Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2: Một số vấn đề lý luận về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài Chương 3: Thực trạng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2012 Chương 4: Một số giải pháp nhằm tăng cƣờng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020 Nội dung cụ thể nhƣ sau: Trong chƣơng 1 “Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài” tác giả đã trình bày tính cấp thiết và lý do của việc lựa chọn nghiên cứu đề tài: “ Thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2012”. Việc nghiên cứu đều tài xuất phát từ tầm quan trọng to lớn của nguốn vốn FDI đối với sự phát triển kinh tế xã hội của địa phƣơng, tuy nhiên thực tế tình hình thu hút nguồn vốn FDI tại Thái Nguyên trong những năm qua lại khá khiêm tốn. Chính vì vậy, cần phải có một công trình nghiên cứu cụ thể về tình hình thu hút FDI tại địa phƣơng để có thể đánh giá, tìm ra những nguyên nhân hạn chế của hoạt động thu hút FDI tại Thái Nguyên và đƣa ra những giải pháp để khắc phục tình trạng trên. ii Bên cạnh đó, trong chƣơng này tác giả cũng đã trình bày về mục tiêu nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn.
Trong đó mục tiêu nghiên cứu của luận văn hƣớng tới là hệ thống hóa lý luận về FDI, đánh giá tình hình thu hút FDI tại địa phƣơng, tìm ra những hạn chế và nguyên nhân để từ đó đƣa ra những giải pháp nhằm tăng cƣờng thu hút FDI tại địa phƣơng. Phƣơn pháp nghiên cứu đƣợc tác giả sử dụng chủ yếu là các phƣơng pháp định tính nhƣ so sánh, phân tích, hỏi ý kiến chuyên gia kết hợp với một số phƣơng pháp định lƣợng về thống kê Ngoài ra, tác giả cũng đã đƣa ra một cái nhìn tổng quan về tình hình nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Tác giả đã có những nhận xét đó là: Trong những năm qua, mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến hƣớng nghiên cứu của đề tài. Tuy nhiên đa phần các đề tài mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài dƣới góc độ chung của cả đất nƣớc, số công trình nghiên cứu về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên phạm vi địa phƣơng, cụ thể là trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên còn khá hạn chế.
Chính vì vậy, luận văn sẽ đi sâu vào nghiên cứu thực trạng về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Thái Nguyên giai đoạn 2006 -2012 và tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Thái Nguyên. Trong chƣơng 2 “Một số vấn đề lý luận về thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài” tác giả đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, từ việc xem xét: Khái niệm, đặc điểm của đầu tư trực tiếp nước ngoài, các lý thuyết về đầu tư trực tiếp nước ngoài, tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với nước tiếp nhận cũng như xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và bài học kinh nghiệm của các địa phương khác đối với Thái Nguyên. Trong đó, tác giả đã đƣa ra khái niệm cơ bản về đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài theo các khái niệm của các tổ chức trên thế giới, theo luật pháp cũng nhƣ theo cách nhìn nhận của chính tác giả. iii Luận văn đƣa ra và phân tích ƣu nhƣợc điểm của một số hình thức chủ yếu của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đó là các hình thức: - Hợp đồng hợp tác kinh doanh - Doanh nghiệp liên doanh - Doanh nghiệp 100% vốn nƣớc ngoài - Hơ ̣p đồ ng BOT Để có thể hiểu đƣợc nguồn gốc ra đời của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, luận văn đƣa ra 3 lý thuyết về đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài.
Đó là các lý thuyết : Lý thuyết lợi ích cận biên, lý thuyết chu kỳ sống của sản phẩm và lý thuyết chiết trung Ngoài ra, để có thể hiểu đƣợc ảnh hƣởng của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đối với nƣớc tiếp nhận. Tác giả cũng đã phân tích tác động của hoạt động này đối với nơi tiếp nhận trên cả hai phƣơng diện tích cực cũng nhƣ tiêu cực. Theo đó: Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có ảnh hƣởng tích cực đối với nơi tiếp nhận đƣợc thể hiện nhƣ sau: - FDI là nguồn vốn quan trọng góp phần giải quyết khó khăn về thiếu hụt vốn cho các nƣớc tiếp nhận đầu tƣ - FDI tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế. - FDI tác động tích cực đến phát triển khả năng công nghệ của nƣớc chủ nhà - FDI góp phần nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực, tạo việc làm và tăng thu nhập cho ngƣời lao động.
- FDI góp phần làm tăng các nguồ n th u, góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. -FDI góp phần thúc đẩy sự tăng trƣởng kinh tế đấ t nƣớc Tuy nhiên, đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài cũng gây tác động tiêu cực đến nơi tiếp nhận nhƣ: - Hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có thể tạo ra một cơ cấu kinh tế bất hợp lí. - Nếu tiếp nhận tràn lan, không chọn lọc sẽ dẫn đến việc khai thác không hiệu quả nguồn tài nguyên, gây ô nhiễm môi trƣờng, ảnh hƣởng đến sự phát triển iv bền vững của nƣớc tiếp nhận - Các nƣớc đang phát triển, do trình độ chuyên môn, năng lực quản lý kém, các chính sách có nhiều kẽ hở nên thƣờng bị các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài lợi dụng - FDI làm tăng sự phụ thuộc của nƣớc tiếp nhận vào vốn, khoa học kỹ thuật, thị trƣờng tiêu thụ hàng hóa của các công ty xuyên quốc gia - Hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có thể gây ra hiện tƣợng “chảy máu chất xám”. - Hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài gây ra sự cạnh tranh với các doanh nghiệp trong nƣớc, có thể khiến các doanh nghiệp trong nƣớc phá sản.
Bên cạnh đó, luận văn cũng đã đƣa ra đƣợc các yếu tố có ảnh hƣởng đến việc thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đứng trên phƣơng diện của cả nƣớc nói chung cũng nhƣ đứng trên góc độ của địa phƣơng. Theo đó, thu hút FDI phụ thuộc vào sự ổn định về chính trị, kinh tế - xã hội, môi trƣờng kinh tế, sự phát triển của hệ thống cơ sở hạ tầng, hiệu quả của các dự án FDI đã triển khai, mối quan hệ kinh tế quốc tế của quốc gia tiếp nhận, hệ thống pháp luật và các chính sách có liên quan đến hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, nguồn lao động, điều kiện tự nhiên và nguồn tài nguyên thiên nhiên. Đối với từng địa phƣơng thì để cạnh tranh với các tỉnh khác trong thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, các địa phƣơng phải tạo ra đƣợc những lợi thế so sánh của mình. Các lợi thế này đƣợc thể hiện ở thủ tục hành chính, chính sách ƣu đãi và khuyến khích đầu tƣ, công tác xúc tiến đầu tƣ, công tác hỗ trợ triển khai các dự án Ngoài ra , Luận văn còn xem xét kinh nghiệm thu hút FDI của 2 địa phƣơng có những thành tựu trong thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài đó là Hà Nội và Đà Nẵng để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho tỉnh Thái Nguyên.
Theo đó, để có thể tăng cƣờng thu hút FDI vào địa bàn tỉnh. Thái Nguyên cần làm tốt những việc sau: - Tích cực đẩy mạnh hoàn thiện, nâng cao chất lƣợng hệ thống cơ sở hạ tầng, - Coi trọng các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài, coi họ nhƣ những đối tác của địa phƣơng chứ không phải là những đơn vị thuộc quyền quản lý. v - Thủ tục hành chính cần đƣợc cải cách theo hƣớng đơn giản, nhanh chóng hiệu quả. - Thực hiện các chính sách ƣu đãi đầu tƣ hấp dẫn nhằm thu hút các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài vào địa phƣơng - Đẩy mạnh và nâng cao chất lƣợng công tác xúc tiến đầu tƣ - Chủ động xây dựng đội ngũ lao động đáp ứng nhu cầu lao động của các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài - Kiên quyết loại bỏ những dự án đầu tƣ gây ô nhiễm môi trƣờng, những dự án đầu tƣ không hiệu quả nhằm tránh lãng phí nguồn lực của địa phƣơng cũng nhƣ bảo vệ hình ảnh về môi trƣờng đầu tƣ của tỉnh - Xây dựng chiến lƣợc thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có trọng điểm, phù hợp với lợi thế cũng nhƣ định hƣớng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phƣơng theo hƣớng tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ Trong chƣơng 3 “ Thực trạng thu hút Luận văn đi vào xem xét điều đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2012” Tác giả đã trình bày những nét khái quát và đƣa ra những nhận về ảnh hƣởng của điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên có ảnh hƣởng đến tình hình thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trong giai đoạn 2006-2012 Tiếp sau đó, Luận văn đã đi vào phân tích thực trạng thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2020 trên 4 khía cạnh đó là: Các chính sách thu hút vốn FDI, Quy mô và số dự án FDI, Cơ cấu các dự án FDI, Công tác xúc tiến đầu tư Theo đó, các chính sách thu hút vốn FDI tại Thái Nguyên đƣợc tác giả nhận định là rất ƣu đãi tuy nhiên việc thực hiện các chính sách này còn tồn tại rất nhiều hạn chế, bên cạnh đó việc cạnh tranh gay gắt trong thu hút FDI giữa các địa phƣơng đã làm giảm đi đáng kể hiệu quả của những chính sách này trong thu hút FDI vào Thái Nguyên Về quy mô và số dự án thu hút FDI trong giai đoạn 2006-2012 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Luận văn đã đƣa ra đƣợc những đánh giá đó là số dự án và quy vi mô các dự án FDI thu hút vào Thái Nguyên trong giai đoàn này là thành công hơn so với giai đoạn trƣớc, với số dự án FDI đầu tƣ vào Thái Nguyên bằng 48.9% tổng số dự án của cả giai đoạn 1993-2012, vốn thực hiện trong giai đoạn đạt 147.36 triệu USD chiếm 62% tổng vốn thực hiện từ trƣớc tới nay.