Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - Bộ Y TÊ TRÒNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG QUÁCH THỊ NGỌC QUYÊN KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP cử NHÂN Y TẾ CÔNG CỘNG Đe tài: Thiết kế và thử nghiêm tờ rơi và lịch treo tường về xử lỷ rác thải rắn hợp vệ sinh cho phụ nữ tại xã Mỹ Hưng, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định - năm 2007. Giáo viên hướng dân 1 Giáo viên hướng dân 2 Thạc sĩ: Trương Quang Tiến Thạc sĩ: Nguyễn Ngọc Bích Ị HÀ NỘI, 2007 Lời cảm ơn Trong thời gian làm luận văn tại trường Đại học Y tê' Công cộng, và thu thập số liệu tại xã Mỹ Hưng, Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình từ các cơ quan, tập thể và các cá nhân. Tôi xin chân thành cảm ơn. Phòng đào tạo trường Đại học Y tế Công cộng.
Các thầy (cô) bộ môn Nâng Cao Sức Khỏe - Trường Đại học Y tế công cộng. Thạc sỹ Trương Quang Tiến - Giảng viên bộ môn Nâng cao sức khỏe - Trường đại học Y tế Công cộng. Thạc sỹ Nguyễn Ngọc Bích - Hội y tế Công cộng Các thầy cô đã trực tiếp hướng dẫn và cung cấp tài liệu cùng với những kiến thức quý báu và tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn này. Ngoài ra tôi cũng gửi lời cảm ơn chân thành tới: Hội phụ nữ, chủ tịch xã, cán bộ trạm y tế, y tế thôn và trưởng ban văn hóa thông tin xã Mỹ Hưng, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định đã cung cấp cho tôi rất nhiều thông tin quý báu để tôi hoàn thành bài khóa luận.
Nhóm sinh viên trường Đại học Y tế Công cộng thực tập tại xã Mỹ Hưng, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Toàn bộ tập thể, cá nhân ký túc xá trường Đại học Y tế Công cộng đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành bài khóa luận. Hà Nội, ngày 21/05/2007. Sinh viên: Quách thị Ngọc Quyên DANH MỰC CHỮ VIẾT TẲT Cán bộ y tể CBYT Hội đồng nhân dân Phổ thông trung học Phỏng vẩn HĐND sâu Thảo luận nhóm Trung học cơ sở PTTH PVS TLN THCS UBND TÓM TẲT KHÓA LUẬN Sự phát triển kinh tể của đất nước với tốc độ nhanh đã tạo ra sức ép đổi với môi trường sinh thái.
Trong các vấn đề cấp bách hiện nay ở nước ta thì vấn đề xử lý rác thải rắn sinh hoạt đang rất được quan tâm. Hiện nay trong cả nước lượng rác thải rắn sinh hoạt phát sinh hàng ngày ước tính khoảng 21,828 tấn/ngày. Rác thải không được xử lý hợp vệ sinh sẽ ảnh hưởng rất lớn tới môi trường và sức khỏe của con người. Tại xã Mỹ Hưng tình hình rác thải rắn không hợp vệ sinh đang là vấn đe cẩn được quan tâm.
Kiên thức của người dân vê xử lý rác thâp (38%), 76% người dân không phân loại rác trước khi đem xử lý, tỷ lệ người dân xử lý rác thải rắn hợp vệ sinh rất thấp (chiếm 38%). Trước thực trạng trên nhóm nghiên cứu đã xây dựng ke hoạch can thiệp nhằm cung cấp kiến thức cho người dân ve phân loại và xử lý rác hợp vệ sinh. Các sản phẩm truyền thông bao gồm: tờ rơi, áp phích, lich treo tường, bài phát thanh và tranh co động. Trong đó tờ rơi và lịch treo tường được người dân yêu thích nhất.
Tờ rơi, lịch treo tường được thiết kế với hình thức đẹp, hấp dẫn và nội dung đơn giản, dễ hiếu, phù hợp với văn hóa và trình độ học vấn của phụ nữ tại xã Mỹ Hưng. Hai sản phẩm này được thử nghiệm trên đối tượng phụ nữ đã lập gia đình từ 18-55 tuổi bằng phương pháp phỏng vẩn sâu và thảo luận nhóm, kết quả cho thấy: Hầu hết phụ nữ được hỏi đều thích và cho rằng nội dung và hình thức tờ rơi và lịch treo tường hấp dẫn, gây sự chú ý của người xem, khuyến khích hành động, phù hợp với văn hóa địa phương và trình độ học vấn của phụ nữ xã Mỹ Hưng. Họ sẵn sàng đưa tờ rơi cho người khác xem và treo lịch nếu được phát. Tuy nhiên cần phải hiệu chỉnh lại trước khi in ấn cho phù hợp hơn.
Như vậy có thể đưa tờ rơi, lịch treo tường vào truyền thông để cung cấp kiến thức cho người dân về cách xử lý rác hợp vệ sinh. Qua đó góp phần nâng cao tỷ lệ người dân xử lý rác hợp vệ sinh tại xã Mỹ Hưng, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định năm 2007. Mực LỰC Trang ĐẶT VÁN ĐỀ. 3 Mục tiêu chung.
3 Mục tiêu cụ thể. TÓNG QUAN TÀI LIỆU. Một sổ khái niệm dùng trong đề tài 4 1. Các vấn đề liên quan đến việc xử lý rác không hợp vệ sinh.
Hiện trạng xử lý rác thải rấn không hợp vệ sinh. Truyền thông xừ lý rác thải rắn sinh hoạt hợp vệ sinh cho phụ nữ. Thiết kế sản phẩm truyền thông cho phụ nữ tại xã Mỹ Hưng. Thừ nghiệm sản phẩm truyền thông cho phụ nữ tạ xã Mỹ Hung.
PHUƠNG PHÁP. Mô tả và giải thích ý tưởng thiết kể sản phẩm truyền thông. Phương pháp thử nghiệm. Đối tượng thử nghiệm.
Thu thập số liệu. Xử lý và phản tích sô liệu. Đạo đức nghiên cứu. KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM.
Thiết kế tờ rơi, lịch treo tường. Ket quả thử nghiệm tờ rơi, lịch treo tường. Phần thông tin chung của đổi tượng phỏng vấn và thảo luận nhóm. Kết quả về tờ rơi và lịch treo tường.
Lịch treo tường. 27 Chương 4: BÀN LUẬN. Sản phâm truyên thông. Một Số ưu điểm và hạn chế của phương pháp thử nghiệm.
37 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 40 Phụ lục 1: Lý do chọn thử nghiệm tờ rơi và lịch treo tường. 40 Phụ lục 2: Kế hoạch thử nghiệm sản phẩm truyền thông. 42 Phụ lục 3: Các bộ câu hởi thu thập sổ liệu.1: Bộ câu hỏi phỏng vấn nhà quản lý chương trình xử lý rác, chuyên gia thiết kế tài liệu truyền thông trước khi thiết kế sản phẩm truyền thông.2:Tài liệu tập huẩn phỏng vấn sâu tại cộng đồng.3: Biên bản thảo luận nhóm.
52 Phụ lục 4: Tờ rơi trước thử nghiệm. 58 Phụ lục 4: Lịch treo tường trước thử nghiêm. 60 Phụ lục 4: Tờ rơi sau thử nghiệm. 61 Phụ lục 4: Lịch treo tường sau thử nghiệm.
63 1 ĐẶT VẤN ĐÈ Sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế của loài người đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng gây ra ô nhiễm môi trường. Trong đó tác nhân chính là rác không được xử lý hợp vệ sinh. Mỗi ngày, trên thế giới khoảng 27.000 người bị chết có liên quan đến rác thài xử lý không họp vệ sinh và 80% bệnh tật đặc biệt các bệnh truyền nhiễm ở các nước đang phát triển là do môi trường sống mất vê sinh (Theo số liệu năm 1986 của tổ chức y tệ the giới ) [14], [19]. Theo các chuyên gia của tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) thi lượng rác thải trên toàn thế giới có thể tăng từ 700 triệu tấn như hiện nay lên 2 tỷ tấn vào năm 2020 [14].
Tại Việt Nam lượng phát sinh rác thải rắn lên tới hon 15 triệu tấn mỗi năm, trong đó rác thải sinh hoạt từ các hộ gia đình, nhà hàng, chợ chiếm tới 80% tổng lượng chất thải phát sinh trong cả nước. Theo số liệu báo cáo hiện trạng môi trường năm 2003, tại nông thôn lượng phát sinh chất thải rấn sinh là 6,4 triệu tấn/năm, chiếm 50% hoạt trong cả nước [7]. Xã Mỹ Hưng thuộc huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định là một xã thuần nông, có diện tích 5,252 km2, dân số là 6492 người trong 1414 hộ gia đình. Người dân chủ yếu làm ruộng, công nhân, buôn bán nhỏ.
Thu nhập bình quân/người thẩp (4,7 triệu/người/năm). về chưcmg trình vệ sinh môi trường tỳ lệ hộ gia đình sử dụng hố xí hợp vệ sinh chỉ đạt 51,6% trong khi đó mục tiêu của xã là trên 70%. Tình hình xử lý rác thải sinh hoạt còn gặp nhiều bất cập, toàn xã chỉ có 2 hố rác tại xóm 2 và xóm 9, người dân vẫn duy trì thói quen đổ rác bừa bãi, không đúng nơi quy định, gây mất vệ sinh môi trường. Mậc dù tại xã Mỹ Hưng chưa có đánh giá về tỷ lệ phát sinh rác thải cũng như lượng rác thải phát sinh hàng năm, song theo kết quả nghiên cứu của nhóm sinh viên Trường Đại Học Y Tế Công Cộng cho thay vấn đề xử lý rác thải ran sinh hoạt là một vấn đề cấp bách cần giải quyết.
Tại xã Mỹ Hưng, kiến thức của người dân về xử lý rác thải rắn hợp vệ sinh chỉ đạt 38%, trong đó chỉ có 36% người dân kể được các bệnh mắc phải nếu rác không được xử lý hợp vệ sinh và 38% người dân không biết cách phân loại rác trước khi xử lý, 55% người dân cho rằng không cần phải phân loại rác và 76% người dân không phân loại rác trước khi đem xử lý. Tỷ lệ người dân có xừ 2 lý rác bằng các phương pháp đốt, chôn, tái sử dụng rác lần lượt chiếm tỷ lệ 20%, 67%, 20%, song khi hỏi là các hộ xung quanh xử lý rác như thê nào thì có tới 83% người dân trả lời là hàng xóm của họ đổ rác ra ao, hồ, đường tàu, cánh đồng.Nhìn chung tỷ lệ người dân phân loại và xử lý rác thải rắn hợp vệ sinh chiếm tỷ lệ rất thấp 38% (kết quả điều tra tại xã Mỹ Hưng). Nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng trên là do ý thức của người dân còn thấp, công tác tuyên truyền còn thấp và chưa đạt hiệu quả. Để nâng tỷ lệ hộ gia đinh xử lý rác thải rắn hợp vệ sinh từ 28% lên 65% tại xã Mỹ Hưng từ tháng 1/2007 đến tháng 12/2007, nhiều giải pháp can thiệp được thực hiện, trong đó có giải pháp truyền thông nâng cao hiếu biểt và thay đối hành vi về xử lý rác thải rắn hợp vệ sinh.
Nhóm nghiên cứu đã xây dựng và thử nghiệm một số thông điệp truyền thông chủ đạo về vấn đề xử lý rác thải rắn hợp vệ sinh, trên cơ sở đó xây dựng các sản phẩm truyền thông thay đổi hành vi người dân ở xã Mỹ Hưng. Các sản phẩm truyền thông bao gồm: tranh cổ động, tờ rơi, băng rôn, các bài phát thanh trên loa của xã, lịch treo tường. Trong đó tờ rơi được người dân ưa thích và đánh giá là phù hợp nhất. Có 70% người dân được phỏng vấn cho rằng hình thức truyền thông qua tờ rơi là phù hợp.
Tờ rơi có thể cung cấp đầy đủ các kiến thức về cách xử lý rác hợp vệ sinh.