Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh

Khóa luận kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ tại Công ty Bao bì Phúc Thịnh - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Bùi Đặng Linh Đan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Bao bì Phúc Thịnh

Công tác kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ giữ vai trò then chốt trong chu trình sản xuất bao bì. Doanh nghiệp cần lượng lớn nguyên liệu đầu vào như hạt nhựa, giấy carton, màng PE và mực in. Mỗi loại vật tư đều yêu cầu quy trình quản lý riêng biệt. Kế toán chịu trách nhiệm theo dõi chi tiết từng biến động nhập xuất kho. Dữ liệu ghi nhận giúp bảo đảm tính liên tục của dây chuyền chế tạo. Việc tổ chức bộ máy kế toán khoa học giúp doanh nghiệp hạn chế thất thoát tài sản. Phòng kế toán phối hợp chặt chẽ cùng bộ phận kho và xưởng gia công. Mọi hóa đơn chứng từ đều được kiểm duyệt cẩn thận trước khi hạch toán. Số liệu kế toán phản ánh chân thực tình hình tài chính của doanh nghiệp bao bì. Ban lãnh đạo dựa vào báo cáo chi phí để đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp. Sự chính xác trong tính toán vật tư trực tiếp nâng cao hiệu quả quản trị vốn lưu động. Do đó, quy trình kế toán nguyên vật liệu cần được chuẩn hóa tối đa.

1.1. Khái niệm và đặc điểm vật tư ngành bao bì

Nguyên vật liệu tại công ty bao bì gồm nguyên liệu chính và vật liệu phụ. Nhóm nguyên liệu chính bao gồm màng nhựa Polyethylene, hạt nhựa nguyên sinh, phôi bìa carton và keo dán công nghiệp. Nhóm vật liệu phụ gồm phẩm màu, dung môi pha loãng và băng dính chuyên dụng. Các loại công cụ dụng cụ bao gồm khuôn bế, dao cắt phôi, găng tay bảo hộ và thiết bị kiểm tra độ bền màng kéo. Những vật tư này có đặc tính hao mòn theo thời gian hoặc trực tiếp cấu thành thực thể sản phẩm. Quản lý kho đòi hỏi phân loại chi tiết từng danh mục vật tư. Thủ kho phải lập biên bản kiểm tra chất lượng khi tiếp nhận hàng hóa. Hạch toán chuẩn xác giá trị đầu vào là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí.

1.2. Vai trò của kế toán kho trong doanh nghiệp sản xuất

Kế toán kho đóng vai trò trung gian liên kết giữa phòng thu mua và xưởng sản xuất. Bộ phận này ghi chép kịp thời số lượng và giá trị vật tư nhập kho. Kế toán đối chiếu hóa đơn mua hàng với chứng từ giao nhận thực tế. Mọi sai lệch về số lượng hay chủng loại đều được phát hiện sớm. Quy trình kiểm kê định kỳ ngăn chặn tình trạng thất thoát hoặc hư hỏng nguyên liệu. Kế toán kho còn cung cấp số liệu tồn kho chính xác cho bộ phận kế hoạch. Nhờ đó, doanh nghiệp tránh được rủi ro thiếu hụt vật tư làm gián đoạn sản xuất. Báo cáo kho minh bạch giúp nhà quản lý tối ưu hóa lượng dự trữ an toàn. Chi phí lưu kho giảm xuống mức thấp nhất, tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm.

II. Thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Bao bì Phúc Thịnh

Thực tế công tác kế toán tại công ty bao bì còn bộc lộ một số tồn tại kỹ thuật. Doanh nghiệp hiện áp dụng phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ để tính giá xuất kho. Phương pháp này có ưu điểm đơn giản và giảm áp lực tính toán hàng ngày. Tuy nhiên, nhược điểm lớn là toàn bộ giá trị xuất kho bị dồn vào thời điểm cuối tháng. Doanh nghiệp không thể cung cấp số liệu giá thành tức thời cho từng đơn hàng xuất xưởng. Việc này ảnh hưởng tiêu cực đến tính kịp thời của thông tin tài chính nội bộ. Bên cạnh đó, việc luân chuyển chứng từ nhập xuất kho giữa các bộ phận còn chậm trễ. Thủ kho đôi khi xuất vật tư sản xuất trước khi phiếu xuất kho được ký duyệt hoàn chỉnh. Việc phân bổ chi phí công cụ dụng cụ phân bổ nhiều lần vẫn mang tính ước lượng tương đối. Sự chênh lệch giữa sổ sách kế toán và biên bản kiểm kê thực tế vẫn phát sinh định kỳ. Điều này làm giảm tính chính xác của báo cáo tài chính cuối năm. Doanh nghiệp cần nhìn nhận thẳng thắn các hạn chế để cải tiến quy trình hạch toán vật tư.

2.1. Hạn chế trong phương pháp tính giá xuất kho vật tư

Công ty sử dụng phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ để tính giá trị xuất kho. Mức giá đơn vị bình quân phụ thuộc vào tổng giá trị nhập trong tháng. Điều này gây nên sự đình trệ thông tin chi phí sản xuất trong suốt kỳ kế toán. Kế toán viên không thể xác định ngay giá vốn thực tế khi đơn hàng xuất kho. Trong bối cảnh giá hạt nhựa và giấy biến động liên tục, phương pháp này làm sai lệch biên lợi nhuận ngắn hạn. Việc tính toán dồn vào ngày cuối tháng tạo áp lực công việc khổng lồ cho nhân sự phòng kế toán. Sai sót số liệu trong quá trình tổng hợp số liệu là điều khó tránh khỏi. Doanh nghiệp thiếu căn cứ tức thời để thương lượng giá bán mới với đối tác.

2.2. Bất cập trong kiểm kê và phân bổ công cụ dụng cụ

Công tác kiểm kê công cụ dụng cụ định kỳ tại phân xưởng còn mang tính hình thức. Nhiều công cụ có giá trị nhỏ như kéo bấm, dao rọc chưa được theo dõi thẻ kho riêng. Nhân viên phân xưởng tự do mượn trả dụng cụ mà không ghi sổ theo dõi. Tình trạng mất mát và hư hỏng trước niên hạn thường xuyên xảy ra. Kế toán áp dụng phương pháp phân bổ chi phí hai lần cho hầu hết các loại tài sản. Cách làm này chưa thực sự phản ánh đúng mức độ hao mòn thực tế của từng công cụ. Một số khuôn in giá trị cao nhanh xuống cấp nhưng thời gian phân bổ lại kéo dài quá mức. Sự chênh lệch giữa sổ sách và chi phí thực tế làm giảm độ tin cậy của báo cáo giá thành.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán vật liệu tại Bao bì Phúc Thịnh

Doanh nghiệp cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán. Trước hết, ban quản lý nên chuyển đổi phương pháp tính giá xuất kho sang bình quân liên hoàn. Mỗi khi phát sinh nghiệp vụ nhập mới, phần mềm sẽ tự động tính lại đơn giá bình quân. Kế toán viên có thể xác định ngay chi phí xuất xưởng vật tư cho phân xưởng. Cách làm này giúp tính giá thành thành phẩm nhanh chóng và chính xác. Ban điều hành có căn cứ kịp thời để điều chỉnh giá bán bao bì trên thị trường. Thứ hai, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình lập và luân chuyển chứng từ kho. Mọi nghiệp vụ nhập xuất vật tư đều bắt buộc có chữ ký xác nhận của thủ kho và người nhận hàng. Doanh nghiệp nên ứng dụng phần mềm quản lý kho chuyên dụng có tích hợp mã vạch. Hệ thống quét mã giúp giảm thiểu nhầm lẫn trong khâu phân loại hạt nhựa và màng in. Thủ kho dễ dàng kiểm soát chính xác vị trí và số lượng tồn kho từng mã hàng. Cuối cùng, công ty cần xây dựng quy chế thưởng phạt rõ ràng đối với trách nhiệm bảo quản tài sản. Nhân viên sẽ nâng cao ý thức giữ gìn công cụ dụng cụ được giao.

3.1. Chuyển đổi phương pháp tính giá bình quân liên hoàn

Doanh nghiệp nên chuyển đổi sang phương pháp bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập. Phương pháp này còn được gọi là tính giá bình quân liên hoàn. Kế toán viên cập nhật đơn giá xuất kho ngay sau khi nhập lô nguyên liệu mới. Số liệu chi phí sản xuất luôn phản ánh sát biến động thị trường. Doanh nghiệp nắm bắt chính xác giá thành của từng đơn hàng bao bì vừa hoàn thành. Ban giám đốc chủ động ra quyết định điều chỉnh giá bán cho khách hàng. Phương pháp bình quân liên hoàn giải quyết triệt để tình trạng dồn việc vào cuối kỳ. Dữ liệu kế toán xuất kho được ghi nhận liên tục, đều đặn mỗi ngày. Hiệu suất làm việc của bộ phận kế toán tăng lên rõ rệt.

3.2. Số hóa chứng từ và kiểm soát vòng đời công cụ dụng cụ

Ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp bắt buộc để tối ưu hóa quản lý vật tư. Công ty cần trang bị phần mềm kế toán tích hợp phân hệ quản lý kho. Phiếu nhập kho, phiếu xuất kho và biên bản kiểm kê được số hóa hoàn toàn. Nhân viên kho sử dụng máy quét mã vạch để theo dõi biến động từng cuộn màng và bao bì. Đối với công cụ dụng cụ, công ty cần gắn mã định danh cho từng loại tài sản. Kế toán lập thẻ theo dõi riêng cho các khuôn dập và dao cắt đắt tiền. Việc phân bổ giá trị thực hiện căn cứ theo số giờ làm việc thực tế của máy móc. Quy trình này phản ánh chính xác chi phí hao mòn vào giá thành đơn hàng.

IV. Kết luận về hoàn thiện kế toán kho tại Công ty Bao bì Phúc Thịnh

Công tác kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển của công ty bao bì. Hệ thống kế toán hoàn chỉnh giúp kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào và giảm thiểu lãng phí vật tư. Doanh nghiệp nắm giữ dữ liệu chi phí minh bạch sẽ tự tin xây dựng chính sách giá cạnh tranh. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa kế toán, kho vận và phân xưởng bảo đảm chuỗi cung ứng vận hành thông suốt. Mọi nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả, đem lại lợi ích kinh tế lâu dài. Việc đổi mới phương pháp hạch toán và ứng dụng công nghệ hiện đại là yêu cầu cấp thiết. Đội ngũ kế toán viên cần chủ động trau dồi nghiệp vụ chuyên môn để thích ứng với quy trình số hóa. Ban lãnh đạo công ty cần đầu tư thỏa đáng cho hạ tầng phần mềm quản lý doanh nghiệp. Khi thông tin luân chuyển thông suốt, rủi ro sai sót trong hạch toán sẽ được triệt tiêu tối đa. Nền tảng quản trị tài chính vững chắc sẽ đưa công ty mở rộng thị phần sản xuất bao bì. Hoàn thiện kế toán kho chính là chìa khóa gia tăng sức mạnh nội tại của doanh nghiệp.

4.1. Tác động của kế toán chuẩn xác tới hiệu quả tài chính

Số liệu kế toán chuẩn xác đem lại nhiều lợi ích to lớn cho doanh nghiệp bao bì. Ban giám đốc đánh giá đúng thực trạng sử dụng chi phí sản xuất từng dòng sản phẩm. Các khoản mục lãng phí hạt nhựa hay dung môi pha chế được phát hiện ngay. Doanh nghiệp cắt giảm kịp thời những chi phí hao tổn không đáng có trong xưởng in. Báo cáo tài chính phản ánh đúng giá trị hàng tồn kho và vốn kinh doanh thực tế. Ngân hàng và các tổ chức tín dụng dễ dàng giải ngân các gói vốn vay ưu đãi. Uy tín thương hiệu của doanh nghiệp gia tăng đáng kể trên thị trường bao bì công nghiệp. Doanh nghiệp từng bước củng cố năng lực tài chính để mở rộng dây chuyền sản xuất mới.

4.2. Lộ trình ứng dụng thực tế cho doanh nghiệp bao bì

Doanh nghiệp cần triển khai kế hoạch hoàn thiện công tác kế toán theo lộ trình cụ thể. Giai đoạn đầu tập trung rà soát danh mục vật tư và gắn mã vạch quản lý toàn diện. Các thủ tục luân chuyển chứng từ nhập xuất kho phải được chuẩn hóa văn bản. Giai đoạn tiếp theo chú trọng đào tạo kỹ năng số cho nhân viên kế toán và thủ kho. Nhân sự cần sử dụng thành thạo phần mềm kế toán và thiết bị quét mã cầm tay. Cuối cùng, công ty tiến hành liên kết số liệu kho với hệ thống báo cáo quản trị tổng hợp. Sự kết nối xuyên suốt tạo tiền đề vững chắc cho việc quản lý chuỗi cung ứng thông minh. Doanh nghiệp sẵn sàng đón nhận những đơn hàng bao bì quy mô lớn trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh" do sinh viên Bùi Đặng Linh Đan (mã sinh viên: 20K4050101, ngành Kế toán, khóa 2020 – 2024, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Hoàng vào tháng 1 năm 2024.

Về bối cảnh thực tiễn, trong các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ là những yếu tố cấu thành thực thể sản phẩm, giữ vai trò thiết yếu và chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tổng chi phí sản xuất kinh doanh. Việc tổ chức hạch toán khoa học, chặt chẽ đối với các khâu thu mua, nhập – xuất kho, dự trữ và bảo quản là tiền đề để tránh thất thoát, lãng phí và hạ giá thành sản phẩm. Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh là doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm từ plastic (chủ yếu là bao bì hạt nhựa PE), các sản phẩm dệt, dây bện, đồng thời mở rộng kinh doanh thương mại vật tư thiết bị tại thành phố Huế và các tỉnh lân cận. Do thuộc loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ, quy mô nhập vật tư và máy móc của đơn vị ở mức độ vừa phải nhưng quá trình xử lý, luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ vẫn còn bộc lộ một số hạn chế cần nghiên cứu tháo gỡ.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác lập cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Thứ nhất: Tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề lý luận về công tác kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ tại doanh nghiệp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính.
  2. Thứ hai: Mô tả cụ thể thực trạng công tác kế toán tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh, làm rõ các phương pháp hạch toán, cách thức sử dụng cũng như quy trình lưu chuyển chứng từ xuất, nhập kho nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ.
  3. Thứ ba: Đánh giá ưu nhược điểm và gợi ý một số đề xuất, phương án hiệu quả nhằm cải thiện công tác kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh.
• Phạm vi nội dung: Các nghiệp vụ kế toán chi tiết, kế toán tổng hợp, hệ thống chứng từ, tài khoản và sổ sách liên quan đến nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ.
• Phạm vi thời gian: Số liệu trên báo cáo tài chính và tình hình sản xuất kinh doanh của công ty được phân tích qua 3 năm (2020 – 2022); các nghiệp vụ và chứng từ thực tế minh họa trong khóa luận được trích xuất trong quý 1, quý 3 và quý 4 năm 2022.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được tiến hành tại trụ sở Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh (Thôn Chiết Bi, xã Phú Thượng, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01) – "Chuẩn mực chung" về nguyên tắc giá gốc.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) – "Hàng tồn kho" về định nghĩa, nguyên tắc xác định giá trị thuần có thể thực hiện được và nguyên tắc hạch toán hàng tồn kho.
• Luật Kế toán số 88/2015/QH13 ngày 20/11/2015.
• Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Điều 22 về phương pháp kê khai thường xuyên; Điều 24 về tiêu chuẩn phân loại, tài khoản hạch toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ).
• Giáo trình tham khảo: Sách "Chủ doanh nghiệp và kế toán trưởng trong điều kiện hội nhập kinh tế" do PGS.TS. Ngô Thế Chi chủ biên (NXB Thống kê Hà Nội).

Hệ thống tài khoản lý thuyết được tác giả trình bày bao gồm:

• Tài khoản 152 ("Nguyên liệu, vật liệu"): Theo dõi giá trị hiện có và biến động tăng, giảm nguyên vật liệu.
• Tài khoản 153 ("Công cụ, dụng cụ"): Theo dõi giá trị hiện có và biến động tăng, giảm công cụ dụng cụ.
• Các tài khoản đối ứng liên quan: Tài khoản 151 ("Hàng mua đang đi đường"), Tài khoản 331 ("Phải trả cho người bán"), Tài khoản 133 ("Thuế GTGT được khấu trừ", chi tiết TK 1331 và TK 1332).
• Các phương pháp kế toán chi tiết: Phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển, phương pháp sổ số dư.
• Phương pháp tính giá xuất kho: Phương pháp giá đích danh, phương pháp bình quân gia quyền (bình quân cả kỳ dự trữ hoặc bình quân liên hoàn sau mỗi lần nhập), phương pháp nhập trước – xuất trước (FIFO).

Các phương pháp nghiên cứu thực tế đã sử dụng:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập hóa đơn, chứng từ kế toán, sổ sách kế toán, báo cáo tài chính của công ty, hệ thống văn bản pháp luật, thông tư và chế độ kế toán ban hành.
  • Phương pháp quan sát: Quan sát quy trình tác nghiệp thực tế của nhân viên kế toán vật tư, quy trình nhập liệu vào phần mềm kế toán, việc lập và luân chuyển chứng từ giữa kho và phòng kế toán.
  • Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Tiếp xúc và phỏng vấn trực tiếp kế toán trưởng, nhân viên kế toán và thủ kho để thu thập thông tin về luân chuyển chứng từ và hạch toán phát sinh.
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Phương pháp so sánh, đối chiếu: So sánh số liệu trên báo cáo tài chính qua các năm 2020, 2021 và 2022 để phân tích biến động về lao động, nguồn vốn và tài sản.
  • Phương pháp phân tích số liệu: Phân tích các chỉ tiêu cấu trúc lao động, biến động chi phí và các bảng tổng hợp số liệu kế toán.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu: Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán B01b-DNN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh B02-DNN, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ B03-DNN, Thuyết minh báo cáo tài chính B09-DNN) của Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh giai đoạn 2020 – 2022; các chứng từ gốc và sổ kế toán thực tế phát sinh trong năm 2022.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong doanh nghiệp

Chương này trình bày hệ thống lý thuyết kế toán nguyên vật liệu (NVL) và công cụ dụng cụ (CCDC) trong doanh nghiệp sản xuất theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Định nghĩa và đặc điểm: NVL là đối tượng lao động, chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh, tiêu hao toàn bộ và chuyển dịch giá trị một lần vào chi phí sản xuất trong kỳ. CCDC là tư liệu lao động không đủ tiêu chuẩn của tài sản cố định, tham gia vào một hoặc nhiều chu kỳ sản xuất nhưng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu cho đến khi hư hỏng; giá trị CCDC được phân bổ một lần, hai lần hoặc phân bổ dần nhiều lần vào chi phí.
• Yêu cầu quản lý: Thực hiện trên 4 khâu cơ bản: khâu thu mua (đủ số lượng, đúng chủng loại, giá cả hợp lý, kịp thời); khâu bảo quản (hệ thống kho bãi, an toàn vật tư, kiểm soát nhiệt độ); khâu dự trữ (xác định định mức tồn kho tối đa, tối thiểu); khâu sử dụng (tuân thủ định mức tiêu hao, hạ giá thành sản phẩm).
• Phân loại và đánh giá: Phân loại NVL theo công dụng gồm nguyên liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản; phân loại CCDC theo mục đích sử dụng (dùng cho sản xuất, bao bì luân chuyển, đồ dùng cho thuê, phụ tùng thay thế) và theo số lần phân bổ (phân bổ 1 lần, 2 lần, nhiều lần). Đánh giá giá gốc nhập kho từ mua ngoài bao gồm giá mua chưa thuế (đối với phương pháp khấu trừ), thuế không hoàn lại, chi phí thu mua trừ đi các khoản giảm trừ thương mại. Xuất kho tính theo giá thực tế qua 3 phương pháp chuẩn: đích danh, bình quân gia quyền và FIFO.
• Tổ chức kế toán: Trình bày quy trình hạch toán chi tiết theo 3 mô hình (thẻ song song, sổ đối chiếu luân chuyển, sổ số dư) và quy trình hạch toán tổng hợp hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên qua sơ đồ tài khoản TK 152, TK 153, TK 151, TK 331, TK 133.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ tại công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh

Chương 2 mô tả chi tiết hoạt động của công ty và thực tiễn tổ chức công tác kế toán NVL – CCDC:

• Giới thiệu chung: Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh thành lập ngày 07/01/2016 (đăng ký doanh nghiệp lần đầu ngày 08/01/2016), trụ sở tại Thôn Chiết Bi, xã Phú Thượng, TP. Huế. Người đại diện theo pháp luật là ông Lê Phước Khánh Tường; thành viên góp vốn gồm ông Lê Phước Khánh Tường và ông Lại Thành Lâm với vốn góp ngang nhau. Ngành nghề kinh doanh chính là sản xuất sản phẩm từ plastic (mã ngành 2220), cùng các ngành sản xuất sợi (1311), dệt sẵn (1392), dây bện và lưới (1394), bán buôn tổng hợp (4690), vận tải hàng hóa đường bộ (4933).
• Quy trình sản xuất bao bì nhựa PE: Trải qua 4 công đoạn kỹ thuật:
  1. Thêm chất phụ gia vào hạt nhựa PE: Hạt nhựa PE được đưa vào phễu, bổ sung các chất phụ gia gồm EPI, D2W (tỷ lệ 1-2%), chất chống bám dính (anti-blocking) và chất ổn định quang UVI.
  2. Thổi màng nhựa PE: Hạt nhựa được nung chảy hóa lỏng trong máy đùn – thổi ở nhiệt độ từ 193°C đến 330°C.
  3. Làm mát và hoàn thiện sản phẩm: Ép qua khuôn mẫu hình ống, thổi phồng khí tạo bong bóng màng, kéo qua tháp làm mát cao từ 20 đến 35 feet, đi qua khe trục 2 con lăn ép phẳng 2 lớp và cắt 2 cạnh tạo cuộn tròn.
  4. Kiểm tra thành phẩm đầu ra: Cắt mẫu thử nghiệm để kiểm tra độ dai, độ co giãn và độ dày của màng trước khi giao cho khách hàng.
• Cơ cấu tổ chức và bộ máy kế toán: Bộ máy quản lý gồm Giám đốc điều hành trực tiếp 4 phòng chức năng (Phòng Kế hoạch – Kinh doanh, Phòng Tổ chức – Hành chính, Phòng Kế toán, Phòng Kỹ thuật – Sản xuất). Bộ máy kế toán gồm Kế toán trưởng trực tiếp chỉ đạo 3 nhân sự chuyên trách: Kế toán vật tư, Kế toán công nợ và Thủ quỹ kiêm kế toán lương.
• Chính sách kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; hình thức kế toán Nhật ký chung; phần mềm kế toán KTVN; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ VNĐ; phương pháp nộp thuế GTGT khấu trừ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.
• Tình hình nguồn nhân lực: Số lượng lao động tăng liên tục qua các năm nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô.

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (+/-)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (+/-)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	17	19	21	+2	+11,76%	+2	+10,52%
Theo giới tính:
- Nam	10	11	15	+1	+10,00%	+4	+36,36%
- Nữ	7	8	6	+1	+14,29%	-2	-25,00%
Theo trình độ:
- Đại học	3	3	3	0	0,00%	0	0,00%
- Công nhân kỹ thuật	2	2	2	0	0,00%	0	0,00%
- Lao động phổ thông	12	14	16	+2	+16,67%	+2	+14,29%

Về cơ cấu lao động, năm 2022 lao động nam tăng mạnh thêm 4 người (+36,36%) do đặc thù ngành sản xuất bao bì cần nhân công vận hành máy móc nặng nhọc, trong khi lao động nữ giảm 2 người (-25%). Trình độ đại học duy trì ổn định ở mức 3 người (chiếm tỷ trọng từ 17,65% năm 2020 xuống 14,29% năm 2022 do quy mô tổng tăng). Lao động trực tiếp (công nhân kỹ thuật và phổ thông) chiếm tỷ trọng chủ đạo.

• Thực trạng tổ chức chứng từ và sổ sách kế toán NVL, CCDC:
  • Doanh nghiệp sử dụng hệ thống chứng từ thực tế: Phiếu yêu cầu vật tư hàng hóa, Đơn đặt hàng (như ĐĐH-615), Phiếu giao nhận vật tư NVL, Phiếu nhập kho số PN05 (nhập nguyên liệu hạt nhựa từ Công ty Cổ phần Hóa chất nhựa Đà Nẵng), Giấy đề xuất mua CCDC, Đơn đặt hàng mua CCDC, Phiếu giao nhận vật tư CCDC, Phiếu nhập kho CCDC số NVT01, Giấy đề nghị xuất kho CCDC, Phiếu xuất kho PXK02.
  • Sổ sách chi tiết: Sổ chi tiết giấy A4 PAGI 60, sổ chi tiết theo dõi các mã hàng DM06, M011, C011, K005, Bảng tổng hợp Xuất – Nhập – Tồn tháng 1/2022 cho TK 153.
  • Sổ kế toán tổng hợp: Trích xuất Sổ Nhật ký chung TK 152 tháng 08/2022, Sổ Cái TK 152 tháng 08/2022, Sổ Nhật ký chung TK 153 tháng 1/2022 và tháng 11/2022, Sổ Cái TK 153 từ tháng 1 đến tháng 11/2022. Công tác kiểm kê kho được tổ chức định kỳ để đối chiếu số lượng giữa thẻ kho, sổ kế toán chi tiết và hàng hóa thực tế.

Chương 3: Định hướng và giải pháp giải quyết nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ tại công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh

Trên cơ sở đánh giá thực trạng tại công ty, tác giả phân tích các mặt ưu điểm, nhược điểm và đề xuất các giải pháp:

• Đánh giá ưu điểm: Bộ máy quản lý gọn nhẹ; bộ máy kế toán chuyên môn hóa rõ ràng với các vị trí kế toán vật tư, kế toán công nợ và thủ quỹ; việc áp dụng phần mềm kế toán KTVN giúp chuẩn hóa biểu mẫu và đẩy nhanh tốc độ lập sổ sách kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Tồn tại, hạn chế: Quy trình lưu chuyển và đối chiếu chứng từ giữa thủ kho và kế toán vật tư ở một số thời điểm chưa bảo đảm tính liên tục trong ngày; việc xây dựng định mức dự trữ vật tư tồn kho tối đa – tối thiểu cho từng loại hạt nhựa chưa được cập nhật thường xuyên theo biến động thị trường; công tác theo dõi phân bổ giá trị CCDC nhiều lần cần được giám sát chặt chẽ hơn.
• Giải pháp đề xuất:
  1. Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ: Quy định thời hạn bàn giao chứng từ nhập – xuất giữa thủ kho và phòng kế toán không quá 24 giờ sau khi phát sinh nghiệp vụ.
  2. Khai thác tính năng phần mềm KTVN: Tận dụng phân hệ quản lý kho tự động để tự động hóa việc đối chiếu thẻ kho với sổ chi tiết vật tư, hạn chế sai sót nhập liệu thủ công.
  3. Xây dựng và quản lý định mức tồn kho tối ưu: Thiết lập định mức dự trữ tối đa và tối thiểu đối với hạt nhựa PE và các nhóm phụ gia (EPI, D2W, UVI) căn cứ trên công suất chạy máy đùn – thổi để vừa đảm bảo sản xuất liên tục, vừa không gây ứ đọng vốn lưu động.
  4. Nâng cao chất lượng kiểm kê: Lập biên bản kiểm kê chi tiết theo từng nhóm phẩm cấp vật tư và quy định rõ chế độ xử lý trách nhiệm vật chất đối với trường hợp hao hụt ngoài định mức.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể dựa trên dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán NVL và CCDC theo Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng cho loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ, làm rõ các phương pháp tính giá nhập – xuất kho và hạch toán tổng hợp theo phương pháp kê khai thường xuyên.
• Phản ánh trung thực quy trình công nghệ 4 bước sản xuất bao bì nhựa PE và cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán 4 nhân sự (Kế toán trưởng, Kế toán vật tư, Kế toán công nợ, Thủ quỹ kiêm kế toán lương).
• Cung cấp số liệu thống kê về sự tăng trưởng lao động của công ty từ 17 người (năm 2020) lên 19 người (năm 2021) và 21 người (năm 2022), phản ánh xu hướng mở rộng quy mô sản xuất trực tiếp.
• Mô tả toàn diện hệ thống chứng từ kế toán thực tế phát sinh tại công ty năm 2022 thông qua các biểu mẫu cụ thể: Đơn đặt hàng ĐĐH-615, Phiếu nhập kho PN05, Phiếu nhập CCDC NVT01, Phiếu xuất kho PXK02, sổ chi tiết các mã hàng DM06, M011, C011, K005, Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 152, TK 153.
• Tác giả tự đánh giá đóng góp của khóa luận: Đề tài đã khảo sát sát thực tế công tác kế toán vật tư tại một doanh nghiệp sản xuất bao bì nhựa cụ thể tại Thừa Thiên Huế, chỉ ra những vướng mắc phát sinh trong khâu luân chuyển chứng từ và đề xuất các biện pháp hoàn thiện có tính khả thi, phù hợp với điều kiện vận hành của phần mềm KTVN và chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Về phạm vi thời gian dữ liệu chi tiết: Các nghiệp vụ, chứng từ và sổ kế toán chi tiết minh họa trong khóa luận chỉ tập trung vào một số tháng cụ thể thuộc quý 1, quý 3 và quý 4 của năm 2022 (như tháng 1, tháng 8, tháng 11/2022), chưa bao quát trọn vẹn cả chu kỳ 12 tháng của năm tài chính.
• Về phạm vi không gian và đối tượng: Khóa luận là nghiên cứu tình huống đơn lẻ tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh – một doanh nghiệp có quy mô nhỏ tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, do đó các phát hiện và đề xuất mang tính đặc thù nội bộ, chưa phản ánh tính đại diện cho toàn bộ các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất nhựa và bao bì tại Việt Nam.
• Về nội dung: Khóa luận tập trung chủ yếu vào công tác hạch toán NVL và CCDC (TK 152, TK 153), chưa đi sâu vào mối liên kết hạch toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm (TK 154) trong mối quan hệ hữu cơ với tiêu hao nguyên vật liệu.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm bao bì nhựa PE theo từng đơn đặt hàng hoặc quy trình công nghệ 4 bước.
• Cập nhật và đánh giá việc áp dụng phần mềm kế toán phiên bản mới kết hợp giải pháp hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử theo quy định mới của cơ quan thuế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Quản trị kinh doanh: Tài liệu cung cấp mẫu hình hoàn chỉnh về một khóa luận tốt nghiệp kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất thực hiện theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và hình thức Nhật ký chung.
• Người làm đề tài nghiên cứu về kế toán hàng tồn kho: Khóa luận là tài liệu tham khảo tốt về phương pháp xây dựng hệ thống chứng từ thực tế, từ đơn đặt hàng, phiếu giao nhận đến sổ chi tiết vật tư, sổ Cái TK 152, 153 và giao diện phần mềm kế toán KTVN.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp sản xuất nhựa, bao bì quy mô vừa và nhỏ: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về quy trình kỹ thuật đùn – thổi màng PE liên quan đến hạch toán phụ gia (EPI, D2W, anti-blocking, UVI) và tổ chức luân chuyển chứng từ xuất – nhập kho vật tư.

Phần nội dung đáng tham khảo nhất:

• Toàn bộ mục 2.2 Chương 2 mô tả quy trình công nghệ 4 bước sản xuất bao bì PE kết hợp với thực tế sử dụng nguyên vật liệu và phụ gia chuyên dụng.
• Hệ thống biểu mẫu chứng từ và sổ sách kế toán thực tế tại mục 2.5 (các sơ đồ luân chuyển chứng từ 2.3, 2.4, 2.5, 2.6 và biểu mẫu sổ chi tiết, sổ Nhật ký chung TK 152, TK 153).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại đơn vị nào và áp dụng chế độ kế toán nào?
Khóa luận nghiên cứu tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh (địa chỉ: Thôn Chiết Bi, xã Phú Thượng, TP. Huế; MST: 3301582621). Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, hình thức kế toán Nhật ký chung và sử dụng phần mềm kế toán KTVN.

2. Phương pháp hạch toán hàng tồn kho và phương pháp tính giá xuất kho tại công ty là gì?
Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để theo dõi hàng tồn kho và áp dụng phương pháp bình quân gia quyền để xác định giá trị nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ xuất kho.

3. Quy trình sản xuất bao bì nhựa PE tại công ty gồm những công đoạn kỹ thuật nào?
Quy trình sản xuất bao bì PE tại công ty gồm 4 bước: (1) Trộn hạt nhựa PE với các phụ gia gồm EPI, D2W (tỷ lệ 1-2%), chất chống bám dính (anti-blocking) và UVI; (2) Đùn – thổi màng nhựa PE trong máy ở nhiệt độ nung chảy 193°C – 330°C; (3) Làm mát qua tháp cao từ 20 đến 35 feet, dẫn qua trục 2 con lăn ép phẳng 2 lớp và cắt biên cuộn màng; (4) Cắt mẫu kiểm tra độ dai, độ co giãn và độ dày trước khi đóng gói thành phẩm.

4. Quy mô và cơ cấu lao động của công ty biến động như thế nào trong giai đoạn 2020 – 2022?
Tổng số lao động của công ty tăng từ 17 người năm 2020 lên 19 người năm 2021 (+11,76%) và đạt 21 người năm 2022 (+10,52%). Trong đó, lao động nam tăng từ 10 người (năm 2020) lên 15 người (năm 2022), chiếm 71,43%; lao động nữ giảm còn 6 người (năm 2022). Lao động trình độ đại học giữ nguyên 3 người qua cả 3 năm; bộ phận trực tiếp sản xuất (công nhân kỹ thuật và lao động phổ thông) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 18 người vào năm 2022.

5. Các chứng từ và sổ kế toán tổng hợp nào được tác giả trích dẫn làm minh chứng thực tế?
Khóa luận trích dẫn nhiều chứng từ thực tế phát sinh trong năm 2022 gồm: Đơn đặt hàng ĐĐH-615, Phiếu nhập kho PN05, Phiếu nhập kho CCDC NVT01, Phiếu xuất kho PXK02; Sổ chi tiết các mã hàng DM06, M011, C011, K005, giấy A4 PAGI 60; Bảng tổng hợp Xuất – Nhập – Tồn tháng 1/2022 TK 153; Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 152 tháng 08/2022; Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 153 tháng 1 và tháng 11/2022.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Bùi Đặng Linh Đan đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời mô tả chi tiết thực trạng công tác hạch toán tại Công ty TNHH sản xuất bao bì Phúc Thịnh. Tác giả đã phản ánh trung thực quy trình công nghệ sản xuất bao bì nhựa PE gắn liền với hệ thống chứng từ, tài khoản và sổ sách kế toán chi tiết, tổng hợp phát sinh trong năm 2022. Trên cơ sở phân tích đặc điểm bộ máy và thực tế luân chuyển chứng từ, công trình đã đề xuất các giải pháp có căn cứ thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác quản lý và hạch toán vật tư tại đơn vị nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ tại công ty TN HH sản xuất bao bì Phúc Thịnh. Chương 3: Định hướng và giải pháp giải quyết nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu – công cụ dụng cụ tại công ty TN HH sản xuất bao bì Phúc Thịnh. Phần III: Kết luận và kiến nghị 4 PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ GUYÊ VẬT LIỆU, CÔ G CỤ DỤ G CỤ TRO G DOA H GHIỆP 1. Tổng quan về kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong doanh nghiệp sản xuất.

Khái niệm Theo chuNn mực kế toán số 02 - Hàng tồn kho: “Hàng tồn kho là những tài sản được giữ để bán, gửi bán kinh doanh bình thường đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang; nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Hàng tồn kho bao gồm: hàng hóa mua vào, nguyên liệu vật liệu, công cụ dụng cụ, chi phí dịch vụ dở dang.” Qua khái niệm hàng tồn kho, nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ (N VL, CCDC) là những tài sản chính trong hoạt động mua bán các kỳ sản xuất, kinh doanh. Chính vì vậy, việc nghiên cứu sâu hơn về các tài sản này sẽ giúp chúng ta hiểu được tầm quan trọng của chúng đối với hoạt động kinh doanh của các công ty đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất. Theo thông tư 133/2016/TT – BTC ngày 26 tháng 8 năm 2016 của Bộ Tài Chính về hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa: “4guyên vật liệu là một loại đối tượng mua ngoài hoặc tự chế biến dùng chủ yếu cho quá trình chế tạo ra sản ph<m.Trong doanh nghiệp sản xuất, nguyên vật liệu là đối tượng lao động, là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, là cơ sở vật chất tạo nên sản ph<m thường tham gia vào một chu kỳ sản xuất, kinh doanh và khi tham gia vào hoạt động của đơn vị, nguyên vật liệu bị tiêu hao toàn bộ và chuyển dịch giá trị một lần vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ”.

“Công cụ dụng cụ là tư liệu lao động không có đủ các tiêu chu<n về giá trị và thời gian sử dụng quy định đối với tài sản cố định. Vì vậy công cụ, dụng cụ được quản lý và hạch toán như nguyên liệu, vật liệu”. Đặc điểm nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ Theo sách “Chủ doanh nghiệp và kế toán trưởng trong điều kiện hội nhập kinh tế”, Chủ biên: PGS.TS N gô Thế Chi – N XB thống kê Hà N ội thì N VL – CCDC có các đặc điểm như sau: • N guyên vật liệu: - Về mặt hiện vật: trong quá trình sản xuất tạo ra sản phNm, N VL chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh và khi tham gia vào quá trình sản xuất N VL được tiêu dùng toàn bộ và thay đổi hình thái ban đầu, sự thay đổi này phụ thuộc vào thành phNm được tạo ra. - Về mặt giá trị: Giá trị của N VL chuyển dịch toàn bộ một lần vào thành phNm được tạo ra.

• Công cụ dụng cụ: - Về mặt hiện vật: Trong quá trình sản xuất thì CCDC tham gia vào một hoặc nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh nhưng vẫn giữ nguyên được hình thái ban đầu cho đến khi hư hỏng - Về mặt giá trị: CCDC không có giá trị lớn như tài sản cố định nên cách quản lý cũng đơn giản.