Tài liệu tìm hiểu Hoạt động trải nghiệm và Hướng nghiệp GDPT 2018 - ĐHSP HN

Tìm hiểu chi tiết chương trình hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp GDPT năm 2018. Khám phá các nội dung và mục tiêu giáo dục quan trọng đã được triển khai.

Chuyên ngành

Giáo dục

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Tài liệu

2019

52
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Tóm tắt

I. Khám phá toàn diện Chương trình Hoạt động trải nghiệm Hướng nghiệp GDPT 2018 có gì mới

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 mang đến những đổi mới căn bản, toàn diện trong cách tiếp cận giáo dục, trong đó, Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp đóng vai trò trọng yếu. Đây không chỉ là một môn học mà là một hoạt động giáo dục bắt buộc xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12, nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng cần thiết để phát triển toàn diện. Sự ra đời của Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng, thoát khỏi khuôn khổ giáo dục truyền thống, tập trung vào việc tạo cơ hội cho học sinh được trực tiếp tham gia, tương tác và rút ra bài học từ thực tiễn. Điều này góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất và năng lực cốt lõi theo yêu cầu của xã hội hiện đại.

Trong bối cảnh giáo dục toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng tăng cường thực hành và ứng dụng, GDPT 2018 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học qua trải nghiệm. Hoạt động này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ bản thân mà còn kết nối các em với cộng đồng, tự nhiên và đặc biệt là định hướng nghề nghiệp trong tương lai. Sự tích hợp giữa trải nghiệm và hướng nghiệp tạo nên một chuỗi hoạt động liên tục, phù hợp với từng lứa tuổi và giai đoạn phát triển của học sinh, từ việc khám phá thế giới xung quanh ở bậc tiểu học đến việc tự đánh giá năng lực, sở trường để lựa chọn ngành nghề ở bậc trung học phổ thông.

Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp được xây dựng trên cơ sở các quan điểm hiện đại về giáo dục, chú trọng tính linh hoạt, sáng tạo và cá nhân hóa. Nó đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội để tạo ra môi trường học tập đa dạng, phong phú. Việc nắm vững những đặc điểm và mục tiêu của chương trình này là chìa khóa để triển khai hiệu quả, mang lại những giá trị thiết thực cho sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ Việt Nam.

1.1. Vị trí và vai trò cốt lõi của hoạt động trải nghiệm trong GDPT 2018

Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Hoạt động trải nghiệm (cấp tiểu học) và Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp (cấp trung học) được xác định là hoạt động giáo dục bắt buộc từ lớp 1 đến lớp 12. Vị trí này khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của hoạt động này trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục chung. Nó không phải là một môn học độc lập mà là một thành tố không thể thiếu, cùng với các môn học khác, góp phần hình thành và phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho học sinh. Vai trò của hoạt động trải nghiệm thể hiện rõ ở tính tích hợp, khi nó cung cấp môi trường thực tiễn để học sinh vận dụng kiến thức đã học, rèn luyện kỹ năng sống, phát triển kỹ năng xã hội và định hình nhân cách. Đây là kênh quan trọng để học sinh khám phá bản thân, tương tác với môi trường và cộng đồng, từ đó phát triển năng lực tự chủ, tự học, giải quyết vấn đề và sáng tạo. Theo Tài liệu tìm hiểu Chương trình Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp (2019) của Bộ GD&ĐT, hoạt động này nổi bật với tính chất giáo dục thực tiễn, định hướng hành động và tạo cơ hội để học sinh được “học đi đôi với hành”.

1.2. Mục tiêu giáo dục Phát triển phẩm chất và năng lực học sinh qua trải nghiệm

Mục tiêu chính của Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018 là góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và năng lực cốt lõi (năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo), cùng với các năng lực đặc thù như năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, và đặc biệt là năng lực định hướng nghề nghiệp học sinh. Thông qua các hoạt động trải nghiệm đa dạng, học sinh có cơ hội trực tiếp thể hiện bản thân, nhận diện và phát huy thế mạnh của mình, đồng thời khắc phục những hạn chế. Ví dụ, ở cấp tiểu học, nội dung tập trung vào khám phá bản thân, rèn luyện bản thân và phát triển quan hệ bạn bè. Ở cấp trung học phổ thông, trọng tâm chuyển sang hoạt động giáo dục hướng nghiệp, giúp học sinh đánh giá năng lực, sở trường, hứng thú liên quan đến nghề nghiệp, từ đó làm cơ sở để tự chọn ngành nghề phù hợp. Mục tiêu này không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn hướng đến việc trang bị cho học sinh khả năng vận dụng kiến thức vào cuộc sống, trở thành công dân có ích.

II. Vai trò cấp bậc Hoạt động trải nghiệm Hướng nghiệp theo từng giai đoạn GDPT 2018

Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018 được thiết kế một cách có hệ thống, phân chia nội dung và phương pháp phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và nhận thức của học sinh ở từng cấp học. Sự phân cấp này đảm bảo tính liên tục, kế thừa và phát triển, giúp học sinh từng bước hoàn thiện bản thân và định hình tương lai. Từ những hoạt động khám phá đơn giản ở bậc tiểu học đến những hoạt động chuyên sâu về hướng nghiệp ở bậc trung học phổ thông, chương trình luôn bám sát mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực, đặc biệt là năng lực định hướng nghề nghiệp học sinh. Việc hiểu rõ vai trò của hoạt động này ở mỗi giai đoạn giáo dục cơ bản và giáo dục định hướng nghề nghiệp là rất quan trọng để các nhà trường, giáo viên và phụ huynh có thể phối hợp, tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh tham gia và gặt hái thành công.

Ở mỗi cấp học, nội dung của Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp được điều chỉnh để phù hợp với lứa tuổi và mục tiêu giáo dục cụ thể. Điều này giúp đảm bảo rằng các hoạt động không quá khó hoặc quá dễ, mà vừa đủ thử thách để thúc đẩy sự phát triển của học sinh. Các hoạt động được thiết kế để khuyến khích sự tò mò, khám phá, rèn luyện kỹ năng và hình thành ý thức trách nhiệm. Sự linh hoạt trong cách thức tổ chức cũng là một điểm mạnh, cho phép giáo viên và nhà trường tùy chỉnh hoạt động để phù hợp với điều kiện thực tế và sở thích của học sinh, tạo nên những buổi học ý nghĩa và bổ ích.

Sự đồng bộ trong việc triển khai Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018 qua các cấp học là yếu tố then chốt để đảm bảo học sinh có một hành trình phát triển liền mạch, từ việc nhận biết bản thân đến việc chủ động lựa chọn con đường sự nghiệp. Điều này không chỉ giúp các em chuẩn bị tốt cho tương lai mà còn trang bị cho các em khả năng thích ứng linh hoạt trong một thế giới không ngừng thay đổi.

2.1. Hoạt động trải nghiệm tiểu học Khám phá bản thân và thế giới xung quanh

Ở cấp tiểu học, Chương trình Hoạt động trải nghiệm tập trung vào việc giúp học sinh khám phá bản thân, rèn luyện bản thân và phát triển quan hệ với bạn bè, thầy cô, người thân trong gia đình. Các hoạt động xã hội và tìm hiểu một số nghề nghiệp gần gũi cũng được tổ chức với nội dung và hình thức phù hợp với lứa tuổi. Ví dụ, các hoạt động khám phá bản thân có thể là nhận biết cảm xúc, sở thích; rèn luyện bản thân thông qua việc tự phục vụ, giữ vệ sinh; phát triển quan hệ qua các trò chơi tập thể, chia sẻ. Hoạt động trải nghiệm tiểu học chủ yếu được thực hiện thông qua các hình thức có tính khám phá như tham quan, cắm trại, thực địa, hoặc các hình thức có tính thể nghiệm, tương tác như trò chơi, diễn đàn. Mục tiêu là giúp các em hình thành những nhận thức ban đầu về thế giới xung quanh, phát triển tình yêu quê hương, đất nước và những phẩm chất tích cực đầu tiên.

2.2. Hoạt động trải nghiệm Hướng nghiệp THCS Mở rộng tầm nhìn và bước đầu định hướng

Tại cấp trung học cơ sở, nội dung của Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp được mở rộng hơn, tập trung vào các hoạt động xã hội, hoạt động hướng đến tự nhiên và đặc biệt là hoạt động hướng nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động hướng vào bản thân vẫn tiếp tục được triển khai để phát triển các phẩm chất và năng lực của học sinh. Các hoạt động xã hội có thể bao gồm tham gia các dự án cộng đồng, hoạt động tình nguyện; hoạt động hướng đến tự nhiên như tìm hiểu môi trường, bảo vệ thiên nhiên. Đối với hướng nghiệp THCS, học sinh bắt đầu được tiếp cận với các khái niệm về nghề nghiệp, tìm hiểu một số ngành nghề cơ bản, và có thể tham gia các buổi giao lưu với người lao động, doanh nhân. Giai đoạn này giúp học sinh hình thành cái nhìn tổng quát về thế giới nghề nghiệp, từ đó bước đầu có ý thức về sở thích, năng lực của bản thân liên quan đến công việc trong tương lai, chuẩn bị cho giai đoạn định hướng chuyên sâu hơn ở THPT.

2.3. Hoạt động trải nghiệm Hướng nghiệp THPT Phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp chuyên sâu

Ở cấp trung học phổ thông, Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp tập trung mạnh mẽ vào mục tiêu phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp học sinh. Ngoài các hoạt động hướng đến cá nhân, xã hội, tự nhiên được tiếp tục triển khai, trọng tâm được đặt vào việc giúp học sinh tự đánh giá về năng lực, sở trường, hứng thú liên quan đến nghề nghiệp. Thông qua các buổi tư vấn chuyên sâu, tham quan thực tế các trường đại học, cao đẳng, các doanh nghiệp, học sinh được tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế, hiểu rõ hơn về yêu cầu của từng ngành nghề. Các hoạt động như "Ngày hội hướng nghiệp", "Sàn giao dịch việc làm ảo" hoặc "Tổ chức các dự án khởi nghiệp nhỏ" giúp các em có cái nhìn sâu sắc và cụ thể về lựa chọn tương lai. Giai đoạn này là bước đệm quan trọng để học sinh đưa ra quyết định sáng suốt về con đường học tập và sự nghiệp sau khi tốt nghiệp THPT, đảm bảo sự phù hợp giữa năng lực cá nhân và nhu cầu xã hội.

III. Phương pháp tổ chức Bí quyết triển khai Hoạt động trải nghiệm Hướng nghiệp hiệu quả

Để Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018 đạt được hiệu quả cao nhất, việc lựa chọn và áp dụng các phương pháp cùng hình thức tổ chức linh hoạt là yếu tố then chốt. Hoạt động này không thể diễn ra trong khuôn khổ một chiều, truyền thụ kiến thức mà phải dựa trên nguyên tắc học sinh là chủ thể của quá trình trải nghiệm, được khuyến khích tham gia tích cực, chủ động khám phá và kiến tạo tri thức. Các phương pháp giáo dục và hình thức tổ chức cần được vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp với mục tiêu, nội dung giáo dục, đối tượng học sinh và điều kiện cụ thể của từng địa phương, từng nhà trường.

Nguyên tắc cơ bản là tạo môi trường an toàn, thân thiện để học sinh có thể tự do thử nghiệm, mắc lỗi và rút kinh nghiệm. Giáo viên đóng vai trò là người dẫn dắt, hỗ trợ và động viên, thay vì là người truyền đạt duy nhất. Sự kết hợp đa dạng các phương pháp sẽ giúp kích thích hứng thú của học sinh, phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Đồng thời, việc đa dạng hóa hình thức tổ chức cũng giúp chương trình trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh và cộng đồng.

Phương pháp tổ chức trải nghiệm không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên mà còn rèn luyện các kỹ năng mềm quan trọng như làm việc nhóm, giao tiếp, lãnh đạo và thích ứng. Việc áp dụng linh hoạt các phương pháp này là bí quyết để biến Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp thành một hành trình học tập đầy ý nghĩa và hiệu quả, góp phần nuôi dưỡng những công dân toàn diện trong tương lai. Nắm vững các phương pháp này giúp giáo viên tự tin hơn trong việc thiết kế và thực hiện các hoạt động, mang lại giá trị cao cho học sinh.

3.1. Vận dụng linh hoạt các phương pháp giáo dục hiện đại

Việc triển khai Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp đòi hỏi sự vận dụng linh hoạt các phương pháp giáo dục hiện đại. Các phương pháp này cần khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia vào quá trình trải nghiệm, tạo cơ hội để các em khám phá thế giới tự nhiên và xã hội, tìm hiểu bản thân và định hướng nghề nghiệp. Các phương pháp thường được phối hợp vận dụng bao gồm phương pháp nêu gương, giáo dục bằng tập thể, thuyết phục, tranh luận, luyện tập, khích lệ động viên, và phương pháp tạo sản phẩm. Ví dụ, phương pháp nêu gương giúp học sinh học hỏi từ những tấm gương tốt; phương pháp luyện tập giúp rèn giũa kỹ năng thông qua thực hành liên tục. Theo tài liệu của Bộ GD&ĐT (2019), các phương pháp này cần được áp dụng nhằm “giúp học sinh suy nghĩ, phân tích, khái quát hóa những gì trải nghiệm để kiến tạo kinh nghiệm, kiến thức và kĩ năng mới”. Mục tiêu là hình thành kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định dựa trên tri thức và ý tưởng mới thu được từ trải nghiệm.

3.2. Đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm

Để tăng cường hiệu quả cho Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018, việc đa dạng hóa các hình thức tổ chức là rất cần thiết. Chương trình khuyến nghị các nhóm hình thức tổ chức chính: Hình thức có tính khám phá, hình thức có tính thể nghiệm – tương tác, hình thức có tính nghiên cứu và hình thức có tính cống hiến. Các hình thức có tính khám phá như tham quan, cắm trại, thực địa, du lịch qua màn ảnh nhỏ giúp học sinh tìm hiểu, phát hiện vấn đề từ môi trường xung quanh. Hình thức thể nghiệm – tương tác bao gồm trò chơi, diễn đàn, giao lưu, đóng vai, kể chuyện, tạo cơ hội cho học sinh thể hiện bản thân, tương tác với bạn bè và cộng đồng. Hình thức nghiên cứu như dự án, điều tra, khảo sát giúp học sinh phát triển năng lực tư duy khoa học. Cuối cùng, hình thức cống hiến như lao động công ích, hoạt động tình nguyện, chiến dịch giúp học sinh phát triển ý thức trách nhiệm xã hội. Mỗi hình thức đều có ưu điểm riêng và cần được lựa chọn phù hợp với nội dung và mục tiêu cụ thể của từng hoạt động.

IV. Đánh giá và phát triển Nâng tầm chất lượng Hoạt động trải nghiệm Hướng nghiệp theo GDPT 2018

Việc đánh giá kết quả là một phần không thể thiếu trong quá trình triển khai Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018. Đánh giá không chỉ nhằm mục đích xếp loại học sinh mà quan trọng hơn là để cung cấp thông tin phản hồi, giúp giáo viên và nhà trường điều chỉnh, cải thiện chất lượng hoạt động. Mục tiêu của việc đánh giá là nhận diện mức độ đạt được các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh thông qua các hoạt động trải nghiệm. Đồng thời, đánh giá cũng giúp học sinh tự nhận thức về sự tiến bộ của bản thân, từ đó có động lực để tiếp tục phát triển.

Quá trình đánh giá cần được thực hiện một cách toàn diện, khách quan và công bằng, sử dụng đa dạng các công cụ và phương pháp. Nó không chỉ tập trung vào kết quả cuối cùng mà còn chú trọng đến quá trình tham gia và những nỗ lực của học sinh. Sự phối hợp giữa giáo viên, học sinh và thậm chí cả phụ huynh trong việc đánh giá sẽ tạo ra một bức tranh đầy đủ và chân thực về hiệu quả của chương trình. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp, nơi mà sự phát triển về thái độ, kỹ năng và phẩm chất thường khó đo lường bằng các bài kiểm tra truyền thống.

Liên tục rà soát, đánh giá và cải tiến chương trình là con đường để nâng tầm chất lượng Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018. Từ những kết quả đánh giá, các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và những người biên soạn chương trình có thể đưa ra những điều chỉnh kịp thời, đảm bảo chương trình luôn phù hợp với xu thế phát triển của xã hội và đáp ứng tốt nhất nhu cầu học tập của học sinh. Sự phát triển này sẽ góp phần xây dựng một nền giáo dục hiện đại, năng động và hiệu quả.

4.1. Nguyên tắc và phương pháp đánh giá Hoạt động trải nghiệm

Đánh giá Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018 được thực hiện theo nguyên tắc phát huy sự tham gia của học sinh vào quá trình tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau. Nó cần được tiến hành một cách toàn diện, kết hợp định tính và định lượng, thông qua nhiều phương pháp và công cụ khác nhau. Các phương pháp đánh giá có thể bao gồm quan sát quá trình học sinh tham gia hoạt động, phỏng vấn, thu thập sản phẩm hoạt động, nhật ký trải nghiệm, và các bài thu hoạch. Nội dung đánh giá tập trung vào việc học sinh đạt được các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực cụ thể của chương trình. Chẳng hạn, đánh giá khả năng hợp tác khi làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề trong một tình huống giả định, hoặc thái độ tích cực khi tham gia các hoạt động xã hội. Kết quả đánh giá được ghi nhận bằng nhận xét và có thể được xếp loại theo các mức độ khác nhau, nhằm cung cấp thông tin phản hồi hữu ích cho học sinh và giáo viên.

4.2. Vai trò của đánh giá trong nâng cao chất lượng chương trình

Đánh giá không chỉ là bước cuối cùng của quá trình giáo dục mà còn là công cụ quan trọng để nâng cao chất lượng Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018. Kết quả đánh giá cung cấp cái nhìn sâu sắc về những gì học sinh đã học được, những kỹ năng đã hình thành và những phẩm chất đã được bồi đắp. Từ đó, giáo viên có thể nhận diện điểm mạnh và điểm yếu của từng học sinh, điều chỉnh phương pháp giảng dạy và thiết kế hoạt động phù hợp hơn. Đối với nhà trường và các nhà quản lý giáo dục, dữ liệu từ việc đánh giá giúp họ xem xét tính hiệu quả của chương trình tổng thể, từ đó đưa ra các quyết định về cải tiến nội dung, hình thức tổ chức, và nguồn lực đầu tư. Theo Nghị quyết số 29–NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (2013), việc đánh giá đúng đắn sẽ giúp chương trình giáo dục liên tục được đổi mới và hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội và hội nhập quốc tế. Đánh giá là chu trình khép kín, đảm bảo sự phát triển bền vững của chương trình.

V. Hướng dẫn thực hành Tổ chức hiệu quả các loại hình Hoạt động trải nghiệm Hướng nghiệp

Để triển khai thành công Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018, việc nắm vững và thực hành tổ chức các loại hình hoạt động khác nhau là yếu tố cốt lõi. Tài liệu hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phân loại rõ ràng các nhóm hình thức hoạt động, từ sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp đến các hoạt động định kỳ như đi tham quan, và các hoạt động câu lạc bộ. Mỗi loại hình có những đặc điểm và yêu cầu riêng, đòi hỏi giáo viên và nhà trường phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung, phương pháp và cơ sở vật chất. Việc tổ chức các hoạt động này một cách hiệu quả không chỉ giúp học sinh đạt được các mục tiêu giáo dục mà còn tạo hứng thú, động lực cho các em tham gia tích cực.

Sự linh hoạt trong việc kết hợp các loại hình hoạt động sẽ mang lại một bức tranh giáo dục đa dạng và phong phú. Thay vì chỉ giới hạn trong một vài hình thức cố định, việc tận dụng tối đa các cơ hội trải nghiệm sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện các khía cạnh về kiến thức, kỹ năng và thái độ. Ví dụ, một buổi sinh hoạt lớp có thể được lồng ghép với một hoạt động định hướng nghề nghiệp nhỏ, hoặc một chuyến tham quan thực địa có thể được kết nối với một dự án nghiên cứu cụ thể. Điều này không chỉ làm cho các hoạt động trở nên hấp dẫn hơn mà còn tăng cường tính ứng dụng và ý nghĩa thực tiễn của chúng.

Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp được thiết kế để giáo viên có thể sáng tạo trong việc tổ chức, biến mỗi buổi học thành một cơ hội quý báu cho học sinh được học hỏi, khám phá và phát triển. Việc tuân thủ các hướng dẫn nhưng vẫn giữ được sự linh hoạt sẽ là chìa khóa để tạo nên những trải nghiệm đáng nhớ và có giá trị cho học sinh, góp phần vào thành công chung của GDPT 2018.

5.1. Tổ chức sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt lớp Cơ hội rèn luyện phẩm chất

Sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt lớp là hai loại hình hoạt động thường xuyên trong nhà trường, đóng vai trò quan trọng trong Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018. Sinh hoạt dưới cờ được tổ chức định kỳ vào sáng thứ Hai hằng tuần, không chỉ là nơi tổng kết, đánh giá hoạt động mà còn là cơ hội giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống thông qua các chủ đề về truyền thống, đạo đức công dân. Sinh hoạt lớp được tổ chức vào cuối mỗi tuần, là dịp để học sinh tự đánh giá, nhận xét lẫn nhau, đồng thời thảo luận về các vấn đề liên quan đến học tập, rèn luyện và sinh hoạt. Thông qua các buổi sinh hoạt này, học sinh được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác, tự quản, phát triển ý thức trách nhiệm và hình thành những phẩm chất tốt đẹp. Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò là người định hướng, tổ chức để học sinh chủ động tham gia, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục của các hoạt động này.

5.2. Hoạt động định kỳ và câu lạc bộ Mở rộng trải nghiệm và phát triển sở thích

Bên cạnh các hoạt động thường xuyên, Chương trình Hoạt động trải nghiệm, Hướng nghiệp GDPT 2018 còn khuyến khích tổ chức các hoạt động định kỳ như đi tham quan, cắm trại, tổ chức các sự kiện lớn theo chủ đề. Các hoạt động này mang tính chất trải nghiệm thực tế cao, giúp học sinh mở rộng tầm nhìn, hiểu biết về thế giới tự nhiên, xã hội và văn hóa. Ví dụ, chuyến tham quan viện bảo tàng, khu di tích lịch sử giúp học sinh tìm hiểu về lịch sử, văn hóa; chuyến đi thực địa nông trại giúp học sinh khám phá công việc nông nghiệp. Song song đó, việc thành lập và duy trì các câu lạc bộ (CLB) sở thích (CLB khoa học, nghệ thuật, thể thao, CLB tiếng Anh, CLB hướng nghiệp) là hình thức hiệu quả để học sinh được phát triển năng khiếu, sở trường và định hình năng lực định hướng nghề nghiệp học sinh. CLB tạo môi trường học tập tự nguyện, hứng thú, nơi học sinh có thể giao lưu, học hỏi, và phát huy tối đa tiềm năng của bản thân trong các lĩnh vực cụ thể. Đây là những kênh quan trọng để cá nhân hóa quá trình học tập và trải nghiệm.

19/04/2026

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI TÀI LIỆU TÌM HIỂU CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP (Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018) HÀ NỘI, 2019 0 Người biên soạn: 1.TS Đinh Thị Kim Thoa, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQG Hà Nội (Chủ biên chương trình Hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp) 2. TS Nguyễn Thị Bích Liên, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQG Hà Nội 3.S Vũ Phương Liên, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQG Hà Nội 4.S Lại Thị Yến Ngọc, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQG Hà Nội 5.S Trần Thị Quỳnh Trang, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQG Hà Nội 1 MỤC LỤC PHẦN 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP. ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH.

MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH. YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC. NỘI DUNG GIÁO DỤC. PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC.

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC. THIẾT BỊ DẠY HỌC. 32 PHẦN 2: HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC CÁC LOẠI HÌNH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM. SINH HOẠT DƯỚI CỜ.

SINH HOẠT LỚP. HOẠT ĐỘNG ĐỊNH KÌ - ĐI THĂM QUAN. HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM THƯỜNG XUYÊN. HOẠT ĐỘNG CÂU LẠC BỘ.

45 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 48 2 PHẦN 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VÀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP I. VỊ TRÍ, VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG 1. Vị trí và tên gọi trong chương trình GDPT Hoạt động giáo dục trong nhà trường trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 có tên gọi Hoạt động trải nghiệm đối với cấp tiểu học và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp đối với cấp trung học.

Đây là hoạt động bắt buộc được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12 và cùng với các môn học hoạt động góp phần đạt được mục tiêu chung của chương trình giáo dục. Vai trò và tính chất nổi bật của hoạt động giáo dục trong giai đoạn giáo dục cơ bản và giáo dục định hướng nghề nghiệp 2. Giai đoạn giáo dục cơ bản Ở cấp tiểu học, nội dung Hoạt động trải nghiệm tập trung vào các hoạt động khám phá bản thân, hoạt động rèn luyện bản thân, hoạt động phát triển quan hệ với bạn bè, thầy cô và người thân trong gia đình. Các hoạt động xã hội và tìm hiểu một số nghề nghiệp gần gũi với học sinh cũng được tổ chức thực hiện với nội dung, hình thức phù hợp với lứa tuổi.

Ở cấp trung học cơ sở, nội dung Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tập trung hơn vào các hoạt động xã hội, hoạt động hướng đến tự nhiên và hoạt động hướng nghiệp; đồng thời hoạt động hướng vào bản thân vẫn được tiếp tục triển khai để phát triển các phẩm chất và năng lực của học sinh. Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp Ngoài các hoạt động hướng đến cá nhân, xã hội, tự nhiên, nội dung Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở cấp trung học phổ thông tập trung hơn vào hoạt động giáo dục hướng nghiệp nhằm phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp. Thông qua các hoạt động hướng nghiệp, học sinh được đánh giá và tự đánh giá về năng lực, sở trường, hứng thú liên quan đến nghề nghiệp, làm cơ sở 3 để tự chọn cho mình ngành nghề phù hợp và rèn luyện phẩm chất và năng lực để thích ứng với nghề nghiệp tương lai. Đặc điểm của hoạt động Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện.

Hoạt động tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi. Thông qua hoạt động này, những kinh nghiệm đã trải qua chuyển hoá thành tri thức mới, hiểu biết mới, kĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng thích ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp tương lai. Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và các năng lực đặc thù cho học sinh; nội dung hoạt động được xây dựng dựa trên các mối quan hệ của cá nhân học sinh với bản thân, với xã hội, với tự nhiên và với nghề nghiệp. Quan hệ với môn học khác Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp sử dụng kiến thức, kĩ năng của các môn học và lĩnh vực giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội, tham gia hoạt động hướng nghiệp và hoạt động phục vụ cộng đồng.

Tuy nhiên hoạt động này được thiết kế theo chức năng, nhiệm vụ của chính mình, đáp ứng mục tiêu của hoạt động đề ra và cùng với các môn học, góp phần đạt mục tiêu chung của chương trình tổng thể. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH Chương trình Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp quán triệt quan điểm, mục tiêu, yêu cầu cần đạt, kế hoạch giáo dục, nội 4 dung giáo dục, phương pháp giáo dục, đánh giá kết quả giáo dục, điều kiện thực hiện và phát triển chương trình giáo dục phổ thông nêu tại Chương trình tổng thể, đồng thời nhấn mạnh các quan điểm sau: 1. Chương trình dựa trên lí thuyết hoạt động, lí thuyết trải nghiệm và thực tiễn Việt Nam Chương trình được xây dựng dựa trên các lý thuyết cơ bản trong khoa học giáo dục: Lí thuyết hoạt động, lí thuyết học trải nghiệm làm cơ sở để thiết kế các phạm vi, chủ đề và phương thức hoạt động cũng như đánh giá kết quả hoạt động… Làm thế nào để phát triển hài hoà, toàn diện và tác động được đến sự toàn vẹn nhân cách học sinh, chương trình phải dựa trên các lí thuyết về nhân cách, tâm lí học nhân văn, tâm lí học cấu trúc… Ngoài ra, chương trình dựa trên kinh nghiệm quốc tế trong phát triển chương trình; giá trị văn hoá dân tộc và thời đại; đặc biệt kế thừa các ưu điểm của chương trình hoạt động giáo dục trước đây. Chương trình đảm bảo tính chỉnh thể và nhất quán Chương trình bảo đảm tính chỉnh thể, sự nhất quán và phát triển liên tục qua các lớp, các cấp học.

Chương trình được thiết kế theo hướng vừa đồng tâm, vừa tuyến tính, xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12 với các mạch nội dung hoạt động thống nhất: Hoạt động hướng vào bản thân, Hoạt động hướng đến xã hội, Hoạt động hướng đến tự nhiên và Hoạt động hướng nghiệp. Bên cạnh đó, chương trình của các lớp sau mang tính kế thừa của các lớp trước, cấp học trước, đồng thời cập nhật chủ đề mới có tính thời sự phù hợp với từng độ tuổi, góp phần tạo nên tính chỉnh thể của chương trình. Chương trình bảo đảm tính mở, linh hoạt Chương trình chỉ đưa ra những định hướng về nội dung và các yêu cầu cần đạt về năng lực và phẩm chất thông qua việc thực hiện từng mạch nội dung hoạt động. Các cơ sở giáo dục và giáo viên hoàn toàn có thể chủ động xây dựng nội dung chi tiết, kế hoạch hoạt động, phương thức, không gian, thời gian hoạt động phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của nhà trường, của đội ngũ, của học sinh trên nguyên tắc bảo đảm mục tiêu giáo dục và các yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực đối với mỗi lớp học, cấp học.

Chương trình nhà trường, chương trình địa 5 phương liên quan đều có thể tích hợp, lồng ghép trong Hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH 1. Căn cứ xác định mục tiêu chương trình Mục tiêu của chương trình Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp được xác định dựa trên mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông tổng thể; dựa trên chức năng, nhiệm vụ của hoạt động giáo dục trong nhà trường; dựa trên nhu cầu thực tiễn về phát triển toàn diện nhân cách học sinh đáp ứng với yêu cầu của giai đoạn phát triển mới của đất nước cũng như hội nhập thế giới. Mục tiêu cụ thể của chương trình Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp hình thành, phát triển ở học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; đồng thời góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung quy định trong Chương trình tổng thể.

Ở tiểu học, Hoạt động trải nghiệm hình thành cho học sinh thói quen tích cực trong cuộc sống hằng ngày, chăm chỉ lao động; thực hiện trách nhiệm của người học sinh ở nhà, ở trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hoá; có ý thức hợp tác nhóm và hình thành được năng lực giải quyết vấn đề. Ở trung học cơ sở, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp giúp học sinh củng cố thói quen tích cực, nền nếp trong học tập và sinh hoạt, hành vi giao tiếp ứng xử có văn hoá và tập trung hơn vào phát triển trách nhiệm cá nhân: trách nhiệm với bản thân, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng; hình thành các giá trị của cá nhân theo chuẩn mực chung của xã hội; hình thành và phát triển năng lực giải quyết vấn đề trong cuộc sống; biết tổ chức công việc một cách khoa học; có hứng thú, hiểu biết về một số lĩnh vực nghề nghiệp, có ý thức rèn luyện những phẩm chất cần thiết của người lao động và lập được kế hoạch học tập, rèn luyện phù hợp với định hướng nghề nghiệp khi kết thúc giai đoạn giáo dục cơ bản. 6 Ở trung học phổ thông, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp giúp học sinh phát triển các phẩm chất, năng lực đã được hình thành ở cấp tiểu học và cấp trung học cơ sở.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ