Chương 1: Tổng quan cơ sở lý luận về quản trị tài chính của DN Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản trị tài chính tại Tổng công ty MBLand- CTCP. Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản trị tài chính tại Tổng công ty MBLand- CTCP. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc Hiện nay đã có nhiều tác giả và nhiều công trình khoa học nghiên cứu về quản trị tài chính cũng nhƣ những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị tài chính, trong đó có một số công trình khoa học tiêu biểu nhƣ sau: 1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước - Hoàn thiện kiểm tra, phân tích báo cáo tài chính với việc tăng cƣờng quản trị tài chính trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam, Tiến Sĩ Phạm Thành Long, năm 2008.
- Quản lý tài chính tại Tổng công ty 36- Bộ Quốc phòng, luận văn thạc sĩ. Đại học kinh tế- Đại học Quốc gia Hà Nội. - Quản lý tài chính tại Công ty CP sản xuất kinh doanh XNK Nam Hoàng Đạt, luận văn thạc sĩ. Đại học kinh tế- Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Giải pháp về vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, Luận văn Thạc Sĩ Nguyễn Trúc Vân. - Quản lý tài sản tại các Công ty cổ phần ngành xây dựng niêm yết ở Việt Nam, Tiến Sĩ Phan Hồng Mai. - Phân tích quản trị tài chính, NXB Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. - Quản trị tài chính doanh nghiệp, Nhà xuất bản Tài chính, Học viện Tài chính.
- Luật Doanh nghiệp, Nhà xuất bản Tài chính Hà Nội. Nhìn chung, các công trình khoa học trên đã đề cập đến tình hình quản trị tài chính trong các doanh nghiệp và hƣớng giải quyết. Tuy nhiên, ở Tổng Công ty MBLand-CTCP cho đến nay vẫn chƣa có một công trình khoa học 5 nào nghiên cứu về vấn đề này. Tình hình nghiên cứu quốc tế - Cuốn sách “Risk, uncertainly and profit” – Frank H.Knight, NXB Boston (Mỹ).
Knight là nhà khoa học ngƣời Mỹ có nhiều nghiên cứu về rủi ro, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới khía cạnh đo lƣờng của rủi ro. “Cơ bản về quản trị rủi ro tài chính” (Nhà xuất bản Wiley) của Karen A. - Lý thuyết về rủi ro tài chính và định giá chứng khoán phái sinh ( Nhà xuất bản Đại học Cambridge) của Jean-Philippe Bouchaud và Marc Potters.VaR: - Sách “Financial Enterprise Risk Management” của Paul Sweeting (2011) với nội dung chính giới thiệu cơ sở lý thuyết về rủi ro, các định nghĩa, cách thức xác định rủi ro, các mô hình quản trị rủi ro tài chính. - Bài báo “Financial Distress Prediction in an International Context: A Review and Empirical Analysis of Altman’s ZScore Model” do nhóm nghiên cứu Małgorzata Iwanicz-Drozdowska đến từ Ba Lan, Erkki K.
Laitinen và Arto Suvas đến từ Phần Lan thực hiện khảo sát lại tính chính xác của mô hình Z-score do Edward I. Altman xây dựng. - “Hƣớng dẫn thực hành đối với quản trị rủi ro” của Thomas S. Coleman, “Thất bại của quản trị rủi ro: vì sao thất bại và làm sao để sửa chữa” của Douglas W.
- “Quản trị rủi ro tài chính doanh nghiệp” của Paul Sweeting, “Cơ bản về quản trị rủi ro: hiểu, đo lƣờng và áp dụng hiệu quả quản trị rủi ro tài chính” của Paul Hopkin, Cùng nhiều công trình khoa học khác đều đề cập tới vai trò của quản trị tài chính đối với nhà quản lý doanh nghiệp cũng nhƣ các đối tƣợng khác. Khoảng trống nghiên cứu 6 Có thể thấy các công trình nghiên cứu trên đã có những cách tiếp cận khác nhau và giải quyết đƣợc nhiều vấn đề về quản trị tài chính doanh nghiệp. Tuy nhiên vẫn còn những khoảng trống trong nghiên cứu về quản trị tài chính trong doanh nghiệp, cụ thể nhƣ sau: Thứ nhất: chƣa xây dựng khung lý thuyết hoàn chỉnh về quản trị tài chính trong doanh nghiệp phù hợp với chuẩn mực quản trị doanh nghiệp hiện đại. Thứ hai: tập hợp các kinh nghiệm quốc tế về mô hình, về thể chế hóa quyền của doanh nghiệp cũng nhƣ kinh nghiệm quản trị tài chính của doanh nghiệp.
Thứ ba: chƣa phân tích thực trạng quản trị tài chính của doanh nghiệp cụ thể - Tổng công ty MBLand- CTCP để làm rõ những điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ, thách thức ở thời điểm hiện tại và tƣơng lai gần. Thứ tư: chƣa tìm kiếm các giải pháp hoàn thiện quản trị tài chính tại Tổng công ty MBLand- CTCP phù hợp với điều kiện Việt Nam và xu hƣớng hội nhập quốc tế trong những năm tới. Khái niêm, vai trò của tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Hiện có nhiều quan điểm khác nhau về tài chính doanh nghiệp.
Theo cách hiểu thông thƣờng thì tài chính doanh nghiệp là các quỹ bằng tiền tệ của doanh nghiệp. Hình thái vật chất của các quỹ bằng tiền này có thể là nhà cửa, máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, vốn bằng tiền, các loại chứng khoán có giá trị cao. Hoạt động tài chính của doanh nghiệp có quan hệ trực tiếp đến hoạt động SXKD. Tình hình cung ứng nguyên vật liệu không thực hiện tốt, năng suất lao động thấp, chất lƣợng sản phẩm giảm.sẽ làm cho tình hình tài chính 7 doanh nghiệp gặp khó khăn.
Ngƣợc lại, tình hình tài chính tốt sẽ tác động thúc đẩy quá trình SXKD, thúc đẩy tăng năng suất lao động. Chẳng hạn khi có đủ vốn kinh doanh, doanh nghiệp sẽ chủ động và thuận lợi hơn trong việc dự trữ cần thiết cho sản xuất cũng nhƣ cho tiêu thụ sản phẩm.Vì thế cần phải thƣờng xuyên, kịp thời đánh giá, kiểm tra tình hình tài chính của doanh nghiệp, trong đó công tác phân tích tình hình tài chính giữ vai trò quan trọng. Gắn với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế biểu hiện dƣới hình thức giá trị, tức là các quan hệ tài chính của doanh nghiệp. Các quan hệ đó là: - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với nhà nƣớc, đƣợc thể hiện qua việc nhà nƣớc cấp vốn cho doanh nghiệp hoạt động (đối với các doanh nghiệp nhà nƣớc) và doanh nghiệp thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với nhà nƣớc nhƣ nộp các khoản thuế và lệ phí.
- Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp đối với các chủ thể kinh tế khác nhƣ quan hệ về mặt thanh toán trong việc vay và cho vay vốn, đầu tƣ vốn, mua hoặc bán tài sản, vật tƣ, hàng hoá và các dịch vụ khác. - Quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiêp: thanh toán giữa các bộ phận nội bộ doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh, trong việc hình thành và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp. - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiêp với chủ sở hữu doanh nghiệp: mối quan hệ này thể hiện trong hoạt động đầu tƣ hay rút vốn của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp và trong việc phân chia lợi nhuận của doanh nghiệp. - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với ngƣời lao động trong doanh nghiệp: doanh nghiệp thanh tóan tiền lƣơng, thực hiện thƣởng phạt vật chất đối với ngƣời lao động trong quá trình tham gia vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
8 Từ những vấn đề trên có thể hiểu: Tài chính doanh nghiệp là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp. Các hoạt động có liên quan đến việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ thuộc các hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp. Tổ chức tốt các mối quan hệ tài chính trên cũng nhằm đạt tới các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp.
Vai trò của tài chính doanh nghiệp Nền kinh tế thị trƣờng phát triển, cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắt, một doanh nghiệp có thể kiểm soát, sử dụng và huy động nguồn vốn càng hiệu quả thì khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp đó càng lớn. Có thể thấy tài chính đóng vai trò quan trọng cho sự thành công này. Vai trò của tài chính doanh nghiệp đƣợc thể hiện nhƣ sau: Thứ nhất, tài chính doanh nghiệp huy động vốn đảm bảo các hoạt động của doanh nghiệp diễn ra bình thường và liên tục. Vốn tiền tệ là tiền đề cho các hoạt động của doanh nghiệp.
Trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp thƣờng nảy sinh nhu cầu vốn ngắn hạn và dài hạn cho hoạt động kinh doanh thƣờng xuyên cũng nhƣ cho đầu tƣ phát triển của doanh nghiệp. Vai trò của tài chính doanh nghiệp trƣớc hết thể hiện ở ch xác định đúng đắn các nhu cầu về vốn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong kì kinh doanh và tiếp đó phải lựa chọn các phƣơng pháp và hình thức thích hợp huy động nguồn vốn từ bên trong và bên ngoài đáp ứng kịp thời các nhu cầu vốn cho hoạt động của doanh nghiệp. Ngày nay, cùng với sự phát triển của nền kinh tế đã nảy sinh nhiều hình thức mới cho phép các doanh nghiệp huy động vốn từ bên ngoài. Do vậy, vai trò của tài 9 chính doanh nghiệp ngày càng quan trọng hơn trong việc chủ động lựa chọn các hình thức và phƣơng pháp huy động vốn đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động nhịp nhàng và liên tục với chi phí huy động vốn ở mức thấp.
Thứ hai, tài chính doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào việc tổ chức sử dụng vốn. Tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá và lựa chọn dự án đầu tƣ trên cơ sở phân tích khả năng sinh lời và mức độ rủi ro của dự án từ đó góp phần chọn ra dự án đầu tƣ tối ƣu. Việc huy động kịp thời các nguồn vốn có ý nghĩa rất quan trọng để doanh nghiệp có thể chớp đƣợc các cơ hội kinh doanh.
Mặt khác, việc huy động tối đa số vốn hiện có vào hoạt động kinh doanh có thể giảm bớt và tránh đƣợc những thiệt hại do ứ đọng vốn gây ra đồng thời giảm bớt đƣợc nhu cầu vay vốn, từ đó giảm đƣợc các khoản tiền trả lãi vay.