Tổ Chức Công Tác Kế Toán Trong Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở việt nam kèm dĩa cd luận văn thạc sĩ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trâm
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Hữu Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Tổ Chức Công Tác Kế Toán Trong Các Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
• 1.1. Những vấn đề chung về tổ chức công tác kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ Ở VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ Ở VIỆT NAM
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Kế Toán Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Việt Nam

Tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính và cung cấp thông tin cần thiết cho các quyết định kinh doanh. Việc tổ chức này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp lý mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc cải thiện tổ chức kế toán là điều cần thiết để tăng cường khả năng cạnh tranh.

1.1. Vai Trò Của Tổ Chức Kế Toán Trong Doanh Nghiệp

Tổ chức kế toán cung cấp thông tin tài chính chính xác, hỗ trợ quản lý và ra quyết định. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính, từ đó đưa ra các chiến lược phát triển phù hợp.

1.2. Các Yêu Cầu Cơ Bản Đối Với Tổ Chức Kế Toán

Tổ chức kế toán cần tuân thủ các quy định pháp lý và yêu cầu quản lý nội bộ. Điều này bao gồm việc xây dựng hệ thống chứng từ, tài khoản và sổ sách kế toán phù hợp với hoạt động của doanh nghiệp.

II. Thách Thức Trong Tổ Chức Kế Toán Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Các DNVVN tại Việt Nam thường gặp nhiều thách thức trong việc tổ chức công tác kế toán. Những thách thức này bao gồm việc thiếu nguồn lực, trình độ chuyên môn thấp và sự phức tạp trong việc tuân thủ các quy định pháp lý. Điều này dẫn đến việc thông tin tài chính không đầy đủ và kịp thời, ảnh hưởng đến quyết định kinh doanh.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính Và Nhân Lực

Nhiều DNVVN không có đủ nguồn lực để đầu tư vào hệ thống kế toán hiện đại. Điều này dẫn đến việc sử dụng các phương pháp kế toán thủ công, không hiệu quả.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Tuân Thủ Quy Định Pháp Lý

Sự phức tạp của các quy định pháp lý về kế toán khiến nhiều DNVVN gặp khó khăn trong việc tuân thủ. Điều này có thể dẫn đến các sai sót và rủi ro pháp lý.

III. Phương Pháp Hoàn Thiện Tổ Chức Kế Toán Trong DNVVN

Để cải thiện tổ chức kế toán, DNVVN cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc tích hợp công nghệ thông tin vào quy trình kế toán sẽ giúp nâng cao chất lượng thông tin và giảm thiểu sai sót.

3.1. Tích Hợp Công Nghệ Thông Tin Vào Kế Toán

Sử dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa quy trình ghi chép và báo cáo tài chính, từ đó tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

3.2. Đào Tạo Nhân Lực Về Kế Toán

Đào tạo nhân viên kế toán về các quy định và công nghệ mới sẽ giúp nâng cao trình độ chuyên môn, từ đó cải thiện chất lượng công tác kế toán.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tổ Chức Kế Toán Trong DNVVN

Việc tổ chức công tác kế toán hiệu quả sẽ mang lại nhiều lợi ích cho DNVVN. Các doanh nghiệp có thể theo dõi tình hình tài chính một cách chính xác, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn.

4.1. Cải Thiện Chất Lượng Thông Tin Tài Chính

Thông tin tài chính chính xác giúp doanh nghiệp đánh giá đúng tình hình hoạt động và đưa ra các quyết định kịp thời.

4.2. Tăng Cường Khả Năng Cạnh Tranh

Doanh nghiệp có hệ thống kế toán tốt sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn trong việc thu hút khách hàng và đối tác.

V. Kết Luận Về Tổ Chức Kế Toán Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ

Tổ chức công tác kế toán trong DNVVN là một yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của doanh nghiệp. Việc cải thiện tổ chức kế toán không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh.

5.1. Tương Lai Của Tổ Chức Kế Toán Tại DNVVN

Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ thông tin và các phương pháp hiện đại sẽ trở thành xu hướng tất yếu trong tổ chức kế toán của DNVVN.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước và các tổ chức tài chính để giúp DNVVN nâng cao chất lượng tổ chức kế toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) giữ vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm hơn 97% trên tổng số hơn 200.000 doanh nghiệp đăng ký hoạt động trên cả nước. Khối doanh nghiệp này đóng góp khoảng 26% GDP, 31% giá trị tổng sản lượng công nghiệp, giải quyết 49% việc làm phi nông nghiệp tại khu vực nông thôn và đóng góp 6,4% tổng thu ngân sách nhà nước hàng năm. Tuy nhiên, sau khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các DNVVN phải đối mặt với áp lực cạnh tranh toàn cầu vô cùng gay gắt trong bối cảnh nội lực tài chính và năng lực quản trị còn nhiều hạn chế.

Thực tế quản trị cho thấy hơn 80% chủ DNVVN đưa ra quyết định kinh doanh dựa trên cảm tính và kinh nghiệm cá nhân thay vì dựa trên hệ thống thông tin tài chính đáng tin cậy. Công tác kế toán tại phần lớn đơn vị chỉ mang tính chất đối phó với cơ quan thuế, chưa phát huy được chức năng cung cấp thông tin quản trị và kiểm soát rủi ro.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức công tác kế toán, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng tổ chức kế toán tại các DNVVN tại Việt Nam, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện mô hình kế toán phù hợp với khuôn khổ pháp lý mới theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC và chuẩn mực kế toán quốc tế.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNVVN trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và các vùng kinh tế trọng điểm giai đoạn 2000-2007. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp mô hình thực nghiệm giúp DNVVN tái cấu trúc bộ máy kế toán, giảm thiểu 30% đến 40% chi phí xử lý dữ liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh khi hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng tích hợp của ba khung lý thuyết quản trị và kế toán hiện đại:

Thứ nhất, Lý thuyết Hệ thống thông tin kế toán (AIS - Accounting Information System), nhấn mạnh vai trò của kế toán như một hệ thống thu thập, xử lý và truyền tải thông tin kinh tế hữu ích cho quá trình ra quyết định. Khung lý thuyết này định hình 4 nội dung trụ cột của tổ chức kế toán gồm: hệ thống chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản kế toán, hệ thống sổ kế toán và hệ thống báo cáo kế toán (bao gồm báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản trị).

Thứ hai, Khuôn mẫu kiểm soát nội bộ của COSO (ban hành năm 1992 và hướng dẫn chuyên biệt cho doanh nghiệp nhỏ năm 2006), tập trung vào môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát (nguyên tắc bất kiêm nhiệm, phân quyền phê duyệt), thông tin truyền thông và giám sát.

Thứ ba, Khung định nghĩa và hướng dẫn chuẩn mực của Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) và Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IFAC/IAASB) dành cho DNVVN.

Về mặt pháp lý, nghiên cứu căn cứ trên Luật Kế toán số 03/2003/QH11, Nghị định số 90/2001/NĐ-CP (quy định DNVVN có vốn dưới 10 tỷ đồng hoặc lao động dưới 300 người) và Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ban hành chế độ kế toán DNVVN với cơ chế áp dụng đầy đủ 7 chuẩn mực kế toán, áp dụng không đầy đủ 12 chuẩn mực và không áp dụng 7 chuẩn mực phức tạp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa phương pháp định tính và phương pháp phân tích thống kê mô tả thực nghiệm:

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát chi tiết gửi trực tiếp đến giám đốc và kế toán trưởng tại các DNVVN. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 120 doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (stratified random sampling) được áp dụng dựa trên cơ cấu 4 nhóm ngành kinh tế chính: Thương mại - Dịch vụ (chiếm 40,6%), Sản xuất chế biến (chiếm 20,9%), Xây dựng (chiếm 13,2%) và các ngành khác (chiếm 25,3%). Cỡ mẫu và cách thức phân tầng này đảm bảo độ tin cậy và phản ánh chính xác bức tranh phân bổ DNVVN theo số liệu của Tổng cục Thống kê.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), hệ thống văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ (Quyết định 1141/1995, Quyết định 1177/1996, Quyết định 144/2001 và Quyết định 48/2006). Phương pháp so sánh, đối chiếu lịch sử và phân tích tổng hợp logic được lựa chọn nhằm làm rõ các biến chuyển về hệ thống tài khoản, biểu mẫu và nghĩa vụ công bố thông tin trong tiến trình hội nhập. Toàn bộ quá trình điều tra và xử lý dữ liệu được tiến hành trong mốc thời gian từ quý IV/2006 đến quý II/2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế 120 DNVVN chỉ ra 4 phát hiện cốt lõi về tổ chức công tác kế toán:

Thứ nhất, về chứng từ và hệ thống tài khoản kế toán: Có tới 78% DNVVN sử dụng hệ thống biểu mẫu chứng từ mang tính chất sao chép thụ động các mẫu quy định sẵn từ cơ quan quản lý, thiếu tính linh hoạt để kiểm soát nội bộ. Về tài khoản, 65% doanh nghiệp gặp khó khăn khi chuyển đổi áp dụng danh mục 10 loại tài khoản theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Đáng chú ý, chỉ có 22% doanh nghiệp thực hiện mở tài khoản chi tiết cấp 2 và cấp 3 nhằm phục vụ mục tiêu theo dõi chi phí và tính giá thành cho kế toán quản trị.

Thứ hai, về tổ chức bộ máy kế toán và nhân sự: 68% DNVVN duy trì bộ máy kế toán siêu nhỏ gọn chỉ từ 1 đến 2 nhân viên. Tình trạng kiêm nhiệm diễn ra phổ biến (kế toán viên kiêm thủ quỹ hoặc kiêm mua hàng), làm vô hiệu hóa các thủ tục kiểm soát nội bộ cơ bản. Về hiệu quả hoạt động, lợi nhuận bình quân năm 2004 của các DNVVN khảo sát chỉ đạt 240 triệu đồng (tương đương khoảng 16.000 USD), thấp hơn 4,75 lần so với mức bình quân chung của các doanh nghiệp cả nước là 1,14 tỷ đồng.

Thứ ba, về hệ thống sổ sách và báo cáo tài chính: 72% đơn vị áp dụng hình thức sổ kế toán Nhật ký chung trên máy tính. Mặc dù trên 90% doanh nghiệp tuân thủ đúng thời hạn nộp báo cáo tài chính năm (30 ngày đối với doanh nghiệp tư nhân/công ty hợp danh và 90 ngày đối với công ty TNHH/cổ phần), nhưng hơn 85% đơn vị hoàn toàn không lập bất kỳ báo cáo kế toán quản trị nào phục vụ điều hành nội bộ.

Thứ tư, về cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin: 55% DNVVN đã trang bị phần mềm kế toán thương mại (như Fast Accounting 2006, Accnet 2004, Bravo 6.0, Effect), 38% vẫn dừng lại ở việc xử lý dữ liệu thủ công qua phần mềm bảng tính Excel. Tỷ lệ đổi mới trang thiết bị công nghệ thông tin bình quân của DNVVN chỉ đạt từ 5% đến 7% mỗi năm, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 20% của các nước trong khu vực.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ sự thiếu hụt nguồn vốn thường trực khi quy mô lao động bình quân chỉ đạt 25 người/doanh nghiệp và tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu chỉ ở mức 2,57 tỷ đồng (so với 5,99 tỷ đồng bình quân cả nước). Nhận thức của chủ doanh nghiệp chưa coi thông tin kế toán là nguồn lực chiến lược.

Các phát hiện này có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ hình tròn thể hiện cơ cấu phần mềm kế toán sử dụng trong DNVVN và bảng so sánh ma trận 10 nhóm tài khoản giữa Quyết định 144/2001/QĐ-BTC và Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Khi đặt cạnh các nghiên cứu tại Hàn Quốc (với phân loại quy mô theo tiêu chí lao động dưới 20 người đối với tiểu thương) hay tiêu chuẩn của IAASB, kết quả nghiên cứu khẳng định mô hình kế toán DNVVN Việt Nam mang tính đặc thù cao của nền kinh tế chuyển đổi, đòi hỏi sự tinh gọn tối đa về mặt thủ tục và chi phí tuân thủ.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu lực tổ chức công tác kế toán DNVVN, luận văn kiến nghị 4 nhóm giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, đối với doanh nghiệp - Tích hợp hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị: Doanh nghiệp cần chủ động tái cấu trúc hệ thống tài khoản chi tiết đa cấp trên phần mềm kế toán. Mục tiêu là tự động hóa trích xuất báo cáo doanh thu, chi phí theo từng mặt hàng và bộ phận trong vòng 6 tháng triển khai, giúp rút ngắn 40% thời gian tổng hợp số liệu cho ban giám đốc.

Thứ hai, đối với doanh nghiệp - Thiết lập quy chế kiểm soát nội bộ và phân định trách nhiệm: Thực thi triệt để nguyên tắc bất kiêm nhiệm trong 3 tháng tới. Tách biệt hoàn toàn quyền hạn giữa người ghi chép sổ sách và người quản lý tài sản (thủ quỹ, thủ kho), thiết lập quy trình xét duyệt chứng từ nhiều bước nhằm loại bỏ 95% nguy cơ thất thoát tài sản và gian lận kế toán.

Thứ ba, đối với Bộ Tài chính và cơ quan quản lý - Hoàn thiện khung pháp lý kế toán: Tiếp tục hướng dẫn thực hiện đồng bộ Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, rà soát tinh giản tối đa mẫu biểu Thuyết minh báo cáo tài chính và Bảng cân đối tài khoản đối với 100% doanh nghiệp siêu nhỏ trước năm 2008.

Thứ tư, đối với Hiệp hội nghề nghiệp và Nhà nước - Phát triển thị trường dịch vụ tài chính: Đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ đại lý thuế và dịch vụ làm kế toán trọn gói chuyên nghiệp. Đặt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa kiến thức chuẩn mực kế toán cho ít nhất 15.000 kế toán trưởng DNVVN trong giai đoạn 2007-2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm chủ doanh nghiệp và giám đốc điều hành DNVVN: Nắm vững phương pháp thiết kế bộ máy kế toán tinh gọn, chuyển đổi dữ liệu kế toán thô thành các chỉ số quản trị phục vụ hoạch định giá bán, quản trị dòng tiền và chiến lược kinh doanh.

Nhóm kế toán trưởng và nhân viên kế toán DNVVN: Sử dụng luận văn như cẩm nang chuyên môn để nắm bắt sự khác biệt giữa Quyết định 48 và Quyết định 144, kỹ thuật xây dựng hệ thống tài khoản đa cấp và phương pháp lập báo cáo tài chính chuẩn xác theo 7 chuẩn mực cốt lõi.

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước và VCCI: Tham khảo các căn cứ thực tiễn và số liệu khảo sát 120 doanh nghiệp để xây dựng chính sách thuế, gói hỗ trợ tài chính và chương trình tư vấn quản trị phù hợp cho khối DNVVN.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Khai thác phương pháp luận nghiên cứu thực chứng kết hợp định tính, bổ sung nguồn tài liệu tham khảo giá trị về tổ chức công tác kế toán trong nền kinh tế chuyển đổi.

Câu hỏi thường gặp

Quyết định 48/2006/QĐ-BTC có điểm gì cải tiến nổi bật so với Quyết định 144/2001/QĐ-BTC? Quyết định 48 xây dựng hệ thống tài khoản gồm 10 loại, mã hóa tài khoản theo 3 cấp, bổ sung tài khoản Bất động sản đầu tư (217), Chi phí phải trả (352) và phân loại rõ doanh thu tài chính (515), bám sát chuẩn mực kế toán quốc tế.

Vì sao DNVVN chỉ áp dụng đầy đủ 7 trong tổng số 26 chuẩn mực kế toán Việt Nam? Do quy mô vốn bình quân dưới 10 tỷ đồng và hoạt động kinh doanh đơn giản, 7 chuẩn mực cốt lõi (như Doanh thu, Hàng tồn kho, TSCĐ) đủ đáp ứng nhu cầu ghi nhận, trong khi các chuẩn mực phức tạp như Hợp nhất kinh doanh hay Lãi trên cổ phiếu không phát sinh tại DNVVN.

DNVVN có bắt buộc phải nộp Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho cơ quan thuế không? Theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là biểu mẫu không bắt buộc mà chỉ mang tính khuyến khích lập. Doanh nghiệp bắt buộc phải nộp Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Bản Thuyết minh báo cáo tài chính.

Doanh nghiệp chỉ có 1 kế toán làm thế nào để đảm bảo kiểm soát nội bộ? Chủ doanh nghiệp phải trực tiếp tham gia kiểm soát bằng cách giữ quyền phê duyệt chi tiêu, đối chiếu độc lập số dư tài khoản ngân hàng và định kỳ kiểm kê quỹ đột xuất cùng kế toán để bù đắp việc thiếu nhân sự phân quyền.

Thời hạn nộp Báo cáo tài chính năm của DNVVN được quy định cụ thể ra sao? Thời hạn gửi báo cáo tài chính năm là chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính đối với công ty TNHH, công ty cổ phần, hợp tác xã; và chậm nhất 30 ngày đối với doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh.

Kết luận

Luận văn đã giải quyết toàn diện bài toán tổ chức công tác kế toán trong bối cảnh hội nhập thông qua 5 kết luận then chốt:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về 4 phân hệ tổ chức kế toán và khuôn mẫu kiểm soát nội bộ COSO áp dụng cho khu vực DNVVN.
• Phân tích sâu sắc sự chuyển biến thể chế kế toán từ Quyết định 1141, Quyết định 1177, Quyết định 144 đến bước đột phá của Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
• Phản ánh trung thực thực trạng tổ chức kế toán qua khảo sát thực chứng 120 DNVVN, chỉ rõ các điểm nghẽn về nhân sự kiêm nhiệm, thiếu vắng kế toán quản trị và năng lực tin học hóa còn thấp.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp khả thi giúp doanh nghiệp tích hợp dữ liệu quản trị và giúp Nhà nước hoàn thiện thể chế hỗ trợ nghề nghiệp.
• Xác lập định hướng phát triển thị trường dịch vụ kế toán chuyên nghiệp, tạo đòn bẩy vững chắc cho hơn 97% doanh nghiệp Việt Nam tự tin hội nhập kinh tế toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Những vấn đề chung về tổ chức công tác kế toán 1. Vai trò của tổ chức công tác kế toán Trong quản lý doanh nghiệp, tổ chức công tác kế toán là một trong những nội dung quan trọng. Với chức năng cung cấp thông tin và kiểm tra các hoạt động kinh tế - tài chính nên công tác kế toán ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và chất lượng của công tác quản lý doanh nghiệp. Thêm vào đó, nó còn ảnh hưởng đến việc đáp ứng các yêu cầu quản lý khác nhau của các đối tượng có quyền lợi trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, trong đó có cơ quan chức năng của nhà nước.

Trong giai đoạn hiện nay, khi nền kinh tế của Việt Nam đang hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới thì vấn đề cạnh tranh diễn ra ngày càng thường xuyên và khốc liệt hơn. Lúc này, chất lượng thông tin của kế toán được coi như một trong những tiêu chuẩn quan trọng để đảm bảo sự an toàn và khả năng thắng lợi của các quyết định kinh doanh. Thông tin của kế toán tài chính và kế toán quản trị hợp thành hệ thống thông tin hữu ích và cần thiết cho các nhà quản trị. Để tổ chức công tác kế toán trong một doanh nghiệp cần căn cứ vào qui mô hoạt động, đặc điểm của ngành và lĩnh vực hoạt động; đặc điểm về tổ chức sản xuất và quản lý cũng như tính chất của quy trình sản xuất trong doanh nghiệp đồng thời phải căn cứ vào các chính sách, chế độ nhà nước ban hành.

Tổ chức công tác kế toán phù hợp với tình hình hoạt động của doanh nghiệp không chỉ tiết kiệm được chi phí mà còn đảm bảo cung cấp thông tin nhanh chóng, đầy đủ, có chất lượng phù hợp với các yêu cầu quản lý khác nhau. Các yêu cầu của tổ chức công tác kế toán Việc tổ chức công tác kế toán trong một doanh nghiệp phải đảm bảo những yêu cầu sau: - Yêu cầu về pháp lý: Khi tổ chức công tác kế toán phải xem xét đến việc tuân thủ Luật kế toán, hệ thống chuẩn mực kế toán, các qui định, thông tư hướng dẫn thực hiện chế độ kế toán trong doanh nghiệp và các văn bản pháp qui khác có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động kế toán như các bộ luật về thuế, Luật doanh nghiệp… Do đó, doanh nghiệp cần nắm vững hệ thống văn bản pháp quy và việc vận hành trong thực tế của hệ thống này. - Yêu cầu về quản lý: Yêu cầu quản lý của doanh nghiệp thường rất đa dạng và không giống nhau, mặc dù mục đích cuối cùng của hoạt động kinh doanh là như nhau. Do đó khi tổ chức công tác kế toán cần nắm bắt đầy đủ các yêu cầu về quản lý của doanh nghiệp để xây dựng hệ thống kế toán cho phù hợp.

Các yêu cầu về quản lý có thể là nội dung, tính chất, thời điểm cung cấp thông tin kế toán; các yêu cầu quản lý hoạt động kinh doanh trong nội bộ doanh nghiệp; yêu cầu về quản lý vốn, tài sản hay quản lý nguồn nhân lực… 1. Các nội dung cơ bản của tổ chức công tác kế toán Nhìn chung, tổ chức công tác kế toán của một doanh nghiệp bao gồm các nhiệm vụ: tổ chức hệ thống chứng từ kế toán; tổ chức hệ thống tài khoản kế toán; tổ chức hệ thống sổ kế toán và tổ chức cung cấp thông tin qua hệ thống báo cáo kế toán.