CHƯƠNG 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE THẲM QUYỀN GIẢI QUYẾT TRANH CHAP HON NHÂN GIA BINH CỦA TÒA ÁN NHÂN DAN 11. Khái niệm, đặc điểm, trình ty xác định thẩm quyền giải quyết các tranh chấp hôn nhân gia đình của Tòa án nhân dân. Khái niệm thâm quyên giải quyết các tranh chấp hôn nhân gia dink của Tòa én nhân đâm Thẩm quyển của Tòa an là một khái niêm pháp lý bao hàm nhiễu khía canh, mang tính lịch sở cụ thể, quy định pham vi xem xét và ra quyết định của Toa án. Nội dung của nó do các diéu kiện kinh tế, chính trị, xã hội và các điều kiện khác quyết định Thẩm quyển giải quyết tranh chấp hôn nhân gia đỉnh (HNGĐ) của Toa án lả một nôi dung cụ thể thuộc thẩm quyền dân sự của Tòa án Việc xác định thẩm quyển của Tòa án trong việc giải quyết các tranh chap HNGP sẽ giúp cho Tòa án chủ động trong xét xử, tránh hiện tương din đây {rach nhiệm Mất khác, nó đêm bão việc xét xử được chính sắc, khách quan, ‘bao dim quyển và lợi ich hợp pháp của các đương sự.
Do đó, việc nghiên cứu ‘va đưa ra một khái niệm khoa học, đúng din về thẩm quyên giải quyết tranh chấp HNGĐ cia Tòa án có ý nghĩa quan trong trong việc xác định quyển han cu thé của Tòa án khi thụ lý, xế xử các tranh chấp về HNGB. Trước hết, đưới góc đô ngôn ngữ, Từ điển Tiêng Việt giải thích “thẩm quyền” là “quyền xem xét đỗ két luận và đimh đoạt một vẫn đề theo pháp Int”. Theo đó, “thẩm quyén” được hiểu theo nghĩa chung nhất là quyền của một tổ chức, cá nhân tư mình nhìn nhận, đảnh giá sư việc va đưa ra phan quyết để giãi quyết một van dé nào đó phù hợp với quy định của pháp luật Viên ngàn ng học Q00), Mean tng ri xB Đi Nẵng, Bi Nẵng tr 992 Trong khi đó, ›hương diện pháp ly, theo Tir điển luật hoc thì “thẩm. quyển” la “tổng hợp các quyền vả nghĩa vụ hành động, quyết định của các co quan, tổ chức thuộc bô máy Nha nước do luật pháp quy dink"? Từ đó cho thay, khái niệm thẩm quyển bao ham hai nội dung chính là quyền hành động.
vả quyển quyết định. Quyên hành động là quyên được lam những công việc nhất định, còn quyển quyết định là quyền hạn giải quyết công việc do trong. phạm vi pháp luật cho phép Thẩm quyển luôn mang tính pháp lý hay nói cách khác nó chứa đựng các yêu tô quyển lực nha nước, có nghĩa chỉ có cơ quan nha nước mới được giao quyền nhân đanh nha nước và thực hiện quyền lực nha nước. học pháp lý, thm quyên được hiểu Ja tổng hợp các quyền vả ngiña vu hảnh.
đông, quyết định của các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thông bô máy nhả nước. do pháp luật quy đính. Téa án là cơ quan xét xử của nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyển tư pháp, có nhiệm vu bao vé công lý, ảo vệ quyên con người, quyền công dân, bao vệ chế dé xã hội chủ ngiĩa, bao vệ lợi ich của Nha nước, quyển va lợi ich hop pháp của tổ chức, cá nhân. Việc xác định thẩm quyển giải quyết của Téa án hết sức quan trong, giúp cho giải quyết tranh chấp được thuân tiện, khách quan, dim bảo trật tự pháp lý và tránh được trùng lặp hoạt đông của các cấp, các ngành.
Như vay, có thé nhận định rằng, đủ chúng ta tiép cân dưới góc độ nao thi “thẩm quyển" luôn bao ham 2 nội dung cơ bản dé là: Quyên xem xét giải quyết các vu việc trong phạm vi pháp luật cho phép va quyển han trong việc a các quyết định khi giải quyết vụ viếc đó. Dựa trên những nội dung cơ bản về thẩm quyền, mét số nhà nghiên cửu luật học cũng đã tiếp cân khái niệm “thẩm quyên của Téa da” như sau: Thẩm quyền về hình thức thé liện ở quyền han xem xét và phạm vi 'Nggẫn Hồn Quộnh vì ấp tổ túc gã (1999), Từ,Tến bu học, HB Te GẾn Bich ho, Hà Nội 459. 10 xem xét của Téa đn (thẳm quyền xét xứ và phạm vi xét xử), còn thẩm quyền về nội dung thé hiện ở thẫm quyền giải quyết, quyết dinh của Tòa án đối với những vẫn đề dé được xem xét’? Theo khải niệm đó, Nguyễn Đức Mai đã chỉ ra rằng, “thẩm quyền của Tòa án” bao ham hai yêu tô cơ bản đó là thẩm. quyền về hình thức và thẩm quyên vé nội dung có mỗi liên hệ mật thiết với.
Hay nói một cách khác, quyền han phạm vi xem xét của Tòa an và quyển quyết định của Tòa án luôn nằm trong một chỉnh thé thống nhất với nhau. Đông thời, theo Nguyễn Văn Tiền đã nêu ra quan điểm trong bai viết của mình vẻ "thẩm quyên của Téa án” đỏ là: “Phạm ví, giới han của hoạt động Tòa ám và quyền năng pháp ip của Tòa án có mỗi liên hệ chặt chế với nham tạo thành thẩm quyền của Tòa án Thâm quyền của Tòa đn bao gồm: thẫm quyền xét xứ phạm vì - giới han xét xứ và quyễn han quyết ãình của Tòa án “4 Như vậy, thẩm quyên giải quyết các tranh chấp của Tòa dn nhân dân là quyền năng được Hién pháp quy dinh cho Toà an trong việc xem xét, giải quyết một vụ án hay vu việc cụ thé trong các lĩnh vực nine hành chính, hinh sự hay đân sự, kinh doanh thương mại nhằm đưa ra những bản ám, quyết định hop pháp góp phần nhiệm vụ bảo vô công lý. bảo về quyển cơn người, quyền công dân. bảo vệ chỗ độ, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ich hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
BLTTDS năm 2014 quy định Tòa án không chỉ giải quyết theo thủ tục té tụng dân sử những vụ, việc phát sinh tử quan hệ pháp luật dân sự, ma còn cả những vụ việc phát sinh từ quan hệ pháp luật hôn nhân gia đính, kinh. ` Nggấn Đức Mai (891), `7Ê sh quyên cũa Tôn âncấp phí thẫx”, Tp ei TAND, (9, 3.5 4 Nguẫn Vin Thin G019, Thẫn god của Tôn án cẤn ph tiễn trong Tổ ng hin sự, Luận văn Thạc sĩ Thật học, Trong Đạthọc Lait Hà NỘIg 1. i doanh thương mai và lao dng. Trên cơ sở đó, thẩm quyển dan su của Toa án được định nghĩa như sau: Thẩm quyền dan sự của Tòa án là quyền xem xét giải quyết các vụ.
việc dan sự và quy han ra các guy định kni xem xét giải quyết các vu việc dé theo th tục tổ tụng dân sự của Tòa án. Điều 28 BLTTDS năm 2015 quy định: “Điêu 28. Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thim quyên giải quyết của Tòa an 1. Ty hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản kit ly lôn chia tài sản sau Rồi ly hôn.
Tranh chấp về chia tài sản cinng của vợ chồng trong thời R} hôn nhân. Tranh chấp về thay đỗi người trực tiếp nuôi con sam kht iy hôn 4 Tranh chấp vê xác định cha me cho con hoặc xác định con cho cha me. 5 Tranh chấp về cấp dưỡng. Tranh chap về sinh con bằng if thuật Hỗ trợ sinh sản.
mang that Tô vi mmc dich nhân dao. Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nit chung sống với nhau nine vợ chẳng mà không đăng ký kết hôn hoặc khi iniy Kết hôn trái pháp luật. Các tranh chấp khác và hôn nhân và gia đình, trừ trường hop thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tỗ chức khác theo quy định của pháp luật. Có thé nói thẩm quyển giải quyết các tranh chấp vẻ HNGĐ của Toa an lả một trong những thẩm quyển dân sự chuyên biệt thuộc thẩm quyển dân sự chung của Tòa an, mang hai nội dung chính là quyền hành động và 12 quyền quyết định của Téa an trong giải quyết các tranh chấp HNGĐ.
Từ đó, có thể rút ra kết luận như sau: Nine vậy, thẫm quyên giải quyét các tranh chấp HNGĐ của Tòa án ia việc Hiến pháp và Bộ iuật Tổ tung Dân sự trao quyền của Tòa án trong việc xem xét giải quyễt các tranh chấp HNGĐ và quyén han ra các quyết định kt xem xét giải quyết các tranh chấp HNGĐ đó theo th tục tô tung dan sue Do đó, sắc định thẩm quyền là việc lảm quan trong va mang tính liên tục, bồi nó được đặt ra không những ở giai đoạn đầu thụ lý vụ án mà còn ở các giai đoan sau như giai đoạn chuẩn bị xét xử hay xét xử tại phiên toà. Mặc du, ở mỗi giai đoạn các chủ thể thực hiện việc xac định thẩm quyền la khác nhau nhưng xét cho cùng đều có vai trò của Tham phan. Trước khi đưa. vụ án ra sét xử, các quyết định liên quan đến vụ việc đều do Thẩm phán phụ trách quyết định (chuyển vụ an hoặc tiếp tục giải quyết).
Tại phiên toa xét xử do Hội đồng xét xử quyết đính (đình chỉ giải quyết vụ việc, nếu có căn cử cho thấy sai thẩm quyển hoặc tiếp tục giải quyết. Ngoài ra, tính liên tuc côn được thực hiên ở các cấp xét xử trong trường hợp vu việc bị kháng cáo, kháng nghị, Toa án luôn phải kiểm tra lại thẩm quyển giải quyết vụ. việc đúng hay chưa. Tuy nhiên, việc ác định nay của Toa án cấp sơ thẩm là quan trọng nhất, vi sắc định đúng ở giai đoạn nay sẽ tao điều kiện thuận lợi để Toà án giải quyết tiếp các giai đoạn sau như xét xử phúc thẩm, giám đốc thấm hay tai thẩm Ngược lại, néu xác định sai thi ban án sơ thẩm sé bị huỷ để xét xử lại từ dau, 1.
Đặc diém thâm quyên giải quyết các tranh chấp hôn nhân gia dink của Tòa én nhân dân Đặc điểm là những nét riêng biết, nó đồng nghĩa với đặc trưng, đặc thủ. Do đó, thẩm quyên giải quyết các tranh chap HNGĐ là một loại thẩm quyền dân sự cụ thể ofa Toa án Vi vêy, nó mang những đặc điểm sư 13 Tint nhất, phạm vi xem xét và ra quyết dinh của Tòa án ht giải quyết các tranh chắp HNGD được giới han bat yêu cầu của đương sie Đây là quyển quyết định và từ đính đoạt của đương sự, ho tự do định đoạt các quyển dân sự của minh va các quyền, phương tiện tổ tụng nhằm bao vệ quyển, lợi ích hợp pháp bi zâm hại 6.