phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tạo động lực cho ngƣời lao động Chƣơng 2: Thực trạng công tác tạo động lực cho ngƣời lao động tại công ty cổ phần đầu tƣ thƣơng mại Thành An Chƣơng 3: Một số giải pháp giúp nâng cao động lực cho ngƣời lao động trong Công ty cổ phần đầu tƣ thƣơng mại Thành An LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƢỜI LAO ĐỘNG 1.1 Các khái niệm liên quan. Theo Philip Kotler, “Nhu cầu là cảm giác thiếu hụt cái gì đó mà con người cảm nhận được”. Nhu cầu con ngƣời rất đa dạng và phức tạp. Nhu cầu ăn uống, nhu cầu sự ấm áp và an toàn, nhu cầu về tài sản, tình cảm… khi nhận thức đƣợc nhu cầu con ngƣời sẽ tìm cách tìm vật gì đó để thỏa mãn nó.
Từ đó hình thành nên ƣớc muốn. Có thể nói: nhu cầu là một hiện tƣợng tâm lý của con ngƣời; là đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng của con ngƣời về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển. Tùy theo trình độ nhận thức, môi trƣờng sống, những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi ngƣời có những nhu cầu khác nhau. Nhu cầu của một cá nhân là đa dạng và vô tận.
Về mặt quản lý, ngƣời quản lý chỉ kiểm soát những nhu cầu có liên quan đến hiệu quả làm việc của cá nhân. Việc thoả mãn nhu cầu nào đó của cá nhân đồng thời sẽ tạo ra một nhu cầu khác theo định hƣớng của nhà quản lý, do đó ngƣời quản lý luôn có thể điều khiển đƣợc các cá nhân. Động cơ là mục tiêu chủ quan của con ngƣời nhằm đáp ứng đƣợc nhu cầu đặt ra. Đó chính là một trang thái nội tâm kích thích hay thúc đẩy hoạt động.
Một nhu cầu không đƣợc thỏa mãn là điểm xuất phát trong quá trình của động cơ. Theo các nhà quản trị, một ngƣời có động cơ sẽ: - Làm việc tích cực. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 - Duy trì nhịp độ làm việc tích cực. - Có hành vi tự hƣớng vào các mục tiêu quan trọng.
Theo sách Quản trị nhân lực của thạc sĩ Nguyễn Hữu Điềm, “Động lực lao động là sự khao khát và tự nguyện của người lao động để tăng cường nỗ lực nhằm hướng tới việc đạt các mục tiêu của tổ chức, nó bị ảnh hưởng bởi khả năng thỏa mãn những nhu cầu cá nhân”. Động lực là động cơ thúc đẩy tất cả các hành động của con ngƣời. Đây là một trạng thái nội tại, cung cấp sinh lực và hƣớng con ngƣời vào những hành vi có mục đích. Nền tảng của động lực là các cảm xúc, mà cụ thể, nó dựa trên sự né tránh, những trải nghiệm cảm xúc tiêu cực và tìm kiếm những cảm xúc tích cực.4 Tạo động lực.
Tạo động lực làm việc là dẫn dắt nhân viên đạt đƣợc những mục tiêu đã đề ra với nỗ lực lớn nhất. Tạo động lực bao gồm các chính sách, biện pháp, cách quản lý tác động đến ngƣời lao động nhằm làm cho ngƣời lao động có động lực trong công việc. Một tổ chức chỉ có thể đạt đƣợc năng suất lao động và hiệu quả công việc cao khi có những nhân viên làm việc tích cực và sáng tạo. Vì thế ngƣời quản lý cần hiểu rõ mỗi ngƣời lao động đang cần cái gì; cái gì đang động viên khuyến khích ngƣời lao động; và biện pháp nào thích ứng trong quản lý để đạt hiệu quả cao, để từ đó tìm đƣợc những biện pháp tạo kích thích cho ngƣời lao động.
Có thể nhận thấy, tạo động lực lao động là trách nhiệm và mục tiêu của tổ chức. Tổ chức kì vọng ngƣời lao động sẽ làm việc và cống hiến cao nhất khả năng của mình giúp cho hoạt động của tổ chức đạt hiệu quả cao. Đồng thời, ngƣời lao động cũng kỳ vọng mình sẽ nhận đƣợc từ tổ chức sự quan tâm cũng nhƣ đãi ngộ xứng đáng với công sức đã bỏ ra, giúp họ tìm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 đƣợc niềm vui, động lực làm việc. Quá trình tạo động lực có thể đƣợc thể hiện theo mô hình sau: Nhu Nhu cầu Sự Các Hành cầu Giảm không căng động vi tìm đƣợc căng đƣợc thẳng cơ kiếm thỏa thẳng thỏa mãn mãn 1 Sơ đồ 1: Nhu cầu chƣa đƣợc thỏa mãn là cơ sở của hành vi.
-Nhu cầu không đƣợc thỏa mãn: là việc ngƣời lao động không đƣợc đáp ứng đầy đủ những nhu cầu về vật chất hay tinh thần. -Sự căng thẳng: là trạng thái tâm lý diễn ra trong từng cá nhân, xuất phát từ việc nhu cầu không đƣợc đáp ứng. -Các động cơ: sự căng thẳng sẽ dẫn tới kích thích các động cơ bên trong. -Hành vi tìm kiếm: hành vi này xuất hiện khi các động cơ tạo ra một cuộc tìm kiếm nhằm thỏa mãn mục tiêu cụ thể nào đó mà cá nhân tự đặt ra cho mình.
-Nhu cầu đƣợc thỏa mãn: là nhu cầu không đƣợc thỏa mãn trong giai đoạn trƣớc, bây giờ đƣợc đáp ứng đúng theo mong muốn của các nhân. -Giảm căng thẳng: Từ việc nhu cầu đƣợc thỏa mãn, trạng thái tâm lý của ngƣời lao động cũng sẽ giảm bớt căng thẳng trƣớc đó và cảm thấy thoải mái hơn. Ngƣời lao động hành động để thỏa mãn những nhu cầu và lợi ích của họ, còn nhà quản trị thì lại quan tâm đến việc đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức. Các nhu cầu của cá nhân cần phù hợp với mục tiêu của tổ chức thì 1 Nguồn: Sách Hành vi tổ chức-Nguyễn Hữu lam, trang 117.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 mục tiêu của tổ chức mới có thể thực hiện đƣợc.Vì vậy, nhà quản trị cần gắn liền hai vấn đề này với nhau khi ra các quyết định, giúp định hƣớng mục tiêu của tổ chức trên cơ sở thỏa mãn các nhu cầu cá nhân.2 Vai trò của tạo động lực cho ngƣời lao động. Sở hữu đƣợc một nguồn nhân lực dồi dào và sẵn sàng hoàn thành tốt từng công việc đƣợc giao luôn là điều kỳ vọng của chủ doanh nghiệp. Nhƣng trong mọi tổ chức, thuộc mọi lĩnh vực vẫn tồn tại không ít những cá nhân lao động với chất lƣợng thấp hơn năng lực thật sự của bản thân họ. Dù cố gắng thuyết phục và tạo ra mọi điều kiện tốt nhất để thúc đẩy năng suất làm việc của họ, nhiều nhà quản trị vẫn không thành công.
Khi đi làm ngƣời lao động mong muốn nhận đƣợc một công việc tốt, nhận đƣợc mức lƣơng tƣơng xứng cho mức độ hoàn thành việc việc của họ và đƣợc thƣởng mỗi khi họ hoàn thành tốt công việc. Tuy vậy tiền bạc, vật chất không phải là động cơ duy nhất khi họ đi làm. Ngoài những thứ đó ra họ còn cần có một công việc an toàn với bản thân, không buồn chán, có cơ hội để thể hiện năng lực của bản thân, ở đó ngƣời lao động đƣợc đối xử công bằng, đƣợc cảm thấy mình quan trọng, cần thiết. Việc xác nhận công trạng và vị thế của nhân viên mới là yếu tố kích thích thực sự có thể gia tăng thành quả làm việc.
Doanh nghiệp là một đơn vị kinh doanh họ luôn mong muốn việc làm ăn có lãi. Để có đƣợc điều này thì họ cần bán đƣợc nhiều sản phẩm. Muốn vậy họ phải sử dụng những kích thích tác động lên ngƣời lao động để họ làm việc với năng suất cao hơn, khai thác đƣợc hết khả năng của từng cá nhân. Bên cạnh đó, tạo động lực còn giúp xây dựng văn hóa doanh nghiệp, giữ hình ảnh , nâng cao uy tín và là một trong những điểm thu hút lao động giỏi cho doanh nghiệp.
Đối với ngƣời lao động, taọ động lực giúp cho họ có gắn bó với nhau hơn trong công việc và không ngừng phấn đấu để ngày càng hoàn thiện LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 bản thân hơn, phát huy đƣợc tính sang tạo cũng nhƣ khả năng còn tiềm ẩn. Sự phát triển của cá nhân cũng nhƣ tổ chức vô hình chung sẽ tạo nên động lực gián tiến gây dựng xã hội ngày càng phát triển hơn nữa.3 Các yếu tố ảnh hƣởng đến động lực lao động.1 Các yếu tố thuộc bản thân người lao động.1 Nhu cầu của người lao động. Ngƣời lao động làm việc trong một doanh nghiệp đều có những mối quan tâm và mong muốn riêng đƣợc thể hiện qua các mối quan hệ. Xét trên tổng thể, việc thỏa mãn các nhu cầu và mong muốn của ngƣời lao động sẽ tạo động lực và tinh thần lao động tốt và là yếu tố rất quan trọng để khuyến khích ngƣời lao động.
Mức độ thỏa mãn các mong muốn của ngƣời lao động đƣợc đánh giá bằng sự so sánh với những mong muốn cần đạt đƣợc khi thực hiện công việc với thực tế mà ngƣời lao động đạt đƣợc.2 Khả năng, năng lực của mỗi người. Theo phạm trù triết học, khả năng là cái hiện đang ở trong dạng tiềm năng, nhƣng sẽ biến thành hiện thực khi cần thiết và khi có các điều kiện thích hợp. Nói một cách khác, khả năng là cái ngƣời ta có thể làm tốt. Chúng bao gồm tất cả những điều mà ngƣời đó đã học đƣợc.
Đó là kết quả của quá trình học tập, đào tạo và cả những kinh nghiệm mà họ đã trải qua. Theo quan điểm của những nhà tâm lý học, năng lực là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trƣng của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao. Năng lực của con ngƣời không phải hoàn toàn đo tự nhiên mà có, phần lớn do giáo dục phát triển và bồi dƣỡng. Ngƣời làm công tác quản lý cần phải đánh giá đúng năng lực nhân viên để từ đó tránh đƣợc các vấn đề nhƣ nguồn nhân lực cạn kiệt, tinh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 thần sa sút, sắp xếp nhân sự không hợp lý dẫn đến năng suất thấp, chi phí cao, chất lƣợng sản phẩm kém.3 Đặc điểm tính cách cá nhân.
- Tính cách Tính cách là tính chất, đặc điểm tâm lý cá nhân quy định cách thức hành vi cá nhân phản ứng trong môi trƣờng xã hội và hoạt động tổ chức. Tính cách đƣợc biểu hiện trong hệ thống thái độ của cá nhân và trong các phẩm chất, ý chí của con ngƣời. Mỗi các nhân có một đăc điểm tâm lý, tính cách riêng biệt, các nhà quản lý cần nhận diện đƣợc tính cách của ngƣời lao động, từ đó có cơ sở để có cách ứng xử và sử dụng nhân lực tốt hơn.