MỞ ĐẦU 1. Đặt vất đề Để đảm bảo sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp thì vấn đề quan trọng hàng đầu đối với ban lãnh đạo doanh nghiệp là phải có khả năng quản trị đƣợc các rủi ro, biến cố xảy ra đối với doanh nghiệp mà mình quản lý. Chính vì vậy tăng cƣờng công tác quản trị rủi ro là nhiệm vụ then chốt có thể giúp cho doanh nghiệp đảm bảo đƣợc an ninh doanh nghiệp vƣợt qua đƣợc những rủi ro khó khăn biến cố lớn từ đó vững bƣớc phát triển. Với đặc thù của công ty chứng khoán luôn chứa đựng nhiều rủi ro từ các định hƣớng kinh doanh mạo hiểm thiếu kiểm soát hay khả năng mất thanh khoản của cổ phiếu cho vay dẫn đến rủi ro mất vốn của công ty chứng khoán, rồi đến những rủi ro về mặt công nghệ không thể tránh khỏi…Mặc dù việc quản trị rủi ro đã đƣợc ban lãnh đạo công ty đề cao và quán triệt đến các phòng ban nhƣng trên thực tế cho đến nay vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế chƣa thể kiểm soát đƣợc.Chính vì vậy, học viên chọn đề tài nghiên cứu: “Tăng cƣờng quản trị rủi ro tại CTCP Chứng khoán An Thành” cho luận văn thạc sỹ của mình để đúc kết những kiến thức mà mình đã học đƣợc ứng dụng vào giải quyết những khó khăn trên thực tiễn của doanh nghiệp mình đang quản lý giúp cho doanh nghiệp quản trị tốt rủi ro và đảm bảo đƣợc an ninh doanh nghiệp.
Tổng quan tình hình nghiên cứu Khái niệm Quản trị rủi ro (Risk management – ERM) chính thức xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1950 trên thế giới. Đến đầu năm 1963, nghiên cứu của Robert Mehn và Bob Hedgen đã tạo ra một bƣớc ngoặt trong nghiên cứu Quản trị rủi ro. Theo Robert và Bob, Quản trị rủi ro là một quy trình xem xét đánh giá toàn diện các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp để nhận biết những nguy cơ tiềm ẩn có tác động xấu đến các mặt hoạt động của doanh nghiệp, trên cơ sở đó sẽ đƣa ra các giải pháp ứng phó, phòng ngừa phù hợp tƣơng ứng với từng nguy cơ. Nghiên cứu của Kleffner và các cộng sự (năm 2003) cho rằng các doanh nghiệp có quy mô lớn hơn thƣờng có xu hƣớng thực hiện quản trị rủi ro đầy đủ hơn do đó giá trị doanh nghiệp đó có xu hƣớng tăng lên.
Kleffner và các cộng sự (2003) cũng cho rằng quản trị rủi ro mặc dù đƣợc thực hiện tại các doanh nghiệp nhƣng không phải là bộ phận độc lập mà thƣờng thƣờng là kiêm nhiệm, không có giám đốc quản lý rủi ro, do đó hiệu quả quản trị rủi ro khá thấp, hầu nhƣ không có tác động gì đến giá trị doanh nghiệp. Lê Công Điền (2010) trong luận văn thạc sỹ: “ Quản lý rủi ro tại các công ty cổ phần chứng khoán ở Việt Nam- thực trạng và giải pháp hoàn thiện” đã đánh giá thực trạng quản lý rủi ro của tất cả các công ty chứng khoán trên cơ sở trình bày quy trình nghiệp vụ nhƣ 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com môi giới, tự doanh, bảo lãnh phát hành, bút toán tài chính, qua đó đề cập đến các rủi ro phát sinh trong từng trƣờng hợp. Trên cơ sở đó nêu các biện pháp kiểm soát rủi ro mà các công ty chứng khoán đang áp dụng làm nền tảng để đề ra các giải pháp hoàn thiện quản lý rủi ro tại các công ty chứng khoán. Trần Thị Xuân Anh (2014) trong luận án tiến sỹ “ Tăng cƣờng quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán Việt Nam” đã đánh giá mức độ thực hiện quản trị rủi ro tại các công ty chứng khoán ở Việt Nam.
Phân tích các nguyên nhân cũng nhƣ các yếu tố ảnh hƣởng đến việc này. Từ đó đề xuất các giải pháp để tăng cƣờng quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán. Nhƣ vậy, đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến việc quản trị rủi ro tại các công ty chứng khoán.Tuy nhiên, chƣa có nghiên cứu nào thực hiện một cách toàn diện tại một công ty chứng khoán cụ thể. Mục tiêu nghiên cứu 3.1 Mục tiêu chung Nghiên cứu quản trị rủi ro tại Công ty cổ phần chứng khoán An Thành nhằm đƣa ra giải pháp để tăng cƣờng quản trị rủi ro tại công ty.2 Mục tiêu tổng quát - Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản trị rủi ro tại các Công ty chứng khoán.
- Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tại Công ty cổ phần Chứng khoán An Thành. - Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cƣờng quản trị rủi ro tại Công ty chứng khoán An Thành trong thời gian tới. Đối tƣợng nghiên cứu Nghiên cứu vấn đề quản trị rủi ro của CTCP Chứng khoán An Thành. Phạm vi nghiên cứu Về không gian: Nghiên cứu đƣợc thực hiện tại CTCP Chứng khoán An Thành Về thời gian: + Số liệu thứ cấp: Số liệu thứ cấp đƣợc tiến hành thu thập từ các thông tin tổng thể về CTCP Chứng khoán An Thành nhƣ báo cáo Hội đồng quản trị, báo cáo tài chính đã kiểm toán từ năm 2013-2015.
+ Số liệu sơ cấp: Số liệu sơ cấp đƣợc tiến hành thu thập từ các báo cáo tình hình quản trị rủi ro của công ty từ năm 2013-2015. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong luận văn tác giả sử dụng kết hợp phƣơng pháp so sánh và phƣơng pháp phân tích tổng hợp 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Phƣơng pháp so sánh đƣợc sử dụng để so sánh sự thay đổi của các chỉ tiêu quản trị rủi ro của công ty qua các năm. + Phƣơng pháp phân tích tổng hợp đƣợc tác giả sử dụng để phân tích thực trạng các rủi ro và quản trị rủi ro tại công ty. Cấu trúc luận văn Ngoài lời nói đầu và kết luận luận văn gồm 3 chƣơng có cấu trúc nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro của công ty chứng khoán Chƣơng 2: Thực trạng quản trị rủi ro tại CTCP Chứng khoán An Thành Chƣơng 3: Giải pháp tăng cƣờng quản trị rủi ro tại công ty chứng khoán An Thành Kết luận, giới hạn và đóng góp của nghiên cứu 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1.
Tổng quan về rủi ro trong hoạt động của công ty chứng khoán 1. Khái quát về công ty chứng khoán Công ty chứng khoán là một tổ chức kinh doanh chứng khoán, có tƣ cách pháp nhân, có vốn riêng hoạt động theo chế độ hạch toán kinh tế, hoạt động theo giấy phép của Ủy Ban Chứng Khoán (UBCK) Nhà nƣớc cấp. (Căn cứ vào Điều 6,Luật chứng khoán sửa đổi và bổ sung năm 2010) Các hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán bao gồm môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tƣ vấn đầu tƣ chứng khoán, dịch vụ tƣ vấn tài chính và dịch vụ tƣ vấn khác phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành. Căn cứ vào Quyết định số 27/2007/QĐ-BTC về Quy chế tổ chức và hoạt động của Công ty chứng khoán và Nghị định 58/2012/NĐ-CP thì: Để trở thành thành viên của Sở giao dịch, Công ty chứng khoán cũng phải hội đủ những điều kiện do luật định và phải đăng ký kinh doanh chứng khoán trong Sở giao dịch chứng khoán.
Để đƣợc cấp giấy phép kinh doanh chứng khoán tại Việt Nam, công ty cần đáp ứng đủ những điều kiện sau: Có phƣơng án hoạt động kinh doanh phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội và phát triển ngành chứng khoán Có đủ cơ sở vật chất kỹ thuật cho kinh doanh chứng khoán: Có trụ sở đảm bảo yêu cầu, đảm bảo an ninh, an toàn theo quy định. Quyền sử dụng trụ sở công ty có thời hạn tối thiểu một năm, trong đó diện tích sàn giao dịch phục vụ Nhà đầu tƣ tối thiểu là 150m2; Có đủ cơ sở vật chất, kỹ thuật hoạt động phục vụ kinh doanh, bao gồm: sàn giao dịch phục vụ khách hàng, trang thiết bị văn phòng, hệ thống máy tính cùng các phần mềm phục vụ hoạt động giao dịch chứng khoán, trang thông tin điện tử, bảng tin để công bố thông tin cho khách hàng, hệ thống kho, két bảo quản chứng khoán, tiền mặt, tài sản có giá trị khác và lƣu trữ, bảo quản tài liệu, chứng từ giao dịch đối với công ty chứng khoán có nghiệp vụ môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán…Hệ thống phòng cháy chữa cháy. Hệ thống an ninh, bảo vệ an toàn trụ sở làm việc của công ty. Có mức vốn pháp định theo từng loại hình kinh doanh nhƣ sau: 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Môi giới chứng khoán: 25 tỷ đồng.Công ty môi giới đại diện thu xếp giao dịch cho khách hàng và hƣởng hoa hồng.
Công ty là ngƣời trung gian mua bán chứng khoán nợ, chứng khoán vốn, chứng quyền, bảo chứng phiếu và hợp đồng quyền lựa chọn. Công ty chứng khoán thực hiện các lệnh mua bán chứng khoán tại sàn giao dịch. Tài sản (Chứng khoán) và tiền đƣợc chuyển dịch qua lại từ khách bán sang khách mua. Trong quá trình đó nhà môi giới không đứng tên tài sản.
Để có đủ điều kiện tài chính thực hiện chức năng môi giới, luật chứng khoán và quy chế của Sở giao dịch chứng khoán thƣờng quy định số vốn pháp định tối thiểu để thực hiện chức năng này. Tự doanh chứng khoán: 100 tỷ đồng.Công ty kinh doanh mua bán cho mình theo nguyên tắc ƣu tiên cho khách hàng trƣớc, rồi đến mình sau. Tuyệt đối cấm những giao dịch của Công ty chứng khoán mà thanh toán bằng tiền của khách hàng. Bảo lãnh phát hành chứng khoán: 165 tỷ đồng.Bảo lãnh chứng khoán phát hành là việc tổ chức bảo lãnh giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trƣớc khi chào bán chứng khoán, phân phối chứng khoán theo hình thức cam kết chắc chắn tức là tổ chức bảo lãnh sẽ nhận mua toàn bộ số chứng khoán phát hành sau đó bán lại cho ngƣời đầu tƣ hoặc mua số chứng khoán còn lại chƣa đƣợc phân phối hết.Hoạt động bảo lãnh phát hành chỉ có nghĩa là tổ chức bảo lãnh phát hành bao tiêu chứng khoán cho tổ chức phát hành, không bao hàm việc tổ chức bảo lãnh phát hành thực hiện các nghĩa vụ đối với ngƣời đầu tƣ thay cho tổ chức phát hành.
Tƣ vấn tài chính và đầu tƣ chứng khoán: 10 tỷ đồng.Hoạt động tƣ vấn đòi hỏi có nhiều kiến thức và kỹ năng chuyên môn mà không cần yêu cầu vốn lớn. Quản lý danh mục đầu tƣ chứng khoán, bảo quản chứng khoán, cho vay chứng khoán: 3 tỷ đồng.