Chuyên Đề Tốt Nghiệp: Tái Cấu Trúc Vốn Tại Công Ty TNHH Phương Hạnh

Chuyên đề tốt nghiệp phân tích tái cấu trúc vốn tại Công ty TNHH Phương Hạnh, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp tối ưu hóa nguồn lực tài chính.

• Tác giả: Thúy Nguyễn Phương Thúy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Cao Thị Ý Nhi
• Đề tài: Tái cấu trúc vốn tại công ty TNHH Phương Hạnh
• Loại tài liệu: chuyên đề tốt nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÁI CẤU TRÚC VỐN DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan về cấu trúc vốn
• 1.1.1. Các khái niệm về cấu trúc vốn của doanh nghiệp
• 1.1.2. Cấu trúc vốn tối ưu
• 1.1.3. Rủi ro tài chính và đòn bẩy tài chính
• 1.1.4. Lá chắn thuế
• 1.2. Các nhân tố ảnh hưởng tới cấu trúc vốn của doanh nghiệp
• 1.3. Mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 1.3.1. Cấu trúc vốn không liên quan đến giá trị doanh nghiệp
• 1.3.2. Cấu trúc vốn có tác động tích cực đến giá trị doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH PHƯƠNG HẠNH
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CHO CÔNG TY TNHH PHƯƠNG HẠNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Giới thiệu và tính cấp thiết của đề tài

Tái cấu trúc vốn tại công ty TNHH Phương Hạnh là một chuyên đề tốt nghiệp chi tiết, tập trung vào việc phân tích và đề xuất giải pháp tái cấu trúc tài chính cho công ty. Bối cảnh nghiên cứu được đặt trong tình hình chung của thị trường doanh nghiệp Việt Nam, nơi nhiều công ty đang đối mặt với nguy cơ giải thể hoặc phá sản. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2019, có đến 74.347 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 17,3% so với năm 2018. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bao gồm khả năng tài chính suy yếu, năng lực quản lý kém, và sự cạnh tranh khốc liệt. Công ty TNHH Phương Hạnh, một doanh nghiệp xây dựng quy mô nhỏ tại Thanh Hóa, cũng không ngoại lệ. Đề tài này nhằm mục đích giúp công ty duy trì hoạt động kinh doanh hiệu quả và mở rộng quy mô trong bối cảnh thị trường đầy thách thức.

1.1. Bối cảnh thị trường và thách thức

Thị trường doanh nghiệp Việt Nam đang trải qua giai đoạn khó khăn với số lượng doanh nghiệp giải thể tăng mạnh. Ngành xây dựng, một trong những ngành chủ lực của nền kinh tế, cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Năm 2019, có 7,6 nghìn doanh nghiệp xây dựng giải thể, phản ánh sự cạnh tranh gay gắt và khó khăn trong việc huy động vốn. Công ty TNHH Phương Hạnh, hoạt động từ năm 2004, đang đối mặt với thách thức lớn khi phải cạnh tranh với các tập đoàn lớn và thu hút vốn đầu tư FDI. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cấu trúc vốn để duy trì sự ổn định tài chính và tăng trưởng bền vững.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Mục tiêu chính của chuyên đề là phân tích thực trạng tài chính của Công ty TNHH Phương Hạnh và đề xuất các giải pháp tái cấu trúc vốn hiệu quả. Nghiên cứu tập trung vào ba chương chính: lý luận chung về tái cấu trúc vốn, thực trạng tài chính của công ty, và các giải pháp tái cấu trúc. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các số liệu tài chính thu thập từ bộ phận Tài chính — Kế toán của công ty, cùng với các nguồn thông tin chính thống khác. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp công ty cải thiện cấu trúc vốn, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

II. Lý luận chung về tái cấu trúc vốn

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản về cấu trúc vốn và các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tái cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Cấu trúc vốn được định nghĩa là tỷ lệ giữa vốn vay và vốn chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp. Một cấu trúc vốn tối ưu là khi doanh nghiệp đạt được chi phí vốn thấp nhất và giá trị cổ phiếu cao nhất. Các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn bao gồm đòn bẩy tài chính, hiệu quả hoạt động kinh doanh, mức độ tăng trưởng, và tài sản cố định hữu hình. Ngoài ra, lá chắn thuế từ việc sử dụng nợ cũng là một yếu tố quan trọng giúp giảm chi phí thuế và tăng giá trị doanh nghiệp.

2.1. Khái niệm và vai trò của cấu trúc vốn

Cấu trúc vốn là một quyết định quan trọng đối với mọi doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tài trợ và hiệu quả kinh doanh. Một cấu trúc vốn phù hợp giúp doanh nghiệp tối đa hóa giá trị và giảm thiểu rủi ro tài chính. Các nguồn vốn chính bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn vay, với tỷ lệ phù hợp tùy thuộc vào đặc điểm và mục tiêu của doanh nghiệp. Cấu trúc vốn tối ưu là khi doanh nghiệp đạt được sự cân bằng giữa chi phí vốn và lợi ích từ việc sử dụng nợ, đồng thời tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn của doanh nghiệp, bao gồm đòn bẩy tài chính, hiệu quả hoạt động kinh doanh, và mức độ tăng trưởng. Đòn bẩy tài chính đo lường mức độ sử dụng nợ trong tổng tài sản, trong khi hiệu quả hoạt động kinh doanh phản ánh khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Mức độ tăng trưởng cũng là yếu tố quan trọng, vì các doanh nghiệp đang tăng trưởng thường cần nhiều vốn hơn để đầu tư vào tài sản và mở rộng quy mô. Ngoài ra, tài sản cố định hữu hình và lá chắn thuế từ việc sử dụng nợ cũng là những yếu tố cần được xem xét khi quyết định cấu trúc vốn.

III. Thực trạng tài chính tại công ty TNHH Phương Hạnh

Chương này phân tích thực trạng tài chính của Công ty TNHH Phương Hạnh thông qua các chỉ tiêu tài chính chính như hiệu quả sử dụng tài sản, hiệu quả sử dụng nguồn vốn, và khả năng thanh toán. Các số liệu được thu thập từ bộ phận Tài chính — Kế toán của công ty, phản ánh tình hình tài chính trong những năm gần đây. Kết quả phân tích cho thấy công ty đang đối mặt với một số vấn đề như tỷ lệ nợ cao, hiệu quả sử dụng vốn thấp, và khả năng thanh toán yếu. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cấu trúc vốn để cải thiện tình hình tài chính và đảm bảo sự phát triển bền vững của công ty.

3.1. Hiệu quả sử dụng tài sản và nguồn vốn

Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản và nguồn vốn của Công ty TNHH Phương Hạnh cho thấy công ty đang gặp khó khăn trong việc tối ưu hóa các nguồn lực. Hiệu quả sử dụng tài sản được đo lường thông qua các chỉ tiêu như tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE). Kết quả cho thấy các chỉ tiêu này đều ở mức thấp, phản ánh hiệu quả kinh doanh kém. Hiệu quả sử dụng nguồn vốn cũng không khả quan, với tỷ lệ nợ cao và khả năng sinh lời thấp. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cấu trúc vốn để cải thiện hiệu quả sử dụng tài sản và nguồn vốn.

3.2. Khả năng thanh toán và tình hình biến động vốn

Khả năng thanh toán của Công ty TNHH Phương Hạnh được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như tỷ lệ thanh toán ngắn hạn và tỷ lệ thanh toán nhanh. Kết quả phân tích cho thấy công ty đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng các nghĩa vụ nợ ngắn hạn, với tỷ lệ thanh toán thấp hơn mức an toàn. Tình hình biến động vốn cũng được phân tích thông qua các chỉ tiêu như tốc độ tăng trưởng tài sản và tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu. Kết quả cho thấy công ty đang có xu hướng tăng nợ và giảm vốn chủ sở hữu, điều này làm tăng rủi ro tài chính và đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cấu trúc vốn.

IV. Giải pháp tái cấu trúc tài chính cho công ty TNHH Phương Hạnh

Chương này đề xuất các giải pháp tái cấu trúc tài chính cho Công ty TNHH Phương Hạnh dựa trên kết quả phân tích thực trạng tài chính. Các giải pháp bao gồm việc tối ưu hóa cấu trúc vốn, giảm tỷ lệ nợ, và cải thiện hiệu quả sử dụng tài sản. Một trong những giải pháp chính là tăng cường vốn chủ sở hữu thông qua việc phát hành cổ phiếu hoặc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược. Ngoài ra, công ty cần cải thiện hiệu quả kinh doanh thông qua việc tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất lao động. Các giải pháp này nhằm mục đích giúp công ty duy trì sự ổn định tài chính và tăng trưởng bền vững trong bối cảnh thị trường đầy thách thức.

4.1. Tối ưu hóa cấu trúc vốn

Giải pháp đầu tiên là tối ưu hóa cấu trúc vốn của Công ty TNHH Phương Hạnh thông qua việc điều chỉnh tỷ lệ giữa vốn vay và vốn chủ sở hữu. Công ty cần giảm tỷ lệ nợ và tăng cường vốn chủ sở hữu để giảm rủi ro tài chính và cải thiện khả năng thanh toán. Một trong những cách thức hiệu quả là phát hành cổ phiếu hoặc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược. Điều này không chỉ giúp công ty huy động thêm vốn mà còn tăng cường uy tín và khả năng tiếp cận các nguồn tài chính khác.

4.2. Cải thiện hiệu quả kinh doanh

Cải thiện hiệu quả kinh doanh là một giải pháp quan trọng giúp Công ty TNHH Phương Hạnh tăng cường khả năng sinh lời và ổn định tài chính. Công ty cần tập trung vào việc tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng suất lao động, và cải thiện chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, công ty cần đẩy mạnh hoạt động marketing và mở rộng thị trường để tăng doanh thu và cải thiện lợi nhuận. Các giải pháp này không chỉ giúp công ty cải thiện hiệu quả kinh doanh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái cấu trúc vốn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tính đến tháng 10 năm 2019, cả nước có 74.347 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (tăng 17,3% so với cùng kỳ năm 2018), trong đó 13.486 doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục giải thể và 34.335 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn. Riêng ngành xây dựng ghi nhận 7,6 nghìn doanh nghiệp giải thể trong kỳ báo cáo. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán và phá sản bắt nguồn từ sự suy giảm năng lực tài chính, tỷ lệ đòn bẩy nợ quá cao và hiệu quả vận hành thấp (tình trạng doanh nghiệp "sống thực vật" theo mô hình của Caballero).

Tại địa bàn tỉnh Thanh Hóa, sự phát triển của các dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn (như Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, các dự án đô thị và du lịch của Tập đoàn Vingroup tại TP Thanh Hóa và Hoằng Hóa) đã thu hút vốn đầu tư FDI cùng các tập đoàn xây dựng lớn. Trong tổng số hơn 24.000 doanh nghiệp tại tỉnh Thanh Hóa, các doanh nghiệp xây dựng chiếm tới 38%, tạo nên áp lực cạnh tranh gay gắt đối với các nhà thầu địa phương quy mô nhỏ.

Công ty TNHH Phương Hạnh là doanh nghiệp xây dựng quy mô nhỏ hoạt động từ năm 2004 tại Thanh Hóa. Đứng trước bối cảnh cạnh tranh và yêu cầu mở rộng sản xuất kinh doanh, đề tài "Tái cấu trúc vốn tại công ty TNHH Phương Hạnh" được tác giả Nguyễn Phương Thúy thực hiện (dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Cao Thị Ý Nhi) nhằm giải quyết hai nhiệm vụ nghiên cứu trọng tâm:

1. Đánh giá và duy trì hoạt động kinh doanh hiệu quả, bảo đảm an toàn và ổn định năng lực tài chính hiện có của doanh nghiệp.
2. Nắm bắt xu hướng phát triển của ngành xây dựng trên địa bàn, đề xuất giải pháp tái cơ cấu nguồn vốn để mở rộng quy mô hoạt động.

• Đối tượng nghiên cứu: Cấu trúc vốn và hoạt động tái cấu trúc vốn của doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Phương Hạnh (tỉnh Thanh Hóa).
• Phạm vi thời gian: Số liệu tài chính thu thập và phân tích trong giai đoạn 2016 – 2018, cùng các định hướng điều chỉnh vốn năm 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chuyên đề hệ thống hóa các khái niệm nền tảng về cấu trúc vốn, cấu trúc vốn tối ưu, đòn bẩy tài chính ($DFL$), rủi ro tài chính và tác động của lá chắn thuế ($Tax\ Shield = T_c \cdot D$). Các trường phái lý thuyết tài chính kinh điển được sử dụng làm cơ sở đối chiếu gồm:

• Lý thuyết Modigliani & Miller (M&M 1958, 1963): Mệnh đề M&M trong thị trường hoàn hảo không thuế khẳng định giá trị doanh nghiệp độc lập với cấu trúc vốn; mệnh đề M&M (1963) có thuế thu nhập doanh nghiệp khẳng định giá trị doanh nghiệp có nợ vay ($V_L$) bằng giá trị doanh nghiệp không sử dụng nợ ($V_U$) cộng với hiện giá của lá chắn thuế ($V_L = V_U + T_c \cdot D$).
• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory - Myers & Majluf, 1984): Do bất cân xứng thông tin, doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn vốn theo trật tự: (1) Vốn nội bộ (lợi nhuận giữ lại, vốn góp); (2) Vay nợ (tín dụng ngắn hạn, dài hạn, trái phiếu); (3) Phát hành vốn chủ sở hữu mới.
• Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (Trade-off Theory): Cấu trúc vốn tối ưu là điểm cân bằng mà tại đó lợi ích biên từ lá chắn thuế của nợ vay bù đắp vừa đủ chi phí khánh kiệt tài chính (chi phí phá sản kỳ vọng và chi phí đại diện) phát sinh thêm.
• Mô hình quản lý tiền mặt Baumol: Ứng dụng trong việc xác định mức dự trữ tiền mặt và tài sản thanh khoản tối ưu.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp phân tích tài chính: So sánh tuyệt đối, so sánh tương đối, phân tích tỷ trọng cơ cấu, phân tích xu hướng biến động và tính toán hệ thống tỷ số tài chính (nhóm chỉ số sinh lời ROS, ROE, ROTA, ROTC; nhóm chỉ số độc lập tài chính; nhóm chỉ số thanh toán và dòng tiền).
• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ) giai đoạn 2016 – 2018 do bộ phận Tài chính — Kế toán Công ty TNHH Phương Hạnh cung cấp, kết hợp các báo cáo thống kê ngành xây dựng của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2019.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về tái cấu trúc vốn doanh nghiệp

Chương này tập trung trình bày các khái niệm cơ bản về cấu trúc vốn, xác định các nhân tố ảnh hưởng (đòn bẩy tài chính, hiệu quả kinh doanh, tốc độ tăng trưởng, tài sản cố định hữu hình, quy mô công ty, cơ hội tăng trưởng, đặc điểm tài sản, khả năng thanh toán, vòng đời doanh nghiệp và thái độ quản trị rủi ro). Tác giả tổng hợp các bằng chứng thực nghiệm quốc tế về mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và giá trị doanh nghiệp (Kester, 1986; Titman & Wessels, 1988; Rajan & Zingales, 1995; Abor, 2005; Nieh et al., 2008; Gill et al., 2011).

Nội dung chương làm rõ sự cần thiết của tái cấu trúc vốn trong các trường hợp: doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, cấu trúc tài chính mất cân đối, tăng trưởng nóng không kiểm soát dòng tiền, đa dạng hóa không hiệu quả, hoặc sáp nhập - mua lại. Đồng thời, chương 1 xác lập các kỹ thuật tái cấu trúc nợ (đàm phán giảm lãi, khoanh nợ, giãn nợ, đảo nợ, hoán đổi nợ thành vốn cổ phần), tái cấu trúc vốn chủ sở hữu (mua lại cổ phần, hoán đổi chứng khoán, tăng vốn điều lệ) dựa trên 5 nguyên tắc cốt lõi:

1. Nguyên tắc đảm bảo tính tương thích kỳ hạn giữa nguồn vốn và tài sản tài trợ.
2. Nguyên tắc đánh đổi giữa lợi nhuận và rủi ro.
3. Nguyên tắc đảm bảo quyền kiểm soát doanh nghiệp.
4. Nguyên tắc tài trợ linh hoạt theo chu kỳ kinh doanh.
5. Nguyên tắc tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn bình quân ($WACC$).

Chương 2: Thực trạng tình hình tài chính tại công ty TNHH Phương Hạnh

Tác giả phân tích dữ liệu thực tế của doanh nghiệp từ khi thành lập (2004) với hoạt động khai thác, kinh doanh khoáng sản (sắt, nhôm, thiếc, kẽm) và vật liệu xây dựng, sau đó chuyển trọng tâm sang làm nhà thầu xây dựng từ năm 2010.

Chỉ tiêu tài chính (Đơn vị: Triệu đồng)	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018
Doanh thu thuần	58.391,20	76.571,20	96.551,20
Lợi nhuận kế toán trước thuế (LNKTTT)	152,70	256,90	345,40
Lợi nhuận sau thuế (LNST)	145,06	244,10	310,80
Vốn chủ sở hữu (VCSH)	8.203,70	8.447,80	8.758,70
Tổng tài sản (cuối kỳ)	17.778,00	55.223,00	67.831,90
Tổng nợ phải trả	9.574,50	46.775,30	59.073,20
Nợ ngắn hạn bình quân	14.521,45	28.174,90	52.924,25
Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh (HĐKD)	7.321,10	-29.681,50	15.559,40

Các chỉ số tài chính phản ánh những đặc trưng và vấn đề tồn tại trong cơ cấu vốn của công ty:

• Khả năng sinh lời ở mức thấp: Tỷ suất sinh lời trên doanh thu ($ROS$) năm 2016 đạt 0,0025; năm 2017 và 2018 giữ ở mức 0,0032. Tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu ($ROE$) đạt 1,8% (2016), 2,9% (2017) và 3,5% (2018). Tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản ($ROTA$) giảm mạnh từ 0,093 (2016) xuống 0,009 (2017) và 0,006 (2018).
• Cơ cấu nguồn vốn phụ thuộc hoàn toàn vào nợ ngắn hạn: Năm 2017, nợ phải trả chiếm 84,70% tổng nguồn vốn; năm 2018 tăng lên 87,09% (trong khi VCSH giảm tỷ trọng tương ứng từ 15,30% xuống 12,91%). Doanh nghiệp hoàn toàn không có nợ dài hạn. Trong cơ cấu nợ ngắn hạn năm 2018, khoản vay ngắn hạn là 36.000 triệu đồng (chiếm 53,07%) và phải trả người bán ngắn hạn tăng đột biến 180,88% lên 23.063,7 triệu đồng (chiếm 34,00%).
• Rủi ro dòng tiền và thanh khoản: Hệ số tài trợ ($VCSH / Tổng\ TS$) sụt giảm nghiêm trọng từ 0,461 (2016) xuống 0,153 (2017) và 0,129 (2018). Mặc dù hệ số thanh toán tổng quát luôn $> 1$ (năm 2016: 1,857; 2017: 1,181; 2018: 1,148), hệ số thanh khoản dòng tiền năm 2017 âm (-1,053) do dòng tiền HĐKD âm 29.681,5 triệu đồng và năm 2018 chỉ đạt 0,294.
• Biến động cơ cấu tài sản: Năm 2018, tiền và tương đương tiền tăng mạnh 521,97% (đạt 17.132,8 triệu đồng, chiếm 25,26% tổng tài sản), các khoản phải thu ngắn hạn giảm 36,40% (còn 24.468,6 triệu đồng, chiếm 36,07%). Tài sản dài hạn (chủ yếu là TSCĐ) duy trì ở mức thấp (2.282 triệu đồng năm 2018), được bao phủ hoàn toàn bởi nguồn tài trợ thường xuyên (VCSH).

Chương 3: Giải pháp tái cấu trúc tài chính cho công ty TNHH Phương Hạnh

Chương 3 đặt trong bối cảnh thực tiễn của tỉnh Thanh Hóa khi các dự án hạ tầng lớn đang triển khai. Tác giả phân tích và đề xuất các giải pháp cụ thể:

• Tăng vốn điều lệ và điều chỉnh hình thức sở hữu: Ghi nhận sự kiện ngày 26/08/2019 công ty đã tiến hành nâng vốn điều lệ từ 2,5 tỷ đồng lên 30 tỷ đồng do Giám đốc Lê Thế Hạnh góp vốn trực tiếp. Tác giả chỉ ra rằng việc một cá nhân tự bỏ vốn giúp bảo toàn 100% quyền kiểm soát và tối đa hóa lợi ích cho chủ sở hữu, nhưng tiềm ẩn rủi ro tài chính tập trung và hạn chế về đổi mới quản trị. Do đó, đề xuất xem xét thay đổi hình thức sở hữu, tìm kiếm thêm đối tác góp vốn có năng lực quản trị chiến lược.
• Tái cấu trúc kỳ hạn nợ và chính sách tài trợ:
  • Thực hiện nghiệp vụ giãn nợ và đàm phán chuyển dịch một phần các khoản vay ngắn hạn sang vay dài hạn để giảm áp lực thanh toán gốc vào cuối mỗi niên độ tài chính.
  • Tối ưu hóa việc chiếm dụng vốn hợp pháp qua chính sách tín dụng thương mại từ các nhà cung cấp vật liệu xây dựng.
  • Tận dụng năng lực vốn điều lệ mới (30 tỷ đồng) và uy tín thực hiện các dự án đường điện, hạ tầng trước đó để tiếp cận hạn mức tín dụng dài hạn tại các ngân hàng thương mại hoặc nghiên cứu phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Xác định cụ thể các khiếm khuyết trong cấu trúc vốn hiện tại: Tỷ lệ đòn bẩy nợ của công ty ở mức rất cao ($87,09%$ năm 2018), cơ cấu nợ bị lệch pha hoàn toàn sang nợ ngắn hạn ($100%$), tạo ra áp lực thanh toán dồn dập và làm xói mòn khả năng tích lũy lợi nhuận để tái đầu tư.
• Làm rõ nguyên nhân tỷ suất sinh lời mỏng: Hiệu quả sinh lời của doanh thu ($ROS \approx 0,32%$) và tài sản ($ROTA \approx 0,6%$) bị kìm hãm do đặc thù giá trị gói thầu xây dựng cạnh tranh thấp cùng chi phí huy động vốn ngắn hạn chưa được tối ưu hóa.
• Phân tích chi tiết rủi ro thanh khoản dòng tiền: Chỉ ra sự thiếu ổn định của dòng tiền kinh doanh (năm 2017 âm gần 29,7 tỷ đồng do bị đọng vốn tại các công trình lớn như tuyến điện Bỉm Sơn - TP Thanh Hóa), dẫn đến tình trạng phải liên tục đảo nợ ngắn hạn vào cuối kỳ.

Đề xuất và kiến nghị giải pháp

• Đánh giá toàn diện mặt thuận lợi và rủi ro của quyết định tăng vốn điều lệ lên 30 tỷ đồng vào tháng 8/2019.
• Đề xuất lộ trình tái cấu trúc nợ cụ thể: dịch chuyển cơ cấu nợ từ ngắn hạn sang trung và dài hạn, đa dạng hóa các hình thức tài trợ vốn (tín dụng thương mại, vay dài hạn, phát hành trái phiếu) nhằm đáp ứng nguyên tắc tương thích kỳ hạn và hạ thấp rủi ro thanh khoản.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu dữ liệu chi tiết của chuyên đề tập trung vào giai đoạn 2016 – 2018 tại một doanh nghiệp TNHH xây dựng quy mô nhỏ; việc phân tích tác động sau khi tăng vốn điều lệ lên 30 tỷ đồng vào tháng 8/2019 mới dừng lại ở đánh giá định tính ban đầu, chưa có dữ liệu tài chính kiểm toán nhiều năm sau tái cấu trúc để kiểm chứng định lượng.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tiếp tục theo dõi và đo lường hiệu quả vận hành của cấu trúc vốn mới trong giai đoạn sau năm 2019; ứng dụng mô hình định lượng tính toán chi phí sử dụng vốn bình quân ($WACC$) tối ưu và mô hình Baumol trong việc lập kế hoạch quản trị vốn lưu động định kỳ cho các nhà thầu xây lắp.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Doanh nghiệp, Kế toán, Quản trị kinh doanh; các nhà quản lý doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ đang tìm kiếm giải pháp xử lý mất cân đối nguồn vốn.
• Nội dung giá trị nhất:
  • Hệ thống bảng biểu và phương pháp tính toán chi tiết tại Chương 2, cung cấp quy trình phân tích thực tế về cơ cấu nguồn vốn, tài sản, mức độ độc lập tài chính và thanh khoản dòng tiền cho doanh nghiệp ngành xây lắp.
  • Các luận điểm tại Chương 1 và Chương 3 về kỹ thuật xử lý nợ ngắn hạn và nguyên tắc tương thích kỳ hạn tài trợ tài sản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu nợ của Công ty TNHH Phương Hạnh trong giai đoạn 2017 – 2018 có đặc điểm gì nổi bật?

Doanh nghiệp có tỷ suất nợ rất cao ($84,70%$ năm 2017 và $87,09%$ năm 2018) và $100%$ các khoản nợ đều là nợ ngắn hạn, hoàn toàn không có nợ dài hạn. Trong đó, nợ vay ngắn hạn duy trì ở mức 36 – 37,13 tỷ đồng và nợ phải trả người bán ngắn hạn tăng mạnh lên 23,06 tỷ đồng vào năm 2018.

2. Vì sao hệ số khả năng thanh khoản dòng tiền của công ty lại âm nghiêm trọng trong năm 2017?

Năm 2017, dòng tiền lưu chuyển thuần từ hoạt động kinh doanh bị âm tới 29.681,5 triệu đồng (hệ số thanh khoản dòng tiền đạt -1,053). Nguyên nhân do công ty tập trung nguồn lực thực hiện liên tiếp 3 công trình lớn (29,5 tỷ, 28,3 tỷ và 10,1 tỷ đồng) trong khi bị chủ đầu tư chậm thanh toán các dự án từ năm 2016, dẫn đến tình trạng thiếu hụt vốn lưu động cục bộ.

3. Công ty đã có động thái gì để tăng quy mô vốn chủ sở hữu vào năm 2019?

Ngày 26/08/2019, công ty đã đăng ký nâng vốn điều lệ từ 2,5 tỷ đồng lên 30 tỷ đồng. Toàn bộ số vốn tăng thêm do chủ sở hữu kiêm Giám đốc công ty (ông Lê Thế Hạnh) trực tiếp đóng góp.

4. Tác giả đề xuất các nguyên tắc nào khi tiến hành tái cấu trúc vốn doanh nghiệp?

Tác giả xác lập 5 nguyên tắc cơ bản: (1) Đảm bảo tính tương thích kỳ hạn giữa nguồn vốn và tài sản; (2) Đánh đổi giữa lợi nhuận và rủi ro; (3) Đảm bảo quyền kiểm soát doanh nghiệp; (4) Tài trợ linh hoạt theo chu kỳ hoạt động; (5) Tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn ($WACC$).

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phương Thúy đã phản ánh bức tranh tài chính thực tế tại Công ty TNHH Phương Hạnh giai đoạn 2016 – 2018 với đặc trưng đòn bẩy nợ cao, phụ thuộc hoàn toàn vào nợ ngắn hạn và biên lợi nhuận mỏng. Thông qua việc đối chiếu hệ thống lý thuyết cấu trúc vốn và phân tích định lượng các báo cáo tài chính, đề tài đã chỉ rõ những điểm nghẽn về dòng tiền và thanh khoản của doanh nghiệp xây dựng quy mô nhỏ. Các giải pháp tăng vốn điều lệ, dịch chuyển kỳ hạn nợ từ ngắn sang dài hạn và hoàn thiện phương thức huy động vốn được đề xuất nhằm tạo lập nền tảng tài chính an toàn, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận chung về tái cau trúc vốn doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng tình hình tài chính tại công ty TNHH Phương Hạnh Chương 3: Giải pháp tái cấu trúc tài chính cho công ty TNHH Phương Hạnh 28 KK CHUONG 1: LY LUAN CHUNG VE TAI CAU TRUC VON DOANH NGHIEP 1.1 Tông quan về câu trúc von 1.1 Các khái niệm về câu trúc vôn của doanh nghiệp - Câu trúc vôn: Câu trúc vôn là tỷ lệ vôn vay và vôn chủ sở hữu trong tông nguôn vôn của doanh nghiệp, nhăm mô tả nguôn gôc và phương pháp hình thành nên nguôn vôn của doanh nghiệp có thé sử dụng mua sắm tài sản và hoạt động kinh doanh. Cấu trúc vốn đề cập tới cách thức doanh nghiệp tìm kiếm nguồn tài chính thông qua các phương án kết hợp giữa bán cô phần, quyền chọn mua cổ phan, phát hành trái phiếu và đi vay. Cấu trúc vốn tối ưu là phương án, theo đó, doanh nghiệp có chi phí vôn nhỏ nhât và có giá cô phiêu cao nhât. Một cấu trúc vốn phù hợp là quyết định quan trọng với mọi doanh nghiệp không chỉ bởi nhu cầu tối da lợi ích thu được từ các cá nhân và tô chức liên quan tới doanh nghiệp và hoạt động của doanh nghiệp mà còn bởi tác động của quyết định này tới năng lực kinh doanh của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh.

Đề tài trợ cho hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp có thê huy động nhiều nguồn vốn khác nhau. Quyết định huy động nguồn tài trợ nào với tỷ trọng ra sao tùy thuộc vào yếu tố chủ quan và khách quan của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tại các nước đang phát triển, các doanh nghiệp thường tiếp cận nguồn vốn thông quan việc vay vốn ngắn hạn từ ngân hàng. Thực tế này dẫn đến việc tỷ trọng nợ dài hạn chiếm rất nhỏ trong nguồn vốn của đa số doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Dé có đánh giá toàn diện về cấu trúc vốn của doanh nghiệp, thường xét đến tỷ trọng các nguồn vốn thông qua các ty sô: hệ sô nợ, hệ sô von chủ sở hữu, tỷ lệ nợ phải trả trên von chủ sỡ hữu. ` Nợ phải trả Hệ song = ~y—————— Tong nguồn uốn ¬ Nw pn ee Von chủ sở hữu Hệ số uốn chủ sở hữu = ———————————— Tong nguồn von lệ há i t r ả trên uốn chủ s ở hũ Nợ Te ệ nợ phái trả trên uốn chủ sở hữu= ——————phả i trả yeenoe Vốn chủ sở hữu - Cau trúc vốn tối ưu: Trong quá trình hoạt động, đặc biệt với những phương án kinh doanh có quy mô đòi hỏi lượng vốn đầu tư lớn, các doanh nghiệp phải cân nhắc việc sử dụng hợp lý các nguồn vốn có thé tiếp cận dé đạt hiệu quả tối ưu nhất. Doanh nghiệp sẽ phải tính toán nên sử dụng vốn vay từ nào: ngân hàng, phát hành trái phiếu, cổ phiếu hay sử dung lợi nhuận giữ lại. Cau trúc vốn tối ưu đề cập đến tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và vốn vay nợ sao cho tối thiêu chi phí vốn, tôi thiểu hóa rủi ro kinh doanh đồng thời tối đa hóa giá tri doanh nghiệp.

Cấu trúc vốn tối ưu liên quan tới việc đánh đổi giữa chi phí và lợi ích của doanh nghiệp. Tài trợ bằng vốn vay nợ tạo ra “lá chắn thuế” cho doanh nghiệp, đồng thời giảm mức độ phân tán các quyết định quản lý (đặc biệt với số lượng hạn chế cơ hội kinh doanh và đầu tư). Gánh nặng nợ, mặt khác, tạo áp lực với doanh nghiệp. Chi phí vay nợ có tác động đáng kể tới vận hành kinh doanh, thậm chí, dẫn tới đóng cửa doanh nghiệp.

Tài trợ từ vốn góp cô phần không tạo ra chi phí sử dung vốn cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, các cổ đông có thể can thiệp vào hoạt động điều hành doanh nghiệp. Kỳ vọng cao vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của các nhà đầu tư cũng tạo sức ép đáng ké cho đội ngũ quản lý. - _ Rủi ro tài chính và đòn bay tài chính: “ Rui ro tai chinh: Rui ro tài chính là ru ro khi công ty thực hiện vay no.

Với việc sử dung các khoản nợ, chủ sở hữu sẽ gánh chịu loại rủi ro tài chính này, khi mà các bên cho vay nợ của công ty được quyền ưu tiên chi trả trước các cô đông trong trường hợp công ty phá sản. Tỷ lệ nợ trên tổng tài sản càng cao, đồng nghĩa với rủi ro về tài chính càng tăng lên. * Don bay tài chính: «$ Don bay tài chính chỉ ra mức độ vốn vay trên tổng tài sản của doanh nghiệp. Don bây tài chính mang lại cả những thuận lợi và khó khăn cho doanh nghiệp.

Một tỷ lệ nợ không phù hợp sẽ gây nên một đòn bẩy tài chính không hiệu quả, ảnh hưởng đến tổng tài sản và giá trị công ty. Bởi vậy, xác định cấu trúc vốn tối ưu yêu cầu cân bằng cả những mặt thuận lợi và khó khăn nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. - Lá chắn thuế: Lá chắn thuế là khoản giảm thu nhập chịu thuế của một cá nhân hay doanh nghiệp đạt được thông qua công khai những khoản khấu trừ được phép như lãi thế chấp, chỉ phí y tế, đóng góp từ thiện và khấu hao. Những khoản khấu trừ sẽ làm giảm thu nhập chịu thuê của người nộp thuê.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới cấu trúc vốn của doanh nghiệp - Don bay tài chính: Được đo lường băng giá trị số sách của tổng nợ trên tong tài sản, nợ vay ngắn hạn trên tông tài sản, nợ dài hạn trên tong tài sản.

- _ Hiệu quả hoạt động kinh doanh: Hiệu quả hoạt động kinh doanh đo lường khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thông qua các chỉ tiêu như khả năng sinh lời của tài sản, khả năng sinh lời của doanh thu hay khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu. Theo lý thuyết trật tự phân hạng, giữa nhà quản trị doanh nghiệp và nhà đầu tư luôn có sự bat cân xứng thông tin, dẫn đến chi phí huy động vốn từ bên ngoài sẽ cao hơn. Vì thế, nhà quản trị có xu hướng ưu tiên sử dụng nguồn vốn sẵn có nội tại, rồi đến các khoản vay nợ và cuối cùng là huy động vốn người ngoài. Điều này lý giải cho việc tại sao doanh nghiệp có hiệu quả hoạt động tốt thường vay nợ ít hơn, vì công ty có lợi nhuận sau thuế giữ lại cao, đủ dé trang trải một phần hoặc toàn bộ cho dự án kinh doanh của công ty.

Ngoài ra, nghiên cứu của Kester (1986) đã chỉ ra rằng hệ số nợ có mối quan hệ nghịch biến với hiệu quả hoạt động hay công ty có tỷ lệ thu nhập ở mức cao có thé duy trì tỷ lệ nợ thấp bởi có khả năng tự tài trợ băng nguồn vốn bên trong. Mặt khác, lý thuyết tĩnh lại chỉ ra mối quan hệ đồng biến giữa mức độ sử dụng nợ với hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bởi các công ty có hiệu quả cao thường gánh chịu nghĩa vụ về thuế lớn hơn do đó việc sử dụng nợ giúp đem lại lợi ích về thuế. Tuy nhiên, một số nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng mối quan hệ giữa mức độ sử dụng nợ và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp không diễn ra một cách đồng điệu. Diamond (1991) đã chỉ ra rằng chính sách tài trợ của các doanh nghiệp có khả năng sinh lời ở mức thấp thường phụ thuộc vào nguồn vay ngắn hạn trong khi các doanh nghiệp có khả năng sinh lời ở mức cao lại phụ thuộc chủ yêu vào các khoản nợ dài hạn.

- Muc độ tăng trưởng : Mức độ tăng trưởng của doanh nghiệp thường được đo lường qua tốc độ tăng tài sản hay doanh thu. Khi DN trong giai đoạn tăng trưởng, niềm tin của các nhà đầu tư vào DN sẽ cao, vì vậy khả năng tiếp cận các nguồn vốn từ bên ngoài càng lớn để tài trợ cho tài sản doanh nghiệp. Theo lý thuyết bất cân xứng công ty có tỉ lệ tăng trưởng cao thường phải đối mặt với bất cân xứng về thông tin cao hơn do vậy thường có tỉ lệ nợ nần cao( Gul, 1999) [71]. Tuy nhiên nghiên cứu của Titman & Wessels (1988) [119], lại cho rằng công ty có mức độ tăng trưởng cao thường có hệ số nợ mức thấp.

- Tai sản cô định hữu hình: Được đo lường bằng tổng tài sản cố định hữu hình trên tổng tài sản. Theo các lý thuyết, tài sản cố định hữu hình có mối quan hệ tỷ lệ thuận với đòn bay tài chính, bởi vì các chủ nợ thường đòi hỏi phải có thé chấp dé dam bảo cho các khoản vay. Ngoài ra, giá trị thanh lý của công ty cũng tăng lên khi có tài sản có định hữu hình và làm giảm thiệt hại khi công ty phá sản. - Lợi ích của lá chắn thuế từ khấu khao : Công ty có thé sử dụng khấu hao như một tam lá chắn thuế dé giảm bớt thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.

Theo nghiên cứu của De Angelo và Masulis (1980) các khoản giảm trừ thuế không liên quan đến vay nợ có thé được dùng dé thay thế lợi ích từ vay nợ. Vì thế, một công ty có tỉ lệ lợi thuế từ khâu hao lớn kỳ vọng sẽ giảm được mức độ sử dụng nợ trong cấu trúc tài chính. Tuy nhiên nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra mối quan hệ có tính hai chiều giữa lợi ích của lá chăn thuế từ khấu hao đến cấu trúc tài chính doanh nghiệp. Chăng hạn, trong nghiên cứu của Bradley và cộng sự (1984), chỉ ra lợi ích từ lá chắn thuế từ khấu hao có quan hệ thuận chiều với hệ số nợ.

Tuy nhiên, nghiên cứu của Chaplinsky Niehaus, Wald(1999) chỉ ra mối quan hệ ngược lại. - Quy mô của công ty: Được đo lường bang giá trị logarit của tổng tài sản. Theo lý thuyết đánh đổi, quy mô của công ty có quan hệ cùng chiều với nợ vay, bởi các công ty lớn thường có rủi ro phá sản thấp và có chi phí phá sản thấp. Ngoài ra, các công ty lớn có chi phí vấn dé người đại diện của nợ vay thấp, chi phí kiểm soát thấp, ít chênh lệch thông tin hơn so với các công ty nhỏ hơn, dòng tiền ít biến động, dễ dàng tiếp cận thị trường tín dụng và sử dụng nhiều nợ vay hơn.

Các nghiên cứu cua Wiwwattnakantang (1999), Chen (2004) ở các nước đang phát triển; nghiên cứu của Titman và Wessels (1988) và Rajan (1995) ở các nước phát triển cho thấy quy mô doanh nghiệp tỷ lệ thuận với đòn bây tài chính.