CHƯƠNG 1: CƠ Sở LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG THANH TOÁN ĐIỆN TỬ 1.1 Một số khái niệm cơ bản.1 Khái niệm chung.1Khái niệm thanh toán. Thanh toán đơn giản là thuật ngữ ngắn gọn mô tả việc chuyển giao các phương tiện tài chính từ một bên sang một bên khác.2 Khái niệm thanh toán điện tử. - Theo nguyên nghĩa từ electronic payment (TTĐT) Được hiểu là việc sử dụng và chuyển giao các chứng từ điện tử thay cho việc trao tay bằng tiền mặt. - Theo góc độ tài chính TTĐT được hiểu là chuyển dịch dòngieenftuwf bên mua sang bên bán thông qua việc sử dụng các thiết bị điện tử.
- Theo góc độ viễn thông Thanh toán được hiểu là việc truyền tải các thông tin về thanh toán qua các mạng viễn thông hoặc qua các phương tiện điện tử khác. - Tiếp cận dưới góc độ CNTT TTĐT được hiểu là việc thanh toán dựa trên nền tảng CNTT đê xử lý các thông điệp điện tử, chứng từ điện tử…giúp cho quá trình thanh toán được diện ra một cách nhanh chóng an toàn và hiệu quả. - Tiếp cận dưới góc độ phương tiện sử dụng TTĐT được hiểu là việc sử dụng các phương tiện điện tử để thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ mua vào. - Dưới góc độ tự động hóa TTĐT được hiểu là việc ứng dụng công nghệ chủ yếu là CNTT để tự động hóa các giao dịch tài chính và các kênh thông tin thanh toán.
- Tiếp cận TTĐT dưới góc độ trực tuyến TTĐT được hiểu là việc chi trả cho các hàng hóa dịch vụ trao đổi thông tin trực tiếp trên internet cùng nhiều dịch vụ trực tuyến khác thông qua các thiết bị điện tử 1.3 Khái niệm thanh toán trực tuyến Thanh toán trực tuyến: là các giao dịch xử lý thanh toán được thực hiện chủ 6 yếu trên các hệ thống web TMĐT cho phép các khách hàng tham gia thanh toán có thể thanh toán theo thời gian thực.2 So sánh thanh toán điện tử và thanh toán trực tuyến.2: So sánh TTĐT và Thanh toán trực tuyến TTĐT Thanh toán trực tuyến Giống nhau Về phương Cả 2 hình thức thanh toán đều không sử dụng các phương tiện tiện thanh thanh toán truyền thóng như tiền mặt, séc giấy hay các chứng từ có toán giá để thanh toán mà sử dụng tiền số hóa Về môi Chúng đều hoạt động cùng trong 1 môi trường có chuẩn chung, bao trường hoạt gồm các chuẩn về CNTT và viễn thông các chuânr về hệ thống bả động mật , chuẩn chung về ha tầng pháp lý Khác nhau Là tập con của TTĐT, mang đầy đủ các đặc điểm của TTĐT. Qua Có rất nhiều hình thức, tuy trình thanh toán này diễ ra một Về quy mô nhiên không phải bất cứ hình cách độc lập trên 1 website. thanh toán thức TTĐT nào cũn nhằn thực Thanh toán trực tuyến là hình hiện các giao dịch TMĐT. thức chủ yếu để thực thi các giao dịch TMĐT.
Về xác thực Đối với TTĐT đơn thuần: quý Quá trình thanh toán chủ yếu giao dịch trình thanh toán đòi hỏi phải cần chủ thể thanh toán khai thác xuất trình phương tiện thanh thông tin về phương tiện thanh toán 1 cách vật lý va cho tiếp toán của mình mà không cần bất xúc với thiết bị. kì sự xuất trình vật lý các Đối với TTĐT: thông tin về đối phương tiện thanh toán tượng thanh toán sẽ được PSP tiếp nhận và truyền tải thẳng tới ngân hàng phát hành thẻ thông qua trung tâm tiếp nhận thẻ để kiểm tra và xác thực thanh toán Đối với TTĐT thông thường: 7 thông tin về phương tiện thanh toán được thiết bị truyền tải tới ngân hàng của người bán, từ ngân hàng của người ban thông tin về phương tiện thanh toán được truyền tải tới ngân hàng của người mua thông qua trung gian trao đổi và xử lý dữ liệu thông tin để kiểm tra và xác thực thanh toán Được diễn ra trong thời gian Rất nhiều hình thức mà quy Về thanh toán thực do loại bỏ được hoàn toàn trình thanh toán vẫn chịu các rào thời gian thực các khoảng cách giớ hạn không càn về thời gian và không gian gian, thời gian 1.2 Một số vấn đề lý thuyết của vấn đề nghiên cứu.1 Đặc điểm của hệ thống thanh toán điện tử. - TTĐT không bị giới hạn về không gian và thời gian: dưới góc độ của TMĐT, hoạt động TTĐT không còn bị hạn chế trong phạm vi một quốc gia, một khu vực mà được kết nối trên phạm vi toàn cầu trong suốt 24h/ngày và 7 ngày/tuần. - Thanh toán với thời gian thực: TTĐT là HTTT thông qua mạng máy tính và internet đạt được tốc độ thanh toán với thời gian thực.
Một giao dịch thanh toán giữa người dùng và đơn vị chấp nhận thẻ ở hai quốc gia cách xa nhau có thể thực hiện trong vài chục giây kể từ khi nhấn nút hoàn thành giao dịch. - Thanh toán không dùng tiền mặt: thanh toán giữa người bán và người mua hoàn toàn không xuất hiện bởi tiền mặt, mọi thao tác đều thực hiện thông qua các phương tiện điện tử, bằng việc sử dụng các thông điệp điện tử để truyền tải và xử lý dữ liệu. Sau khi thực hiện xong, tiền từ tài khoản người mua sẽ chuyển sang tài khoản người bán. - Nhanh chóng, tiện lợi: việc thanh toán trở nên nhanh chóng và tiện lợi hơn với việc click chuột, người mua có thể trả tiền ngay cho người bán và người bán cũng nhanh chóng nhận được tiền hàng.
8 Các phương thức trong TTĐT đa dạng, phù hợp với nhiều nhóm khách hàng khác nhau và nhiều loại thẻ khác nhau như thẻ tín dụng, thẻ trả trước, thẻ ghi nợ, thẻ thông minh, tiền điện tử hay các dịch vụ thanh toán đa phương tiện khác.1 Các yếu tố cấu thành của một hệ thống thanh toán điện tử.2 Các bên tham gia trong thanh toán điện tử. Người bán: có thể thực hiện bán hàng hóa dịch vụ theo 2 cách: Có thể bán hàng hóa dịch vụ thông qua 1 website; có thẻ bán hang hóa dịch vụ trên chính website.Doanh thu bán hàng hóa trong hai trường hợp là khác nhau: Nếu bán hàng hóa qua website khác thì doanh thu không đạt được 100% vì phải mất phí đăng ký và phí giao dịch. Người mua: Bao gồm cả doanh nghiệp và cá nhân, các hình thức được áp dụng trong hai trường hợp này khác nhau. - Người mua là cá nhân người tiêu dung: giá trị khối lượng giao dịch nhỏ, PTTT: thẻ cá nhân, ví điện tử.
- Người mua là doanh nghiệp: Giá trị khối lượng giao dịch lớn, PTTT là chuyển khoản, séc điện tử. Các ngân hàng: Đóng vai trò là bên thử 3 chịu trách nhiệm về tính chính xác, độ tin cậy cho việc xác thực và xử lý các giao dihcj thanh toán và các thông tin về phương tiện thanh toán với khách hàng. Các tổ chức phát hành phương tiện thanh toán là những tổ chức chuyên cung cấp các phương tiện TTĐT cho khách hàng như Visa, Mastercard. Các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian đó là các tổ chức chuyên cung cấp cho những người bán hàng sự chấp nhận các hình thức TTĐT như thanh toán bằng thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, sec điện tử, chuyển khoản điện tử ví dụ như PSP.
Tài khoản do tổ chức phát hành phương tiện thanh toán được kết nối với một tài khoản ngân hàng của người bán hàng.2 Các công cụ sử dụng trong thanh toán điện tử Là những thiết bị điện tử được sử dụng để tiếp nhận các thông tin về phương tiện thanh toán chẳng hạn ATM, Website,… 1.3 Các phương tiện thanh toán điện tử. Phương tiện TTĐT được hiểu là những phương tiện do các tổ chức tín dụng phát hành hoặc được cung cấp bởi nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian dược sử dụng trong TTĐT. 9 Có 2 dạng: - Do các tổ chức tín dụng bao gồm cả ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán Visa, Mastercard - Do các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian: Ngân lượng, bảo kim: tồn tại dưới dạng tài khoản Username, pass 1. Ưu, nhược điểm của thanh toán điện tử.
Ưu điểm của thanh toán điện tử. Ưu việt hơn thanh toán truyền thống: phá vỡ các giới hạn của không gian, thời gian TTĐT có sự số hóa của đồng tiền giao dịch cho phép quá trình thanh toán được diễn ra thường xuyên, liên tục hoàn toàn không phụ thuộc vào các rào cản, giới hạn của không gian, thời gian. - Tiết kiệm thời gian, chi phí, đơn giản hóa quá trình thanh toán Điểm khác biệt lớn nhất so với thanh toán truyền thống là TTĐT được thực hiện thông qua các thương tiện điện tử vì vậy loại bỏ hầu hêt các quá trình giao nhận giấy tờ thay vào đố là các phương pháp xác thực mới. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và tạo điều kiện thuận lợi cho các bên tham gia giao dịch.
- Tính an toàn cao đặc biệt là khi mua sắm các sản phẩm có giá trị lớn. Khác với các hoạt động thanh toán truyền thống khi thanh toán cho các loại hàng hóa có giá trị lớn bao giờ người mua cũng phải mang vác theo mình khối lượng tiền mặt lớn điều này có thể xảy ra một loạt các rủi ro như cướp giật, đánh rơi… Tuy nhiên với TTĐT, tiền giao dịch được số hóa, lưu trữ trong thẻ thanh toán hoặc tài khoản điện tử do đó quá trình mang theo kín đáo và quá trình thanh toán được diễn ra nhanh chóng an toàn hiệu quả. - Mất phương tiện thanh toán nhưng tiền vẫn được giữ lại trong tài khoản an toàn. Trong thanh toán truyền thống mất phương tiện thanh toán cũng đồng nghĩa với việc mất tiền.
Tuy nhiên dối với TTĐT, mất phương tiện thanh toán nhưng tiền vẫn được giữ an toàn trong tài khoản bởi vì đối với thanh toán thẻ muốn rút được tiền hay chuyển khoản thanh toán cần có mã pin, muốn thanh toán qua các port để hoàn tất giao dịch cần phải xuất trình được chữ ký muốn sử dụng phương tiện thanh toán khác để hoàn tất giao dịch cần phải xuất trình đươc yếu tố xác thực thứ 2. - Gia tăng tốc độ chu chuyền tiền tệ và tận dụng hiệu quả đồng tiền giao dịch. 10 Đối với TTĐT gần như ngay lập tức tiền thanh toán được chuyển từ tài khoản ngân hàng của người mua sang tài khoản ngân hàng của người bán và người bán có thể sử dụng số tiền này để mua sắm các hàng hóa, dịch vụ và tái đầu tư cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình ngay lập tức. Quá trình này gia tăng tốc độ chu chuyển của tiền tệ.
Nhược điểm của thanh toán điện tử.