Chương ITI: Một số giải pháp hoàn thiện công tác thấm định dy án vay vốn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại VPBank chi nhánh Tran Duy Hưng. Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Từ Quang Phương — Giảng viên bộ môn kinh tế đầu tu, cùng các thầy cô, các anh chị nhân viên ngân hàng VPBank chi nhánh Tran Duy Hưng đã tận tinh hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề thực tập này. Em rất mong nhận được sự góp ý và đánh giá của thầy cô Bộ môn Kinh tế Đầu tư dé em có điều kiện hoàn thành chuyên đề thực tập tốt hơn. CHUONG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VE THẤM ĐỊNH DỰ ÁN VAY VÓN ĐẢU TƯ CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.
Tham định dự án đầu tư tại ngân hàng thương mai 1. Khái niệm về thắm định dự án đầu tư Thâm định giá dự án đầu tư là việc nghiên cứu, phân tích khách quan, khoa học, toàn diện tất cả nội dung kinh tế kỹ thuật của dự án, đặt trong mối tương quan với môi trường tự nhiên, kinh tế xã hội dé quyết định đầu tư, tài trợ vốn cho dự án. Đây là một quá trình kiểm tra đánh giá các nội dung cơ bản của dự án một cách độc lập, tách biệt với quá trình soạn thảo dự án. Tham định gia tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động đầu tư có hiểu quả.
Các kết luận rút ra từ quá trình thâm định giá là cơ sở dé các đơn vị, cơ sở, cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước ra quyết định đầu tư, cho phép đầu tư hoặc tài trợ cho dự án. Sự cần thiết cia thẩm định dự án tại ngân hàng thương mai Việc thâm định dy án, phân tích thông tin để tìm ra các yếu tố tạo ra lợi ích cũng như các yếu tố gây ra rủi ro là vô cùng quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tài trợ dy án nói riêng và chất lượng tin dụng của các ngân hang thương mai nói chung. Công tác thâm định dự án tại ngân hàng thương mại nhằm mục tiêu: - Quyết định chủ trương đề chỉ tiêu vốn đầu tư đúng đắn, có cơ sở để đảm bảo hiệu quả vốn đầu tư. - Phát hiện và bé sung các giải pháp nâng cao tính khả thi trong thực hiện dự án, hạn chế và giảm thiểu các yếu tố rủi ro.
Yêu cầu công tác thẩm định dự án vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại 1. Khái niệm của doanh nghiệp vừa và nhỏ Doanh nghiệp siêu nhỏ,nhỏ và vừa hay còn gọi thông dụng là doanh nghiệp vừa và nhỏlà những doanh nghiệpcó quy mô nhỏ bé về mặt vốn, lao động hay doanh thu. Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể chia thành ba loại cũng căn cứ vào quy mô đó là doanh nghiệp siêu nhỏ (micro), doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Theo tiêu chí của Nhóm Ngân hàng Thế giới, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lượng lao động dưới 10 người, doanh nghiệp nhỏ có số lượng lao động từ 10 đến đưới 200 người và nguồn vốn 20 tỷ trở xuống, còn doanh nghiệp vừa có từ 200 đến 300 lao động nguồn vốn 20 đến 100 tỷ.
Ở mỗi nước, người ta có tiêu chí riêng để xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nước mình. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế việt nam hiện nay Doanh nghiệp vừa và nhỏ có vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế mỗi nước, không loại trừ các nước phát triển. Trong xu thé hội nhập và toàn cầu hóa như hiện nay thì các nước đều chú ý hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ nhằm huy động tối đa các nguồn lực để hỗ trợ cho doanh nghiệp lớn, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm. Đối với Việt Nam thì vị trí doanh nghiệp vừa và nhỏ lại càng quan trong.
Điều này thé hiện rõ nét nhất trong những năm gần đây. Cu thé: e Doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ trọng lớn trong tông số các doanh nghiệp Trong các loại hình sản xuất kinh doanh ở nước ta hiện nay doanh nghiệp vừa và nhỏ có sức lan tỏa đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Theo tiêu chí mới thì doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm đến trên 93% tổng số các doanh nghiệp thuộc các hình thức: Doanh nghiệp Nhà nước, Doanh nghiệp tư nhân, Công ty Cé phan, doanh nghiệp có vốn đầu tư Nước ngoài. Có thể nhận định hầu hết các doanh nghiệp ngoai quéc doanh tại Việt Nam là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
e Doanh nghiệp vừa và nhỏ là nơi tạo ra công ăn việc làm chủ yếu ở Việt Nam Thực tế trong những năm vừa qua, đã cho thấy toàn bộ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là phần lớn các doanh nghiệp thuộc khu vực ngoài quốc doanh là nguôn chủ yêu tạo ra việc làm cho tât cả các lĩnh vực. Cụ thể từ số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy: Các doanh nghiệp vừa và nhỏ đã tuyển dụng gần 1 triệu lao động chiếm khoảng 49% lực lượng lao động trên phạm vi cả nước; Cụ thể hơn ở các tỉnh duyên hải miền Trung số lượng lao động làm việc tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ so với số lao động trong tất cả các lĩnh vực chiếm tỉ lệ cao nhất trong cả nước (67%); Đông Nam Bộ có tỷ lệ thấp nhất (44%) so với mức trung bình của cả nước. Qua đó, chúng ta có thể thấy các doanh nghiệp vừa và nhỏ có vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra phần lớn các công ăn việc làm ở Việt Nam, đáp ứng nhu cầu việc làm của người dân, góp phần tạo ra thu nhập và nâng cao mức sống cho người dan. Có thé nói các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam là trụ cột của nền kinh tế địa phương.
e Hình thành và phát triển đội ngũ các nhà kinh doanh năng động, linh hoạt và sáng tạo Sự xuất hiện và khả năng phát trién của mỗi doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào những nhà sáng lập ra chúng. Do đặc thù là số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ là rất lớn và thường xuyên phải thay đổi đề thích nghỉ với môi trường xung quanh, phản ứng lại với những tác động bất lợi do sự phát triển, xu hướng tích tụ và tập trung hóa sản xuất do đó sự sáp nhập, giải thé và xuất hiện các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường xuyên diễn ra trong mọi giai đoạn. Điều này là sức ép lớn buộc những người quản lý và sáng lập ra chúng phải có tính linh hoạt cao trong quản lý và điều hành, phải dám nghĩ, dám làm và chấp nhận sự mạo hiểm. Chính sự có mặt của đội ngũ quản lý này cùng với khả năng, trình độ, nhận thức của họ về tình hình thị trường đồng thời là khả năng nắm bắt cơ hội kinh doanh sẽ tác động rất lớn đến hoạt động của mỗi doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Họ là những người đi đầu trong các phương thức đổi mới, luôn tìm kiếm phương thức mới, đặt ra các nhiệm vụ chuyên đổi cho phù hợp với từng môi trường kinh doanh. Đối với một quốc gia thì sự phát triển của nền kinh tế phụ thuộc lớn vào sự có mặt của đội ngũ này, và cũng chính đội ngũ này sẽ tạo ra một cơ cấu kinh tế năng động, linh hoạt phù hợp với thị trường. e Khai thác và phát huy tốt các nguồn lực tại chỗ Từ các đặc trưng về hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ đã tạo ra cho doanh nghiệp lợi thế về địa điểm hoạt động sản xuất kinh doanh. Thực tế cho thấy rằng ở hầu hết các vùng, địa phương đều đã có sự xuất hiện của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Chính điều này đã giúp cho các doanh nghiệp này tận dụng và khai thác tốt được các nguồn lực tại chỗ. Thông qua nguồn lực lao động chúng ta có thể chứng minh: doanh nghiệp vừa và nhỏ đã sử dụng tới gần 1/2 lực lượng sản xuất lao động phi nông nghiệp (49%) tính trên cả nước, và tại một số vùng nó đã sử dụng đại đa số lực lượng sản xuất lao động phi nông nghiệp. Ngoài nguồn lao động, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng sử dụng nguồn tài chính của dân cư trong vùng và nguồn nguyên liệu trong vùng đề hoạt động sản xuất kinh doanh. Đặc điểm cúa doanh nghiệp vừa và nhỏ Các doanh nghiệp vừa và nhỏ có những đặc điểm riêng như: e Quy mô vốn nhỏ e Năng lực quản lý thấp e Trình độ của người lao động không cao e Công nghệ chưa hiện đại e Năng lực triển khai dự án thấp.
Đặc điểm này, xét về phía ngân hàng là tiền đề cho những khó khăn trong việc thâm định dự án đầu tư và từ đó đặt ra những yêu cầu đối với công tác thâm định dự án của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng. Nội dung thẩm định tai NHTM 2. Quy trình thẩm định dự án tại ngân hàng thương mai Quy trình thâm định tài chính dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động đánh giá xem xét phân tích các chi phí và lợi ích tài chính dự toán của dự án. Lợi ích tài chính dự toán của dự án được xem xét thông qua các dòng tiền thu và dòng tiền chỉ dự toán.
Thông qua lợi ích tài chính dự toán và qua các chỉ tiêu tài chính để ngân hàng quyết định cho vay hay bác bỏ cho vay. Thông thường NHTM thẩm định tài chính dự án theo quy trình sau: e Bước 1: Xem xét hồ sơ vay vốn của khách hàng e Bước 2: Thu thập các thông tin cần thiết cho khoản vay e Bước 3: Thâm định khả năng thu hồi nợ thông qua các thông tin đã thu thập được ở trên e Bước 4: Ước lượng và kiểm soát rủi ro tín dụng e Bước 5: Kết luận cuối cùng về khả năng thu hồi vốn vay Trong các bước trên có thể nói bước thu thập thông tin và kiểm soát rủi ro là 2 bước quan trọng nhất đòi hỏi phải sử dụng công cụ và kĩ thuật thấm định một cách phù hợp. Nội dung thẫm định dự án tại ngân hàng thương mai 2. Thẩm định sự cân thiét của dự án Đầu tiên, ngân hàng xem xét, đánh giá sơ bộ theo các nội dung quan trọng của dự án như: mục tiêu đầu tư; Khách hàng có thực sự cần đầu tư? Quy mô đầu tư là bao nhiêu? Cơ cầu sản phẩm va dịch vụ đầu ra? Kế hoạch tiêu thụ sản phẩm? Quy mô vốn đầu tư là bao nhiêu? Cơ cấu vốn đầu tư? Kế hoạch kinh doanh sẽ được lập từ nguồn nào? Dự kiến thời gian thực hiện dự án?