Nghiên Cứu Về Thu Hút Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Tỉnh Thái Nguyên Giai Đoạn 2006-2020

Tài liệu nghiên cứu Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh thái nguyên giai đoạn 2006 2020, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Mai Hương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Đầu Tư
• Đề tài: Thu Hút Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Thái Nguyên Giai Đoạn 2006-2020
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.6. Đóng góp mới về lý luận và thực tiễn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 2.1. Bản chất của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.2. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.3. Đặc điểm của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.4. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.4.1. Hợp đồng hợp tác kinh doanh
• 2.4.2. Doanh nghiệp liên doanh
• 2.4.3. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
• 2.5. Các lý thuyết về đầu tư nước ngoài
• 2.5.1. Lý thuyết lợi ích cận biên
• 2.5.2. Lý thuyết chu kỳ sống sản phẩm
• 2.5.3. Lý thuyết chiết trung
• 2.6. Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với nước tiếp nhận
• 2.6.1. Tác động tích cực
• 2.6.2. Tác động tiêu cực
• 2.7. Các nhân tố ảnh hưởng tới khả năng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn
• 2.8. Kinh nghiệm của một số địa phương trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và bài học kinh nghiệm đối với Thái Nguyên
• 2.8.1. Kinh nghiệm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của Đà Nẵng
• 2.8.2. Kinh nghiệm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của Hà Nội
• 2.8.3. Những bài học kinh nghiệm rút ra trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với tỉnh Thái Nguyên
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2006 – 2012
• 3.1. Điều kiện tự nhiên- kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên có ảnh hưởng đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 3.1.3. Tình hình phát triển kinh tế
• 3.1.4. Thực trạng dân số - lao động
• 3.1.5. Cơ sở hạ tầng
• 3.2. Thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Thái Nguyên giai đoạn 2006-2012
• 3.2.1. Các chính sách thu hút vốn FDI
• 3.2.2. Công tác xúc tiến đầu tư thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.2.3. Chiến lược, chương trình xúc tiến đầu tư của tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.3.1. Xây dựng hình ảnh
• 3.2.3.2. Xây dựng quan hệ đối tác và vận động đầu tư
• 3.2.4. Quy mô và số dự án thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.2.5. Cơ cấu của các dự án thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.2.5.1. Cơ cấu phân theo ngành kinh tế
• 3.2.5.2. Cơ cấu phân theo hình thức đầu tư
• 3.2.5.3. Cơ cấu phân theo đối tác đầu tư
• 3.2.6. Đánh giá tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.6.1. Những kết quả đạt được
• 3.2.6.2. Những hạn chế trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.6.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN ĐẾN NĂM 2020
• 4.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội Thái Nguyên đến năm 2020
• 4.1.1. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thái Nguyên đến năm 2020
• 4.1.2. Định hướng phát triển ngành, lĩnh vực
• 4.1.2.1. Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản
• 4.1.2.2. Công nghiệp và xây dựng
• 4.1.2.3. Thương mại và dịch vụ
• 4.1.2.4. Phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật
• 4.1.2.5. Các lĩnh vực xã hội
• 4.2. Quan điểm và định hướng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến 2020
• 4.2.1. Hệ thống các quan điểm trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến 2020
• 4.2.2. Nhu cầu vốn đầu tư và định hướng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020
• 4.3. Một số giải pháp nhằm tăng cường thu hút FDI vào Thái Nguyên đến 2020
• 4.3.1. Nâng cao chất lượng quy hoạch
• 4.3.2. Xây dựng chiến lược xúc tiến đầu tư phù hợp nhằm tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 4.3.3. Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước hoạt động đầu tư nước ngoài
• 4.3.4. Đẩy mạnh cải cách các thủ tục hành chính
• 4.3.5. Nâng cấp và cải thiện cơ sở hạ tầng của địa phương
• 4.3.6. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 4.3.7. Hoàn thiện các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 4.3.8. Một số kiến nghị
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thu Hút FDI Thái Nguyên Giai Đoạn 2006 2020

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Thái Nguyên giai đoạn 2006-2020. Nguồn vốn FDI không chỉ giải quyết bài toán thiếu vốn mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo việc làm. Tuy nhiên, hiệu quả thu hút FDI vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi cần có những nghiên cứu chuyên sâu để đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Luận văn của Nguyễn Thanh Tùng đã đi sâu vào phân tích vấn đề này, cung cấp cái nhìn toàn diện về tình hình thu hút FDI Thái Nguyên trong giai đoạn này. Theo đó, cần có một công trình nghiên cứu cụ thể về tình hình thu hút FDI tại địa phương để có thể đánh giá, tìm ra những nguyên nhân hạn chế của hoạt động thu hút FDI tại Thái Nguyên và đưa ra những giải pháp để khắc phục tình trạng trên.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Thu Hút Vốn Đầu Tư Nước Ngoài

Nguồn vốn FDI đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao trình độ công nghệ cho Thái Nguyên. FDI giúp địa phương tiếp cận với các công nghệ tiên tiến, phương pháp quản lý hiện đại và mở rộng thị trường xuất khẩu. Việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài hiệu quả sẽ góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế Thái Nguyên, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng to lớn của nguồn vốn FDI đối với sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về FDI Tại Thái Nguyên

Nghiên cứu này tập trung vào việc hệ thống hóa lý luận về FDI, đánh giá thực trạng thu hút FDI tại Thái Nguyên giai đoạn 2006-2020, xác định những hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thu hút FDI. Mục tiêu là đưa ra những khuyến nghị chính sách cụ thể, giúp Thái Nguyên cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Luận văn hướng tới là hệ thống hóa lý luận về FDI, đánh giá tình hình thu hút FDI tại địa phương, tìm ra những hạn chế và nguyên nhân để từ đó đưa ra những giải pháp nhằm tăng cường thu hút FDI tại địa phương.

II. Thách Thức Trong Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Thái Nguyên

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Thái Nguyên vẫn đối mặt với không ít thách thức trong việc thu hút FDI. Các hạn chế về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực chất lượng cao, thủ tục hành chính và năng lực cạnh tranh so với các tỉnh thành khác là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh gay gắt trong thu hút FDI giữa các địa phương cũng gây khó khăn cho Thái Nguyên. Việc giải quyết những thách thức này là yếu tố then chốt để Thái Nguyên có thể tận dụng tối đa cơ hội từ FDI. Theo đó, các chính sách thu hút vốn FDI tại Thái Nguyên được tác giả nhận định là rất ưu đãi tuy nhiên việc thực hiện các chính sách này còn tồn tại rất nhiều hạn chế, bên cạnh đó việc cạnh tranh gay gắt trong thu hút FDI giữa các địa phương đã làm giảm đi đáng kể hiệu quả của những chính sách này trong thu hút FDI vào Thái Nguyên.

2.1. Hạn Chế Về Cơ Sở Hạ Tầng Thái Nguyên

Hệ thống giao thông, điện, nước và các dịch vụ hỗ trợ khác chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài. Việc nâng cấp và hoàn thiện cơ sở hạ tầng Thái Nguyên là một trong những ưu tiên hàng đầu để cải thiện môi trường đầu tư và thu hút FDI. Cần có những giải pháp đồng bộ để phát triển cơ sở hạ tầng một cách bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Luận văn còn xem xét kinh nghiệm thu hút FDI của 2 địa phương có những thành tựu trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đó là Hà Nội và Đà Nẵng để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho tỉnh Thái Nguyên.

2.2. Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Thái Nguyên Còn Thấp

Thiếu hụt lao động có kỹ năng và trình độ chuyên môn cao là một trong những điểm yếu của Thái Nguyên. Cần có những chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Thái Nguyên phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động và yêu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ giúp Thái Nguyên tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút FDI chất lượng cao. Chủ động xây dựng đội ngũ lao động đáp ứng nhu cầu lao động của các nhà đầu tư nước ngoài.

2.3. Thủ Tục Hành Chính Rườm Rà Gây Khó Khăn Cho Dự Án FDI

Quy trình cấp phép đầu tư phức tạp, thời gian kéo dài và thiếu minh bạch là những vấn đề thường gặp trong cải cách hành chính Thái Nguyên. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ giúp giảm chi phí và thời gian cho các nhà đầu tư, tạo môi trường đầu tư thuận lợi hơn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để giải quyết nhanh chóng các vướng mắc của dự án FDI. Thủ tục hành chính cần được cải cách theo hướng đơn giản, nhanh chóng hiệu quả.

III. Giải Pháp Tăng Cường Thu Hút FDI Vào Thái Nguyên Đến 2020

Để tăng cường thu hút FDI vào Thái Nguyên đến năm 2020, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Tập trung vào cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực, đồng thời xây dựng chiến lược xúc tiến đầu tư hiệu quả. Việc thu hút FDI cần gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Theo đó, để có thể tăng cường thu hút FDI vào địa bàn tỉnh. Thái Nguyên cần làm tốt những việc sau: - Tích cực đẩy mạnh hoàn thiện, nâng cao chất lượng hệ thống cơ sở hạ tầng.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Quy Hoạch Thái Nguyên

Quy hoạch cần đảm bảo tính khoa học, khả thi và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Cần có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình lập quy hoạch. Việc công khai, minh bạch thông tin quy hoạch sẽ giúp các nhà đầu tư có cái nhìn rõ ràng về tiềm năng và cơ hội đầu tư tại Thái Nguyên. Nâng cao chất lượng quy hoạch.

3.2. Xây Dựng Chiến Lược Xúc Tiến Đầu Tư Nước Ngoài Phù Hợp

Chiến lược xúc tiến đầu tư cần tập trung vào các ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh của Thái Nguyên, đồng thời hướng tới các thị trường tiềm năng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các tổ chức xúc tiến đầu tư để triển khai các hoạt động xúc tiến đầu tư một cách hiệu quả. Việc xây dựng hình ảnh và thương hiệu của Thái Nguyên là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư nước ngoài. Xây dựng chiến lược xúc tiến đầu tư phù hợp nhằm tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.

3.3. Hoàn Thiện Quản Lý Nhà Nước Về Hoạt Động Đầu Tư Nước Ngoài

Cần có sự phân công, phân cấp rõ ràng trong quản lý nhà nước về hoạt động đầu tư nước ngoài, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các dự án đầu tư. Việc xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật về đầu tư sẽ góp phần tạo môi trường đầu tư lành mạnh và minh bạch. Hoàn thiện công tác quản lý nhà nước hoạt động đầu tư nước ngoài.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Samsung Thái Nguyên Và Bài Học Kinh Nghiệm

Sự thành công của Samsung Thái Nguyên là minh chứng rõ nét cho tiềm năng thu hút FDI của tỉnh. Tuy nhiên, cần rút ra những bài học kinh nghiệm từ dự án này để nhân rộng mô hình thành công và tránh những rủi ro tiềm ẩn. Việc thu hút các dự án lớn, có công nghệ hiện đại và tạo ra giá trị gia tăng cao là mục tiêu quan trọng trong chiến lược thu hút FDI của Thái Nguyên. Về công tác xúc tiến đầu tư, luận văn đã đưa ra những nhận định đó là mặc dù đã có sự quan tâm.

4.1. Tác Động Của Samsung Thái Nguyên Đến Xuất Nhập Khẩu

Samsung Thái Nguyên đã có tác động lớn đến xuất nhập khẩu Thái Nguyên, góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu và cải thiện cán cân thương mại của tỉnh. Tuy nhiên, cần có những giải pháp để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm sự phụ thuộc vào một số ít doanh nghiệp lớn. Samsung Thái Nguyên đã có tác động lớn đến xuất nhập khẩu.

4.2. Ảnh Hưởng Của Samsung Thái Nguyên Đến Phát Triển Kinh Tế

Samsung Thái Nguyên đã tạo ra nhiều việc làm, đóng góp vào ngân sách nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế Thái Nguyên. Tuy nhiên, cần có những chính sách để hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương tham gia vào chuỗi cung ứng của Samsung và các doanh nghiệp FDI khác. Samsung Thái Nguyên đã tạo ra nhiều việc làm, đóng góp vào ngân sách nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế Thái Nguyên.

V. So Sánh Hiệu Quả Thu Hút FDI Thái Nguyên Với Các Tỉnh Khác

So sánh hiệu quả thu hút FDI của Thái Nguyên với các tỉnh khác trong khu vực và cả nước giúp đánh giá được vị thế cạnh tranh và xác định những điểm cần cải thiện. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các tỉnh thành công trong thu hút FDI là rất quan trọng để Thái Nguyên có thể nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Tính trung bình trong giai đoạn mỗi năm lượng vốn FDI thực hiện trung bình là 21.05 triệu USD chỉ bằng 12% lượng vốn đầu tư FDI thực hiện trung bình của một địa phương trên cả nước.

5.1. Phân Tích Lợi Thế Cạnh Tranh Thái Nguyên So Với Các Tỉnh

Thái Nguyên có những lợi thế cạnh tranh Thái Nguyên nhất định so với các tỉnh khác, như vị trí địa lý thuận lợi, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và chi phí lao động cạnh tranh. Tuy nhiên, cần khai thác tối đa những lợi thế cạnh tranh này và khắc phục những điểm yếu để thu hút FDI hiệu quả hơn. Thái Nguyên có những lợi thế cạnh tranh nhất định so với các tỉnh khác.

5.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Tỉnh Thành Công Về FDI

Nghiên cứu kinh nghiệm của các tỉnh thành công trong thu hút FDI, như Bình Dương, Đồng Nai và Đà Nẵng, giúp Thái Nguyên có thể học hỏi những mô hình và giải pháp hiệu quả. Việc áp dụng những bài học kinh nghiệm này cần phù hợp với điều kiện và đặc thù của Thái Nguyên. Nghiên cứu kinh nghiệm của các tỉnh thành công trong thu hút FDI.

VI. Định Hướng Thu Hút FDI Thái Nguyên Giai Đoạn Sau 2020

Sau năm 2020, Thái Nguyên cần tiếp tục đổi mới tư duy và phương pháp thu hút FDI, tập trung vào các dự án có công nghệ cao, thân thiện với môi trường và tạo ra giá trị gia tăng cao. Việc xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, công bằng và hấp dẫn là yếu tố then chốt để thu hút FDI bền vững. Định hướng thu hút FDI Thái Nguyên giai đoạn sau 2020.

6.1. Ưu Tiên Các Ngành Công Nghệ Cao Và Thân Thiện Môi Trường

Thái Nguyên cần ưu tiên thu hút FDI vào các ngành công nghệ cao, công nghệ thông tin, năng lượng tái tạo và các ngành công nghiệp hỗ trợ. Việc thu hút các dự án thân thiện với môi trường sẽ góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đảm bảo phát triển bền vững. Thái Nguyên cần ưu tiên thu hút FDI vào các ngành công nghệ cao.

6.2. Xây Dựng Môi Trường Đầu Tư Minh Bạch Và Hấp Dẫn

Cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực, đồng thời xây dựng hệ thống pháp luật và chính sách ổn định, minh bạch và dễ dự đoán. Việc tạo môi trường đầu tư thuận lợi sẽ giúp Thái Nguyên thu hút FDI bền vững và chất lượng cao. Cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2006 - 2012, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đổ vào tỉnh Thái Nguyên ghi nhận tổng vốn đăng ký đạt 166,33 triệu USD, trong đó vốn thực hiện đạt 147,36 triệu USD, chiếm khoảng 5% tổng vốn đầu tư toàn xã hội của tỉnh. Mặc dù lượng vốn thực hiện này chiếm tới 62% tổng vốn FDI lũy kế thực hiện từ năm 1993 đến năm 2012, giá trị giải ngân trung bình hàng năm của Thái Nguyên chỉ đạt 21,05 triệu USD, tương đương vỏn vẹn 12% mức bình quân chung của một địa phương trên phạm vi cả nước. Thực tế này phản ánh sự chênh lệch lớn giữa tiềm năng địa kinh tế và kết quả thu hút nguồn lực ngoại sinh thực tế tại địa phương.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ áp lực phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020. Theo quy hoạch phát triển, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2012 - 2020 ước tính lên đến 450 nghìn tỷ đồng, trong khi nguồn lực nội tại từ ngân sách, doanh nghiệp và dân cư chỉ đáp ứng được khoảng 38,3%. Tỉnh đối mặt với bài toán cấp bách phải huy động 61,7% tổng vốn từ bên ngoài, trong đó nguồn vốn FDI giữ vai trò đòn bẩy chiến lược với tỷ trọng kỳ vọng đạt 30% tổng vốn đầu tư (khoảng 135 nghìn tỷ đồng).

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về thu hút FDI cấp địa phương, phân tích thực trạng thu hút FDI tại Thái Nguyên giai đoạn 2006 - 2012 trên các khía cạnh quy mô, cơ cấu ngành, hình thức đầu tư và đối tác; chỉ rõ những hạn chế, nguyên nhân gốc rễ và đề xuất hệ thống giải pháp khả thi đến năm 2020. Phạm vi không gian đặt tại địa bàn tỉnh Thái Nguyên, kết hợp nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn từ Đà Nẵng và Hà Nội. Công trình mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học định hướng chính sách nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 11% - 12%/năm và nâng thu nhập bình quân đầu người lên 2.300 USD vào năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng ba trụ cột lý thuyết kinh tế quốc tế kinh điển nhằm giải thích bản chất và động cơ di chuyển của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài:

• Lý thuyết lợi ích cận biên (Mac-Dougal, 1960): Khẳng định vốn di chuyển tự do giữa các quốc gia từ nơi có tỷ suất sinh lời cận biên thấp đến nơi có tỷ suất sinh lời cận biên cao. Sự dịch chuyển vốn quốc tế giúp tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực, gia tăng tổng sản lượng toàn cầu và mang lại lợi ích thặng dư kinh tế cho cả bên đầu tư lẫn nước tiếp nhận.
• Lý thuyết chu kỳ sống sản phẩm (Raymond Vernon, 1966): Mô tả ba giai đoạn vận động của sản phẩm gồm sản phẩm mới, sản phẩm chín muồi và sản phẩm tiêu chuẩn hóa. Khi sản phẩm bước vào giai đoạn tiêu chuẩn hóa, doanh nghiệp có xu hướng chuyển địa điểm sản xuất sang các nước đang phát triển như Việt Nam nhằm cắt giảm chi phí nhân công và nguyên vật liệu đầu vào.
• Lý thuyết chiết trung OLI (John Dunning, 1977, 1988): Mô hình toàn diện nhất lý giải FDI chỉ diễn ra khi hội tụ đủ 3 điều kiện: Lợi thế sở hữu độc quyền (Ownership Advantages - O), Lợi thế địa điểm tiếp nhận đầu tư (Location Advantages - L), và Lợi thế nội bộ hóa giao dịch (Internalization Advantages - I).

Khung nghiên cứu tích hợp các khái niệm chuẩn tắc theo quy định tại Điều 3 Luật Đầu tư năm 2005, chuẩn mực của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF 1977), Diễn đàn Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) và Ngân hàng Thế giới (WB) về ngưỡng sở hữu tối thiểu 10% vốn chủ sở hữu nhằm thực hiện quyền kiểm soát doanh nghiệp. Bốn hình thức đầu tư chủ yếu được phân tích bao gồm: Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC), Doanh nghiệp liên doanh, Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài và Hợp đồng Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao (BOT).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thái Nguyên, Cục Thống kê tỉnh Thái Nguyên, Tổng cục Thống kê và các báo cáo tổng kết kinh tế xã hội giai đoạn 1993 - 2012.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 23 dự án FDI được cấp phép và vận hành trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2006 - 2012 (chiếm 48,9% tổng số dự án lũy kế giai đoạn 1993 - 2012), kết hợp tập dữ liệu chuỗi thời gian về các chỉ tiêu vĩ mô của tỉnh qua 7 năm. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ (full-enumeration sampling) được áp dụng nhằm đảm bảo tính bao quát tuyệt đối, tránh sai số chọn mẫu và phản ánh chân thực toàn cảnh dòng vốn FDI trên địa bàn cấp tỉnh.

Phương pháp phân tích kết hợp định tính và định lượng:

• Phương pháp thống kê mô tả, phân tổ dữ liệu và so sánh tỷ đối, số tuyệt đối được lựa chọn vì tính trực quan, phù hợp trong việc bóc tách cơ cấu vốn theo ngành kinh tế, hình thức sở hữu và đối tác đầu tư.
• Phương pháp so sánh đối chuẩn (benchmarking) với các trung tâm thu hút FDI tiêu biểu gồm Hà Nội (2.470 dự án tính đến tháng 12/2012) và Đà Nẵng (234 dự án, tổng vốn 3,67 tỷ USD) nhằm rút ra bài học cải cách.
• Phương pháp chuyên gia thông qua trao đổi, phỏng vấn sâu cán bộ quản lý thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thái Nguyên để kiểm chứng kết quả định lượng. Timeline nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng dữ liệu giai đoạn 2006 - 2012 và xây dựng kịch bản dự báo, định hướng giải pháp cho chu kỳ 2013 - 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng giai đoạn 2006 - 2012 làm nổi bật bốn phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, quy mô thu hút vốn có sự bứt phá so với giai đoạn trước nhưng vẫn ở mức rất khiêm tốn so với mặt bằng chung cả nước. Số dự án FDI thu hút trong 7 năm (2006 - 2012) chiếm 48,9% tổng số dự án và vốn thực hiện đạt 147,36 triệu USD (chiếm 62% tổng vốn thực hiện giai đoạn 1993 - 2012). Tỷ lệ vốn thực hiện trên vốn đăng ký đạt mức cao (88,6%), song quy mô vốn bình quân giải ngân hàng năm 21,05 triệu USD chỉ bằng 12% mức bình quân chung của một địa phương trên toàn quốc.

Thứ hai, cơ cấu hình thức đầu tư có sự phân hóa rõ rệt giữa số lượng dự án và giá trị dòng vốn. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài áp đảo về số lượng với 15 dự án (chiếm 66% tổng số dự án toàn giai đoạn và nắm giữ 53% tổng vốn đăng ký). Trong khi đó, hình thức doanh nghiệp liên doanh có 8 dự án (chiếm 34% tổng số dự án nhưng chiếm tới 47% tổng vốn). Quy mô vốn bình quân trên mỗi dự án liên doanh cao vượt trội so với các dự án 100% vốn nước ngoài.

Thứ ba, cơ cấu ngành và đối tác đầu tư thiếu tính đa dạng. Ngành công nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối tuyệt đối về cả số dự án lẫn quy mô vốn, tiếp đến là khu vực dịch vụ, trong khi ngành nông nghiệp chiếm tỷ trọng không đáng kể. Về đối tác, các nhà đầu tư chủ yếu đến từ khu vực châu Á (Trung Quốc, Đài Loan) với quy mô vốn nhỏ và công nghệ trung bình. Dự án có quy mô vốn giải ngân lớn nhất toàn giai đoạn lại thuộc về một doanh nghiệp khai khoáng đến từ Canada đã đăng ký từ thời kỳ trước.

Thứ tư, tình trạng dự án bị thu hồi giấy phép và chấm dứt hoạt động diễn biến phức tạp. Tỷ lệ dự án FDI chậm triển khai hoặc bị thu hồi giấy phép trong giai đoạn 2006 - 2012 chiếm tỷ trọng đáng kể trên tổng số dự án cấp phép, gây lãng phí tài nguyên đất đai và ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh môi trường đầu tư của tỉnh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên bắt nguồn từ công tác quy hoạch phát triển khu, cụm công nghiệp còn chồng chéo, hạ tầng giao thông kết nối liên vùng chưa đồng bộ và chi phí sử dụng hạ tầng công nghiệp chưa đủ sức cạnh tranh so với các tỉnh lân cận. Bên cạnh đó, hoạt động xúc tiến đầu tư mang tính bị động, nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao thiếu hụt trầm trọng và thủ tục hành chính còn nhiều rào cản.

So sánh với các địa phương điển hình, Đà Nẵng đã thu hút thành công 3,67 tỷ USD nhờ chiến lược xem nhà đầu tư là đối tác bình đẳng và đầu tư dự án ưu tiên hạ tầng đồng bộ trị giá 218,471 triệu USD (trong đó vốn vay Ngân hàng Thế giới là 152,438 triệu USD). Tương tự, Hà Nội đã rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đầu tư từ trên 30 ngày xuống dưới 15 ngày và đầu tư ngân sách xúc tiến bài bản. Thái Nguyên trong giai đoạn nghiên cứu chưa tạo lập được lợi thế cạnh tranh riêng biệt (Location Advantages) theo mô hình OLI của Dunning.

Dữ liệu phân tích thực trạng có thể được mô hình hóa hiệu quả qua các dạng đồ thị và bảng biểu:

• Biểu đồ cột kết hợp đường biểu diễn tương quan giữa vốn FDI đăng ký (166,33 triệu USD) và vốn thực hiện (147,36 triệu USD) theo từng năm, đối sánh với đường trung bình giải ngân của cả nước.
• Biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu hình thức đầu tư: Doanh nghiệp 100% vốn ngoại (66% số lượng, 53% vốn) so với Doanh nghiệp liên doanh (34% số lượng, 47% vốn).
• Bảng tổng hợp so sánh chi phí thuê đất, giá điện nước và phí hạ tầng khu công nghiệp giữa Thái Nguyên với Bắc Ninh, Vĩnh Phúc và Hải Dương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên mục tiêu huy động 135 nghìn tỷ đồng vốn FDI nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế (Công nghiệp - Xây dựng 47% - 48%, Dịch vụ 42% - 43%, Nông nghiệp 9% - 10% vào năm 2020), luận văn đề xuất 5 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, nâng cao chất lượng quy hoạch và chuẩn bị quỹ đất sạch. Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo Sở Xây dựng và Ban Quản lý các Khu công nghiệp hoàn thành rà soát, điều chỉnh 100% quy hoạch phân khu các khu công nghiệp trọng điểm trước năm 2015. Tập trung giải phóng mặt bằng, tạo lập tối thiểu 500 ha quỹ đất sạch đồng bộ hạ tầng kỹ thuật để sẵn sàng đón nhận các dự án quy mô lớn.

Thứ hai, đổi mới chiến lược xúc tiến đầu tư theo hướng chủ động và chuyên nghiệp. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư tỉnh phối hợp với Bộ Ngoại giao và các tham tán thương mại nước ngoài xây dựng danh mục dự án kêu gọi đầu tư bằng 5 ngôn ngữ (Anh, Nhật, Hàn, Trung, Pháp). Đặt mục tiêu từ năm 2014 đến 2018 tiếp cận và vận động thành công từ 3 đến 5 tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực công nghệ chế tạo và điện tử viễn thông.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính qua cơ chế một cửa liên thông. Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì đơn giản hóa quy trình xét duyệt, cắt giảm tối thiểu 50% thời gian xử lý thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư từ 30 ngày xuống dưới 15 ngày làm việc. Mục tiêu nâng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Thái Nguyên vào nhóm 15 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước từ năm 2015.

Thứ tư, đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông và logistics đồng bộ. Sở Giao thông Vận tải huy động vốn vay ODA và vốn hợp tác công tư (PPP) hoàn thiện tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên và các trục kết nối khu công nghiệp trước năm 2016, giúp giảm 20% chi phí vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp.

Thứ năm, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Đại học Thái Nguyên và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội triển khai các chương trình liên kết đào tạo nghề theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp FDI, bảo đảm cung ứng việc làm cho ít nhất 15.000 lao động mỗi năm trong thời kỳ 2012 - 2020 và nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ đạt trên 65%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng đa chiều cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, cơ quan quản lý nhà nước và các nhà hoạch định chính sách cấp tỉnh (Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư). Luận văn cung cấp khung phương pháp luận đánh giá hiệu quả dòng vốn và cơ sở thực tiễn để xây dựng quy hoạch hạ tầng công nghiệp, ban hành chính sách ưu đãi tài chính và cải cách cơ chế một cửa liên thông.

Thứ hai, các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài và doanh nghiệp có vốn FDI đang tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường. Tài liệu cung cấp bức tranh chi tiết về chi phí hạ tầng so sánh, hiện trạng cung ứng lao động và định hướng ngành ưu tiên (công nghiệp chế tạo, khai khoáng sâu, công nghệ cao) tại Thái Nguyên trong tầm nhìn đến năm 2020.

Thứ ba, cộng đồng doanh nghiệp tư nhân và nhà cung ứng nội địa. Nghiên cứu giúp các doanh nghiệp trong nước nhận diện cơ hội liên doanh liên kết (hình thức chiếm tới 47% tổng vốn FDI giai đoạn 2006 - 2012) và định vị năng lực tham gia vào chuỗi cung ứng phụ trợ cho các tập đoàn quốc tế.

Thứ tư, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế đầu tư, Quản lý kinh tế và Kinh doanh quốc tế. Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị trong việc vận dụng lý thuyết OLI của Dunning, lý thuyết chu kỳ sống sản phẩm và phương pháp chọn mẫu toàn bộ để nghiên cứu kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Quy mô vốn FDI thực hiện tại Thái Nguyên giai đoạn 2006 - 2012 đạt bao nhiêu và chiếm tỷ trọng thế nào?
Trong giai đoạn 2006 - 2012, tổng vốn FDI đăng ký đạt 166,33 triệu USD và vốn thực hiện đạt 147,36 triệu USD (chiếm 62% tổng vốn thực hiện lũy kế từ năm 1993 đến 2012). Tuy nhiên, mức thực hiện bình quân 21,05 triệu USD/năm chỉ bằng 12% mức bình quân chung của một địa phương trên toàn quốc, chiếm khoảng 5% tổng vốn đầu tư phát triển của tỉnh.

Hình thức đầu tư FDI nào chiếm ưu thế chủ đạo tại Thái Nguyên?
Hình thức doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài chiếm ưu thế về số lượng với 15 dự án (chiếm 66% tổng số dự án và 53% tổng vốn đăng ký). Hình thức liên doanh có 8 dự án (chiếm 34% số lượng nhưng nắm giữ 47% tổng vốn), cho thấy quy mô vốn trung bình của mỗi dự án liên doanh lớn hơn đáng kể so với dự án 100% vốn nước ngoài.

Luận văn đã vận dụng những khung lý thuyết kinh tế quốc tế nào để phân tích?
Nghiên cứu tích hợp ba lý thuyết kinh điển: Lý thuyết lợi ích cận biên của Mac-Dougal (1960) giải thích động cơ luân chuyển vốn tìm kiếm tỷ suất sinh lời; Lý thuyết chu kỳ sống sản phẩm của Raymond Vernon (1966) lý giải việc dịch chuyển cơ sở sản xuất chế tạo; và Lý thuyết chiết trung OLI của John Dunning (1977) phân tích lợi thế cạnh tranh địa điểm của địa phương.

Mục tiêu huy động vốn đầu tư và tăng trưởng kinh tế của Thái Nguyên đến năm 2020 được xác định ra sao?
Tỉnh xác định tổng nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2012 - 2020 khoảng 450 nghìn tỷ đồng, trong đó vốn FDI cần huy động chiếm 30% (tương đương 135 nghìn tỷ đồng). Mục tiêu nhằm thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 11% - 12%/năm, GDP bình quân đầu người đạt 2.300 USD và giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 2,5% - 3% vào năm 2020.

Thái Nguyên có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì từ Hà Nội và Đà Nẵng?
Địa phương cần xem nhà đầu tư là đối tác đồng hành như cách làm của Đà Nẵng (thu hút 3,67 tỷ USD với 234 dự án nhờ đầu tư hạ tầng đồng bộ), đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư xuống dưới 15 ngày và bố trí ngân sách xúc tiến chuyên nghiệp như mô hình của Hà Nội.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận kinh tế học đầu tư quốc tế và chuẩn hóa hệ thống dữ liệu thực chứng về dòng vốn FDI tại Thái Nguyên giai đoạn 2006 - 2012.
• Nhận diện thực trạng giải ngân đạt 147,36 triệu USD (bằng 88,6% vốn đăng ký) nhưng chỉ rõ điểm nghẽn khi mức vốn bình quân hàng năm chỉ bằng 12% trung bình cả nước.
• Xác lập cơ sở khoa học cho nhu cầu huy động 135 nghìn tỷ đồng vốn FDI nhằm bảo đảm tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 11% - 12%/năm giai đoạn 2012 - 2020.
• Hoàn thiện hệ thống 5 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với mốc thời gian, chỉ số mục tiêu và trách nhiệm thực thi của từng cơ quan quản lý nhà nước.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn giúp chính quyền địa phương tái định vị môi trường đầu tư, sẵn sàng hấp thu các dự án FDI công nghệ cao quy mô lớn trong giai đoạn phát triển mới.

Quý độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách có thể ứng dụng trực tiếp mô hình phân tích và các khuyến nghị trong luận văn để nâng cao hiệu quả thu hút nguồn vốn FDI, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững tại các địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2: Một số vấn đề lý luận về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài Chương 3: Thực trạng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2012 Chương 4: Một số giải pháp nhằm tăng cƣờng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020 Nội dung cụ thể nhƣ sau: Trong chƣơng 1 “Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài” tác giả đã trình bày tính cấp thiết và lý do của việc lựa chọn nghiên cứu đề tài: “ Thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2012”. Việc nghiên cứu đều tài xuất phát từ tầm quan trọng to lớn của nguốn vốn FDI đối với sự phát triển kinh tế xã hội của địa phƣơng, tuy nhiên thực tế tình hình thu hút nguồn vốn FDI tại Thái Nguyên trong những năm qua lại khá khiêm tốn. Chính vì vậy, cần phải có một công trình nghiên cứu cụ thể về tình hình thu hút FDI tại địa phƣơng để có thể đánh giá, tìm ra những nguyên nhân hạn chế của hoạt động thu hút FDI tại Thái Nguyên và đƣa ra những giải pháp để khắc phục tình trạng trên. ii Bên cạnh đó, trong chƣơng này tác giả cũng đã trình bày về mục tiêu nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn.

Trong đó mục tiêu nghiên cứu của luận văn hƣớng tới là hệ thống hóa lý luận về FDI, đánh giá tình hình thu hút FDI tại địa phƣơng, tìm ra những hạn chế và nguyên nhân để từ đó đƣa ra những giải pháp nhằm tăng cƣờng thu hút FDI tại địa phƣơng. Phƣơn pháp nghiên cứu đƣợc tác giả sử dụng chủ yếu là các phƣơng pháp định tính nhƣ so sánh, phân tích, hỏi ý kiến chuyên gia kết hợp với một số phƣơng pháp định lƣợng về thống kê Ngoài ra, tác giả cũng đã đƣa ra một cái nhìn tổng quan về tình hình nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Tác giả đã có những nhận xét đó là: Trong những năm qua, mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến hƣớng nghiên cứu của đề tài. Tuy nhiên đa phần các đề tài mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài dƣới góc độ chung của cả đất nƣớc, số công trình nghiên cứu về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên phạm vi địa phƣơng, cụ thể là trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên còn khá hạn chế.

Chính vì vậy, luận văn sẽ đi sâu vào nghiên cứu thực trạng về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Thái Nguyên giai đoạn 2006 -2012 và tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Thái Nguyên. Trong chƣơng 2 “Một số vấn đề lý luận về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài” tác giả đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, từ việc xem xét: Khái niệm, đặc điểm của đầu tư trực tiếp nước ngoài, các lý thuyết về đầu tư trực tiếp nước ngoài, tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với nước tiếp nhận cũng như xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và bài học kinh nghiệm của các địa phương khác đối với Thái Nguyên. Trong đó, tác giả đã đƣa ra khái niệm cơ bản về đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài theo các khái niệm của các tổ chức trên thế giới, theo luật pháp cũng nhƣ theo cách nhìn nhận của chính tác giả. iii Luận văn đƣa ra và phân tích ƣu nhƣợc điểm của một số hình thức chủ yếu của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đó là các hình thức: - Hợp đồng hợp tác kinh doanh - Doanh nghiệp liên doanh - Doanh nghiệp 100% vốn nƣớc ngoài - Hơ ̣p đồ ng BOT Để có thể hiểu đƣợc nguồn gốc ra đời của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, luận văn đƣa ra 3 lý thuyết về đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài.

Đó là các lý thuyết : Lý thuyết lợi ích cận biên, lý thuyết chu kỳ sống của sản phẩm và lý thuyết chiết trung Ngoài ra, để có thể hiểu đƣợc ảnh hƣởng của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đối với nƣớc tiếp nhận. Tác giả cũng đã phân tích tác động của hoạt động này đối với nơi tiếp nhận trên cả hai phƣơng diện tích cực cũng nhƣ tiêu cực. Theo đó: Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có ảnh hƣởng tích cực đối với nơi tiếp nhận đƣợc thể hiện nhƣ sau: - FDI là nguồn vốn quan trọng góp phần giải quyết khó khăn về thiếu hụt vốn cho các nƣớc tiếp nhận đầu tƣ - FDI tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế. - FDI tác động tích cực đến phát triển khả năng công nghệ của nƣớc chủ nhà - FDI góp phần nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực, tạo việc làm và tăng thu nhập cho ngƣời lao động.

- FDI góp phần làm tăng các nguồ n th u, góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. -FDI góp phần thúc đẩy sự tăng trƣởng kinh tế đấ t nƣớc Tuy nhiên, đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài cũng gây tác động tiêu cực đến nơi tiếp nhận nhƣ: - Hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có thể tạo ra một cơ cấu kinh tế bất hợp lí. - Nếu tiếp nhận tràn lan, không chọn lọc sẽ dẫn đến việc khai thác không hiệu quả nguồn tài nguyên, gây ô nhiễm môi trƣờng, ảnh hƣởng đến sự phát triển iv bền vững của nƣớc tiếp nhận - Các nƣớc đang phát triển, do trình độ chuyên môn, năng lực quản lý kém, các chính sách có nhiều kẽ hở nên thƣờng bị các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài lợi dụng - FDI làm tăng sự phụ thuộc của nƣớc tiếp nhận vào vốn, khoa học kỹ thuật, thị trƣờng tiêu thụ hàng hóa của các công ty xuyên quốc gia - Hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có thể gây ra hiện tƣợng “chảy máu chất xám”. - Hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài gây ra sự cạnh tranh với các doanh nghiệp trong nƣớc, có thể khiến các doanh nghiệp trong nƣớc phá sản.

Bên cạnh đó, luận văn cũng đã đƣa ra đƣợc các yếu tố có ảnh hƣởng đến việc thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đứng trên phƣơng diện của cả nƣớc nói chung cũng nhƣ đứng trên góc độ của địa phƣơng. Theo đó, thu hút FDI phụ thuộc vào sự ổn định về chính trị, kinh tế - xã hội, môi trƣờng kinh tế, sự phát triển của hệ thống cơ sở hạ tầng, hiệu quả của các dự án FDI đã triển khai, mối quan hệ kinh tế quốc tế của quốc gia tiếp nhận, hệ thống pháp luật và các chính sách có liên quan đến hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, nguồn lao động, điều kiện tự nhiên và nguồn tài nguyên thiên nhiên. Đối với từng địa phƣơng thì để cạnh tranh với các tỉnh khác trong thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, các địa phƣơng phải tạo ra đƣợc những lợi thế so sánh của mình. Các lợi thế này đƣợc thể hiện ở thủ tục hành chính, chính sách ƣu đãi và khuyến khích đầu tƣ, công tác xúc tiến đầu tƣ, công tác hỗ trợ triển khai các dự án Ngoài ra , Luận văn còn xem xét kinh nghiệm thu hút FDI của 2 địa phƣơng có những thành tựu trong thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đó là Hà Nội và Đà Nẵng để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho tỉnh Thái Nguyên.

Theo đó, để có thể tăng cƣờng thu hút FDI vào địa bàn tỉnh. Thái Nguyên cần làm tốt những việc sau: - Tích cực đẩy mạnh hoàn thiện, nâng cao chất lƣợng hệ thống cơ sở hạ tầng, - Coi trọng các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài, coi họ nhƣ những đối tác của địa phƣơng chứ không phải là những đơn vị thuộc quyền quản lý. v - Thủ tục hành chính cần đƣợc cải cách theo hƣớng đơn giản, nhanh chóng hiệu quả. - Thực hiện các chính sách ƣu đãi đầu tƣ hấp dẫn nhằm thu hút các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài vào địa phƣơng - Đẩy mạnh và nâng cao chất lƣợng công tác xúc tiến đầu tƣ - Chủ động xây dựng đội ngũ lao động đáp ứng nhu cầu lao động của các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài - Kiên quyết loại bỏ những dự án đầu tƣ gây ô nhiễm môi trƣờng, những dự án đầu tƣ không hiệu quả nhằm tránh lãng phí nguồn lực của địa phƣơng cũng nhƣ bảo vệ hình ảnh về môi trƣờng đầu tƣ của tỉnh - Xây dựng chiến lƣợc thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có trọng điểm, phù hợp với lợi thế cũng nhƣ định hƣớng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phƣơng theo hƣớng tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ Trong chƣơng 3 “ Thực trạng thu hút Luận văn đi vào xem xét điều đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2012” Tác giả đã trình bày những nét khái quát và đƣa ra những nhận về ảnh hƣởng của điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên có ảnh hƣởng đến tình hình thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trong giai đoạn 2006-2012 Tiếp sau đó, Luận văn đã đi vào phân tích thực trạng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2020 trên 4 khía cạnh đó là: Các chính sách thu hút vốn FDI, Quy mô và số dự án FDI, Cơ cấu các dự án FDI, Công tác xúc tiến đầu tư Theo đó, các chính sách thu hút vốn FDI tại Thái Nguyên đƣợc tác giả nhận định là rất ƣu đãi tuy nhiên việc thực hiện các chính sách này còn tồn tại rất nhiều hạn chế, bên cạnh đó việc cạnh tranh gay gắt trong thu hút FDI giữa các địa phƣơng đã làm giảm đi đáng kể hiệu quả của những chính sách này trong thu hút FDI vào Thái Nguyên Về quy mô và số dự án thu hút FDI trong giai đoạn 2006-2012 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Luận văn đã đƣa ra đƣợc những đánh giá đó là số dự án và quy vi mô các dự án FDI thu hút vào Thái Nguyên trong giai đoàn này là thành công hơn so với giai đoạn trƣớc, với số dự án FDI đầu tƣ vào Thái Nguyên bằng 48.9% tổng số dự án của cả giai đoạn 1993-2012, vốn thực hiện trong giai đoạn đạt 147.36 triệu USD chiếm 62% tổng vốn thực hiện từ trƣớc tới nay.