Sự Tham Gia Của Người Dân Vào Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Thị Xã Long Khánh, Đồng Nai

Tài liệu nghiên cứu Sự tham gia của ngươi dân vào xây dựng nông thôn mơi tại thị xã long khánh đồng nai, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật.

• Tác giả: Trần Quang Châu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Lam
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. HCM
• Chuyên ngành: Quản Lý Công
• Đề tài: Sự Tham Gia Của Người Dân Vào Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Thị Xã Long Khánh, Đồng Nai
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC HỘP
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• TỪ KHOÁ
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VÀ SƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.5.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.6. Cấu trúc dự kiến của Luận văn
• 1.7. Giải thích khái niệm
• 1.8. Cơ sở lý thuyết về sự tham gia của người dân
• 1.8.1. Sự tham gia của người dân
• 1.8.2. Mức độ tham gia của người dân

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Chương trình xây dựng nông thôn mới (XDNTM) tại Long Khánh, Đồng Nai đã thu hút sự tham gia của người dân một cách tích cực. Sự tham gia này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tạo ra sự gắn kết giữa chính quyền và cộng đồng. Theo nghiên cứu của Trần Quang Châu (2016), sự tham gia của người dân là yếu tố quyết định cho sự thành công của chương trình này. Đặc biệt, người dân không chỉ tham gia vào các hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng mà còn trong việc lập kế hoạch và giám sát các dự án.

1.1. Khái Niệm Về Xây Dựng Nông Thôn Mới

Xây dựng nông thôn mới là một chương trình tổng thể nhằm phát triển kinh tế - xã hội tại các vùng nông thôn. Chương trình này không chỉ tập trung vào phát triển hạ tầng mà còn chú trọng đến việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

1.2. Vai Trò Của Người Dân Trong Chương Trình

Người dân đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các tiêu chí của chương trình XDNTM. Họ không chỉ là người thụ hưởng mà còn là những người tham gia tích cực trong quá trình lập kế hoạch và giám sát.

II. Những Thách Thức Trong Sự Tham Gia Của Người Dân Tại Long Khánh

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng sự tham gia của người dân trong XDNTM tại Long Khánh vẫn gặp phải một số thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hiểu biết về chương trình và các tiêu chí cần đạt được. Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức rõ về quyền lợi và trách nhiệm của mình trong quá trình này.

2.1. Thiếu Thông Tin Về Chương Trình

Nhiều người dân không nắm rõ thông tin về các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, dẫn đến việc họ không chủ động tham gia. Việc cung cấp thông tin đầy đủ và kịp thời là rất cần thiết để nâng cao nhận thức của cộng đồng.

2.2. Sự Thiếu Kết Nối Giữa Chính Quyền Và Người Dân

Mối liên kết giữa chính quyền địa phương và người dân còn yếu, khiến cho việc huy động sự tham gia của người dân gặp khó khăn. Cần có các biện pháp để tăng cường sự giao tiếp và hợp tác giữa hai bên.

III. Phương Pháp Tăng Cường Sự Tham Gia Của Người Dân Trong XDNTM

Để nâng cao sự tham gia của người dân, cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo và các hoạt động cộng đồng sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về chương trình và vai trò của họ trong đó.

3.1. Tổ Chức Các Buổi Tập Huấn

Các buổi tập huấn về XDNTM cần được tổ chức thường xuyên để cung cấp kiến thức cho người dân. Điều này không chỉ giúp họ hiểu rõ hơn về chương trình mà còn khuyến khích họ tham gia tích cực hơn.

3.2. Tăng Cường Giao Tiếp Giữa Chính Quyền Và Cộng Đồng

Cần có các kênh giao tiếp hiệu quả giữa chính quyền và người dân, như các cuộc họp định kỳ, để lắng nghe ý kiến và phản hồi từ cộng đồng. Điều này sẽ tạo ra sự tin tưởng và khuyến khích người dân tham gia.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Sự Tham Gia Của Người Dân Tại Long Khánh

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tham gia của người dân vào XDNTM tại Long Khánh đã có những chuyển biến tích cực. Người dân đã chủ động hơn trong việc tham gia các hoạt động xây dựng và giám sát các dự án. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.1. Những Thành Tựu Đạt Được

Nhiều dự án đã được hoàn thành với sự tham gia tích cực của người dân, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng vẫn còn những hạn chế trong việc huy động sự tham gia của người dân. Cần có các biện pháp cụ thể để khắc phục những vấn đề này.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho XDNTM Tại Long Khánh

Kết luận, sự tham gia của người dân là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng nông thôn mới tại Long Khánh. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, cần tiếp tục nâng cao nhận thức và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện các chính sách và chương trình hỗ trợ người dân.

5.1. Định Hướng Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động xây dựng nông thôn mới.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Nâng Cao Năng Lực

Đào tạo và nâng cao năng lực cho người dân là cần thiết để họ có thể tham gia hiệu quả hơn vào các hoạt động xây dựng nông thôn mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Mục tiêu Quốc gia Xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010–2020 theo Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là một chiến lược tổng thể về kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội nhằm chuyển đổi diện mạo khu vực nông thôn Việt Nam. Sau 4 năm triển khai quyết liệt tại tỉnh Đồng Nai, thị xã Long Khánh đã ghi nhận bước bứt phá kinh tế ấn tượng: thu nhập bình quân đầu người tăng từ 18,1 triệu đồng năm 2009 lên 38,6 triệu đồng năm 2014, đạt mức tăng trưởng 2,13 lần; giá trị sản xuất thu hoạch bình quân trên mỗi hecta đất nông nghiệp đạt 150 triệu đồng, tăng 75 triệu đồng/ha. Với diện tích tự nhiên 19.186 ha (trong đó đất nông nghiệp chiếm 85,8%) cùng quy mô dân số 143.650 người (khu vực nông thôn chiếm 60%), thị xã Long Khánh cùng với huyện Xuân Lộc đã trở thành hai đơn vị cấp huyện đầu tiên trên toàn quốc vinh dự đón nhận quyết định công nhận đạt chuẩn nông thôn mới vào ngày 24/01/2015.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy tính bền vững của các tiêu chí nông thôn mới đang đối mặt với nhiều thách thức lớn khi người dân tại nhiều nơi vẫn chỉ tiếp cận chương trình ở mức độ thụ động, thiếu tính chủ động và còn nặng tâm lý trông chờ vào ngân sách nhà nước. Mục tiêu của luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công do tác giả Trần Quang Châu thực hiện (hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Hữu Lam, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh) là phân tích thực trạng các cấp độ tham gia của cộng đồng dân cư trong việc hoạch định, thực thi, giám sát và thụ hưởng thành quả xây dựng nông thôn mới. Phạm vi khảo sát thực nghiệm tập trung tại 3 xã tiêu biểu gồm Suối Tre, Bình Lộc và Xuân Tân trong khung thời gian từ tháng 9/2015 đến tháng 4/2016. Luận văn mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp những luận cứ xác đáng để hoàn thiện cơ chế dân chủ cơ sở và nâng cao hiệu quả quản trị công địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết quản trị hiện đại và các mô hình thang đo sự tham gia của công dân đã được kiểm chứng trên thế giới:

1. Thang bậc tham gia của Sherry Arnstein (Ladder of Citizen Participation, 1969): Mô hình phân chia mức độ tham gia của người dân thành 8 nấc thang, từ mức độ không tham gia (vận động, trị liệu), tham gia hình thức (thông báo, tham vấn, xoa dịu) đến mức độ quyền lực thực sự của công dân (hợp tác, ủy quyền, công dân kiểm soát).
2. Khung phân tích của IAPP (2000) và OECD (2001): Hệ thống hóa mối quan hệ giữa chính quyền và người dân qua 5 cấp độ tương tác: Cung cấp thông tin (một chiều), Tham vấn (hai chiều), Lôi cuốn (đối thoại), Hợp tác (đồng quyết định) và Trao quyền (chuyển giao quyền quyết định và nguồn lực).
3. Khung lý thuyết của Cohen và Uphoff (1977, 1979) cùng Oakley và Marsden (1987): Xác định 4 khía cạnh định lượng của sự tham gia gồm: Ra quyết định, Thực hiện, Hưởng lợi và Đánh giá, hướng tới mục tiêu chia sẻ chi phí, nâng cao năng lực và trao quyền cho các nhóm yếu thế.
4. Các khái niệm trọng tâm: Luận văn làm rõ các khái niệm về Dân chủ tham gia (Participatory Democracy), Dân chủ trực tiếp (Direct Democracy), Quản trị tốt (Good Governance) và Phát triển nông thôn bền vững theo chuẩn mực quốc tế. Đồng thời, tác giả đúc kết bài học từ các mô hình ngân sách có sự tham gia Porto Alegre (Brazil), phong trào Saemaul Undong (Hàn Quốc), phong trào Mỗi làng một sản phẩm (Nhật Bản) và chương trình Đốm lửa (Trung Quốc).

Phương pháp nghiên cứu

• Cỡ mẫu và đối tượng khảo sát: Nghiên cứu thực hiện thu thập dữ liệu sơ cấp từ 135 hộ gia đình nông thôn (phân bổ đồng đều 45 hộ tại mỗi xã: Suối Tre, Bình Lộc, Xuân Tân) kết hợp với phỏng vấn sâu từ 5 đến 10 cán bộ lãnh đạo thuộc Ban chỉ đạo Xây dựng Nông thôn mới cấp huyện và cấp xã.
• Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên và chọn mẫu thuận tiện. Phương pháp này đảm bảo tính đại diện cao cho các cộng đồng đặc thù trên địa bàn như cộng đồng giáo dân Công giáo tại xã Xuân Tân, cộng đồng người Hoa tại xã Bình Lộc và cộng đồng Phật giáo tại xã Suối Tre.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật (Nghị quyết 26-NQ/TW, Quyết định 800/QĐ-TTg, Nghị định 04/2015/NĐ-CP, Quyết định 2481/QĐ-UBND tỉnh Đồng Nai) và các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội giai đoạn 2011–2015 của UBND thị xã Long Khánh.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Tác giả kết hợp phân tích định tính (tổng hợp tài liệu, đối chiếu quy định pháp lý) với phương pháp thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ phần trăm). Sự kết hợp này giúp lượng hóa chính xác mức độ tham gia thực tế của người dân, đồng thời lý giải sâu sắc các yếu tố thể chế, văn hóa và năng lực cán bộ tác động đến tính hiệu quả của chương trình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực nghiệm trên 135 hộ dân tại 3 xã điểm đã chỉ ra bức tranh đa chiều về sự tham gia của người dân trong chương trình nông thôn mới:

• Khả năng tiếp cận thông tin truyền thống đạt mức tuyệt đối: 100% hộ dân (135/135 hộ) khẳng định nhận được thông tin tuyên truyền về nông thôn mới qua hệ thống đài truyền thanh xã và truyền hình; 82% hộ (111 hộ) tiếp cận thông qua các buổi tiếp xúc cử tri; 66% hộ (89 hộ) nắm bắt qua họp tổ/ấp và sinh hoạt đoàn thể, tôn giáo; 60,7% hộ (82 hộ) theo dõi qua bảng niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã; 50% hộ (68 hộ) biết qua ngày hội đại đoàn kết toàn dân.
• Khoảng cách lớn trong ứng dụng công nghệ thông tin: Mặc dù toàn tỉnh Đồng Nai có 148/171 xã, phường được trang bị cổng thông tin điện tử và 100% xã khảo sát đều có trang thông tin điện tử, nhưng chỉ có 18,5% hộ dân (25/135 hộ) từng biết và tra cứu thông tin nông thôn mới qua internet; tỷ lệ tiếp cận thông tin qua báo in chỉ đạt 6% (8 hộ).
• Phân hóa rõ rệt trong tham gia đào tạo, tập huấn kỹ thuật sản xuất: Số lượng hộ dân tham gia các lớp ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật có sự chênh lệch lớn giữa các địa phương. Xã Bình Lộc đạt tỷ lệ tham gia 55% (1.190 hộ qua 14 lớp tập huấn), xã Xuân Tân đạt tỷ lệ 40% (885 hộ qua 43 lớp mở định kỳ), trong khi xã Suối Tre chỉ đạt 15% (445 hộ qua 3 lớp đào tạo).
• Hành vi tra cứu kỹ thuật nông nghiệp trực tuyến còn hạn chế: Khảo sát về tần suất tra cứu tài liệu hướng dẫn trồng trọt, chăn nuôi trên mạng trong 6 tháng cho thấy có 54% hộ (73 hộ) tra cứu từ 1 đến 3 lần; 35% hộ (47 hộ) tra cứu từ 4 đến 6 lần; 11% hộ (15 hộ) chưa từng tra cứu và 0% hộ tra cứu thường xuyên trên 6 lần.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét dữ liệu qua biểu đồ so sánh mức độ tham gia giữa 3 xã, có thể nhận thấy sự tham gia của người dân thị xã Long Khánh hiện chủ yếu tập trung ở các bậc thang thấp và trung bình theo khung thang đo Sherry Arnstein và OECD:

[Mức độ tham gia thực tế tại cơ sở]
1. Cung cấp thông tin (Dân biết)     =======> Đạt 100% (Rất cao - Kênh truyền thống)
2. Tham gia đóng góp (Dân làm)       =======> Đạt 75% - 90% (Hiến đất, ngày công, vốn)
3. Tham vấn, bàn bạc (Dân bàn)       =======> Đạt 40% - 60% (Chủ yếu qua đại diện)
4. Giám sát cộng đồng (Dân kiểm tra) ======> Đạt 30% - 45% (Phụ thuộc Ban giám sát)
5. Chuyển đổi số (Tra cứu trực tuyến)======> Đạt 18,5% (Điểm nghẽn cần tháo gỡ)

Sự nhiệt tình tham gia của người dân thể hiện rõ nét nhất ở các công trình hạ tầng gắn trực tiếp với quyền lợi thiết thân như giao thông nội đồng, đường ngõ xóm và cải tạo lưới điện phục vụ tưới tiêu. Tại đây, phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm" được phát huy mạnh mẽ với sự hỗ trợ tích cực từ các thiết chế tôn giáo (như các giáo xứ tại xã Xuân Tân, tổ chức Phật giáo tại Suối Tre).

Tuy nhiên, ở các khâu mang tính chiến lược như quy hoạch tổng thể, lập kế hoạch phát triển và phân bổ ngân sách xã, người dân hầu như không tham gia trực tiếp mà ủy thác hoàn toàn cho cán bộ ấp và ban quản lý. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc công chức xã chưa thực sự đa dạng hóa phương thức đối thoại, năng lực vận hành cổng thông tin điện tử còn cứng nhắc, và các tài liệu kỹ thuật chưa được phổ thông hóa bằng ngôn ngữ đại chúng. Điều này phản ánh sự tương đồng với nhận định của Ngân hàng Thế giới tại các quốc gia đang phát triển: nếu thiếu cơ chế phản hồi hai chiều, sự tham gia sẽ dừng lại ở mức "tham vấn hình thức" thay vì "trao quyền thực chất".

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng tham gia của người dân và bảo đảm tính bền vững của các tiêu chí nông thôn mới, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Nâng cấp và phổ cập hóa Cổng thông tin điện tử công quyền: UBND thị xã Long Khánh và UBND các xã cần tái cấu trúc giao diện trang thông tin điện tử theo hướng tối ưu hóa trên thiết bị di động, bổ sung chuyên mục hỏi đáp chính sách trực tuyến và video kỹ thuật nông nghiệp ngắn gọn. Mục tiêu nâng tỷ lệ người dân tra cứu thông tin trực tuyến từ 18,5% lên tối thiểu 65% trong giai đoạn 2016–2018.
2. Đổi mới quy trình đào tạo nghề và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật: Phòng Kinh tế thị xã chủ trì phối hợp cùng Hội Nông dân và các hợp tác xã xây dựng các mô hình trình diễn thực địa tại vườn cây ăn trái, thay thế phương pháp giảng dạy lý thuyết thuần túy. Phấn đấu nâng tỷ lệ hộ nông dân tham gia tập huấn tại các xã Suối Tre và Xuân Tân đạt tối thiểu 70% trước năm 2020.
3. Thể chế hóa công cụ Thẻ báo cáo công dân (Citizen Report Card) và Kiểm toán xã hội: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã và Ban Thanh tra nhân dân triển khai lấy ý kiến đánh giá độc lập của người dân định kỳ 6 tháng/lần về chất lượng các công trình hạ tầng và thái độ phục vụ của công chức. Đảm bảo 100% các khoản huy động vốn cộng đồng được kiểm toán và công khai minh bạch tại nhà văn hóa ấp.
4. Bồi dưỡng năng lực quản trị tham gia cho đội ngũ cán bộ cơ sở: Phòng Nội vụ thị xã tổ chức các khóa tập huấn kỹ năng điều hành họp thôn ấp, kỹ năng lắng nghe và kỹ thuật lập kế hoạch có sự tham gia của cộng đồng cho 100% cán bộ công chức xã, bí thư chi bộ và trưởng ấp trong thời gian 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phân tích của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo và cơ quan điều phối xây dựng nông thôn mới: Giúp đội ngũ quản lý nhà nước cấp huyện, tỉnh có thêm góc nhìn thực chứng về việc xây dựng cơ chế huy động sức dân dựa trên sự đồng thuận và tự nguyện thay vì áp đặt chỉ tiêu cơ học.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý công, Xã hội học, Kinh tế phát triển: Cung cấp tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận kết hợp thang đo Arnstein, IAPP, OECD với các công cụ điều tra thực địa tại khu vực nông thôn Đông Nam Bộ.
• Lãnh đạo Đảng ủy, UBND và các đoàn thể chính trị - xã hội cấp xã: Nắm bắt mô hình gắn kết hiệu quả giữa chính quyền địa phương với các tổ chức tôn giáo và người có uy tín trong cộng đồng để vận động hiến đất, mở đường và hòa giải tranh chấp cơ sở.
• Các tổ chức phi chính phủ và chuyên gia phát triển cộng đồng: Sử dụng số liệu và các bài học thực tiễn của thị xã Long Khánh làm trường hợp nghiên cứu điển hình để thiết kế các dự án sinh kế và thúc đẩy bình đẳng xã hội tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Mức độ tham gia của người dân tại thị xã Long Khánh đang ở bậc nào theo thang đo quốc tế?
Người dân tham gia rất tích cực ở bậc Cung cấp thông tin và Thực hiện đóng góp tài chính, đất đai (đạt 100% độ nhận biết và trên 80% hộ ủng hộ chủ trương). Tuy nhiên, ở các bậc cao hơn như Lập kế hoạch, Phân bổ ngân sách và Giám sát độc lập, sự tham gia mới ở mức đại diện ủy quyền thông qua cán bộ ấp.

Tại sao tỷ lệ người dân tra cứu thông tin nông thôn mới qua mạng lại thấp dù hạ tầng internet đầy đủ?
Khảo sát cho thấy chỉ 18,5% hộ tra cứu qua cổng thông tin do giao diện các trang điện tử xã còn nghèo nàn, thông tin chưa cập nhật kịp thời, và thói quen của người dân nông thôn vẫn ưu tiên tiếp nhận tin tức qua loa truyền thanh và các cuộc họp dân trực tiếp.

Mô hình liên kết với các tổ chức tôn giáo mang lại lợi ích gì trong xây dựng nông thôn mới?
Tại xã Xuân Tân và Suối Tre, sự phối hợp giữa chính quyền với các chức sắc tôn giáo (Linh mục, Trụ trì) giúp thông điệp xây dựng nông thôn mới được lồng ghép vào các buổi sinh hoạt tín ngưỡng, tạo niềm tin vững chắc và nâng cao tính tự giác đóng góp nguồn lực trong nhân dân.

Giải pháp then chốt để công khai minh bạch tài chính các công trình nông thôn mới là gì?
Cần kết hợp hoạt động của Ban Giám sát đầu tư cộng đồng với công cụ niêm yết tài chính chi tiết tại nhà văn hóa ấp và gửi bản tóm tắt thu chi đến từng hộ dân, đồng thời tổ chức các buổi đối thoại giải trình định kỳ trước khi quyết toán công trình.

Làm thế nào để chuyển đổi từ sự tham gia thụ động sang tham gia chủ động của người nông dân?
Chính quyền cần chuyển giao quyền quyết định danh mục công trình ưu tiên cho cuộc họp toàn thể nhân dân ấp, gắn quyền lợi đóng góp với quyền thụ hưởng trực tiếp và liên tục đào tạo nâng cao năng lực ứng dụng khoa học kỹ thuật cho kinh tế hộ.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh vai trò quyết định của sự tham gia của người dân đối với sự thành công của chương trình nông thôn mới tại thị xã Long Khánh – địa phương cấp huyện tiên phong hoàn thành mục tiêu quốc gia.
• Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa hệ thống tuyên truyền cơ sở với vai trò của các tổ chức tôn giáo và đoàn thể xã hội là bài học kinh nghiệm then chốt trong việc khơi dậy sức mạnh cộng đồng.
• Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở mức độ chuyển đổi số và sự tham gia trực tiếp của người dân vào quy trình lập ngân sách và giám sát kỹ thuật.
• Lộ trình tiếp theo cần tập trung hoàn thiện công cụ Thẻ báo cáo công dân, số hóa thông tin điều hành cấp xã và nâng cấp chất lượng các lớp đào tạo nghề nông nghiệp bền vững.
• Hãy chủ động ứng dụng các mô hình quản trị tham gia cơ sở ngay hôm nay để biến người nông dân thực sự trở thành chủ thể kiến tạo và thụ hưởng không gian sống nông thôn văn minh, hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, nêu lên những vấn đề chung của nghiên cứu. Chương 2, trình bày cơ sở lý thuyết và mô hình của đề tài và tổng quan những bài nghiên cứu trước đây. Chương 3, trình bày Chương trình Xây dựng NTM trên thế giới và tại Việt Nam. Chương 4, đánh giá thực trạng sự tham gia của người dân trong việc xây dựng NTM tại Tx.

Long Khánh. Chương 5, Kết luận và kiến nghị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Giải thích khái niệm Dân chủ tham gia (Participatory Democracy): một hình thức dân chủ trực tiếp quan tâm tới cách làm thế nào để tăng cường hành động công dân và nâng cao chất lượng sự tham gia của người dân, mở rộng vai trò công dân vượt ra ngoài phạm vi đơn thuần chỉ là cử tri đi bầu cử định kỳ. Dân chủ trực tiếp (Direct Democracy): sự tham gia trực tiếp của người dân về chính sách và quản lý, nhất là ở cấp địa phương, thông qua các cuộc họp và các hình thức khác để họ tương tác với các cấp thẩm quyền nhà nước.

Cai quản tốt (Good Governance): quản trị chuyên nghiệp hoá được thực hiện một cách trong sáng và rõ ràng. Cai quản tốt thường được định nghĩa là quá trình ra chính sách có thể tiên liệu được, cởi mở và văn minh (có nghĩa là quá trình minh bạch); một bộ máy chuyên nghiệp gồm các thể chế chính phủ có độ trách nhiệm cao về những hành động của mình; và một xã hội dân sự mạnh mẽ tham gia vào các công việc chung; và tất cả đều hành xử theo pháp quyền. Theo định nghĩa cổ điển của Uỷ ban thế giới về Môi trường và Phát triển của Liên hiệp quốc năm 1987 thì phát triển là bền vững nếu nó “đáp ứng được các nhu cầu của hiện tại mà không gây hại tới khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai”.2 Cơ sở lý thuyết về sự tham gia của người dân 1.1 Sự tham gia của người dân Tham gia bao gồm sự can dự của người dân trong tiến trình ra quyết định, trong thực hiện chương trình, chia sẻ quyền lực của các chương trình phát triển cũng như trong đánh giá những chương trình này (Cohen và Uphoff, 1977). Sự tham gia của người dân chủ yếu là tạo mối quan hệ với kinh tế và chính trị trong diện rộng xã hội; nó không chỉ là sự can dự trong những hoạt động dự án, mà còn là tiến trình trong đó người dân nông thôn có khả năng tự tổ chức, thông qua tổ chức của riêng họ, họ có khả năng xác định nhu cầu của mình, chia sẻ thiết kế, thực hiện và lượng giá hành động cùng tham gia (FAO, 1982).

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Hay sự tham gia là “sự tham gia của người dân là một quá trình trong đó các cá nhân tham gia vào việc ra quyết định trong các tổ chức, chương trình và môi trường ảnh hưởng đến họ” (Paul Florin và Abraham Wandersman, 1990). Tóm lại, sự tham gia của người dân là quá trình mà Chính phủ và nhân dân cùng nhận một trách nhiệm cụ thể, quá trình này đảm bảo cho những người chịu ảnh hưởng được tham gia vào việc ra quyết định, tìm và huy động các nguồn lực, qua đó để tăng hiệu quả kinh tế và hiệu quả chính trị nhà nước.2 Mức độ tham gia của người dân Khi nhắc đến mức độ tham gia của người dân, Andre, P. Martin và Lanmafankpotin (2012), đã đưa ra sáu mức độ tham gia của người dân vào các công việc phát triển cộng đồng: Tham gia tự nguyện Tham gia trong việc ra quyết định Tham gia trong việc thực hiện Tham gia như nhà tư vấn Tham gia thông qua việc cung cấp thông tin Tham gia thụ động Hình 1.1: Các mức độ tham gia của người dân Nguồn: vẽ lại dựa trên các mức độ tham gia của người dân Sự tham gia thụ động (Passive participation): tham gia một cách bị động, thực hiện theo sự chỉ bảo, không chủ động tham gia vào quá trình ra quyết định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Tham gia thông qua việc cung cấp thông tin (Participation as contributor): người dân tham gia trả lời các câu hỏi điều tra, không tham gia vào quá trình phân tích và sử dụng thông tin.

Tham gia như nhà tư vấn (Participation as consultants): người dân được tham vấn và đưa ra ý kiến về các vấn đề của địa phương. Tham gia trong việc thực hiện (Participation in implementation): người dân thành lập nhóm để thực hiện những chương trình hay các dự án tại địa phương, không bao gồm quá trình tham gia ra quyết định. Tham gia trong quá trình ra quyết định (Participation in decision- marking): người dân chủ động tham gia vào quá trình phân tích, lập kế hoạch và tham gia vào quá trình ra quyết định. Tham gia tự nguyện (self- mobilization): người dân tự thực hiện, không có sự hỗ trợ, định hướng từ bên ngoài.

Sự tham gia tích cực của người dân ở bốn cấp độ (The White Paper ,1998): (1) Là cử tri: để đảm bảo trách nhiệm dân chủ tối đa của các lãnh đạo chính trị bầu cho các chính sách họ được trao quyền để thúc đẩy. (2) Là một công dân: người thể hiện, thông qua các hiệp hội liên quan khác nhau, quan điểm của họ trước, trong và sau quá trình xây dựng chính sách để đảm bảo rằng các chính sách phản ánh sở thích của cộng đồng càng nhiều càng tốt. (3) Là người tiêu dùng và người dùng cuối cùng: những người mong đợi giá trị đồng tiền, các dịch vụ giá cả phải chăng và phục vụ lịch sự. (4) Là đối tác, tổ chức liên quan trong việc huy động các nguồn lực cho phát triển thông qua các doanh nghiệp phi lợi nhuận, các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức dựa vào cộng đồng.

Trong bài viết về “sự tham gia của cộng đồng là chìa khoá để phát huy sức mạnh cộng đồng” của Ben Fleming và Phil Bartle đã đưa 10 vấn đề then chốt trong sự tham gia của cộng đồng (hai tác giả có sử dụng “Hướng dẫn cộng đồng tham gia có hiệu quả” của David Wilcox), trong đó có Mức độ tham gia của Sherry Arnstein LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 (1969) mô tả quá trình tham gia của cộng đồng như là một chiếc thang với tám bước: Sự tham gia của người dân Hình ảnh sự tham gia xã Quan hệ giữa theo Ladder, 1969 hội theo IAPP, 2000 chính phủ và người dân theo OECD, 2001 Người dân quản lý/ kiểm soát Quyền lực người dân/ tham Quyền lực đại diện Uỷ quyền (empower) giâ thực sự Cộng tác Hợp tác Động viên Kéo theo (Involve) Tham gia chủ động Hành động Tham vấn Hỏi ý kiến Tham vấn qua loa, chiếu lệ Sự cung cấp thông Cung cấp thông tin Sự cung cấp tin thông tin Liệu pháp Không tham gia Vận động Hình 1.2: Thang đo về sự tham gia của người dân Nguồn: theo Ladder, IAPP và OECD,2001 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 (1) Sự vận động và (2) Liệu pháp: chưa tạo ra sự tham gia, chỉ có mục đích đào tạo người tham gia. Giả sử kế hoạch kiến nghị là tốt nhất và phải giành được sự ủng hộ từ cộng đồng thông qua quan hệ công chúng; (3) Cung cấp thông tin. Đây là bước quan trọng đầu tiên nhằm thúc đẩy sự tham gia nhưng thường thông tin chỉ mang tính một chiều mà không có phản hồi; (4) Tham vấn. Khảo sát thái độ, tổ chức các cuộc họp khu dân cư và tham khảo ý kiến cộng đồng.

Thường lại chỉ là những nghi thức; (5) Động viên. Bầu những thành viên xứng đáng vào ủy ban; (6) Hợp tác. Dàn xếp để phân phối lại quyền lực giữa công dân và nhà cầm quyền. Cả hai đều phải có trách nhiệm trong lên kế hoạch và ra quyết định; (7) Ủy quyền; (8) Các công dân phải nắm giữ đa số các vị trí trong ủy ban và có quyền quyết định.

Quần chúng đã có thể chịu trách nhiệm. Hay theo Ngân hàng Thế giới (2000) có bốn mức độ độc quyền (hoặc các loại) của sự tham gia, thứ tự tăng dần, từ ảnh hưởng ít nhất đến ảnh hưởng nhiều nhất: (1) chia sẻ (một chiều truyền thông) thông tin; (2) tham vấn (giao tiếp hai chiều); (3) hợp tác (điều khiển chia sẻ qua các quyết định và nguồn lực); và (4) trao quyền (chuyển giao quyền kiểm soát các quyết định và nguồn lực). Bốn cấp không chỉ về quy mô mà còn cho biết các loại khác biệt rõ nét về sự tham gia.3 Lợi ích sự tham gia của người dân Kinh nghiệm từ các nơi khác trên thế giới cho thấy rằng việc cải thiện sự tham gia của công chúng trong chính phủ có thể tăng cường chính quyền tốt. Sự tham gia đã được sử dụng để xây dựng năng lực địa phương và tự chủ, nhưng cũng để biện minh cho việc mở rộng quyền lực của nhà nước.

Nó cũng đã được sử dụng để thu thập dữ liệu và phân tích tương tác. Tại sao cần phải thúc đẩy sự tham gia của công chúng? Nghiên cứu do DPLG (Khanya, 2002) đã chỉ ra rằng sự tham gia của công chúng được đẩy mạnh vì bốn lý do chính. (1) Sự tham gia của công chúng được khuyến khích vì nó là một yêu cầu pháp lý để tham khảo ý kiến. (2) Sự tham gia có thể được thúc đẩy để thực hiện kế hoạch và các dịch vụ có liên quan nhiều hơn đến nhu cầu và điều kiện phát triển của địa phương.

(3) Sự tham gia có thể được khuyến khích để bàn giao trách nhiệm cho các dịch vụ và thúc đẩy hoạt LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 động cộng đồng. Cuối cùng, sự tham gia của công chúng có thể được khuyến khích để trao quyền cho các cộng đồng địa phương để có thể kiểm soát cuộc sống và sinh kế của riêng mình.1: Lợi ích sự tham gia của người dân Lợi ích sự tham gia của người dân 1 Tăng mức độ thông tin trong nhân dân 2 Xác định nhu cầu tốt hơn cho nhân dân 3 Cải thiện cung cấp dịch vụ 4 Trao quyền cho nhân dân 5 Tăng cường trách nhiệm 6 Phân phối của cải tốt hơn 7 Đoàn kết nhân dân lớn hơn 8 Sự đa dạng với sự khoan dung hơn Nguồn: DPLG, 2007 1.3 Dân chủ tham gia tại Việt Nam Ngày 19/6/1998 “Về việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của làng bản, thôn ấp, cụm dân cư”. Và hiện nay, Chính phủ đã ban hành Nghị định số bốn/2015/NĐ-CP của Chính phủ Về thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.