sinh sản con người”.
Hội nghị Dân so và Phát triển (ICPD) ở Cairo 1994 cũng xác định phá thai không an toàn là một vấn đề sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm và kêu gọi các chính phủ cùng hành động đê giải quyết vấn đề này. Năm năm sau đó, Hội nghị the giới vể Dân số và Phát triên (1999, New York, Mỹ) khẳng định lại “trong bối cảnh tại các quốc gia luật pháp không cho phép phá thai, hệ thống Y tế cần đào tạo và trang bị cho những người cung cấp dịch vụ phá thai những kĩ năng cần thiết và nên kiểm tra, đánh giá để đảm bảo rang phá thai được thực hiện an toàn và dê tiêp cận”. Muốn thực hiện được các mục tiêu này, các nhà hoạch định chỉnh sách cần có những thông tin về sự sẵn có của chất lượng các dịch vụ KHHGĐ và những tác động của tình trạng phá thai và phá thai không an toàn đối với sức khỏe của phụ nữ. Do vậy, tôi lựa chọn chủ đề “Tổng quan về thực trạng phá thai và những chính sách, giải pháp ở các nước đang phát triển” nham cung cấp những số liệu tống quát nhất về tình hình phá thai ở các nước đang phát triển và những chính sách, giải pháp đã được thực hiện thành công ở nhiều quốc gia đang phát triển có tỷ lệ phá thai thấp.
Mục tiêu chung: Mô tả thực trạng phá thai ở các nước đang phát triên và những chính sách, giải pháp hiệu quả đe giải quyết vấn đề này. Mục tiêu cụ thể: - Mồ tả thực trạng phá thai ở các nước đang phát triến. - Mô tả hậu quả của phá thai không an toàn đối với súc khỏe của phụ nữ. - Liệt kê một số yếu tố liên quan đến tình trạng phá thai ở các nước đang phát triển.
- Liệt kê các chính sách, giải pháp để giải quyết vấn đề phá thai không an toàn đã được thực hiện ở một sô nước DPT. PHƯƠNG PHÁP: 1. Định nghĩa các thuật ngữ: - Các nước đang phát triển: bao gồm châu Phi, châu Á (ngoại trừ Nhật Bản, Hàn Quốc), châu Mỹ Latin và Caribe, châu Đại Dương (ngoại trừ úc và NewZeaiand). - Phá thai: là việc áp dụng các kỹ thuật nhàm chấm dứt thai nghén có chủ ý mà k quả làm cho thai bị đưa ra ngoài tử cung trước 22 tuần.
- Phá thai không an toàn là một quy trình nham chấm dứt thai nghén ngoài ý muốn được thực hiện bởi những người không có đủ kỹ năng cần thiết hoặc thực hiện trong các điều kiện môi trường không đảm bảo tiêu chuẩn Y tể tổi thiểu hoặc cả hai. - Tỷ lệ phá thai: là số ca phá thai hàng năm trên 1000 phụ nữ tuổi 15 đến 44. - Tỷ lệ phá thai không an toàn: là số ca phá thai không an toàn hàng năm trên 1000 phụ nữ tuổi 15 đển 44.