Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính doanh nghiệp; Chương 2. Phƣơng pháp nghiên cứu; Chương 3. Thực trạng quản lý tài chính tại Công ty TNHH MTV Điện lực Hải Dƣơng; Chương 4.
Giải pháp tăng cƣờng quản lý tài chính tại Công ty TNHH MTV Điện lực Hải Dƣơng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về quản lý tài chính doanh nghiệp 1. Tài chính doanh nghiệp 1.
Khái niệm doanh nghiệp Doanh nghiệp là chủ thể kinh tế độc lập, hoạt động kinh doanh trên thị trƣờng nhằm làm tăng giá trị tài sản của chủ sở hữu.7 của Luật Doanh nghiệp do Quốc hội thông qua ngày 26/11/2014 “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, đƣợc đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”. Tức là, doanh nghiệp là một tổ chức thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tƣ từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trƣờng nhằm mục đích sinh lời. Các doanh nghiệp ở Việt Nam bao gồm các loại hình chính sau: Doanh nghiệp nhà nƣớc; doanh nghiệp tƣ nhân; công ty cổ phần; công ty trách nhiệm hữu hạn (1 thành viên, 2 thành viên trở lên); công ty hợp danh. Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam con bao gồm cả hợp tác xã đăng ký và hoạt động theo Luật Hợp tác xã, doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài đăng ký và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp chung.
Khái niệm tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là một mắt xích quan trọng của hệ thống tài chính trong nền kinh tế, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn liền với sự ra đời của kinh tế hàng hóa tiền tệ. Để có thể tiến hành hoạt động kinh doanh thì bất cứ doanh nghiệp nào cũng phải có một lƣợng tiền tệ nhất định, đó là tiền đề cần thiết và quan trọng. Quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng đồng thời là quá trình hình thành, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ. Trong quá trình đó đã phát sinh các luồng tiền tệ gắn liền với các hoạt động Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 5 sản xuất kinh doanh, các hoạt động đầu tƣ cũng nhƣ mọi hoạt động khác của doanh nghiệp.
Các luồng tiền bao gồm các luồng tiền tệ đến và ra khỏi doanh nghiệp tạo thành sự vận động của các luồng tài chính trong doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là hệ thống những mối quan hệ kinh tế diễn ra dƣới hình thức giá trị giữa doanh nghiệp và môi trƣờng xung quanh, nó phát sinh trong quá trình tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ của doanh nghiệp. Hoạt động tài chính doanh nghiệp là một trong những hoạt động cơ bản nhất đối với mỗi doanh nghiệp. Hoạt động tài chính doanh nghiệp nếu đƣợc duy trì và phát triển một cách ổn định thì sẽ tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho mọi hoạt động khác của doanh nghiệp vận động và phát triển. Hoạt động tài chính doanh nghiệp giúp cho doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu nhƣ huy động, khai thác vốn, đáp ứng nhu cầu sử dụng vốn cũng nhƣ phân bổ và sử dụng các nguồn vốn một cách hợp lý và hiệu quả.
Chức năng của tài chính doanh nghiệp - Chức năng phân phối Đối với mỗi doanh nghiệp thì tài chính doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Để quá trình sản xuất kinh doanh có thể diễn ra thì vốn của doanh nghiệp phải đƣợc phân phối cho các mục đích khác nhau và các mục đích này đều hƣớng tới một mục tiêu chung của doanh nghiệp. Quá trình phân phối vốn cho các mục đích đó đƣợc thể hiện theo các tiêu chuẩn và định mức đƣợc xây dựng dựa trên các mối quan hệ kinh tế của doanh nghiệp với môi trƣờng kinh doanh. Tiêu chuẩn và định mức phân phối đó không phải cố định trong suốt quá trình phát triển của doanh nghiệp, mà nó thƣờng xuyên đƣợc điều chỉnh cho phù hợp với tình hình từng giai đoạn hoạt động của doanh nghiệp.
- Chức năng giám đốc bằng tiền Bên cạnh chức năng phân phối thì tài chính doanh nghiệp còn có chức năng giám đốc bằng tiền. Chức năng này không thể tách khỏi chức năng phân phối, nó giúp cho chức năng phân phối diễn ra có hiệu quả nhất. Kết quả của Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 6 mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đều thể hiện thông qua các chỉ tiêu tài chính nhƣ thu, chi, lãi, lỗ,… Các chỉ tiêu tài chính này tự phản ánh tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh cũng nhƣ tình hình thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội của doanh nghiệp và còn giúp các nhà quản lý đánh giá đƣợc mức độ hợp lý và hiệu quả của quá trình phân phối, để từ đó có thể tìm ra đƣợc phƣơng hƣớng và biện pháp điều chỉnh để đạt đƣợc hiệu quả cao hơn trong kì kinh doanh tiếp theo. Mối quan hệ giữa hai chức năng của tài cính doanh nghiệp: Chức năng phân phối và chức năng giám đốc bằng tiền của tài chính doanh nghiệp có mối quan hệ mật thiết với nhau.
Chức năng phân phối là tiền đề của hoạt động sản xuất kinh doanh, nó xảy ra trƣớc và sau một chu trình sản xuất kinh doanh. Chức năng giám đốc bằng tiền luôn theo sát chức năng phân phối, ở đâu có sự phân phối thì ở đó có giám đốc bằng tiền và có tác dụng điều chỉnh quá trình phân phối cho phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hai chức năng này cùng tồn tại và hỗ trợ cho nhau để hoạt động tài chính doanh nghiệp diễn ra thuận lợi và đạt hiệu quả cao nhất. Các mối quan hệ trong tài chính doanh nghiệp - Các mối quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước Đây là mối quan hệ phát sinh đầu tiên đối với mỗi doanh nghiệp.
Doanh nghiệp muốn xuất hiện trên thị trƣờng thì trƣớc tiên doanh nghiệp phải có đƣợc giấy phép hoạt động do Nhà nƣớc cấp và doanh nghiệp muốn tồn tại thì mọi hoạt động của doanh nghiệp phải diễn ra trên khuôn khổ của hiến pháp, pháp luật do Nhà nƣớc quy định. Doanh nghiệp vừa nhận đƣợc các lợi ích từ Nhà nƣớc, vừa phải chịu các nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc. Doanh nghiệp có thể nhận đƣợc những khoản trợ cấp của Nhà nƣớc, sự hỗ trợ về cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng, nguồn vốn thông qua các khoản cho vay ƣu đãi và doanh nghiệp cũng có thể nhận đƣợc sự bảo trợ của Nhà nƣớc trên thị trƣờng trong nƣớc và quốc tế,… Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng phải đảm bảo thực hiện Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 7 các nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc mà biểu hiện cụ thể nhất là các khoản thuế phải nộp Nhà nƣớc. Doanh nghiệp cũng phải chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của mình trên thị trƣờng.
Bên cạnh đó, Nhà nƣớc cũng phải ban hành các văn bản quy phạm pháp luật theo hƣớng ngày càng hỗ trợ và khuyến khích cho các doanh nghiệp phát triển cũng nhƣ bảo hộ cho quyền lợi của các doanh nghiệp khi gia nhập thị trƣờng quốc tế. Trong điều kiện kinh tế hội nhập hiện nay thì Nhà nƣớc còn có một vai trò vô cùng quan trọng là phát hiện ra và có những điều chỉnh kịp thời các văn bản pháp luật để tạo ra một môi trƣờng ngày càng thông thoáng để doanh nghiệp có thể gia nhập thị trƣờng cũng nhƣ tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả nhất. - Các mối quan hệ của doanh nghiệp với thị trường Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp luôn diễn ra trên thị trƣờng thông qua việc trao đổi, mua bán các loại sản phẩm. Trong quá trình này doanh nghiệp luôn tiếp xúc với các loại thị trƣờng để thỏa mãn các nhu cầu của mình bao gồm thị trƣờng tài chính, thị trƣờng hàng hóa, thị trƣờng lao động,… - Mối quan hệ với thị trường tài chính: Thị trƣờng tài chính đóng một vai trò quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.
Vì vốn là điều kiện đầu tiên quyết định đối với mỗi doanh nghiệp khi xuất hiện trên thị trƣờng, nó quyết định đến quá trình thành lập, quy mô và tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp. Thị trƣờng tài chính là một kênh cung cấp tài chính cho nhu cầu của các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có thể tạo đƣợc nguồn vốn thích hợp bằng cách phát hành các giấy tờ có giá nhƣ chứng khoán, cổ phiếu, trái phiếu,… Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng có thể tiến hành kinh doanh các mặt hàng này trên thị trƣờng tài chính để thu lợi nhuận, góp phần giải quyết một phần nhu cầu về vốn của doanh nghiệp. Đồng thời thông qua các hệ thống tài chính - ngân hàng, doanh nghiệp có thể huy động Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 8 đƣợc vốn, đầu tƣ vào thị trƣờng tài chính hay thực hiện các quan hệ vay trả, tiền gửi, thanh toán,… - Mối quan hệ với thị trường hàng hóa Thị trƣờng hàng hóa là một thị trƣờng vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh.
Đây chính là nơi diễn ra hoạt động trao đổi các sản phẩm giữa các doanh nghiệp và kết quả của quá trình này có ảnh hƣởng rất lớn đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trên thị trƣờng. Thông qua thị trƣờng này doanh nghiệp có thể tiêu thụ đƣợc các sản phẩm mà mình sản xuất ra cũng nhƣ mua các sản phẩm của các doanh nghiệp khác mà mình có nhu cầu. Quá trình này giúp cho thị trƣờng hàng hóa vô cùng đa dạng và luôn luôn phát triển. - Mối quan hệ với thị trường lao động Các sản phẩm đƣợc tạo ra trên thị trƣờng chính là kết tinh của sức lao động.
Chính vì vậy mà thị trƣờng lao động có mối quan hệ rất mật thiết với các doanh nghiệp. Doanh nghiệp là nơi thu hút và giải quyết công ăn việc làm cho một số không nhỏ ngƣời lao động. Ngƣợc lại, thị trƣờng lao động lại là nơi cung cấp cho doanh nghiệp những lao động phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp, là cầu nối giữa ngƣời lao động và doanh nghiệp.