CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VE CÔNG TÁC KHAI THÁC BẢO HIẾM CHÁY NÓ BÁT BUỘC 1.1 Tổng quan về Bảo hiểm cháy nỗ bắt buộc 1.1 Sự ra đời và phát triển của Bảo hiểm cháy nỗ bắt buộc Trong cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày, cũng như các hoạt động sản xuất, loài người luôn phải đối mặt với hàng loạt những rủi ro thảm khốc như: lũ lụt, động đất, chiến tranh, bạo loạn,. Điều này đã gây ra một loạt những hậu quả khó lường, khiến cuộc sông xã hội bị xáo trộn, mat ôn định cân bằng. Một trong những rủi ro nguy hiểm nhất, xảy ra bất ngờ nhất trong cuộc sống con người chính là cháy nổ, hoả hoạn. Hoả hoạn khi ập đến với cuộc sống sẽ khó kiểm soát được, gây thiệt vô cùng lớn về người, tài sản cũng như ảnh hưởng đên môi trường.
Theo sô liệu thông kê hàng năm trên thê giới có khoảng 5 triệu vụ hỏa hoạn lớn, nhỏ khác nhau, gây thiệt hai hang trăm ty đô la, ảnh hưởng nặng nê với cuộc sông và hoạt động kinh doanh sản xuât của con người với mức độ vô cùng nghiêm trọng. Nếu nhắc đến lịch sử những vụ cháy lớn trên thế giới, chúng ta không thể không nhắc đến vụ cháy thảm khốc xảy ra tại London (nước Anh) ngày 2/9/1666. Vụ cháy này đã phá huỷ 13.000 căn nhà trong đó có hơn 100 nhà thờ, 247 công sở đã bị thiêu rụi hoàn toàn - sự thiệt hại quá lớn không thê cứu trợ được. Theo số liệu thống kê năm 2006 của Hiệp hội Quốc tế về hoả hoạn tại Geneve (Thuy Si), hoa hoạn đã gây tôn that ở các nước phát triển trên thé giới với tỉ trọng là 0,1-0,3% GDP.
Chứng kiến vụ cháy kinh hoàng này, con người bắt đầu ý thức được tầm quan trọng của việc chia sẻ rủi ro và thiết lập hệ thống phòng cháy, chữa cháy dé dam bảo an toàn cho cuộc sống người dân. Các nhà thương gia người Anh đã đứng ra và một số Công ty bảo hiểm đã được thành lập trong khoảng thời gian này dé cung cấp các dịch vụ phòng cháy, chữa cháy, đáp ứng nhu cầu được an toàn, bảo vệ. Năm 1684, “Friendly Society” - công ty bảo hiểm hoả hoạn đầu tiên ra đời, “Hand and Hand” năm 1696, “Lom Bard House” năm 1704. Một công ty tại Nước Pháp lần đầu được thành lập “Company L’assurance Centre L’incendie” va “Company Royade” ra đời do sự anh hưởng từ nước Anh - theo thời gian đã dan lan rộng sang các nước khác trên lục địa châu Âu.
Ngày nay nghiệp vụ bảo hiểm hoả hoạn đã được hâu hết các nước trên thê giới triên khai và ngày một phát triên. Tại Việt Nam, vào trước năm 1945 đã có một công ty BH cháy của Pháp hoạt động. Tuy nhiên do cơ chế bao cấp, Nhà nước đứng ra bù đắp mọi thiệt hại nhăm đảm bảo tài chính cho các doanh nghiệp khi họ không may gặp rủi ro, BH hoả hoạn không có điều kiện phát triển. Chỉ mãi cho đến khi nước ta chuyên sang nền kinh tế thị trường với cơ chế tự hoạch toán kinh doanh, Bộ Tài Chính ban hành quyết định số 06/TCQD ngày 17/11/1989 kèm theo quy tắc và biểu phí BH cháy thì nghiệp vu này mới chính thức được công ty Bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt) triển khai và phát triển Ké từ năm 1990 đến năm 1994, nghiệp vu bảo hiểm cháy nỗ đã được triển khai bởi hơn 16 công ty Bảo hiểm trên khắp 53 tỉnh thành phố như PJICO, MIC, BIC,.
với giá trị tham gia bảo hiểm lên đến gần 28,000 tỷ đồng. Doanh thu phí bảo hiểm cháy nô vào năm 2020 dat 16,200,000 USD, tăng 16% so với năm 1999. Ngày càng có nhiều công ty tham gia cung cấp các sản phẩm bảo hiểm hoả hoạn, với những sản phẩm đa dạng và phong phú, tăng tính chất cạnh tranh, góp phần thu hút sự chú ý từ người dùng và từ đó nâng cao được chất lượng sản pham, đáp ứng tôt cho nhu câu cân thiêt của nên kinh tê xã hội 1.2 Sự can thiết và vai trò của bảo hiểm cháy no bat buộc Tại Việt Nam, tình hình cháy nổ diễn ra vô cùng phức tạp và khó lường với một loạt những vụ hỏa hoạn lớn mỗi năm tập trung tại các khu vực có kinh tế phát triển, đông dân cư. Ước tính tổng thiệt hại về tài sản lên đến hàng trăm tỷ đồng.
Điền hình một số vụ xảy ra trong những năm gan đây như: - Ngày 1/11/2016: một vụ cháy kinh hoàng đã xảy ra tại quán Karaoke số 68 đường Trần Thái Tông, Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gây thiệt hại 13 người khách bị tủ vọng, toàn bộ tài sản gồm xe máy, các cửa hàng bên cạnh cũng bị cháy lan sang - Ngày 29/7/2017, đã xảy ra vụ cháy nhà ở kết hợp sản xuất bánh kẹo tại Km 19, Quốc lộ 32, thôn Thượng, xã Đức Thượng gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, lam 8 người chết, 2 người bị thương và cháy toàn bộ tài sản bên trong căn nhà. - Vào tháng 8/2019, xảy ra 1 vụ cháy lớn tại Công ty Cổ phần Bóng đèn Phich nước Rạng Đông, Hà Nội đã thiêu rụi 6.000 m2 kho xưởng, ước tính số tiền bảo hiểm là 450 tỷ đồng, ước số tiền bồi thường thuộc phạm vi bảo hiểm khoảng 150 tỷ đồng. Con số này cũng tương đương với mức thiệt hại mà Công ty Rạng Đông đã ước tính sau vụ cháy.
Ngoài ra còn các vụ hoả hoạn khác như: Năm 2006, công ty trách nhiệm hữu hạn PanPack Việt Nam thuộc khu công nghiệp Loteco (Đồng Nai) đã bị thiệt hại 18 tỷ đồng do hoa hoạn xảy ra; hay vụ cháy do gặp sự có về mạng điện tại xưởng sản xuất dé giày công ty TNHH Hoá Công Chyan Hwei (Khu Công nghiệp Tân Định, Bình Dương) đốt rụi hết tài sản tổng trị giá là 34 tỷ đồng; vụ cháy tại xưởng nhà máy xi măng Nghi Sơn với thiệt hại là 10 tỷ đồng. Tại các nước ngoài Việt Nam, cụ thé tại thành phố Philadelphia, bang Pennsylvania (Mỹ), đã có ít nhất 13 người, trong đó có 7 trẻ em, đã thiệt mạng trong vụ cháy tại một tòa nhà ba tầng. Vào tháng 7/2021, Trung Quốc đưa tin một vụ cháy nhà kho ở tỉnh Cát Lân đã khiến ít nhất 15 người chết và 25 người bị thương. Trước đó một tháng, vụ cháy bùng phát tại một trường day võ ở tinh Hà Nam đã khiến 18 người chết, trong đó phần lớn là trẻ em.
Có thé nói, cháy nỗ xảy ra Không chỉ gây thiệt hại về con người, tài sản, hoa hoạn xảy ra còn đem lại những nghiêm trọng nặng nề về trách nhiệm và con người sau đó như: đình trệ sản xuất của xưởng nhà máy, người lao động mắt việc làm dẫn đến thất nghiệp. gây ảnh hưởng đến khí hậu môi trưởng, sức khoẻ, an ninh trật tự khu dân cư nơi cháy, nô xảy ra,. Có thể nói, đảm bảo về an ninh, an toàn phòng cháy chữa cháy là một phần rất quan trọng và vô cùng thiết yếu trong đối với mỗi doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, vận chuyên hàng hoá, những mat mát và rủi ro vẫn luôn tiềm ấn và xảy đến do cả yếu tổ chủ quan lẫn khách quan, trực tiếp lẫn gián tiếp.
Như một lẽ tất yếu, bảo hiểm hoả hoạn đã ra đời như một tắm lá chăn, cung cấp sự đảm bảo về tài chính cho các doanh nghiệp trước những rủi ro họ có thê gặp phải trong quá trình vận hành doanh nghiệp Ý thức trong việc tham gia bảo hiểm cháy nổ bắt buộc dan được nâng lên, di kèm với việc con người đã biết sử dụng những biện pháp phòng cháy chữa cháy nhằm đối phó với hoả hoạn, đào tạo nâng cao trình độ kiến thức, tuyên truyền thông tin về phòng cháy chữa cháy.Có thê thấy, lợi ích mà bảo hiểm mang lại không chỉ cho cá nhân, các doanh nghiệp mà còn mang lại lợi ích cho toàn nền kinh tế. Vai trò của bảo hiểm cháy né bắt buộc có thé được thé hiện ở những mặt sau: a) Đối với doanh nghiệp Những rủi ro cháy nô, hoa hoạn xảy đến bat ngờ, không thé lường trước làm người chủ phải đương đầu với rất nhiều khó khăn về mặt tài chính lẫn uy tín, thậm chí họ có thé bi phá sản. Hoạt động sản xuất, đầu tư, xây dựng ngày một gia tăng, công nghệ sản xuất đa dang và phong phú, vật tư luân chuyên và tập trung lớn dan. Chỉ tham gia với một khoản phí bảo hiểm nhỏ dé có thể chuyển giao rủi ro sang cho công ty bảo hiểm, các doanh nghiệp sẽ được bồi thường những thiệt hại về tài sản khi có tổn thất xảy đến.
Số tiền bồi thường này sẽ giúp cho các doanh nghiệp nhanh chóng phục hồi quá trình kinh doanh. Không chỉ vậy, người được bảo hiểm còn nhận được các dịch vụ tư van các về công tác phòng cháy chữa cháy, hạn chế tốn that, tăng cường quan trị rủi ro cho doanh nghiệp một cách hiệu quả nhất. b) Đối với công ty bảo hiểm Các công ty bảo hiểm nhận bảo hiểm cho những rủi ro nhiều người tham gia với bản chất là phân chia tổn thất giữa những người được bảo hiểm. Công ty bảo hiểm sử dụng khoản phí bảo hiểm thu được để tạm thời đầu tư sang các lĩnh vực kinh doanh khác dé sinh lời c) Đối với xã hội Với vai trò là trung gian tài chính, các công ty bảo hiểm là một kênh huy động vốn, đồng thời là kênh cung cấp vốn hiệu quả kinh tế với các khoản lãi thu được.
Ngân sách nhà nước được bổ sung vào khoản đáng kể giúp tăng quỹ đầu tư xây dựng từ đó góp phần phát triển xã hội. Bên cạnh đó, việc các doanh nghiệp sớm được khôi phục về mặt tài chính dé ôn định quay trở lại sản xuất kinh doanh cũng góp phần phát triển xã hội một cách bền vững.3 Đối tượng và phạm vi của bảo hiểm cháy nỗ bắt buộc Đối tượng bảo hiểm Đối tượng bảo hiểm cháy nổ bắt buộc là tài sản thuộc quyền sở hữu và quan lý hợp pháp của các đơn vị doanh nghiệp bảo hiểm, cơ quan, tổ chức và cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế trong xã hội — cần có nghĩa vụ thực hiện chế độ bảo hiểm cháy, n6 bắt buộc theo quy định: - Các toàn nhà, công trình xây dựng, vật kiến trúc đã đưa và sử dụng và các trang thiết bị kèm theo -Máy móc thiết bị, phương tiện lao động phục vụ sản xuất kinh doanh. -Sản phẩm, vật tư, hàng hóa dự trữ trong kho - Nguyên vật liệu, sản phẩm làm do, thành phẩm, thành phẩm trên dây truyền sản xuât. - Các loại tài sản khác (kho, bãi, chợ, cửa hàng, khách sạn.