CHƯƠNG I NHỮNG LÍ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM Ở CÁC DOANH NGHIỆP. Tiêu thụ sản phẩm và vai trò của nó đối với hoạt động sản xuất kinh doanh 1. Khái niệm về tiêu thụ sản phẩm. Tiêu thụ sản phẩm là khâu lưu thông hàng hoá, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất phân phối và một bên là tiêu dùng.Trong một doanh nghiệp, toàn bộ mọi hoạt động sản xuất kinh doanh từ khâu đầu đến khâu cuối của chu kì sản xuất được diễn ra một cách nhịp nhàng, liên tục, các khâu liên hệ mật thiết với nhau, nối với nhau bằng các mắt xích chặt chẽ, khâu trước là cơ sở, là tiền đề để thực hiện khâu sau.
Sinh viên : Đào Thị Trang 4 Lớp: K18-QT1 Đề tài khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS Hồ Phương Nếu một khâu nào đó bị ách tắc sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ quá trính sản xuất kinh doanh. Để quá trình đó được tiến hành thường xuyên, liên tục thì doanh nghiệp phải phối hợp thông suốt các khâu trong đó khâu tiêu thụ sản phẩm là khâu cuối cùng cũng là khâu vô cùng quan trọng. Chỉ khi sản phẩm được tiêu thụ thì chu kì sản xuất kinh doanh mới có thể nối tiếp. Kết quả tiêu thụ ở chu kì trước tạo điều kiện thực hiện chu kì tiếp theo.
Tiêu thụ sản phẩm có ý nghĩa quyết định đối với cả chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tiêu thụ sản phẩm hàng hoá là quá trình thực hiện giá trị hàng hoá được chuyển từ trạng thái hiện vật sang hình thái tiền tệ và vòng chu chuyển vốn sản xuất kinh doanh đã hoàn thành. Quá trình tiêu thụ sản phẩm chỉ kết thúc khi quá trình thanh toán giữa người mua và người bán diễn ra và quyền sở hữu hàng hoá thay đổi. Sản phẩm hàng hoá được coi là tiêu thụ khi người bán đển nhận tiền hoặc người mua đã trả tiền.
Việc xác định sản lượng tiêu thụ trong năm phải căn cứ vào sản lượng sản xuất, hợp đồng kinh tế kí kết với khách hàng, nhu cầu thị trường, khả năng đổi mới phương thức tanh toán và tình hình tiêu thụ năm trước. Vai trò của hoạt động tiêu thụ sản phẩm 2.1 Sự cần thiết của hoạt động tiêu thụ sản phẩm. Thực tiễn cho thấy, thích ứng với mỗi cơ chế quản lý công tác tiêu thụ sản phẩm được thể hiện bàng các hình thức khác nhau. Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, Nhà nước chủ yếu quản lý kinh tế bằng mệnh lệnh.
Các cơ quan hành chính kinh tế can thiệp sâu vào nghiệp vụ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhưng lại không chịu trách nhiệm về các quyết đình của mình….Hoạt động tiêu thụ sản phẩm trong thời kì này chủ yếu là giao nộp sản phẩm cho các đơn vị theo địa chỉ và giá do nhà nước định sẵn. Sinh viên : Đào Thị Trang 5 Lớp: K18-QT1 Đề tài khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS Hồ Phương Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp phải tự mình giải quyết các vấn đề cơ bản của sản xuất kinh doanh là sản xuất cái gì, bằng cách nào, sản xuất cho ai? Nên việc tiêu thụ sản phẩm sản phẩm là một quá trình kinh tế bao gồm nhiều khâu từ khâu từ khâu nghiên cứu thị trường, xác định nhu cầu khách hàng, đặt hàng và tổ chức sản xuất, xúc tiến bán hàng……nhằm mục đích đạt hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên trong bất cứ nền kinh tế nào thì tiêu thụ sản phẩm cũng vẫn là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, là thực hiện mục đích của sản xuất hàng hoá, là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Nó là khâu lưu thông hàng hoá, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất, phân phối và một bên là tiêu dùng.
Trong quá trình tuần hoàn các nguồn vật chất, việc mua và bán các sản phẩm của doanh nghiệp được thực hiện. Giữa hai khâu này có sự khác nhau, quyết định tới bản chất của hoạt động thương mại đầu vào và thương mại đầu ra của doanh nghiệp. Ở các doanh nghiệp, tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng, quyết định dến sự thành bại của doanh nghiệp đó. Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối của quá trình sản xuất, các doanh nghiệp tiêu thụ được sản phẩm thì mới có thể thu hồi vốn để tiếp tục quá trình tái sản xuất kinh doanh.
Tiêu thụ sản phẩm phải đảm bảo quá trình sản xuất được liên tục là điều kiện tồn tại và phát triển của xã hội. Tiêu thụ sản phẩm trở thành căn cứ quan trọng để doanh nghiệp lập kế hoạch sản xuất kinh doanh hợp lý bảo vệ thời gian, số lượng, chất lượng tìm cách phát huy thế mạnh và hạn chế những điểm yếu của mình. Với người tiêu dùng, tiêu thu sản phẩm giúp họ thoả mãn nhu cầu hàng hoá vì sản phẩm, hàng hoá có đến tay người tiêu dùng hay không phụ thuộc vào hoạt động tiêu thụ sản phẩm. Sinh viên : Đào Thị Trang 6 Lớp: K18-QT1 Đề tài khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS Hồ Phương Sản phẩm được tiêu thụ tức là người tiêu dùng chấp nhận, sức tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp thể hiện chất lượng sản phẩm, uy tín doanh nghiệp, sự hợp lý hoá các dây chuyền công nghệ, sự thích ứng với nhu cầu người tiêu dùng và sự hoàn thiện các hoạt động dịch vụ….
Nói cách khác tiêu thụ sản phẩm phản ánh đầy đủ điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp. Hoạt động tiêu thụ sản phẩm gắn người sản xuất với người tiêu dùng, giúp người sản xuất hiểu thêm về sản phẩm của mình và các thông tin về nhu cầu thị trường, khách hàng từ đó có biện pháp làm làm cho sản phẩm thoả mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu người tiêu dùng. Xét trên góc độ vĩ mô, nền kinh tế quốc dân là một thể thống nhất với những cân bằng, những quan hệ tỷ lệ nhất định, sản phẩm sản xuất ra được tiêu thụ tức là sản xuất xã hội được diễn ra một cách bình thường, trôi chảy, tránh được những mất cân đối, đảm bảo ổn định xã hội. Tiêu thụ sản phẩm – đó là sự cần thiết hết sức khách quan.2 Vai trò của hoạt động tiêu thụ Mọi nỗ lực, cố gắng trong hoạt động sản xuất kinh doanh đều được đánh giá và thể hiện qua khả năng và hiệu quả của hoạt động tiêu thụ sản phẩm, công tác tiêu thụ sản phẩm có vai trò hết sức quan trọng, đó là: - Làm tốt công tác tiêu thụ sản phẩm sẽ tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất phát triển cân đối đáp ứng nhu cầu xã hội, ngược lại sản phẩm không tiêu thụ được sẽ làm cho sản xuất ngừng trệ, sản phẩm không có giá trị sử dụng.
- Tiêu thụ sản phẩm đượ coi là một biện pháp để điều tiết sản xuất, định hướng cho sản xuất, là tiêu chuẩn để xây dựng các chiến lược ( dự trữ sản phẩm, thu mua, phân phối, xúc tiên,…) đánh giá quá trình tổ chức sản xuất, cải tiến công nghệ. - Việc tổ chức hợp lý hoá khoa học quá trình tiêu thụ sản phẩm sẽ giảm tới mức thấp nhất các loại chi phí, góp phần làm giá thành tới tay Sinh viên : Đào Thị Trang 7 Lớp: K18-QT1 Đề tài khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS Hồ Phương người tiêu dùng , nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thương trường. - Tiêu thụ sản phẩm góp phần củng cố vị trí, thế lực của doanh nghiệp, nâng cao uy tín của doanh nghiệp tới khách hàng thông qua sản phẩm có chất lượng tốt, giá cả phải chăng, phương thức giao dịch mua bán thuận tiện, dịch vụ bán hàng tốt….sẽ giúp doanh nghiệp thành công trên thương trường.Thực hiện tốt các khâu của quá trình tiêu thụ giúp cho doanh nghiệp có thể tiêu thụ được khối lượng sản phẩm lớn và lôi cuốn thêm khách hàng, không ngừng mở rộng thị trường. - Làm tốt công tác tiêu thụ sản phẩm là động lực thúc đẩy sản xuất và là yếu tố tăng nhanh vòng vốn sản xuất kinh doanh.
- Với môi trường sản xuất kinh doanh hiện nay, việc mua sắm các yếu tố đầu vào thuận lợi hơn, quy trình sản xuất gần như ổn định thì sự biến động về thời gian của một chu kỳ sản phẩm phụ thuộc rất nhiều vào công tác tiêu thụ sản phẩm. Bởi vậy công tác tiêu thụ sản phẩm càng được tiến hành tốt bao nhiêu thì chu kỳ sản xuất kinh doanh càng ngắn bấy nhiêu, vòng quay vốn nhanh, hiệu quả sử dụng vốn cao. Thông qua tiêu thụ sản phẩm, các doanh nghiệp sẽ thực hiện được một mục tiêu cơ bản là lợi nhuận - một mục tiêu mà mọi doanh nghiệp đang theo đuổi. Lợi nhuận là mục đích quan trọng nhất trong toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Lợi nhuận là nguồn vốn bổ xung , vốn tự có và cũng là nguồn vốn bổ xung các quỹ của doanh nghiệp, trên cơ sở đó các doanh nghiệp có điều kiện đầu tư, xây dựng, mua sắm máy móc trang thiết bị từng bước mở rộng và phát triển quy mô của doanh nghiệp.Lợi nhuận còn dùng để kích thích vật chất, khuyến khích động viên các cán bộ công nhân viên quan tâm hơn nữa tới lợi ích chung, khai thác tận dụng dược mọi tiềm năng của doanh nghiệp. Sinh viên : Đào Thị Trang 8 Lớp: K18-QT1 Đề tài khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS Hồ Phương - Lợi nhuận chính là biểu hiện mọi kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bằng tiền trên cơ sở so sánh giữa doanh thu và chi phí trong một đơn vị thời gian nhất định, nó được xác định bằng công thức sau: Lợi nhuận= doanh thu- chi phí- thuê Như vậy muốn có lợi nhuận cao thì ngoài biện pháp giảm chi phí sản xuất, doanh nghiệp còn đẩy mạnh công tác tiêu thụ sản phẩm, nâng cao mức lưu chuyển, tăng doanh thu bán hàng. Đẩy mạnh công tác tiêu thụ sản phẩm sẽ làm giảm thời gian dự trữ tồn kho, giảm chi phí vận chuyển, bảo quản, hao hụt mất mát…. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp hạ giá thành mà vẫn thu được lưọi nhuận cao.
Nội dung của hoạt động tiêu thụ sản phẩm 1. Nghiªn cøu nhu cÇu thÞ trường §Ó thµnh c«ng trªn thư¬ng trường, ®ßi hái bÊt cø mét doanh nghiÖp nµo còng ph¶i thùc hiÖn c«ng t¸c nghiªn cøu, th¨m dß vµ x©m nhËp thÞ trường cña doanh nghiÖp nh»m môc tiªu nhËn biÕt vµ ®¸nh gi¸ kh¸i qu¸t kh¶ n¨ng x©m nhËp vÒ tiÒm n¨ng cña thÞ trêng ®Ó ®Þnh híng quyÕt ®Þnh lùa chän thÞ trưêng tiÒm n¨ng vµ chiÕn lưîc tiªu thô cña doanh nghiÖp.