Luận văn thạc sĩ designing professionally oriented communicative situations for customs officers in the northwest border area

Luận văn thạc sĩ về thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cho cán bộ hải quan khu vực biên giới Tây Bắc nâng cao kỹ năng thực tiễn

• Tác giả: Vu Thi Nga
• Người hướng dẫn: Dr. Le Thi Hong Duyen
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: Thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cho hải quan biên giới Tây Bắc
• Loại tài liệu: Master thesis
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Research aims and research questions
• 1.3. Scope of the study
• 1.4. Methods of the study
• 1.5. Significance of the study
• 1.6. Organization of the thesis
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. English for occupational purposes
• 2.2. Target situation analysis
• 2.3. Present needs analysis
• 2.4. ESP materials development
• 2.5. Principles of materials development
• 2.6. Procedures for materials development
• 2.7. Previous studies on ESP materials development
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. An overview of the research site and the participants
• 3.2. Data collection instruments
• 3.3. Data collection procedures
• 4. CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSIONS
• 4.1. Communicative needs of customs officers at the border gate of Northwest region
• 4.2. The needs of English spoken communication
• 4.3. The sections where English is required
• 4.4. Difficulties of customs officers in using English at work
• 4.5. Popular professional-oriented communicative situations
• 4.6. Summary of the research results
• 4.7. Implications of the study
• 4.8. Limitation of the study
• 4.9. Future research directions
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION
• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LISTS OF FIGURES AND TABLES
• TABLE OF CONTENTS

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cho hải quan biên giới Tây Bắc

Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa, nhu cầu sử dụng tiếng Anh trong công việc ngày càng trở nên thiết yếu, đặc biệt đối với các cán bộ hải quan biên giới Tây Bắc. Việc thiết kế các tình huống giao tiếp chuyên nghiệp giúp nâng cao kỹ năng giao tiếp tiếng Anh, hỗ trợ cán bộ hải quan thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn. Nghiên cứu tại cửa khẩu Ma Lu Thang, tỉnh Lai Châu cho thấy sự thiếu hụt tài liệu và khóa học tiếng Anh chuyên ngành hải quan, gây khó khăn trong giao tiếp với người nước ngoài. Do đó, việc xây dựng các tình huống giao tiếp chuyên nghiệp phù hợp với đặc thù công việc hải quan biên giới là rất cần thiết để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế vùng biên giới.

1.1. Tổng quan về giao tiếp chuyên nghiệp trong hải quan biên giới Tây Bắc

Giao tiếp chuyên nghiệp trong hải quan biên giới Tây Bắc bao gồm việc sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh để thực hiện các thủ tục, kiểm tra, giám sát hàng hóa và phương tiện qua biên giới. Đây là kỹ năng quan trọng giúp cán bộ hải quan trao đổi hiệu quả với thương nhân, du khách và các đối tác quốc tế, góp phần thúc đẩy thương mại và an ninh biên giới.

1.2. Vai trò của thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp trong đào tạo hải quan

Thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp giúp mô phỏng các tình huống thực tế mà cán bộ hải quan thường gặp, từ đó nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, phản xạ ngôn ngữ và hiểu biết về quy trình giao tiếp hải quan. Việc này góp phần giảm thiểu hiểu lầm, tăng hiệu quả công việc và tạo sự tự tin khi giao tiếp với người nước ngoài.

II. Phân tích các thách thức trong giao tiếp chuyên nghiệp tại hải quan biên giới Tây Bắc

Cán bộ hải quan biên giới Tây Bắc đang đối mặt với nhiều thách thức trong giao tiếp chuyên nghiệp, bao gồm trình độ tiếng Anh hạn chế, thiếu tài liệu học tập chuyên ngành, môi trường giao tiếp thực tế còn hạn chế và sự đa dạng văn hóa tại khu vực biên giới. Những khó khăn này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công việc và khả năng hội nhập quốc tế của lực lượng hải quan.

2.1. Khó khăn về kỹ năng giao tiếp hải quan biên giới và ngôn ngữ chuyên ngành

Nhiều cán bộ hải quan có trình độ tiếng Anh thấp, thiếu kỹ năng giao tiếp chuyên ngành, dẫn đến khó khăn trong việc hiểu và xử lý các tài liệu, thủ tục hải quan bằng tiếng Anh. Điều này làm giảm khả năng tương tác hiệu quả với thương nhân và du khách quốc tế.

2.2. Thách thức do môi trường giao tiếp đa văn hóa tại biên giới Tây Bắc

Khu vực biên giới Tây Bắc có sự đa dạng về văn hóa và ngôn ngữ, tạo ra những rào cản trong giao tiếp. Cán bộ hải quan cần có kỹ năng giao tiếp đa văn hóa để hiểu và xử lý các tình huống phát sinh, đồng thời tránh những hiểu lầm không đáng có.

2.3. Thiếu hụt tài liệu và quy trình giao tiếp hải quan chuyên nghiệp

Hiện nay, tài liệu và quy trình giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành hải quan tại các cửa khẩu biên giới Tây Bắc còn rất hạn chế. Việc thiếu các tình huống giao tiếp thực tế và tài liệu tham khảo ảnh hưởng đến hiệu quả đào tạo và nâng cao kỹ năng giao tiếp của cán bộ hải quan.

III. Hướng dẫn phương pháp thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cho hải quan biên giới Tây Bắc

Việc thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cần dựa trên phân tích nhu cầu thực tế của cán bộ hải quan, kết hợp với các bước sản xuất, đánh giá và điều chỉnh để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả. Quá trình này giúp tạo ra các tình huống giao tiếp sát với thực tế công việc, hỗ trợ cán bộ hải quan nâng cao kỹ năng giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành.

3.1. Phân tích nhu cầu giao tiếp chuyên nghiệp trong hải quan biên giới Tây Bắc

Phân tích nhu cầu bao gồm khảo sát trình độ tiếng Anh hiện tại, các tình huống giao tiếp thường gặp và khó khăn trong công việc của cán bộ hải quan. Kết quả phân tích giúp xác định các lĩnh vực ưu tiên và nội dung cần thiết cho thiết kế tình huống giao tiếp.

3.2. Quy trình sản xuất và đánh giá tình huống giao tiếp chuyên nghiệp

Quy trình gồm các bước: xây dựng tình huống dựa trên dữ liệu thực tế, đánh giá bởi chuyên gia ngôn ngữ và chuyên gia hải quan, thử nghiệm với cán bộ hải quan và điều chỉnh dựa trên phản hồi. Quy trình này đảm bảo tính chính xác, thực tiễn và phù hợp của các tình huống giao tiếp.

3.3. Áp dụng các nguyên tắc phát triển tài liệu giao tiếp chuyên nghiệp

Các nguyên tắc bao gồm: sử dụng ngôn ngữ chuẩn xác, đảm bảo tính xác thực của tình huống, tạo cơ hội thực hành giao tiếp, kích thích sự hứng thú và tham gia của người học, đồng thời cung cấp phản hồi hiệu quả để cải thiện kỹ năng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cho hải quan biên giới Tây Bắc

Nghiên cứu tại cửa khẩu Ma Lu Thang đã thiết kế thành công 50 tình huống giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành hải quan theo 12 lĩnh vực công việc khác nhau. Các tình huống này được đánh giá cao về tính thực tiễn và phù hợp, giúp cán bộ hải quan nâng cao kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và hiểu rõ quy trình hải quan trong môi trường đa văn hóa.

4.1. Danh mục 12 lĩnh vực và 50 tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cho hải quan

Các lĩnh vực bao gồm: kiểm tra hàng hóa, quản lý sở hữu trí tuệ, phân loại hàng hóa, chính sách hàng hóa, thủ tục hải quan, giám sát chuyên môn, và các quy trình sau thông quan. Mỗi lĩnh vực có các tình huống giao tiếp cụ thể, phản ánh các tình huống thực tế tại cửa khẩu.

4.2. Phản hồi và hiệu quả áp dụng tình huống giao tiếp tại Ma Lu Thang

Sau khi thử nghiệm, cán bộ hải quan đánh giá cao tính ứng dụng của các tình huống giao tiếp, giúp họ tự tin hơn khi giao tiếp với người nước ngoài và xử lý các thủ tục hải quan. Các chuyên gia ngôn ngữ và hải quan cũng góp ý để hoàn thiện tài liệu, đảm bảo tính chính xác và phù hợp.

4.3. Tác động của tình huống giao tiếp chuyên nghiệp đến nâng cao kỹ năng hải quan biên giới

Việc sử dụng các tình huống giao tiếp chuyên nghiệp giúp cải thiện kỹ năng nghe, nói và hiểu tiếng Anh chuyên ngành, đồng thời nâng cao khả năng xử lý tình huống đa văn hóa và tăng hiệu quả công việc tại cửa khẩu biên giới Tây Bắc.

V. Kết luận và triển vọng phát triển thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp cho hải quan biên giới Tây Bắc

Nghiên cứu đã khẳng định tầm quan trọng của việc thiết kế tình huống giao tiếp chuyên nghiệp trong nâng cao kỹ năng tiếng Anh cho cán bộ hải quan biên giới Tây Bắc. Mặc dù còn một số hạn chế về phạm vi nghiên cứu và nguồn lực, kết quả đạt được là cơ sở để phát triển tài liệu đào tạo và mở rộng ứng dụng tại các cửa khẩu khác. Triển vọng trong tương lai bao gồm mở rộng nghiên cứu, phát triển tài liệu chuyên sâu hơn và tích hợp công nghệ hỗ trợ đào tạo giao tiếp hải quan.

5.1. Tổng kết các kết quả nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu đã thiết kế thành công bộ tài liệu gồm 50 tình huống giao tiếp chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu thực tế của cán bộ hải quan. Việc áp dụng tài liệu này góp phần nâng cao kỹ năng giao tiếp, giảm thiểu khó khăn trong công việc và thúc đẩy hội nhập quốc tế tại khu vực biên giới Tây Bắc.

5.2. Hạn chế của nghiên cứu và bài học kinh nghiệm

Nghiên cứu giới hạn ở cửa khẩu Ma Lu Thang với số lượng cán bộ tham gia hạn chế, chưa bao quát hết các tình huống giao tiếp đa dạng. Ngoài ra, do hạn chế về chuyên môn hải quan, một số tình huống có thể chưa hoàn chỉnh. Tuy nhiên, việc phối hợp với chuyên gia đã giúp giảm thiểu các hạn chế này.

5.3. Định hướng nghiên cứu và phát triển trong tương lai

Đề xuất mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các cửa khẩu khác, phát triển tài liệu đào tạo chuyên sâu hơn và tích hợp công nghệ số hỗ trợ học tập. Đồng thời, nghiên cứu thêm về các thể loại văn bản chuyên ngành hải quan để xây dựng tài liệu toàn diện, đáp ứng nhu cầu đào tạo và thực tiễn công việc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa diễn ra nhanh chóng, nhu cầu sử dụng tiếng Anh trong công việc ngày càng trở nên cấp thiết, đặc biệt đối với các ngành nghề có tính chất giao tiếp đa quốc gia như hải quan. Tại khu vực biên giới Tây Bắc, đặc biệt là cửa khẩu Ma Lu Thang, Lai Châu – nơi có khoảng 25 cán bộ hải quan công tác, việc sử dụng tiếng Anh chuyên ngành là yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, thúc đẩy hoạt động thương mại và du lịch qua biên giới phát triển. Tuy nhiên, hiện chưa có nhiều nghiên cứu về việc thiết kế các tình huống giao tiếp chuyên nghiệp nhằm phục vụ nhu cầu học tập và công tác của cán bộ hải quan.

Luận văn tập trung phân tích nhu cầu giao tiếp tiếng Anh, thiết kế các tình huống giao tiếp nghề nghiệp cho cán bộ hải quan tại cửa khẩu Ma Lu Thang, trong phạm vi thời gian từ 2018 đến 2019. Mục tiêu nghiên cứu là phát triển bộ tài liệu giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành bao gồm 50 tình huống theo 12 lĩnh vực công việc đặc thù nhằm trang bị cho cán bộ công cụ học tập thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả công tác hải quan tại tuyến biên giới Tây Bắc. Các số liệu về trình độ tiếng Anh, nhu cầu sử dụng và khó khăn trong học tập được thu thập từ 25 cán bộ qua bảng hỏi, phỏng vấn bán cấu trúc, quan sát và phân tích tài liệu chuyên ngành.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực đối với việc phát triển tài liệu Đề án tiếng Anh chuyên ngành (ESP) cho lao động ngành hải quan, đồng thời làm sáng tỏ vai trò của phân tích nhu cầu và quy trình xây dựng tài liệu giảng dạy trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết về English for Specific Purposes (ESP) và English for Occupational Purposes (EOP). ESP là phương pháp dạy tiếng Anh dựa trên nhu cầu thực tế của nhóm người học trong môi trường làm việc hoặc học tập chuyên ngành, được định hướng bởi “mục tiêu cụ thể” (goal-directedness). ESP định hướng chú trọng vào phân tích nhu cầu người học (Needs Analysis) – bước đầu tiên và quan trọng nhất trong thiết kế chương trình và tài liệu giảng dạy ESP.

Hai thành phần trọng tâm của phân tích nhu cầu được áp dụng trong nghiên cứu là Target Situation Analysis (TSA) và Present Situation Analysis (PSA). TSA tập trung vào khảo sát mục đích, hoàn cảnh sử dụng ngôn ngữ tại nơi làm việc, trong khi PSA đánh giá trình độ hiện tại cùng điểm mạnh, điểm yếu của người học. Cùng với đó là lý thuyết về phát triển tài liệu ESP, nhấn mạnh nguyên tắc:

• Tính xác thực của tài liệu (authenticity) để phản ánh đúng môi trường làm việc thực tế.
• Tính phù hợp với nhu cầu và khả năng người học.
• Tài liệu phải tạo cơ hội thực hành giao tiếp nhằm đạt mục đích nghề nghiệp.
• quy trình phát triển tài liệu đi qua các bước: phân tích nhu cầu, thiết kế sản phẩm, đánh giá và điều chỉnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed methods) với sự kết hợp cả dữ liệu định lượng và định tính, nhằm đảm bảo sự toàn diện và chính xác trong phân tích nhu cầu cũng như xây dựng tài liệu.

Nguồn dữ liệu:

• Bảng hỏi phát đến toàn bộ 25 cán bộ hải quan tại cửa khẩu Ma Lu Thang để thu thập thông tin về trình độ tiếng Anh, nhu cầu sử dụng, khó khăn khi học tiếng Anh.
• Quan sát trực tiếp cán bộ trong môi trường làm việc để ghi nhận thực trạng sử dụng tiếng Anh trong các tình huống thực tế.
• Phỏng vấn bán cấu trúc với 6 cán bộ nhằm hiểu sâu thêm về các tình huống giao tiếp đặc thù và ngữ cảnh nghề nghiệp.
• Tài liệu chuyên ngành bao gồm sách “English for Customs Training Materials” của Trường Hải quan Việt Nam và các văn bản pháp luật, quy định về thủ tục hải quan.

Phương pháp phân tích:

• Dữ liệu bảng hỏi được xử lý thống kê bằng phần mềm Excel để tính toán tỷ lệ phần trăm đáp ứng các câu hỏi liên quan đến nhu cầu và trình độ.
• Dữ liệu phỏng vấn, quan sát và tài liệu được phân tích định tính nhằm khai thác nội dung chi tiết, nhận diện các miền giao tiếp tiêu biểu và đề xuất cấu trúc tình huống.
• Quá trình xây dựng tài liệu tuân thủ theo bốn bước: Phân tích nhu cầu → Sản xuất nội dung → Đánh giá → Điều chỉnh và hoàn thiện.

Timeline nghiên cứu diễn ra trong năm 2018-2019, tập trung tại trụ sở làm việc của cán bộ hải quan tại Ma Lu Thang, tỉnh Lai Châu, khu vực có đặc thù địa lý và kinh tế tương tác sâu với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhu cầu sử dụng tiếng Anh trong công việc:

   • 84% cán bộ hải quan tại Ma Lu Thang sử dụng tiếng Anh trong công việc, mặc dù tiếng Trung vẫn là ngôn ngữ được sử dụng phổ biến nhất (100%).
   • 36% cán bộ thường xuyên giao tiếp bằng tiếng Anh, 40% dùng tiếng Anh để giao tiếp cơ bản với người nước ngoài, 84% sử dụng tiếng Anh để đọc hiểu tài liệu chuyên ngành.
   • 100% đồng ý rằng tiếng Anh sẽ rất cần thiết trong tương lai trong bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế vùng biên giới.

2. Trình độ tiếng Anh và khó khăn:

   • Chỉ 24% cán bộ có chứng chỉ tiếng Anh trình độ A1 trở lên.
   • Tất cả cán bộ gặp khó khăn do trình độ tiếng Anh thấp và thiếu tài liệu tham khảo chuyên ngành (25/25).
   • 68% cán bộ thiếu thời gian học tiếng Anh, 88% không hoặc ít có cơ hội tham gia các khóa đào tạo tiếng Anh chuyên ngành.

3. Phạm vi yêu cầu sử dụng tiếng Anh:

   • Tiếng Anh được sử dụng tại tất cả các phòng ban chuyên trách trong cửa khẩu, bao gồm biên phòng, hải quan, kinh tế, kiểm dịch và quản lý xuất nhập cảnh.
   • Các nhiệm vụ chính liên quan đến tiếng Anh là: giao tiếp với doanh nghiệp và khách nước ngoài, đọc hiểu văn bản pháp luật, giải thích thủ tục và hướng dẫn khách.
   • Việc sử dụng tiếng Anh tuân thủ theo quy định pháp luật như Nghị định 101/2017/NĐ-CP về đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, Quyết định 2884/QĐ-BTC của Bộ Tài chính.

4. Xây dựng tài liệu tình huống giao tiếp:

   • 100% cán bộ đồng thuận về tầm quan trọng của tài liệu giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành.
   • 12 lĩnh vực công việc trọng điểm được xác định, trong đó có kiểm soát hàng hóa, luật sở hữu trí tuệ, phân loại hàng hóa, chính sách hàng hóa, quản lý chuyên ngành và thủ tục hải quan.
   • Qua phỏng vấn sâu với 6 cán bộ, nghiên cứu đã xây dựng 50 tình huống giao tiếp mô phỏng thực tế công việc, mỗi tình huống gồm khoảng 10 lượt hội thoại song ngữ, phản ánh chi tiết các hoạt động nghiệp vụ hàng ngày.

Thảo luận kết quả

Việc hải quan tại Ma Lu Thang hiện nay vừa sử dụng tiếng Trung để giao tiếp chính, vừa cần tiếng Anh để xử lý hồ sơ, giải thích quy trình, tiếp nhận và hỗ trợ khách nước ngoài. Những khó khăn về trình độ và thiếu tài liệu học tập đang cản trở hiệu quả công tác đào tạo tiếng Anh chuyên ngành.

Kết quả phân tích nhu cầu khẳng định vai trò thiết yếu của tài liệu ESP thiết kế riêng biệt dành cho cán bộ hải quan vùng biên giới. Bộ tài liệu 50 tình huống được xây dựng dựa trên nguyên tắc xác thực, sát thực tế, lấy người học làm trung tâm, giúp cán bộ dễ dàng tiếp cận và ứng dụng.

So với các nghiên cứu về ESP ở lĩnh vực y tế, kỹ thuật hay kinh doanh được thực hiện tại nhiều quốc gia, nghiên cứu này làm nổi bật khoảng trống tài liệu chuyên ngành dành cho cán bộ hải quan biên giới, đồng thời bảo đảm chuẩn hóa quy trình phát triển tài liệu theo giảng dạy ESP quốc tế.

Biểu đồ và bảng dữ liệu về tỷ lệ cán bộ đồng ý sử dụng tiếng Anh tại nơi làm việc, cùng với bảng phân chia 12 lĩnh vực công việc giúp minh họa trực quan nhu cầu và phạm vi ứng dụng, đồng thời cung cấp căn cứ cho việc thiết kế khóa học cũng như hội thảo đào tạo trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và phát hành tài liệu ESP chuyên ngành cho cán bộ hải quan:

   • Hoàn thiện bộ handbook gồm 50 tình huống giao tiếp chuyên nghiệp, song ngữ Việt-Anh, đưa vào sử dụng trong vòng 6 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ môn tiếng Anh chuyên ngành, phối hợp với Cục Hải quan địa phương và Trường Hải quan Việt Nam.

2. Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành:

   • Thiết kế chương trình đào tạo ngắn hạn với trọng tâm thực hành tình huống giao tiếp tại cửa khẩu. Triển khai khóa học hàng năm tại các khu vực biên giới Tây Bắc.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo, Cục Hải quan phối hợp Trường Hải quan Việt Nam.

3. Xây dựng nền tảng học tập trực tuyến, bổ sung tài liệu tham khảo:

   • Phát triển website và ứng dụng di động cung cấp tài liệu tự học, bài tập tương tác và ghi âm cách phát âm nhằm tăng cơ hội học tập chủ động.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm ngoại ngữ ĐHQGHN, phối hợp Bộ Tài chính và Bộ Thông tin & Truyền thông, hoàn thiện trong 12 tháng tới.

4. Tăng cường vận động, hỗ trợ cán bộ hải quan tham dự các khóa học nâng cao trình độ tiếng Anh:

   • Thúc đẩy chính sách khuyến khích, cấp kinh phí, đồng thời tạo điều kiện thời gian học bồi dưỡng tiếng Anh cho cán bộ trong giờ hành chính.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Ban lãnh đạo cơ quan Hải quan các cấp.

Việc thực thi các giải pháp trên dự kiến giúp nâng cao trình độ tiếng Anh chuyên ngành cho cán bộ hải quan, đồng thời đảm bảo giao tiếp, giải quyết công việc hiệu quả trong tiến trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, nhân viên Hải quan và các đơn vị biên giới:

   • Sử dụng trực tiếp tài liệu để nâng cao năng lực tiếng Anh phục vụ công việc, cải thiện giao tiếp với doanh nghiệp, khách quốc tế và thực thi quy trình xuất nhập khẩu.

2. Giảng viên, nhà nghiên cứu lĩnh vực giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành (ESP):

   • Tìm hiểu quy trình phân tích nhu cầu, thiết kế và phát triển tài liệu ESP, áp dụng cho các ngành nghề có đặc thù về giao tiếp tiếng Anh nghề nghiệp.

3. Các cơ quan quản lý đào tạo và hoạch định chính sách giáo dục:

   • Tham khảo để xây dựng chương trình bồi dưỡng, chính sách phát triển ngoại ngữ chuyên ngành cho cán bộ ngành hải quan và các ngành nghề liên quan.

4. Nhà quản lý, chuyên gia phát triển nguồn nhân lực tại các khu kinh tế cửa khẩu:

   • Áp dụng để đánh giá nhu cầu đào tạo tiếng Anh, nâng cao hiệu quả kết nối quốc tế qua biên giới, thúc đẩy thương mại khu vực.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần thiết kế tài liệu giao tiếp tiếng Anh riêng cho cán bộ hải quan?
   Do tính đặc thù của công việc hải quan, các tình huống giao tiếp mang tính pháp lý và nghiệp vụ chuyên sâu, tài liệu chung không đáp ứng hiệu quả, nên cần tài liệu hướng mục tiêu rõ ràng dựa vào phân tích nhu cầu. Ví dụ, hiểu rõ quy trình hải quan giúp tránh sai sót và tăng năng suất công việc.

2. Phân tích nhu cầu (Needs Analysis) được áp dụng như thế nào trong nghiên cứu?
   Phân tích nhu cầu được thực hiện qua khảo sát bảng hỏi, quan sát thực tế và phỏng vấn sâu để xác định mục đích sử dụng tiếng Anh, trình độ hiện tại và các khó khăn cụ thể của cán bộ hải quan. Đây là cơ sở khoa học thiết kế tình huống giao tiếp phù hợp nhất.

3. Làm thế nào để sử dụng hiệu quả bộ handbook 50 tình huống giao tiếp?
   Cán bộ có thể luyện tập qua mô phỏng các tình huống thường gặp, phối hợp tự học và đào tạo nhóm, đồng thời áp dụng trong các buổi thực hành sát với môi trường làm việc thực tế để nâng cao phản xạ giao tiếp.

4. Có thể triển khai bộ tài liệu này tại các cửa khẩu khác không?
   Có thể, tuy nhiên cần điều chỉnh linh hoạt theo đặc thù văn hóa, pháp lý và yêu cầu nghiệp vụ từng địa phương để đảm bảo phù hợp và hiệu quả.

5. Khó khăn lớn nhất của cán bộ hải quan trong việc học tiếng Anh là gì?
   Chủ yếu là trình độ tiếng Anh thấp, thiếu tài liệu chuyên ngành phù hợp và thời gian học hạn chế do khối lượng công việc cao. Tài liệu thiết kế đặc thù và phương pháp đào tạo linh hoạt sẽ giúp giảm thiểu khó khăn này.

Kết luận

• Nhu cầu sử dụng tiếng Anh trong công việc của cán bộ hải quan khu vực Tây Bắc ngày càng cấp thiết, đặc biệt phục vụ công tác giao tiếp và xử lý tài liệu chuyên ngành.
• Trình độ tiếng Anh của cán bộ còn thấp, thiếu tài liệu chuyên ngành phù hợp và cơ hội đào tạo tại chỗ hạn chế.
• Phân tích nhu cầu theo hai góc độ Target Situation và Present Situation góp phần xác định các lĩnh vực và tình huống giao tiếp trọng điểm.
• Bộ tài liệu gồm 50 tình huống giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành được phát triển theo quy trình bài bản gồm bốn bước: phân tích, thiết kế, đánh giá và điều chỉnh.
• Đề xuất triển khai các giải pháp đào tạo và hỗ trợ nhằm nâng cao trình độ tiếng Anh, cải thiện hiệu quả công tác Hải quan trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Bước tiếp theo, các cơ quan quản lý đào tạo cần phối hợp tổ chức bồi dưỡng thường xuyên, đồng thời phát triển thêm tài liệu đa phương tiện hỗ trợ tự học cho cán bộ hải quan. Luận văn mong muốn trở thành tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà nghiên cứu và thực tiễn trong lĩnh vực phát triển tiếng Anh chuyên ngành tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ---------&&&--------- DESIGNING PROFESSIONALLY- ORIENTED COMMUNICATIVE SITUATIONS FOR CUSTOMS OFFICERS IN THE NORTHWEST BORDER AREA (Nghiên cứu n tn u n ot pp v n n p n o n ộ qu n ử u n M. MINOR PROGRAMME THESIS Major : English Teaching Methodology Code: 8140231.01 HANOI, 2019 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ---------&&&--------- DESIGNING PROFESSIONALLY- ORIENTED COMMUNICATIVE SITUATIONS FOR CUSTOMS OFFICERS IN THE NORTHWEST BORDER AREA (Nghiên cứu n tn u n ot pp v n n p n o n ộ qu n ử u n M. MINOR PROGRAMME THESIS Major : English Teaching Methodology Code: 8140231.01 up rv sor r n u n h ng u n HANOI, 2019 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I hereby certify that the thesis entitled “ s n n prof ss on ll - oriented communicative situations for customs officers in the Northwest border t ” is the result of my own research for the Degree of Master of Arts at Vietnam National University, Hanoi and that this thesis has not been submitted for any degree at any other university or tertiary institution. Hanoi, June 2019 Vu Thi Nga i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS The completion of this study would have been impossible without the enthusiastic assistance of many special and wonderful people.

First of all, I would like to express my great thankfulness to my supervisor, Dr. Le Thi Hong Duyen for her extremely helpful advice and guidance as well as her constant support during all stages of the study. I also would like to express my sincere thanks to Dr. Huynh Anh Tuan – Dean of the Post Graduate Studies Department, College of Foreign Languages, Vietnam National University for his suggestions and support so that I could complete my thesis in time.

My profound thanks also go to all staff in Ma Lu Thang border gate and Lai Chau and Lao Cai customs office for their tremendous support in the collection of data and information for my study. This study has also been sponsored by North West Project 2018. Therefore, I would like to send my sincere thanks to the board administrators and staff of the Project for their valuable support. My appreciation also goes to my relatives as well as my colleagues whose understanding and sharing is invaluable to me in completing my thesis.

Finally, this thesis is the product of my long-term study, so I wish to express my acknowledgement to other individuals who have indirectly contributed to the completion of this thesis. To all these people, I hope that the achievement of the thesis will be favorable enough to satisfy their expectations. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT In the context of integration and globalization, English communication at work has become an essential demand for occupations. Among them, customs officers at the border gate also have opportunities to communicate with foreigners.

However, there seems to be a lack of studies regarding designing English materials or courses for customs officers. Under initial exploration of such research gap, the researcher conducted this study with the purpose to design the professional oriented communicative situations for the customs officers at the Northwest border gate. This study is conducted with the participation of 25 customs officers at Ma Lu Thang, an important border gate of Lai Chau province. In this research, four main data collection instruments are employed, namely questionnaires, observation, semi-structured interviews, and document review.

Besides, the researcher also strictly followed the four main steps in designing communicative situation including needs analysis, production, evaluation and adaptation. As a result, 50 specialized English communicative situations were created according to 12 working domains. Hopefully, this study yields in a practical and useful tool for customs officers and also makes a significant contribution in confirming the reliability of the major steps in the process of ESP materials development. iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS CNP : Communicative Needs Professor C.O : Customs Officer EAP : English For Academy Purposes EOP : English For Occupational Purposes ESP : English For Specific Purposes LSA : Learning Situation Analysis NA : Needs Analysis PSA : Present Situation Analysis TSA : English For Target Situation Analysis iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LISTS OF FIGURES AND TABLES Figures Figure1.

Procedures of materials development (Tomlinson, 2012). Adapted framework of procedures for materials development. Difficulties in learning and training professional English. TSA Framework (Songhori, 2008, p.

Data collection procedures. The needs for communication and mastery of specialized English. Information about the personnel working at Ma Lu Thang border gate. Participants’ agreement on the use of main topics for “English professionally oriented communicative situations for customs officers working at the border gate”.

Interview results of English communicative situations’suggestions. List of English professionally oriented communicative situations for customs officers working at the border gate .35 v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS DECLARATION. iii LIST OF ABBREVIATIONS. iv LISTS OF FIGURES AND TABLES.v TABLE OF CONTENTS.

vi CHAPTER 1: INTRODUCTION. Rationale of the study. Research aims and research questions. Scope of the study.

Methods of the study. Significance of the study. Organization of the thesis .4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. English for occupational purposes.

Target situation analysis. Present needs analysis. ESP materials development. Principles of materials development.

Procedures for materials development. Previous studies on ESP materials development .16 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY. An overview of the research site and the participants .20 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Data collection instruments.

Data collection procedures .25 CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSIONS. Communicative needs of customs officers at the border gate of Northwest region. The needs of English spoken communication. The sections where English is required.

Difficulties of customs officers in using English at work. Popular professional- oriented communicative situations. Summary of the research results. Implications of the study.

Limitation of the study. Future research directions. XII vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPTER 1: INTRODUCTION 1. Rationale of the study Vietnam is on the strongly international integration with lots of opportunities and challenges, which requires the social workforce to attain qualification.

It means that employers need the proper proficiency in English language to make ends meet for internationally integrated demand. In recent years teaching English language has been more and more improved because many activities are organized effectively to keep learners active and self-confident in communicatingEnglish. People are focusing on developing English communicative skills in the work environment to get better opportunities for promotion. Therefore, in the Northwest provinces, Lang Son, Lao Cai, Ha Giang, designing English materials for border gate customs officers who communicate with foreigners and read the documents is also important since it became a useful device for trade, selling, tourism in the area containing the economic border gate zone.

The English communication skills in the border zone can clearly play an integral part in exchanging the defense cooperation or trading commodities tourism and so on. The skillful lack of qualification in English for mutual communication creates misunderstandings leading to conflicting unexpectedly. Moreover, there have been few specialized English course books and suitable learning materials for customs officers to enhance their professionally oriented communication. In general, the advantages of practicing professionally oriented situations may be fully utilized by customs officers to succeed in communicating with foreign partners in the border gate, so the customs officers do not feel embarrassed to communicate with foreigners as tourists and merchants The Northwest Program is the concretization of the strategic policy of the Vietnamese Party and State: considering Science and Technology as the primary national policy to promote to the highest degree the intellectual resources and create an impetus for the development of knowledge-based economy in the Northwest 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] region, through the issues raised in the development realities of the region and of each locality, raise production capacity and competitiveness, promote the advantages, resources and potential, raising of overall growth level of the region and bring about the practical benefits to the community of ethnic minority groups living in the Northwest provinces.

Participating in the project of the Northwest program which was approved by the Ministry of Science and Technology, the researcher wishes to partially contribute to the development of Lai Chau province. More and more travelers are now heading up into this part of the country, in part due to the long-awaited opening of the border crossing into Laos near Dien Bien Phu, Dien Bien province. Currently, the knowledge of a foreign language is one of the basic requirements imposed by employers in most industries, including the customs service. In this regard, the Customs Officer administration required an English handbook aimed to improve the knowledge of this language for their employees.

Moreover, Lai Chau is in the affected region of the economic corridor Kunming - Lao Cai - Ha Noi - Hai Phong. In the China territory, Yunnan Province is a big market of goods consumption. The highway from Kunming to Kim Binh town (38 km from the border-gate) is the favorable condition for Ma Lu Thang border gate economic zone exploiting potential and opportunities for goods import and export, travelling trade and services, participating in the exchange of goods between Vietnam and China. To ensure the implementation of national provisions on customs procedures, inspection and supervision in export, import and temporary re-export; transit of people and vehicles at the border in the province under the provisions of customs legislation is required.

To exploit the maximum potential advantages of the province in the future, the Ministry of Education and Training deployed ULIS-VNU to conduct a thorough program to improve the language competences of officers working in the region. All mentioned above, the researcher chose “designing professionally oriented communicative situations for customs officers in the northwest border gate” in the research dissertation. 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Research aims and research questions This study aims to investigate English communicative needs of customs officers in Ma Lu Thang northwest border area with a purpose of designing the professionally oriented communicative situations.

It means that an ESP material for bettering the customs officers’ daily duties is developed to facilitate cross-border communication. Therefore, the researcher utilized the thoroughly chosen strategies to design the professionally oriented communicative situations for customs officers In order to achieve this aim, the following objectives are established including analyzing the needs of the customs officers in the Northwest border gate, the problems faced by observing their real-life situations carefully.The research results come out with suggested process for other authors to compose an English handbook for other majors and a modification for the first version of the English handbook for Northwest Customs Officers. The researcher also anticipates the effectiveness of the use of the product in the working place of Customs Officers. The objectives can be summarized by two research questions as follows: ✔ What are the English communicative needs of customs officers in performing their duties in the border area? ✔ What are popular communicative situations related to their profession? 3.

Scope of the study As mentioned above, the focus of this study is only to select the English commonly communicative situations for performing the customs officers’ duties at the border gate of Lai Chau province. Currently, Lai Chau, which shares 273 km of the borderline with China- bordering with Yunnan province in particular, has one main Ma Lu Thang border gate. The Northwest Lai Chau province should be exploited its strengths to invest and upgrade the infrastructure of the economic zone of Ma Lu Thang needs to meet the demand for export and import and trading of businesses and local people.