Tác động của các nhân tố đến tăng trưởng doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP.HCM

Nghiên cứu tác động của các nhân tố đến tăng trưởng doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP Hồ Chí Minh, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho luận văn thạc sĩ.

• Trường học: Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Tác Động Của Các Nhân Tố Đến Tăng Trưởng Của Các Doanh Nghiệp Ngoài Nhà Nước Trên Địa Bàn TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TĂNG TRƯỞNG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Lý thuyết về tăng trưởng doanh nghiệp
• 1.1.1. Lý thuyết tăng trưởng doanh nghiệp của Penrose
• 1.1.2. Lý thuyết tăng trưởng theo giai đoạn
• 1.1.3. Lý thuyết về quy mô doanh nghiệp tối ưu
• 1.2. Sơ lược một số nghiên cứu trước đây và các nhân tố đã được lựa chọn nghiên cứu
• 1.3. Tóm tắt chương
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nguồn dữ liệu. Mô hình nghiên cứu
• 2.2. Đo lường và giải thích các biến trong mô hình
• 2.2.1. Giải thích các biến độc lập và kỳ vọng của biến so với tăng trưởng
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả phân tích
• 3.2. Kiểm định mô hình
• 3.2.1. Kiểm định các hệ số cơ bản
• 3.2.2. Kiểm định sự phù hợp của mô hình – Kiểm định F
• 3.2.3. Kiểm định giả thiết về các hệ số ước lượng
• 3.2.4. Kiểm định sự phù hợp mô hình theo phần dư
• 3.3. Phương trình hồi quy
• 3.4. Diễn dịch kết quả mô hình
• 3.5. Tóm tắt chương
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH
• 4.1. Một số kết luận
• 4.2. Kiến nghị chính sách
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về tăng trưởng doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP

Tăng trưởng doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP.HCM đã trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Khu vực này không chỉ đóng góp lớn vào GDP mà còn tạo ra hàng triệu việc làm cho người lao động. Theo số liệu thống kê, số lượng doanh nghiệp ngoài nhà nước đã tăng lên đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của loại hình doanh nghiệp này. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm nổi bật của doanh nghiệp ngoài nhà nước

Doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP.HCM thường có quy mô nhỏ và vừa, với tính linh hoạt cao trong hoạt động. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn và thị trường.

1.2. Vai trò của doanh nghiệp ngoài nhà nước trong nền kinh tế

Doanh nghiệp ngoài nhà nước đóng góp khoảng 20% GDP cả nước và chiếm 56,56% GDP của khối doanh nghiệp ngoài nhà nước. Điều này cho thấy tầm quan trọng của chúng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo ra việc làm.

II. Những thách thức đối với tăng trưởng doanh nghiệp ngoài nhà nước

Mặc dù có nhiều tiềm năng, doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP.HCM vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như tiếp cận vốn, cạnh tranh gay gắt và chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh là những yếu tố cản trở sự phát triển. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để đảm bảo sự tăng trưởng bền vững.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận vốn

Nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng và các tổ chức tài chính. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư vào công nghệ mới.

2.2. Cạnh tranh và áp lực thị trường

Cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nước ngoài ngày càng gia tăng, tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp ngoài nhà nước. Việc không có chiến lược cạnh tranh hiệu quả có thể dẫn đến thất bại trong việc duy trì thị phần.

III. Phương pháp nâng cao khả năng tăng trưởng doanh nghiệp ngoài nhà nước

Để tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp ngoài nhà nước cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc cải thiện quản lý, đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là những yếu tố quan trọng. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ cũng cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

3.1. Cải thiện quản lý và tổ chức

Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản lý thông qua đào tạo và phát triển đội ngũ lãnh đạo. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

3.2. Đầu tư vào công nghệ và đổi mới sáng tạo

Đầu tư vào công nghệ mới và đổi mới sáng tạo là cần thiết để tăng cường khả năng cạnh tranh. Doanh nghiệp cần tìm kiếm các giải pháp công nghệ phù hợp để cải thiện quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tăng trưởng doanh nghiệp

Nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, khả năng tiếp cận vốn và trình độ quản lý có tác động lớn đến tăng trưởng của doanh nghiệp ngoài nhà nước. Việc áp dụng các mô hình kinh tế lượng đã giúp xác định rõ ràng các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của doanh nghiệp.

4.1. Kết quả từ mô hình hồi quy

Mô hình hồi quy đa biến cho thấy rằng tốc độ tăng lương, quy mô doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh đều có tác động tích cực đến tăng trưởng. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào nguồn nhân lực và cải thiện điều kiện làm việc.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ngoài nhà nước, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của khu vực này.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho doanh nghiệp ngoài nhà nước

Tăng trưởng doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP.HCM có nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này sẽ giúp khu vực này phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai. Chính phủ và các cơ quan chức năng cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để thúc đẩy sự phát triển bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp ngoài nhà nước phát triển. Các chương trình hỗ trợ tài chính và đào tạo cần được triển khai hiệu quả.

5.2. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với sự phát triển của công nghệ và thị trường, doanh nghiệp ngoài nhà nước có cơ hội lớn để mở rộng và phát triển. Tuy nhiên, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đối phó với những thách thức trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực kinh tế ngoài nhà nước giữ vai trò đầu tàu trong việc huy động các nguồn lực xã hội và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Tính đến ngày 31/12/2010, khối doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm 97% tổng số doanh nghiệp cả nước, giải quyết 60% lực lượng lao động và đóng góp gần 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, khu vực này phát triển năng động nhất khi chiếm trên 32% số lượng doanh nghiệp và đóng góp 56,56% GDP của khối doanh nghiệp ngoài nhà nước trên toàn quốc. Đến ngày 1/4/2010, thành phố đã ghi nhận xấp xỉ 100.000 doanh nghiệp tư nhân hoạt động, chiếm trên 51,56% cơ cấu GDP trên địa bàn.

Tuy nhiên, giai đoạn 2005 - 2010 bộc lộ nhiều rào cản lớn đối với sự phát triển bền vững của khối kinh tế này. Khoảng 95,75% doanh nghiệp ngoài nhà nước có quy mô vừa và nhỏ, trong đó 72,8% thuộc nhóm siêu nhỏ dưới 5 lao động. Lao động bình quân trên một doanh nghiệp có xu hướng thu hẹp từ 25 người năm 2006 xuống còn 17 người năm 2010, tương đương mức giảm 32%. Đồng thời, tình trạng gia tăng vốn nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu khiến hiệu quả sử dụng vốn suy giảm, trong khi rào cản tiếp cận mặt bằng sản xuất và vốn tín dụng ngày càng khắt khe.

Đề tài tập trung phân tích và lượng hóa tác động của 5 nhóm nhân tố chính đến tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân của các doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2005 - 2010. Kết quả từ việc phân tích 2.859 doanh nghiệp cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn, giúp các nhà quản trị tối ưu hóa cấu trúc vận hành và hỗ trợ các cơ quan quản lý ban hành chính sách kích cầu tăng trưởng thực chất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp của 3 lý thuyết kinh tế kinh điển về phát triển tổ chức:

1. Lý thuyết tăng trưởng doanh nghiệp của Edith Penrose (1959): Nhấn mạnh doanh nghiệp là một tập hợp các nguồn lực sản xuất được liên kết chặt chẽ. Tăng trưởng doanh nghiệp đồng nghĩa với việc tối ưu hóa năng lực quản trị và khai thác hiệu quả các nguồn lực nội bộ. Giới hạn quản lý chính là rào cản lớn nhất đối với sự mở rộng quy mô.
2. Lý thuyết vòng đời doanh nghiệp theo giai đoạn của Larry Greiner (1972): Phân tích tiến trình phát triển qua 5 giai đoạn gồm sáng tạo, điều khiển, ủy quyền, điều phối và hợp tác. Mỗi giai đoạn tương ứng với các thách thức nội tại về kiểm soát chi phí, thị phần và cơ cấu tổ chức.
3. Lý thuyết về quy mô doanh nghiệp tối ưu và mô hình kinh tế lượng của Paul Geroski (1999): Xác định tăng trưởng là quá trình doanh nghiệp dịch chuyển quy mô hiện tại tiệm cận điểm chi phí trung bình tối thiểu trên đường chi phí dạng chữ U.

Mô hình thực nghiệm vận dụng phương trình Geroski kết hợp 21 biến giải thích thuộc 5 nhóm nhân tố: nhóm yếu tố sản xuất (vốn, lao động, nợ, lương, đất đai), nhóm đặc điểm doanh nghiệp (tuổi đời, vị trí, quy mô ban đầu, hình thức pháp lý), nhóm công nghệ và cạnh tranh, nhóm thị trường - ngành nghề, và nhóm năng lực lãnh đạo cùng trình độ lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng hồi quy đa biến tuyến tính OLS (Ordinary Least Squares) trên tập dữ liệu chéo. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Bộ dữ liệu điều tra doanh nghiệp 10 năm (2000 - 2010) của Tổng cục Thống kê và Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh công bố năm 2012.

Quy trình chọn mẫu được thực hiện nghiêm ngặt qua công cụ xử lý FoxPro và Excel. Từ 3.226 doanh nghiệp ban đầu, tác giả đã lọc ra cỡ mẫu chính thức gồm 2.859 doanh nghiệp ngoài nhà nước duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục trong suốt giai đoạn 2005 - 2010. Lý do lựa chọn mô hình OLS đa biến vì phương pháp này cho phép đo lường độc lập mức độ tác động biên của từng nhân tố lên biến phụ thuộc là tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân năm. Mô hình được kiểm định nghiêm ngặt qua kiểm định F, chỉ số đa cộng tuyến VIF, phân bố phần dư và hệ số Durbin-Watson đạt 1,859 nhằm loại trừ hiện tượng tự tương quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích hồi quy OLS trên phần mềm SPSS cho thấy mô hình có ý số thống kê cao với hệ số F = 107,559 và hệ số xác định điều chỉnh R2 adj = 0,461, chứng minh các biến độc lập giải thích được 46,1% sự biến thiên của tăng trưởng doanh thu. 13 biến đạt mức ý nghĩa thống kê từ 90% đến 99%.

Phương trình hồi quy tổng quát:
Y = 16,163 - 7,241*Ln(dthu05) + 0,306*Tdo_t.luong + 0,172*Tdo_ts.nganhan + 0,044*Tdo_ts.daihan + 0,036*Tdo_ts.no + 5,195*Ln(laodong10) - 2,662*Vt_DN + 12,576*Kn_Ct + 11,287*Tc_Von + 3,864*Kd_XNK + 2,723*Tr.do_laodong + 1,598*Gt_GD

Các phát hiện cụ thể bao gồm:

• Năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận vốn là hai nhân tố thúc đẩy mạnh nhất: Doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh tốt đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn 12,576% so với doanh nghiệp yếu thế. Doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn tín dụng ngân hàng có mức tăng trưởng cao hơn 11,287%.
• Tác động nghịch chiều của quy mô ban đầu: Biến doanh thu năm 2005 mang hệ số âm (-7,241). Nếu doanh thu kỳ gốc cao hơn 1%, tốc độ tăng trưởng bình quân 2005 - 2010 sẽ giảm 7,241%, phản ánh xu hướng hội tụ quy mô.
• Đóng góp từ các yếu tố sản xuất và mở rộng thị trường: Tốc độ tăng lương bình quân tăng 1% thúc đẩy doanh thu tăng 0,306%; tài sản ngắn hạn tăng 1% mang lại mức tăng 0,172%; tài sản dài hạn tăng 1% đóng góp 0,044%; nợ phải trả tăng 1% thúc đẩy tăng 0,036%. Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu giúp tăng trưởng thêm 3,864%.
• Vị trí địa lý và nguồn nhân lực: Doanh nghiệp tại các quận nội thành có mức tăng trưởng thấp hơn khu vực ngoại thành 2,662%. Nâng cao trình độ người lao động thêm 1 cấp học giúp doanh nghiệp tăng trưởng thêm 2,723%, trong khi doanh nghiệp có giám đốc là nam giới ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn 1,598%.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ ngược chiều giữa vị trí nội thành và tốc độ tăng trưởng (-2,662%) là một phát hiện thực tế đặc thù. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ làn sóng đô thị hóa mạnh mẽ tại các huyện vùng ven Thành phố Hồ Chí Minh cùng chính sách di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra ngoại thành, giúp các doanh nghiệp tại đây tận dụng được mặt bằng rộng lớn và chi phí thấp để tăng tốc.

Khả năng giải thích của dữ liệu nghiên cứu có thể được tổng hợp trực quan qua một bảng so sánh trọng số Beta chuẩn hóa và một biểu đồ phân phối phần dư chuẩn tắc. Biểu đồ phần dư phân bố đều quanh trục 0 thể hiện tính tuyến tính vững chắc của mô hình, không xảy ra sai lệch phương sai thay đổi.

Quy mô lao động hiện tại tác động dương (+5,195%) phù hợp với nhận định của một nghiên cứu tại Phần Lan năm 2006: các doanh nghiệp lớn có lợi thế vượt trội về uy tín tín dụng, đàm phán hợp đồng và năng lực chống chịu rủi ro. Việc tăng lương gắn liền với động lực sản xuất, biến chi phí nhân công thành nguồn lực tạo doanh thu trực tiếp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm tạo đòn bẩy cho khối doanh nghiệp ngoài nhà nước:

1. Cơ chế hỗ trợ tiếp cận vốn và đòn bẩy tài chính: Thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng chuyên biệt dành riêng cho 95,75% doanh nghiệp vừa và nhỏ thiếu tài sản thế chấp. Nguồn vốn quỹ được trích từ nguồn thu ngân sách hàng năm với lãi suất thương mục tiêu được bù chéo rủi ro. Đối với các doanh nghiệp quy mô lớn, áp dụng chính sách giảm thuế thu nhập doanh nghiệp lũy thoái theo quy mô doanh thu trong lộ trình 2012 - 2015 để kích thích tích lũy tái đầu tư.
2. Hoàn thiện khung pháp lý và bảo vệ sân chơi cạnh tranh: Bộ Công Thương và Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cần thiết lập hệ thống hàng rào kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn hàng giả, hàng nhái và hiện tượng gian lận xuất xứ. Hỗ trợ 50% chi phí chuyển giao công nghệ mới và xây dựng các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) liên kết ngành trong giai đoạn 3 năm.
3. Xây dựng cổng thông tin dữ liệu thị trường và xúc tiến thương mại: Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố xây dựng cơ sở dữ liệu mở cung cấp định kỳ chỉ số tài chính, tỷ suất sinh lời ngành và rào cản mậu dịch quốc tế. Mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 20% doanh nghiệp vừa tiếp cận thị trường xuất nhập khẩu trực tiếp.
4. Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Triển khai các khóa đào tạo quản trị điều hành miễn phí cho đội ngũ giám đốc xuất thân từ hộ kinh doanh cá thể. Ngân sách thành phố tài trợ 30% kinh phí đào tạo nghề định kỳ để nâng chuẩn trình độ người lao động lên ít nhất 1 bậc học trong 2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn phong phú cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế phát triển, Quản trị kinh doanh: Cung cấp khung phương pháp luận OLS chuẩn mực, quy trình làm sạch dữ liệu lớn với 2.859 quan sát và cách thức ứng dụng mô hình Geroski vào điều kiện kinh tế chuyển đổi.
2. Chủ doanh nghiệp tư nhân và nhà điều hành doanh nghiệp vừa và nhỏ: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về việc kiểm soát chi phí tiền lương, cơ cấu nợ dài hạn và chiến lược xuất nhập khẩu để gia tăng doanh thu vượt trội trên 12%.
3. Cán bộ hoạch định chính sách tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thuế và Ngân hàng Nhà nước: Cung cấp cơ sở định lượng để đánh giá hiệu lực của các gói kích cầu, cơ chế giao đất và bảo lãnh tín dụng cho khối kinh tế tư nhân.
4. Chuyên viên thẩm định tín dụng tại các ngân hàng thương mại và quỹ đầu tư: Sử dụng các biến số định lượng như trình độ lao động, năng lực cạnh tranh và vị trí địa lý làm bộ tiêu chí chấm điểm rủi ro khi cấp vốn cho doanh nghiệp ngoài nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào đóng vai trò quyết định nhất đối với sự tăng trưởng doanh thu của doanh nghiệp ngoài nhà nước tại TP.HCM?

Năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận vốn vay là hai yếu tố mang tính quyết định nhất. Kết quả kiểm định cho thấy doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh tăng trưởng cao hơn 12,576%, và doanh nghiệp tiếp cận được vốn tín dụng tăng trưởng cao hơn 11,287% so với nhóm còn lại.

Vì sao quy mô doanh thu năm gốc lại tác động ngược chiều đến tốc độ tăng trưởng?

Hệ số âm (-7,241) của biến doanh thu kỳ gốc chứng minh sự tồn tại của quy luật hội tụ quy mô. Các doanh nghiệp có quy mô ban đầu nhỏ dễ dàng đạt tốc độ tăng trưởng phần trăm cao hơn trong giai đoạn đầu, trong khi doanh nghiệp quy mô lớn tốc độ tăng trưởng sẽ chậm dần lại khi tiến gần đến quy mô tối ưu.

Tại sao doanh nghiệp đóng tại các quận nội thành lại có tốc độ tăng trưởng thấp hơn ngoại thành?

Hệ số vị trí (-2,662) phản ánh thực tế giai đoạn 2005 - 2010 khi thành phố triển khai chính sách di dời sản xuất gây ô nhiễm ra ngoại vi. Khu vực ngoại thành có quỹ đất rẻ, chi phí vận hành thấp và tốc độ đô thị hóa nhanh, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp mới bứt phá.

Việc sử dụng nợ và tăng tài sản tác động thế nào đến sự phát triển của doanh nghiệp?

Sử dụng đòn bẩy nợ hợp lý đem lại tác động tích cực (+0,036%), chứng minh nợ là công cụ tài trợ mở rộng quy mô cần thiết. Song song đó, việc tăng tài sản ngắn hạn (+0,172%) và tài sản dài hạn (+0,044%) đóng góp trực tiếp vào năng lực tạo doanh thu liên tục.

Cơ sở dữ liệu và mô hình phân tích của luận văn có đảm bảo độ tin cậy thống kê không?

Mô hình hoàn toàn đảm bảo độ tin cậy học thuật nhờ cỡ mẫu lớn với 2.859 doanh nghiệp hoạt động liên tục 5 năm từ Tổng cục Thống kê. Hệ số F = 107,559 (độ tin cậy 99%), R2 hiệu chỉnh đạt 46,1% và hệ số Durbin-Watson đạt 1,859 đã kiểm soát tốt hiện tượng tự tương quan và đa cộng tuyến.

Kết luận

• Đề tài đã xây dựng thành công mô hình OLS giải thích 46,1% biến động tăng trưởng của 2.859 doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2005 - 2010.
• Khẳng định vai trò sống còn của 5 nhóm nhân tố: tiếp cận vốn (+11,287%), năng lực cạnh tranh (+12,576%), chất lượng lao động (+2,723%) và thương mại quốc tế (+3,864%).
• Nhận diện rõ đặc thù phát triển không gian kinh tế khi các vùng phụ cận ngoại thành có tốc độ mở rộng vượt trội khu vực nội đô cũ nhờ làn sóng giãn dân và đô thị hóa.
• Định hình lộ trình giải pháp 2012 - 2015 tập trung vào thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng cho 95,75% doanh nghiệp nhỏ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và nâng cao trình độ quản trị.
• Nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách kinh tế và giới quản trị kinh doanh trong việc chuyển hóa tiềm năng khu vực tư nhân thành động lực phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 giới thiệu sơ bộ một số lý thuyết nền về tăng trưởng của doanh nghiệp, các mô hình nghiên cứu liên quan và một số nhân tố đã được nghiên cứu. Nhận diện các nhân tố có tác động đến tăng trưởng. 1 1 Lý thuyết về tăng trưởng doanh nghiệp : Đề cập tới doanh nghiệp và tăng trưởng doanh nghiệp thì đa số các nhà nghiên cứu đều quan tâm tìm hiểu mhững nguyên nhân tồn tại và tăng trưởng của doanh nghiệp, nhân tố nào tác động chính tới tăng trưởng và tác động như thế nào. Do mục đích cơ bản của doanh nghiệp là lợi nhuận, nên tăng trưởng của doanh nghiệp thường được em như là sự gia tăng hàng năm về thu nhập của doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, nghiên cứu và ác định các nhân tố có tác động đến tăng trưởng của doanh nghiệp. Tuy các nghiên cứu về tăng trưởng doanh nghiệp rất đa dạng và phong phú nhưng phần lớn các nhà nghiên cứu thường dựa vào ba lý thuyết về tăng trưởng doanh nghiệp làm nền tảng cho nghiên cứu của mình ( eroski, 1999). Đó là lý thuyết tăng trưởng của Penrose, lý thuyết về quy mô doanh nghiệp tối ưu và lý thuyết tăng trưởng theo giai đoạn.1 Lý thuyết tăng trưởng doanh nghiệp của Penrose: Trong lý thuyết tăng trưởng của Penrose, tác giả quan tâm tới hai vấn đề. Đó là lý thuyết về thúc đẩy nguồn lực và những giới hạn về quản lý đối với tăng trưởng doanh nghiệp.

Tác giả rất quan tâm đến việc phân tích các nguồn lực cho tăng trưởng và nhân tố cản trở sự tăng trưởng doanh nghiệp. Cho rằng: “Tăng trưởng doanh nghiệp đồng nghĩa với việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực và năng lực quản lý có tác động quan trọng tới tăng trưởng”. Theo Penrose, doanh nghiệp là một tổ chức sử dụng các nguồn lực theo một cách thức nào đó. Để giải thích sự tăng trưởng của doanh nghiệp, Penrose đã tập trung nghiên 1 Một số nội dung trích từ eroski (1999) và Thảo (2006) 8 cứu quá trình sản xuất và cạnh tranh của nó.

Qua nghiên cứu, bà đưa ra hai vấn đề, thứ nhất là nguồn lực và yếu tố dùng cho sản xuất; thứ hai là yếu tố dùng cho sản xuất và cơ hội sản xuất. Theo đó, bản thân các nguồn lực chưa thể là đầu vào cho quá trình sản xuất mà chỉ khi các nguồn lực đó được mỗi doanh nghiệp đưa vào quá trình sản xuất theo những cách thức nhất định thì chúng mới trở thành nhân tố cho quá trình tăng trưởng doanh nghiệp. Doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực dựa trên kinh nghiệm, năng lực quản lý, trình độ của đội ngũ lao động và chiến lược của doanh nghiệp. Vì thế, kết quả có được do các nguồn lực mang lại là kết quả thực hiện cách thức sử dụng chúng, nghĩa là với các nguồn lực giống nhau nhưng do cách thức sử dụng khác nhau, mục đích sử dụng khác nhau và sự kết hợp khác nhau hay khối lượng nguồn lực khác nhau sẽ đem lại kết quả khác nhau (Kor và Mahoney, 2004).

Penrose nhấn mạnh năng lực quản lý có tác động lớn tới tăng trưởng doanh nghiệp. Năng lực quản lý xuất phát từ kiến thức, kinh nghiệm của đội ngũ quản lý. Đó là yếu tố đầu vào cần thiết cho quá trình điều hành doanh nghiệp. Tuy nhiên năng lực của đội ngũ quản lý đem lại tăng trưởng doanh nghiệp trong một giai đoạn nhất định.

Penrose nhận định rằng một doanh nghiệp là một tổ chức, tổ chức này cần một ban quản lý có kiến thức sâu sắc về tình hình bên trong doanh nghiệp. Vậy giới hạn về năng lực quản lý tác động đến tăng trưởng doanh nghiệp như thế nào? Do năng lực của ban quản lý có thể chỉ được phát triển trong một thời gian nào đó, trong khi doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều vấn đề trong sản xuất kinh doanh. Chính vì thế, tới một thời điểm nhất định, ban quản lý cũ không còn khả năng để quản lý tốt và điều này có ảnh hưởng tới tăng trưởng doanh nghiệp. Do đó, để tiếp tục tăng trưởng, doanh nghiệp cần bổ sung yếu tố mới cho đội ngũ quản lý.

Đó là thuê thêm các nhà quản lý mới có năng lực.2 Lý thuyết tăng trưởng theo giai đoạn: Lý thuyết này nghiên cứu chu kỳ sống của doanh nghiệp và giai đoạn tăng trưởng doanh nghiệp, xây dựng mô hình quá trình tăng trưởng hay tập trung phân biệt các thời kỳ mà doanh nghiệp tăng trưởng. Có nhiều nghiên cứu khác nhau dựa trên lý thuyết này. Nói chung các nghiên cứu đều cho rằng doanh nghiệp phải trải qua nhiều giai đoạn tăng trưởng (Churchill và Lewis, 9 1983). Số lượng các giai đoạn tăng trưởng rất đa dạng, chủ yếu là qua ba (Cooper, 1979), năm ( reiner, 1972) hay bảy (Flamholtz, 1986) giai đoạn.

Cũng có nhà nghiên cứu xây dựng mô hình lên tới 10 giai đoạn tăng trưởng (Adizes, 1989). Thậm chí có nghiên cứu đưa ra tới 20 giai đoạn tăng trưởng (Kiriri, 2000). Trong số đó được nhắc đến nhiều nhất là nghiên cứu của reiner năm 1972. Tác giả lý luận rằng doanh nghiệp tăng trưởng qua năm giai đoạn: sáng tạo, sự điều khiển, ủy quyền, điều phối và hợp tác.

Các nhà nghiên cứu còn em ét giai đoạn tăng trưởng thông qua việc phân tích các nhân tố. Một số nhân tố chủ yếu có thể dùng để ác định doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào của vòng đời gồm có:  Quy mô doanh nghiệp  Số năm hoạt động của doanh nghiệp (tuổi đời doanh nghiệp)  Tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp  Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp  Khó khăn chủ yếu mà doanh nghiệp phải đối phó - Quy mô doanh nghiệp: Thông thường, quy mô doanh nghiệp được ác định bởi doanh số bán, tổng tài sản hoặc số lượng người lao động (Timmons, 1994). Thời gian đầu thành lập, doanh nghiệp có cơ cấu tổ chức đơn giản, sản xuất sản phẩm đơn nhất, hoạt động trên địa bàn hẹp. Phải sau một thời gian, doanh nghiệp mới thích nghi để hoạt động trên địa bàn rộng, với cơ cấu chức năng phức tạp hơn, sản xuất nhiều dòng sản phẩm khác nhau.

Đó là thời kỳ doanh nghiệp bắt đầu tăng trưởng nhờ đó tăng quy mô doanh nghiệp. Barrie (1974) cho rằng doanh số và lợi nhuận là nhân tố cơ bản để ác định đường vòng đời vì các số liệu này là thực tế, có thể thu thập được, và có ý nghĩa phản ảnh tương lai của doanh nghiệp. Khi so sánh doanh số và lợi nhuận của doanh nghiệp qua thời gian và vẽ đồ thị xu hướng tăng trưởng của doanh nghiệp, người ta có thể nhận biết doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào của vòng đời.1: Một số nhân tố qua các giai đoạn của vòng đời doanh nghiệp Tốc độ tăng trưởng Tuổi đời của DN Quy mô của DN Tiền Thành lập Tăng trưởng Tăng trưởnguy thóai thành lập vững chắc hoặc phục hồi Nguồn: Greiner (1972) - Số năm hoạt động của doanh nghiệp (tuổi đời doanh nghiệp): Khi biết tuổi đời của doanh nghiệp người ta có thể biết một cách tương đối doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào của vòng đời (Timmons, 1994). Tuy nhiên, luận điểm này không chính xác và bị nhiều chỉ trích vì tốc độ tăng trưởng của các doanh nghiệp khác nhau qua thời gian phụ thuộc vào kế họach phát triển, nguồn lực của DN và việc sử dụng hiệu quả nguồn lực của DN.

- Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp: Tốc độ tăng trưởng nói chung là khác nhau ở các giai đoạn tăng trưởng khác nhau (Hanks và các cộng sự, 1993). Một số nhà nghiên cứu đã tính toán tỷ lệ tăng trưởng của doanh nghiệp để ác định doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào của vòng đời. - Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp: Theo Chandler (1962), doanh nghiệp phát triển cơ cấu tổ chức để giải quyết khó khăn uất hiện trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh. Nhìn từ khía cạnh cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp, có một số hình thức cơ cấu tổ chức doanh nghiệp là chính thức hóa (formalization), tập trung hóa (centralization), phân cấp theo chiều dọc (vertical differentiation) và số lượng các cấp doanh nghiệp (number of levels) (Hanks và các cộng sự, 1993).

Cơ cấu tổ chức doanh nghiệp và các vấn 1 đề liên quan đến quản lý có ảnh hưởng lẫn nhau, điều này làm cho hình thức cơ cấu tổ chức có thể đại diện cho giai đoạn nào đó trong vòng đời của doanh nghiệp (Hanks và các cộng sự, 1993). Vì thế, giai đoạn trong vòng đời có thể ác định được dựa vào các biến liên quan tới cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp. - Khó khăn chủ yếu mà doanh nghiệp phải đối phó: Trong thực tế, khi phân tích các khó khăn chủ yếu mà doanh nghiệp gặp phải, ta có thể ác định được các giai đoạn trong vòng đời của doanh nghiệp (Kazanjian, 1988). Những khó khăn này liên tiếp xảy ra trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Hơn thế nữa, trong mỗi giai đoạn, các khó khăn này có u hướng xuất hiện nhiều hơn (Kazanjian và Drazin, 1990). Các học giả cho rằng nếu doanh nghiệp muốn chuyển sang giai đoạn khác trong vòng đời, thì doanh nghiệp cần phải giải quyết được các khó khăn đó. Theo lý thuyết, các doanh nghiệp ở giai đoạn giống nhau thường phải đối phó với một nhóm khó khăn giống nhau (Churchill và Lewis, 1983).1: Những khó khăn chủ yếu mà doanh nghiệp thường phải đối phó qua các giai đoạn Giai đo n trong Năm khó khăn ch yếu mà doanh nghiệp vòng đời thường phải đối phó Tiền thành lập 1. Chiếm lĩnh thị phần 2.

Hỗ trợ sản phẩm và dịch vụ khách hàng 3. Phát triển mạng lưới bán hàng và mạng lưới cung cấp 4. Kiểm soát chi phí 5. Xác định vai trò tổ chức, trách nhiệm, chính sách Thành lập 1.

Xây dựng sản phẩm mạnh /có vị trí trên thị trường 2. Hỗ trợ sản phẩm và dịch vụ khách hàng 3. Chiếm lĩnh thị phần 4. Kiểm soát chi phí 5.

ia tăng khối lượng sản phẩm nhờ gia tăng nhu cầu Tăng trưởng 1. Kiểm soát chi phí 1 2. Hỗ trợ sản phẩm và dịch vụ khách hàng 3. ia tăng khối lượng sản phẩm nhờ gia tăng nhu cầu 4.

Chiếm lĩnh thị phần 5. Thu hút nhân sự có năng lực Tăng trưởng vững 1. Kiểm soát chi phí chắc 2. Hỗ trợ sản phẩm và dịch vụ khách hàng 3.

Chiếm lĩnh thị phần 4. Phát triển mạng lưới bán hàng và mạng lưới cung cấp 5. ia tăng khối lượng sản phẩm nhờ gia tăng nhu cầu Suy thoái/Phục hồi 1. Hỗ trợ sản phẩm và dịch vụ khách hàng 2.

Kiểm soát chi phí 3. Đáp ứng mục tiêu doanh số 4. Chiếm lĩnh thị phần 5. Phát triển sản phẩm mới Nguồn: Kiriri (2000) 1.