TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA ĐÀO TẠO ĐẶC BIỆT KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN THỦ TỤC ĐÁNH GIÁ RỦI RO TRONG GIAI ĐOẠN LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN ĐƯỢC THỰC HIỆN TẠI CÔNG TY TNHH MAZARS VIỆT NAM SVTH: LÊ MINH THÀNH MSSV: 1154040491 Ngành: Kế toán – Kiểm toán GVHD: TH.S LÊ THỊ THANH XUÂN Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2015 MỤC LỤC CHƯƠNG 1: Chương mở đầu . 03 Lý do chọn đề tài . 03 Mục tiêu nghiên cứu . 04 Phương pháp nghiên cứu . 04 Phạm vi đề tài. 05 CHƯƠNG 2: Cơ sở lý luận chung .1 Khái niệm đánh giá rủi ro kiểm toán .2 Các bộ phận của rủi to kiểm toán .1 Rủi ro có sai sót trọng yếu .2 Các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tiềm tàng .3 Các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro kiểm soát .2 Rủi ro phát hiện .2 Các nhân tố ảnh hưởng .3 Mô hình rủi ro kiểm toán .1 Mô hình rủi ro kiểm toán .2 Mối quan hệ giữa rủi ro kiểm toán và mức trọng yếu trong kiểm toán Báo cáo tài chính .4 Thủ tục đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch theo qui trình kiểm toán mẫu của VACPA .1 Thủ tục đánh giá rủi ro trong giai đoạn tiền kế hoạch theo qui trình kiểm toán mẫu của VACPA .2 Thủ tục đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch theo qui trình kiểm toán mẫu của VACPA . 18 CHƯƠNG 3: Thủ tục đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch được thực hiện tại Công ty TNHH Mazars Vietnam .1 Giới thiệu về doanh nghiệp .1 Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của Mazars .2 Các dịch vụ cung cấp bởi Công ty TNHH Mazars Việt Nam .3 Cơ cấu tổ chức và nhân sự .2 Giới thiệu quy trình chung .1 Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán .2 Giai đoạn thực hiện kiểm toán .Giai đoạn hoàn thành kiểm toán .3 Thủ tục đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch được áp dụng tại Công ty TNHH Mazars Việt Nam .1 Đánh giá theo COSO .2 Các bên liên quan .4 Khả năng hoạt động liên tục .5 Đánh giá rủi ro tiềm tàng .6 Đánh giá rủi ro kiểm soát .4 Minh hoạ áp dụng vào một khách hàng cụ thể .1 Tìm hiểu về Công ty ABC .2 Thủ tục đánh giá rủi ro ở công ty ABC . 45 CHƯƠNG 4: So sánh và nhận xét thủ tục đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán tại Công ty TNHH Mazars Vietnam so với chương trình kiểm toán mẫu của VACPA .1 So sánh với chương trình kiểm toán mẫu của VACPA .2 Nhận xét việc thực hiện quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán trong giai đoạn lập kế hoạch tại Mazars Vietnam. 55 2 CHƯƠNG 1: CHƯƠNG MỞ ĐẦU Lý do chọn đề tài Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, hoạt động kiểm toán độc lập đã hình thành và phát triển ở Việt Nam trong hơn hai mươi năm qua, trở thành nhu cầu tất yếu đối với hoạt động kinh doanh và góp phần nâng cao chất lượng quản lý doanh nghiệp. Kiểm toán độc lập đã tham gia tích cực vào việc kiểm tra, đánh giá, xác nhận độ tin cậy của thông tin kinh tế tài chính, góp phần đáng kể vào hoạt động đổi mới, cổ phần hoá doanh nghiệp, xác nhận, hợp nhất và thu hút các hoạt động đầu tư cả trong và ngoài nước, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế đất nước. Kiểm toán độc lập đã khẳng định được vị trí và vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Do sự phát triển không ngừng của nền kinh tế thị trường, đặc biệt là sự vươn lên mạnh mẽ của thị trường chứng khoán, khách hàng tìm đến những công ty kiểm toán không đơn thuần chỉ là những dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính thông thường. Các đòi hỏi ngày càng đa dạng: Kiểm toán trước khi cổ phần hoá, kiểm toán trước khi giải thể, phá sản, sát nhập, hợp nhất,… Điều này làm cho Báo cáo kiểm toán có sự ảnh hưởng ngày càng lớn đến đời sống xã hội. Nó không chỉ đảm bảo cho lợi ích của nhà đầu tư trong và ngoài nước, lợi ích của các chủ sở hữu vốn, chủ nợ và chính bản thân doanh nghiệp mà còn giúp cho các cơ quan nhà nước và xã hội có những thông tin kinh tế tài chính trung thực từ các doanh nghiệp. Để phát hành một Báo cáo kiểm toán Báo cáo tài chính, kiểm toán viên phải thực hiện nhiều thủ tục kiểm toán để kiểm toán các khoản mục khác nhau. Trong đó, việc đánh giá rủi ro trong quá trình kiểm toán là một yêu cầu bắt buộc. Trong điều kiện môi trường kinh tế thay đổi liên tục, việc đánh giá các rủi ro trong giai đoạn trước khi chấp nhận hợp đồng kiểm toán cho một công ty nào đó sẽ hạn chế những rủi ro có thể ảnh hưởng tới công ty kiểm toán và kiểm toán viên. Ở giai đoạn lập kế hoạch giúp kiểm toán viên có thể xác định được loại rủi ro, đánh giá được sự ảnh hưởng của rủi ro đó lên một khoản mục nào đó hoặc là trên toàn bộ báo cáo tài chính. Khi đánh giá được những rủi ro sẽ giúp kiểm toán viên lập được kế hoạch tốt hơn, xác định được nhân sự cần thiết cho cuộc kiểm toán, thời gian cuộc kiểm toán. Được tiếp xúc với môi trường làm việc chuyên nghiệp tại Công ty THNH Mazars Việt Nam, tiếp xúc với những tài liệu thực tế, những nhân viên kiểm toán chuyên nghiệp và tích luỹ một số kinh nghiệm cho mình, em quyết định chọn đề tài cho khoá luận tốt nghiệp: “Thủ tục đánh giá rủi ro trong quá trình lập kế hoạch kiểm toán tại Công ty TNHH Mazars Việt Nam”. Đề tài này là một vấn đề mà kiểm toán viên phải thực hiện ở mọi cuộc kiểm toán, quyết định lớn đến cuộc kiểm toán. Việc tìm hiểu thực tế đề tài này sẽ giúp em hiểu rõ hơn nữa về việc đánh giá rủi ro, so sánh những 3 kiến thức đã được học ở trường đại học với thực tế thực hiện. Bên cạnh đó, có thể đưa ra những ý kiến góp ý cho công ty thông qua những nhận xét dưới cái nhìn của một sinh viên thực tập, là một ý kiến khách quan, không bị ràng buộc như các nhân viên khác. Mục tiêu nghiên cứu Hiện nay, số lượng và chất lượng của các công ty kiểm toán ngày càng phát triển, tuy nhiên, việc đánh giá rủi ro khi kiểm toán công ty khách hàng vẫn chưa được thực hiện một cách chú trọng. Mặc dù chỉ là một sinh viên thực tập sắp ra trường chưa có nhiều kinh nghiệm đánh giá rủi ro, công việc mà chỉ thường được phụ trách bởi những kiểm toán viên dày dặn kinh nghiệm. nhưng với những kiến thức đã được học trong trường đại học cùng thời gian tìm hiểu thực tế thủ tục đánh giá rủi ro ở Công ty TNHH Mazars Việt Nam, em có thể hoàn thành được việc nghiên cứu đề tài này. Bắt nguồn từ tầm quan trọng của việc đánh giá rủi ro trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chính và thực tế công việc được thực hiện tại công ty, đề tài này sẽ giúp tìm hiểu hơn nữa về thủ tục đánh giá rủi ro tại công ty. Từ đó xem xét những mặt được và chưa được trong việc thực hiện thủ tục đánh giá rủi ro. Sau đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị dưới góc nhìn từ một bên thứ ba để giúp công ty hoàn thiện thêm. Đề tài sẽ giúp người đọc trả lời các câu hỏi: - Quy trình chung của một cuộc kiểm toán Báo cáo tài chính ở Công ty Mazars. - Vai trò của việc đánh giá rủi ro kiểm toán trong giai đoạn lập kế hoạch tại Công ty Mazars. - Minh hoạ quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán trong giai đoanh lập kế hoạch tại của một khách hàng cụ thể tại Công ty Mazars. - Đưa ra ý kiến nhận xét về đánh giá rủi ro kiểm toán tại Công ty Mazars và so sánh với quy trình được ban hành bởi VACPA. Phương pháp nghiên cứu Nhằm giải quyết các mục tiêu nghiên cứu như trên, báo cáo này sẽ sử dụng những phương pháp phù hợp: - Dựa theo Chuẩn mực kiểm toán hiện hành, chương trình kiểm toán mẫu được ban hành bởi VACPA và chương trình kiểm toán của Mazars. - Phỏng vấn các trưởng nhóm kiểm toán (Senior Audit), những người có nhiều năm kinh nghiệm trong việc đánh giá rủi ro. - Tham khảo các hồ sơ kiểm toán khách hàng của công ty. - Tham khảo thông các nguồn thông tin khác từ các phương tiện thông tin đại chúng có uy tín để thu thập thêm các thông tin về khách hàng. 4 Từ thực tiễn áp dụng và lý thuyết được học, em sẽ đưa ra những so sánh, nhận xét những mặt tốt và những tồn tại chưa được giải quyết tại Công ty TNHH Mazars Việt Nam trong thủ tục đánh giá rủi ro ở giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính. Phạm vi đề tài Đề tài chỉ gói gọn nghiên cứu quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán tại Công ty TNHH Mazars, và giới hạn của đề tài nên em xin trình bày hồ sơ một khách hàng tiêu biểu và thống kê một số hồ sơ theo quy trình mẫu. Việc đánh giá rủi ro ở giai đoạn lập kế hoạch được thực hiện tại Mazars được thực hiện bởi các kiểm toán viên chính và các trưởng phòng nên đề tài này em chỉ được tiếp xúc thông qua các giấy tờ làm việc nên chắc chắn không có những đánh giá một cách sâu sắc được. Đề tài này chỉ được nghiên cứu theo các chuẩn mực kiểm toán và các văn bản hiện hành có liên quan. Do thời gian thực tập tại công ty hạn chế nên mức độ tìm hiểu về đề tài cũng có những giới hạn nhất định. Do tính bảo mật của thông tin khách hàng nên người viết chỉ dùng số liệu khách hàng mang tính chất tham khảo, minh hoạ. Kết cấu của đề tài: Chương 1: Chương mở đầu: lý do chọn đề tài, mục tiêu, phương pháp nghiên cứu và phạm vi của đề tài. Chương 2: Cơ sở lý luận: khái niệm về rủi ro kiểm toán, các loại rủi ro kiểm toán, mối quan hệ giữa các loại rủi ro (mô hình rủi ro- audit risk model), quy trình đánh giá rủi ro được ban hành bởi VACPA. Chương 3: Quy trình đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch được áp dụng tại Công ty TNHH Mazars Việt Nam. Chương 4: Nhận xét, so sánh quy trình đánh giá rủi ro được thực hiện tại Mazars.