Khảo Sát Tác Dụng Hạ Glucose Huyết và Bảo Vệ Tuy Từ Hạt Chuối Chân Voi (Ensete glaucum)

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp công nghệ sinh học khảo sát tác dụng hạ glucose huyết và bảo vệ tuỵ của cao chiết từ hạt, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Phạm Khương Duy
• Người hướng dẫn: ThS. Lý Hải Triều
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Công Nghệ Sinh Học
• Đề tài: Tác Dụng Hạ Glucose Huyết và Bảo Vệ Tuy Từ Hạt Chuối Chân Voi (Ensete glaucum)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thủ Đức

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• XÁC NHẬN VÀ CAM ĐOAN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Đái tháo đường (DTD) là một bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính
• 1.2. Cây chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman)
• 1.2.1. Phân bố và sinh thái
• 1.2.2. Đặc điểm thực vật
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Ảnh hưởng của streptozotocin đến nồng độ glucose huyết trên chuột nhắt trắng
• 3.2. Tác dụng hạ glucose huyết của cao chiết hạt chuối chân voi trên chuột nhắt trắng gây tăng đường huyết bằng streptozotocin
• 3.3. Ảnh hưởng của cao chiết hạt chuối chân voi đến trọng lượng tương đối các cơ quan chuột nhắt trắng gây tăng đường huyết bằng streptozotocin
• 3.4. Ảnh hưởng của cao chiết hạt chuối chân voi đến hàm lượng MDA, GSH ở các cơ quan chuột nhắt trắng gây tăng đường huyết bằng streptozotocin
• 3.5. Ảnh hưởng của cao chiết hạt chuối chân voi đến các cytokine gây viêm ở mô tụy chuột nhắt trắng gây tăng đường huyết bằng streptozotocin
• 3.6. Kiểm tra biểu hiện một số protein bằng Western blot
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác dụng hạ glucose huyết từ hạt chuối chân voi

Hạt chuối chân voi (Ensete glaucum) đã được nghiên cứu về khả năng hạ glucose huyết. Nghiên cứu cho thấy cao chiết từ hạt này có tác dụng tích cực trong việc giảm nồng độ glucose huyết ở chuột thí nghiệm. Điều này mở ra hướng đi mới trong việc điều trị bệnh đái tháo đường, một căn bệnh ngày càng phổ biến.

1.1. Hạt chuối chân voi và thành phần hóa học

Hạt chuối chân voi chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học như flavonoid, saponin và tannin. Những thành phần này đã được chứng minh có tác dụng hạ glucose huyết và chống oxy hóa.

1.2. Tác dụng truyền thống của hạt chuối chân voi

Theo dân gian, hạt chuối chân voi được sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý, bao gồm cả bệnh đái tháo đường. Điều này cho thấy tiềm năng của hạt trong y học cổ truyền.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị bệnh đái tháo đường

Bệnh đái tháo đường là một trong những bệnh lý mạn tính phổ biến nhất hiện nay. Việc điều trị bệnh này gặp nhiều khó khăn do sự gia tăng nồng độ glucose huyết và các biến chứng liên quan. Nhu cầu tìm kiếm các phương pháp điều trị hiệu quả hơn là rất cần thiết.

2.1. Tình hình bệnh đái tháo đường tại Việt Nam

Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng. Năm 2021, có khoảng 5,7% người trưởng thành mắc bệnh này, dự đoán sẽ tăng lên 10% vào năm 2030.

2.2. Các phương pháp điều trị hiện tại

Hiện nay, các phương pháp điều trị bệnh đái tháo đường chủ yếu bao gồm thuốc uống và insulin. Tuy nhiên, những phương pháp này vẫn chưa hoàn toàn hiệu quả trong việc kiểm soát nồng độ glucose huyết.

III. Phương pháp nghiên cứu tác dụng hạ glucose huyết từ hạt chuối chân voi

Nghiên cứu được thực hiện trên mô hình chuột thí nghiệm gây tăng glucose huyết bằng streptozotocin. Cao chiết từ hạt chuối chân voi được sử dụng để đánh giá tác dụng hạ glucose huyết và bảo vệ tuyến tụy.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và quy trình thực hiện

Chuột thí nghiệm được chia thành các nhóm và điều trị với các liều cao chiết khác nhau. Các chỉ tiêu như nồng độ glucose huyết, trọng lượng cơ quan được ghi nhận để đánh giá hiệu quả.

3.2. Đánh giá các chỉ số sinh học

Các chỉ số sinh học như hàm lượng malondialdehyde (MDA) và glutathione (GSH) được đo để xác định tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ tế bào của cao chiết.

IV. Kết quả nghiên cứu tác dụng hạ glucose huyết từ hạt chuối chân voi

Kết quả nghiên cứu cho thấy cao chiết từ hạt chuối chân voi có tác dụng hạ glucose huyết rõ rệt. Tại liều 50 mg/kg, tác dụng hạ glucose huyết đạt 64,24%, cho thấy tiềm năng điều trị bệnh đái tháo đường.

4.1. Tác dụng hạ glucose huyết

Cao chiết từ hạt chuối chân voi đã chứng minh khả năng hạ glucose huyết hiệu quả, không làm thay đổi trọng lượng cơ quan so với nhóm chứng.

4.2. Tác dụng bảo vệ tuyến tụy

Nghiên cứu cho thấy cao chiết có khả năng giảm hàm lượng TNF-a và IL-6, đồng thời cải thiện biểu hiện của các protein liên quan đến apoptosis, bảo vệ tế bào tuyến tụy.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về hạt chuối chân voi

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hạt chuối chân voi (Ensete glaucum) có tác dụng hạ glucose huyết và bảo vệ tuyến tụy. Đây là một hướng đi mới trong việc phát triển các liệu pháp điều trị bệnh đái tháo đường từ thiên nhiên.

5.1. Tiềm năng ứng dụng trong y học

Cao chiết từ hạt chuối chân voi có thể được phát triển thành sản phẩm hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường, mở ra cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu để xác định các thành phần hóa học cụ thể trong hạt chuối chân voi có tác dụng hạ glucose huyết, từ đó phát triển các sản phẩm điều trị hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đái tháo đường (ĐTĐ) là bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính đặc trưng bởi sự gia tăng glucose huyết do khiếm khuyết trong tiết insulin, suy giảm tác động của insulin hoặc phối hợp cả hai cơ chế. Tình trạng tăng đường huyết kéo dài dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng trên tim mạch, mắt, thận, thần kinh và mạch máu ngoại biên. Theo báo cáo của Hiệp hội Đái tháo đường Thế giới (IDF, 2021), toàn cầu có khoảng 537 triệu người (độ tuổi 20–79) mắc ĐTĐ; dự báo con số này sẽ tăng lên 643 triệu người vào năm 2030 và đạt 783 triệu người vào năm 2045. Tại khu vực Đông Nam Á, tỷ lệ mắc bệnh ghi nhận ở mức 1/11 người trưởng thành. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc ĐTĐ loại 2 ở người trưởng thành tăng gấp đôi từ 2,7% (năm 2003) lên 5,7% (năm 2012) và tiếp tục xu hướng gia tăng. Các nhóm thuốc tân dược hiện nay tuy kiểm soát được đường huyết nhưng gặp nhiều hạn chế trong việc ngăn ngừa biến chứng và có thể gây tác dụng phụ khi sử dụng kéo dài, thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các hoạt chất tự nhiên từ dược liệu.

Cây chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman), thuộc họ Musaceae, phân bố tự nhiên ở các khu bảo tồn như Vườn quốc gia Phước Bình (Ninh Thuận) và Vườn quốc gia Bù Gia Mập (Bình Phước). Theo kinh nghiệm dân gian, các bộ phận của cây, đặc biệt là hạt, được dùng trong điều trị sỏi thận, phù thũng, loét dạ dày và đái tháo đường. Các phân tích sơ bộ ghi nhận hạt chuối chân voi chứa flavonoid, tannin, saponin và có hoạt tính chống oxy hóa thông qua dọn dẹp gốc tự do DPPH, ABTS cũng như ức chế enzym xanthin oxidase in vitro. Tuy nhiên, hiệu quả hạ đường huyết và bảo vệ tuyến tụy của hạt loài này trên mô hình động vật thực nghiệm vẫn chưa có công bố khoa học chính thức.

Streptozotocin (STZ) là tác nhân alkyl hóa DNA có chọn lọc trên tế bào beta đảo tụy qua kênh vận chuyển glucose GLUT2, gây cạn kiệt NAD+/ATP, kích thích sản sinh các gốc oxy phản ứng (ROS), hoạt hóa chuỗi phản ứng viêm và kích hoạt con đường chết theo chương trình (apoptosis), từ đó tạo ra mô hình bệnh lý tương đồng với tiến trình tổn thương tụy ở bệnh đái tháo đường.

Mục tiêu của đề tài là đánh giá khả năng hạ glucose huyết và bảo vệ tụy của cao chiết từ hạt chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman) trên mô hình thực nghiệm gây tăng glucose huyết bởi streptozotocin.

Nhiệm vụ nghiên cứu gồm 4 nội dung cụ thể:

1. Đánh giá ảnh hưởng của cao chiết từ hạt chuối chân voi đối với nồng độ glucose huyết của chuột nhắt trắng gây tăng glucose huyết bằng streptozotocin.
2. Đánh giá ảnh hưởng của cao chiết hạt chuối chân voi đối với thể trọng và trọng lượng tương đối tụy, gan, thận của chuột nhắt trắng gây tăng glucose huyết bởi STZ.
3. Đánh giá ảnh hưởng của cao chiết từ hạt chuối chân voi đối với một số chỉ dấu sinh học stress oxy hoá ở tụy, gan, thận của chuột nhắt trắng gây tăng glucose huyết bởi streptozotocin.
4. Bước đầu khám phá cơ chế tác dụng cải thiện tổn thương tụy của cao chiết từ hạt chuối chân voi thông qua lượng IL-6, TNF-α và sự biểu hiện một số protein.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng thử nghiệm: Chuột nhắt trắng đực chủng Swiss albino, trọng lượng 20 ± 2 g, cung cấp bởi Viện Vắc xin và Sinh phẩm Y tế Nha Trang; cao chiết từ hạt chuối chân voi do Phòng Hóa - Chế phẩm, Trung tâm Sâm và Dược liệu TP. Hồ Chí Minh cung cấp.
• Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 7 năm 2023.
• Địa điểm thực hiện: Phòng Dược lý - Sinh hóa, Trung tâm Sâm và Dược liệu TP. Hồ Chí Minh (6–8 Bạch Vân, Phường 5, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở sinh bệnh học của đái tháo đường thực nghiệm cảm ứng bằng STZ: STZ vận chuyển qua màng tế bào beta nhờ chất vận chuyển GLUT2, phóng thích gốc methyl nitrosourea gây alkyl hóa và đứt gãy sợi DNA, kích hoạt enzyme poly(ADP-ribose) synthetase dẫn đến suy kiệt NAD+ và ATP. Sự tích lũy cơ chất hypoxanthin thúc đẩy xanthin oxidase tạo gốc tự do ROS, gây peroxy hóa màng lipid (tạo malondialdehyd - MDA) và suy giảm hệ thống chống oxy hóa nội sinh (glutathion - GSH). Đồng thời, STZ kích thích giải phóng các cytokin tiền viêm (TNF-α, IL-6) và điều hòa biểu hiện các protein apoptosis nội tại thuộc họ Bcl-2 (làm tăng protein tiền chết Bax, giảm protein chống chết Bcl-2, phân cắt procaspase-3 thành cleaved-caspase 3 dạng hoạt động).

Phương pháp thực nghiệm được chuẩn hóa trên mô hình động vật in vivo:

• Cảm ứng bệnh lý: Chuột sau 5–7 ngày thích nghi được nhịn đói qua đêm (14–16 giờ), sau đó tiêm màng bụng (i.p.) một liều duy nhất STZ 170 mg/kg pha trong đệm natri citrat 0,1 M (pH = 4,5) lạnh. Nhóm đối chứng sinh lý được tiêm đệm natri citrat đơn thuần. Sau 7 ngày, chuột có nồng độ glucose huyết lúc đói > 200 mg/dL được xác định là đạt mô hình đái tháo đường và phân lô thử nghiệm.
• Thiết kế phân lô thực nghiệm gồm 5 lô (n = 9 mỗi lô):
  • Lô sinh lý: Tiêm đệm citrat, uống nước cất trong 7 ngày.
  • Lô bệnh lý: Tiêm STZ 170 mg/kg, uống nước cất trong 7 ngày.
  • Lô cao chiết liều 25 mg/kg: Tiêm STZ 170 mg/kg, uống cao chiết liều 25 mg/kg thể trọng/ngày trong 7 ngày.
  • Lô cao chiết liều 50 mg/kg: Tiêm STZ 170 mg/kg, uống cao chiết liều 50 mg/kg thể trọng/ngày trong 7 ngày.
  • Lô đối chiếu: Tiêm STZ 170 mg/kg, uống glibenclamid liều 5 mg/kg thể trọng/ngày trong 7 ngày.

Các phương pháp phân tích chỉ tiêu sinh học:

• Nồng độ glucose huyết: Lấy máu tĩnh mạch đuôi, định lượng bằng phương pháp enzym đo màu sử dụng bộ kit GOD-PAP (đo độ hấp thụ quang ở bước sóng 500 nm).
• Trọng lượng tương đối cơ quan: Xác định khối lượng gan, thận, tụy trên cân phân tích và tính toán theo công thức: (Khối lượng cơ quan / Thể trọng chuột) × 100 (đơn vị: g/100g).
• Định lượng Malondialdehyd (MDA): Đồng thể hóa mô tụy, gan, thận trong đệm PBS 1X (tỷ lệ 1:2 kl/tt, 4 °C), cho phản ứng với acid thiobarbituric (TBA 0,37%) ở điều kiện acid tại 90 °C trong 40 phút tạo phức màu MDA-2TBA; đo quang ở bước sóng 532 nm; tính hàm lượng theo đường chuẩn (y = 0,0058x + 0,0102; R² = 0,9956).
• Định lượng Glutathion (GSH): Đồng thể hóa mô, kết tủa protein bằng acid tricloacetic (TCA 1%), cho dịch trong phản ứng với thuốc thử Ellman (DTNB) trong 5 phút ở nhiệt độ phòng; đo mật độ quang ở bước sóng 412 nm; tính hàm lượng theo đường chuẩn (y = 0,1141x + 0,0717; R² = 0,991).
• Định lượng cytokin (TNF-α và IL-6): Nghiền đồng thể mô tụy trong dung dịch đệm A (Tris-HCl 10 mM, NaCl 2 M, PMSF 1 M, Tween 0,01%, EDTA 1 mM theo tỷ lệ 1:2 kl/tt), thực hiện kỹ thuật sandwich ELISA bằng bộ kit BioLegend, đo mật độ quang ở bước sóng 450 nm. Hàm lượng TNF-α tính theo đường chuẩn (y = 80,297x - 10,256; R² = 0,9971), IL-6 tính theo đường chuẩn (y = 188,6x - 25,663; R² = 0,9979).
• Phân tích biểu hiện protein đích bằng Western blot: Ly giải mô tụy bằng đệm RIPA lạnh (tỷ lệ 1:10 kl/tt), định lượng nồng độ protein theo phương pháp Bradford (đường chuẩn BSA: y = 40,247e^(1,553x)). Điện di trên bản gel polyacrylamid phân tách 10% (SDS-PAGE) ở 80V (30 phút) và 125V (2 giờ). Thẩm tách điện chuyển protein lên màng nitrocellulose ở 10V trong 1 giờ. Ủ màng với kháng thể sơ cấp kháng Bcl-2 (tỷ lệ 1/500), Bax (tỷ lệ 1/500), cleaved-caspase 3 (tỷ lệ 1/1000) và GAPDH (tỷ lệ 1/1000) trong 20 giờ ở 4 °C. Tiếp tục ủ kháng thể thứ cấp liên hợp HRP (1/2000) trong 1 giờ, hiện hình bằng dung dịch hóa phát quang nâng cao (ECL) trên máy chụp ảnh gel quang hóa ImageQuant LAS 500, phân tích cường độ vạch bằng phần mềm ImageQuant TL 1D v8.0.
• Xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm GraphPad Prism 8.0, số liệu biểu diễn dưới dạng trung bình ± SEM (Mean ± SEM). Kiểm định ý nghĩa thống kê bằng t-test và phân tích phương sai một chiều (One-way ANOVA) kết hợp phép thử hậu kiểm Tukey’s hoặc Dunnett’s (ngưỡng có ý nghĩa p < 0,05).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Đặt vấn đề

Tác giả hệ thống hóa dịch tễ học bệnh đái tháo đường, nhấn mạnh tỷ lệ mắc gia tăng nhanh tại Việt Nam và trên phạm vi toàn cầu theo dữ liệu của IDF (2021) và các nghiên cứu lâm sàng. Chương 1 phân tích tính cấp thiết của việc tìm kiếm các liệu pháp thảo dược có độc tính thấp, chi phí hợp lý nhằm hạn chế biến chứng mạn tính của bệnh. Hạt chuối chân voi (Ensete glaucum) được giới thiệu như một dược liệu tiềm năng dựa trên tri thức sử dụng truyền thống của đồng bào thiểu số và các khảo sát hoạt tính dọn gốc tự do ban đầu tại Trung tâm Sâm và Dược liệu TP. Hồ Chí Minh. Chương này xác định rõ mục tiêu nghiên cứu và cấu trúc 4 nội dung thực hiện tập trung vào tác dụng hạ glucose huyết, bảo vệ cơ quan và các cơ chế chống oxy hóa, chống viêm, kháng apoptosis.

Chương 2. Tổng quan tài liệu

Chương này cung cấp luận cứ lý thuyết toàn diện bao gồm:

• Đặc điểm thực vật học, sinh thái và phân bố của cây chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman), bao gồm các danh pháp đồng nghĩa, hình thái giả hành phình gốc, cấu tạo lá, buồng hoa, đặc điểm quả và hạt. Tổng hợp các công bố về thành phần hóa học của chi Ensete và Musa (saponin, flavonoid, tannin, phytosterol, các acid phenolic như gallic, caffeic, ferulic).
• Định nghĩa, phân loại và tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA 2021). Cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ loại 1 (phá hủy tự miễn tế bào beta qua trung gian tế bào T và kháng nguyên HLA) và ĐTĐ loại 2 (suy giảm chức năng tế bào beta phối hợp đề kháng insulin), cùng các biến chứng vi mạch và đại mạch.
• Mối liên hệ giữa tăng đường huyết, stress oxy hóa và vai trò của các chỉ thị sinh học: Cơ chế hình thành ROS qua chuỗi vận chuyển điện tử, glycat hóa protein, tự oxy hóa glucose; cơ chế peroxy hóa lipid tạo MDA và vai trò khử độc của hệ thống đệm glutathion (GSH).
• Vai trò của đáp ứng viêm (các cytokin IL-6, TNF-α) và con đường chết theo chương trình apoptosis (cân bằng giữa protein tiền chết Bax và chống chết Bcl-2; vai trò enzyme thực thi cleaved-caspase 3) trong tổn thương mô tụy.
• Dược lý học thực nghiệm của chất cảm ứng Streptozotocin: Cấu trúc phân tử (N-(methylnitrosocarbamoyl)-α-D-glucosamine), cơ chế vận chuyển đặc hiệu qua GLUT2, hoạt tính alkyl hóa phân mảnh DNA, kích hoạt poly(ADP-ribose) synthetase làm cạn kiệt NAD+/ATP, phóng thích nitric oxide (NO) và tạo gốc tự do ROS gây hoại tử tế bào beta tụy; các mô hình liều tiêm thực nghiệm.

Chương 3. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết điều kiện thực nghiệm và quy chuẩn động vật theo quy định của Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu trên động vật (Đại học Y Dược TP. HCM) và Quyết định số 141/QĐ-K2ĐT của Bộ Y tế. Mô tả xuất xứ động vật, điều kiện chuồng nuôi (nhiệt độ 25 °C, độ ẩm 55–65%, chu kỳ 12 giờ sáng/tối), hóa chất và thiết bị chuyên dụng. Thiết lập sơ đồ thiết kế nghiên cứu 15 ngày chi tiết: Tiêm STZ liều 170 mg/kg vào ngày 1; theo dõi đường huyết đói và tỷ lệ chết sau 7 ngày; phân 5 lô điều trị (mỗi lô 9 chuột); điều trị đường uống 7 ngày liên tục bằng cao chiết (25 mg/kg, 50 mg/kg), glibenclamid (5 mg/kg) hoặc nước cất; an tử bằng CO2 vào ngày 15 để thu thập mô tụy, gan, thận. Chương này công bố chi tiết các công thức tính toán, quy trình phản ứng định lượng glucose (kit GOD-PAP), quy trình đo MDA (phản ứng TBA ở 90 °C), đo GSH (phản ứng DTNB), ELISA định lượng TNF-α, IL-6 và quy trình kỹ thuật Western blot từ ly giải mô đến phát hiện hóa phát quang ECL.

Chương 4. Kết quả và thảo luận

Chương kết quả và thảo luận gồm 6 phần nội dung được phân tích bằng số liệu đo đạc cụ thể:

• Đánh giá mô hình gây tăng đường huyết bằng STZ: Sau khi tiêm STZ 170 mg/kg, nồng độ glucose huyết đói của chuột tăng từ mức ban đầu ~100 mg/dL lên 294,23 mg/dL vào ngày thứ 7; tỷ lệ tử vong ghi nhận ở mức 6,6%; chuột suy giảm thể trọng rõ rệt từ ngày thứ 4 so với lô sinh lý.
• Tác dụng hạ glucose huyết của cao chiết hạt chuối chân voi: Trước điều trị, nồng độ glucose huyết các lô bệnh lý đạt mức tương đương nhau (dao động 247,26 mg/dL ở lô chứng bệnh lý so với 116,69 mg/dL ở lô sinh lý). Sau 7 ngày can thiệp, cao chiết liều 25 mg/kg và 50 mg/kg làm hạ nồng độ glucose huyết lần lượt là 56,97% và 64,24% so với trước điều trị, đưa mức đường huyết trở về tương đương lô sinh lý (p < 0,001 so với lô bệnh lý). Tác dụng ở liều 50 mg/kg đạt hiệu quả tương đương hoạt chất đối chiếu glibenclamid 5 mg/kg (mức hạ 67,48%). Tuy nhiên, cao chiết chưa thể hiện tác động phục hồi thể trọng rõ rệt trong thời gian 7 ngày.
• Trọng lượng và tỷ trọng tương đối của các cơ quan: Ghi nhận sự sụt giảm khối lượng tuyệt đối của gan, thận, tụy ở lô bệnh lý nhưng khi quy đổi thành tỷ trọng tương đối (g/100g thể trọng), không có sự khác biệt đạt ý nghĩa thống kê giữa các lô bệnh lý, lô sinh lý và các lô điều trị.
• Tác động lên các chỉ dấu sinh học stress oxy hóa (MDA, GSH): STZ gây tăng nồng độ MDA và suy giảm GSH ở các mô cơ quan. Điều trị bằng cao chiết thể hiện hoạt tính chống stress oxy hóa: Liều 25 mg/kg làm tăng nồng độ chất chống oxy hóa GSH ở mô tụy, gan, thận; trong khi liều 50 mg/kg làm giảm nồng độ sản phẩm peroxy hóa lipid MDA tại các mô này so với lô bệnh lý.
• Tác động lên các cytokin viêm tại mô tụy: Định lượng miễn dịch ELISA cho thấy nồng độ hai cytokin tiền viêm TNF-α và IL-6 trong mô tụy giảm rõ rệt ở các lô chuột uống cao chiết liều 25 mg/kg và 50 mg/kg so với lô chứng bệnh lý không điều trị.
• Kiểm tra biểu hiện protein điều hòa apoptosis bằng Western blot: Phân tích cường độ vạch quang học cho thấy mô tụy của chuột điều trị bằng cao chiết hạt chuối chân voi có sự giảm biểu hiện rõ rệt của protein tiền chết Bax và enzyme thực thi cleaved-caspase 3, đồng thời làm tăng biểu hiện của protein chống chết Bcl-2 so với nhóm bệnh lý, xác nhận cơ chế ức chế apoptosis tế bào tụy trước độc tính của STZ.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã thu thập và chứng minh bằng thực nghiệm các số liệu định lượng về tác dụng dược lý của cao chiết hạt chuối chân voi:

Nhóm thử nghiệm	Nồng độ glucose huyết trước điều trị (mg/dL)	Nồng độ glucose huyết sau 7 ngày điều trị (mg/dL)	Tỷ lệ hạ glucose huyết (%)	Tác động lên chỉ dấu stress oxy hóa (MDA, GSH)	Tác động lên cytokin viêm mô tụy (TNF-α, IL-6)	Tác động lên biểu hiện protein apoptosis (Western blot)
Lô sinh lý (-)	116,69 ± SEM	Duy trì bình thường (~116 mg/dL)	0%	Mức cơ bản sinh lý	Nồng độ cơ bản thấp	Mức biểu hiện bình thường (Bcl-2 cao, Bax/cleaved-caspase 3 thấp)
Lô bệnh lý (+)	> 200 (TB: 247,26)	Duy trì mức cao (247,26 ± SEM)	0% (duy trì đường huyết cao)	Tăng MDA, giảm GSH ở tụy, gan, thận	Tăng cao TNF-α và IL-6 ở mô tụy	Tăng Bax, tăng cleaved-caspase 3, giảm Bcl-2
Cao chiết hạt 25 mg/kg	> 200 (tương đương lô +)	Hạ có ý nghĩa thống kê (về mức tương đương lô -)	56,97%	Tăng nồng độ GSH ở tụy, gan, thận	Giảm hàm lượng TNF-α và IL-6	Giảm Bax, giảm cleaved-caspase 3, tăng Bcl-2
Cao chiết hạt 50 mg/kg	> 200 (tương đương lô +)	Hạ có ý nghĩa thống kê (về mức tương đương lô -)	64,24%	Giảm nồng độ MDA ở tụy, gan, thận	Giảm hàm lượng TNF-α và IL-6	Giảm Bax, giảm cleaved-caspase 3, tăng Bcl-2
Glibenclamid 5 mg/kg	> 200 (tương đương lô +)	Hạ có ý nghĩa thống kê (về mức tương đương lô -)	67,48%	Cải thiện một phần chỉ dấu oxy hóa	Không công bố chi tiết so sánh	Không phân tích

Đóng góp khoa học của nghiên cứu:

• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm in vivo đầu tiên tại Việt Nam chứng minh cao chiết hạt chuối chân voi (Ensete glaucum) có hoạt tính hạ đường huyết mạnh (đạt 64,24% ở liều 50 mg/kg, tiệm cận hiệu quả 67,48% của thuốc chuẩn glibenclamid 5 mg/kg).
• Làm sáng tỏ cơ chế bảo vệ mô tụy của dược liệu thông qua tác động đa mục tiêu: Chống stress oxy hóa (tăng dự trữ GSH, giảm tạo MDA), kháng viêm (giảm nồng độ các cytokin gây độc tế bào TNF-α và IL-6), và can thiệp vào con đường chết theo chương trình nội bào (tăng cường biểu hiện Bcl-2, ức chế Bax và phong tỏa sự phân cắt tạo cleaved-caspase 3).
• Giải pháp/kiến nghị từ tác giả: Đề xuất tiếp tục mở rộng nghiên cứu thành phần hóa học nhằm phân lập, tinh sạch và xác định cấu trúc phân tử của các nhóm chất có hoạt tính sinh học chính trong hạt chuối chân voi, làm cơ sở phát triển thành phẩm hỗ trợ điều trị đái tháo đường.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận các hạn chế và định hướng tiếp theo dựa trên nội dung báo cáo:

• Thời gian can thiệp bằng cao chiết trong thử nghiệm kéo dài 7 ngày, do đó chưa quan sát thấy sự phục hồi rõ ràng về thể trọng của chuột đái tháo đường so với lô chứng.
• Nghiên cứu mới dừng lại ở việc đánh giá cao chiết toàn phần của hạt chuối chân voi, chưa phân lập và xác định chính xác cấu trúc hóa học của các hoạt chất tinh khiết đóng vai trò chính trong hoạt tính hạ glucose huyết.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả kiến nghị là tiến hành điều tra sâu hơn về thành phần hóa học, phân đoạn và phân lập các hợp chất đơn lẻ từ hạt chuối chân voi (Ensete glaucum), đồng thời đánh giá cơ chế tác dụng dược lý của từng phân đoạn hoặc hoạt chất tinh khiết.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Công nghệ Sinh học, Dược học, Dược lý học, Y sinh học và Sinh hóa học thực vật đang thực hiện các đề tài về sàng lọc hoạt tính sinh học từ nguồn thảo dược tự nhiên.
• Các nhà nghiên cứu thiết kế mô hình bệnh lý động vật: Tài liệu cung cấp chi tiết quy trình gây tăng đường huyết bằng streptozotocin liều đơn 170 mg/kg trên chuột Swiss albino (nồng độ, dung môi đệm, kỹ thuật tiêm, tỷ lệ bệnh và tỷ lệ chết).
• Phần đáng tham khảo nhất trong văn bản: Toàn bộ Chương 3 với hệ thống phương pháp luận hoàn chỉnh, cung cấp chi tiết thông số các phản ứng định lượng hóa sinh (đo GOD-PAP, phương pháp đo MDA với TBA, đo GSH với DTNB kèm phương trình đường chuẩn thực nghiệm) và quy trình Western blot phân tích các protein apoptosis (thành phần gel phân tách, nồng độ pha loãng kháng thể sơ cấp/thứ cấp, thông số điện di và chuyển màng).

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình tăng đường huyết thực nghiệm trong nghiên cứu được thiết lập bằng hóa chất nào, liều lượng bao nhiêu và tiêu chuẩn lựa chọn chuột bệnh lý là gì?
Chuột nhắt trắng đực chủng Swiss albino (20 ± 2 g) được tiêm màng bụng một liều duy nhất Streptozotocin (STZ) 170 mg/kg pha trong dung dịch đệm natri citrat 0,1 M (pH = 4,5) lạnh. Sau 7 ngày, những cá thể chuột có nồng độ glucose huyết lúc đói đạt trên 200 mg/dL được xác định là đạt mô hình đái tháo đường và được chọn vào các lô thử nghiệm điều trị.

2. Hiệu quả hạ glucose huyết của cao chiết hạt chuối chân voi ở các mức liều khảo sát đạt bao nhiêu phần trăm so với thuốc đối chứng?
Sau 7 ngày điều trị đường uống, cao chiết liều 25 mg/kg giúp hạ 56,97% nồng độ glucose huyết và liều 50 mg/kg giúp hạ 64,24% nồng độ glucose huyết so với trước khi điều trị, đưa đường huyết về mức tương đương lô sinh lý. Mức giảm ở liều 50 mg/kg tiệm cận với hiệu quả của thuốc đối chứng glibenclamid liều 5 mg/kg (mức hạ đạt 67,48%).

3. Cao chiết hạt chuối chân voi tác động như thế nào đến các chỉ dấu stress oxy hóa (MDA và GSH) tại các cơ quan?
Ở các cơ quan tụy, gan và thận của chuột bệnh lý, cao chiết hạt chuối chân voi thể hiện hoạt tính chống stress oxy hóa thông qua việc làm tăng nồng độ chất chống oxy hóa nội sinh Glutathion (GSH) ở mức liều 25 mg/kg và làm giảm hàm lượng sản phẩm peroxy hóa lipid Malondialdehyd (MDA) ở mức liều 50 mg/kg so với lô đối chứng bệnh lý.

4. Khóa luận chứng minh cơ chế bảo vệ mô tụy của cao chiết thông qua những chỉ dấu sinh học phân tử nào?
Cơ chế bảo vệ mô tụy được chứng minh qua hai con đường: (1) Kháng viêm thông qua việc làm giảm đáng kể hàm lượng hai cytokin tiền viêm TNF-α và IL-6 trong mô tụy (đo bằng kit ELISA); (2) Chống apoptosis thông qua phân tích Western blot cho thấy cao chiết làm giảm mức biểu hiện của protein tiền chết Bax và enzyme thực thi cleaved-caspase 3, đồng thời làm tăng biểu hiện của protein chống chết Bcl-2 trong mô tụy.

5. Thể trọng và trọng lượng tương đối của các cơ quan (tụy, gan, thận) thay đổi ra sao sau 7 ngày điều trị?
STZ gây sụt giảm thể trọng chuột bắt đầu từ ngày thứ 4 sau tiêm; sau 7 ngày điều trị, cao chiết ở cả hai mức liều chưa thể hiện tác động phục hồi thể trọng rõ rệt. Đối với trọng lượng tương đối của tụy, gan và thận (g/100g thể trọng), kết quả phân tích thống kê cho thấy không có sự khác biệt đạt ý nghĩa thống kê giữa các lô chuột điều trị bằng cao chiết so với lô chứng bệnh lý.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phạm Khương Duy đã khảo sát thành công hoạt tính dược lý của cao chiết từ hạt chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman) trên mô hình chuột nhắt trắng gây tăng glucose huyết bởi Streptozotocin liều 170 mg/kg. Kết quả thực nghiệm xác nhận cao chiết ở liều 25 và 50 mg/kg có tác dụng hạ đường huyết mạnh (giảm lần lượt 56,97% và 64,24%), đưa nồng độ glucose huyết về ngưỡng tương đương nhóm sinh lý bình thường. Nghiên cứu bước đầu làm sáng tỏ cơ chế bảo vệ tụy của cao chiết thông qua tác động hiệp đồng: Chống stress oxy hóa (tăng GSH, giảm MDA), ức chế các cytokin tiền viêm (TNF-α, IL-6) và điều hòa ngược con đường apoptosis tế bào (giảm Bax, giảm cleaved-caspase 3, tăng Bcl-2). Công trình là cơ sở khoa học thực nghiệm quan trọng hỗ trợ cho kinh nghiệm sử dụng dược liệu dân gian và định hướng cho các nghiên cứu phân lập hoạt chất hạ đường huyết từ hạt chuối chân voi trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Dai tháo đường (DTD) là một bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính đặc trưng bởi sự tăng glucose máu do suy giảm sản xuất insulin và/hoặc không đáp ứng với insulin tại các mô đích. DTD gây ra rất nhiều các biến chứng nghiêm trọng liên quan đến tim mach, gan, than, thần kinh, mach máu, loét chi. DTD là một trong những bệnh ngày càng trẻ hoá, DTD loại 2 có tỷ lệ mắc ngày càng tăng cao, nó được coi là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và dé lại hậu qua vô cùng to lớn. Theo Hiệp hội Dai tháo đường thế giới (IDF) năm 2021, số lượng bệnh nhân mắc khoảng 537 triệu người (20-79 tuổi) con số này dự đoán sẽ tăng lên 643 triệu vào năm 2030 và 783 triệu vào năm 2045.

Tại Đông Nam A, cứ 11 người lớn thì có 1 người mắc bệnh DTD, số lượng người trường thành mắc DTD dự kiến tăng lên 1 13 triệu người vào năm 2030 và 2045 khoảng 151 triệu người. Theo ước tinh, trong 2 người thì có 1 người không được chuẩn đoán, đã có 747000 ca tử vong vì DTD và 10 ty USD đã được chi ra cho DTD (IDF, 2021). Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh DTD loại 2 ở người trưởng thành đã tăng gấp đôi từ 2,7% năm 2003 lên 5,7% vào năm 2012, và số người mắc bệnh đái tháo đường cũng sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030 so với năm 2010 (Tran và ctv, 2022). Hiện nay, các loại thuốc được sử dụng để điều trị ĐTĐ đã đem lại những hiệu quả nhất định giúp ôn định đường huyết và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Tuy nhiên, việc ngăn ngừa và làm chậm tiến triển các biến chứng của DTD vẫn đang là một thách thức lớn. Vì thế việc tìm ra các liệu pháp mới có tác dụng điều trị toàn điện hơn đang được quan tâm. Trong đó, thảo dược là một trong những đối tượng tiềm năng, một nguồn đa dạng các thành phan hoạt chất, được chứng minh không chỉ có tác dụng hạ/điều hòa glucose huyết mà còn có các tác dụng bé trợ khác giúp ngăn ngừa và giảm thiểu biến chứng do DTD gây ra (Fukunaga va ctv, 1997; Kim và ctv, 2020; Ramadan va ctv, 2017). Cây chuối chan voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman) hay còn được gọi là chuối cô đơn, thuộc ho Musaceae, phan bồ nhiều ở vườn quốc gia Phước Binh (tỉnh Ninh Thuận) và VQG Bu Gia Map (tỉnh Bình Phước).

Theo dân gian thì các bộ phận khác nhau của cây chuối như thân, quả, be, củ, hạt chuối đều được người dân tận dụng dé làm những bài thuốc 1 khác nhau. Hạt được đồng bào các dân tộc sử dụng rộng rãi để chữa các bệnh đường ruột, đái tháo đường, sỏi thận, phù thủng, loét dạ dày, dị ứng ngoài da. Hiện nay, có một số nghiên cứu đã khảo sát thành phần hoá học của chuối chân voi cho thấy hạt chứa flavonoid, saponin, tannin; trong thịt qua có chứa flavonoid, saponin, tannin, acid amin, trong vỏ quả có chứa flavonoid, acid amin, terpenoid (Ly va ctv, 2022). Ngoài ra, tai Trung tam Sâm va Dược liệu Thanh Phố Hồ Chí Minh cũng đã khảo sát được thành phan có hoạt tính sinh học có trong cao chiết của hạt.

Kết quả cho thấy cao chiết hạt có đặc tính chống oxy hoá và ức chế xanthin oxidase (Le và ctv, 2022). Từ những kết quả nghiên cứu ban đầu và kinh nghiệm dân gian cho thay hạt chuối chân voi có thé là một được liệu tiềm năng cần nghiên cứu thêm. Streptozotocin (STZ) là tác nhân gây tăng đường huyết được sử dụng phổ biến trong nghiên cứu thực nghiệm. STZ gây gia tăng các loại oxy phan ứng (ROS), làm ảnh hưởng đến các con đường truyền tín hiệu sinh học khác nhau.

ROS có thé bảo vệ cơ thé trước các tác động gây hại ở nồng độ sinh lý và cơ thể có hệ thống phòng thủ chống oxy hóa để giải ROS khi cần thiết. Tuy nhiên, quá tải ROS làm mắt cân bang các cân chống oxy hóa của cơ thé, có thé dẫn đến tôn thương tế bảo do sự tương tác của chúng với lipid, màng, protein và DNA (Rains và Jain, 2011). Bên cạnh đó, STZ còn kích hoạt các con đường gây viêm, chang hạn như con đường NF-«B, dẫn đến kích hoạt và giải phóng các cytokin gây viêm có thé dẫn đến gia tăng stress oxy hóa tế bào, chết tế bào và đề khang insulin. Đặc biệt, STZ gây hoại tử tế bào B và gây chết tế bào theo cơ chế apoptosis đã được công nhận.

Nhiều tin hiệu trong con đường apoptosis tế bào B gây bởi STZ như Bax, Bcl-2, caspase-3, 8, 9, cytochrom C, PARP,. Streptozotocin là tac nhân gây ra những tac động tương tu như sinh lý bệnh sinh đái tháo đường ở người. Do đó, STZ được sử dụng làm tác nhân gây tăng glucose huyết trên chuột nhắt trang dé khảo sát tác động hạ glucose huyết và chống oxy hoá của cao chiết từ hạt chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb. Mục tiêu của đề tài Đánh giá khả năng hạ glucose huyết và bảo vệ tuy của cao chiết từ hạt chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman) trên mô hình thực nghiệm gây tăng glucose huyết bởi streptozotocin.

Nội dung thực hiện 1. Đánh giá ảnh hưởng của cao chiết từ hạt chuối chân voi đối với nồng độ glucose huyết của chuột nhat trang gây tăng glucose huyết bang streptozotocin. Đánh giá ảnh hưởng của cao chiết hạt chuối chân voi đối với thể trọng và trọng lượng tương đối tuy, gan, thận của chuột nhat trắng gây tăng glucose huyết bởi STZ. Đánh giá ảnh hưởng của cao chiết từ hạt chuối chân voi đối với một số chỉ dấu sinh học stress oxy hoá ở tuy, gan, thận của chuột nhắt trắng gây tăng glucose huyết bởi streptozotocin.

Bước đầu khám pha cơ chế tác dụng cải thiện tốn thương tuy của cao chiết từ hat chuối chân voi thông qua lượng IL-6, TNF-a và sự biểu hiện một số protem. TONG QUAN TÀI LIEU 2. Cây chuối chân voi (Ensete glaucum (Roxb.) Cheesman) Cây chuối Chân voi, chuối cô đơn, chuối tuyết có tên khoa học là (Ensete glaucum (Roxb. Tên đồng nghĩa: Musa glauca, Musa calosperma, Musa troglodytarum var.

dolioformis, Musa nepalensis, Ensete giganteum, Ensete agharkarii, Musa agharkarii, Musa gigantea, Ensete calospermum. Cây chuối chân voi Ensete glaucum (Roxb.) Cheesm thuộc giới: Thực vat, họ: Musaceae, chi: Ensefe, loài: Ensete glaucum (Roxb. Phan bé va sinh thai Phân bố tự nhiên ở Trung Quốc, An Độ, Indonesia, Lào, Myanmar, Philippines, Papua New Guinea và Thái Lan. O An Độ nó được tim thấy ở Arunachal Pradesh, Assam, Manipur, Meghalaya, Mizoram, Nagaland va Tripura.

Trong một số vùng của An Độ, nó cũng được trồng trong vườn nhà dé làm cảnh (Joe và ctv, 2016). Cây chuối chân voi thường được tìm thấy ở những nơi trống trải gần bìa rừng rụng lá khô và đồng cỏ. Nó thỉnh thoảng mọc gần những con suối nhỏ và trên bờ sông, trong đất âm, đôi khi cùng xuất hiện với Musa balbisiana và M. Trong mùa khô, cây sẽ ở trạng thái ngủ đông mà không có lá.

Sự ra hoa xảy ra trong vòng một hoặc hai năm sau khi nảy mầm nếu có đủ nước và chất dinh dưỡng, và có thé kéo dài hơn 5 năm trong điều kiện kém màu mỡ hơn. Đặc điểm thực vật Cây thân thảo không có lá mam, cây không có chi hút. Giả hành hình nón với phần gốc phình to rõ rệt, các giả hành trưởng thành thuôn dai cao 1,5 - 5 m, mập map, chu vi ở gốc 0,8 - 1,5 m, có các be lá bên ngoài xếp sát nhau, có màu xanh lục, trong, bóng, càng về phía đỉnh cảng bóng, nỗi rõ ở giai đoạn non, nhựa cây có mau cam. Kiểu cuống của lá mọc thắng đến trung gian hoặc rủ xuống, các lá xếp thành một chùm ở cuối giả thân, phiến lá 150 - 210 x 40 - 60 em, hình mác, đỉnh nhọn, màu xanh lục ở gan trục, xin màu, xanh ở gan trục trung bình, nhãn, gốc lá đối xứng, cả hai các cạnh 4 nhọn, gân giữa mau xanh lục, dọc trục mau lục vàng.

Cuống lá dai 35 - 65 cm, màu lục hoặc lục vàng, nhẫn, mép mở rộng, không có vết ở gốc, gốc có cánh, nhẫn, lỏng lẻo hoặc không ôm lấy giả hành. Cụm hoa rũ xuống, cuống dai 35 - 90 cm, màu lục, nhăn, hình vòng cung. Quả thang, dai 7,4 - 8,2 cm, hơi có go, đỉnh cùn hoặc nhọn, có tan hoa, không có cuống, vỏ quả màu xanh lục, hơi óng, khi chín màu vàng, cùi màu kem. Hạt nhiều, thay đổi theo sự thụ tinh, 7 - 21 hạt mỗi quả, 1 - 1,3 x 0,8 - 1,2 cm, tròn hoặc tròn không đều, màu đen trừ vùng rốn phổi, bề mặt nhẫn (Joe va ctv, 2016).

Hình thái cây Ensete glaucum (Roxb. (A) Cây trưởng thành, mii tên chỉ cum hoa; (B) mặt cat dọc quả chín; (C) Hat đã được tách và làm sạch. Thành phần hoá học Những nghiên cứu ngoài nước đã chỉ ra trong nhựa của cây chứa các nhóm hợp chất như đường khử, saponin, flavonoid, terpenoid, glycosid và alkaloid (Joga va ctv, 2020). Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu về thành phan hoá học của loài này.

Một số loài chuối liên quan cũng đã được nghiên cứu về thành phần hóa học. Thân giả Ensete superbum cho thay sự hiện điện của sterol và flavanoid trong chiết xuất ether đầu hỏa và toluen, chiết xuất cloroform có alkaloid, sterol và flavanoid, chiết xuất ethyl acetat và aceton có alkaloid, carbohydrat, glycosid, flavonoid, sterol, tannin và 5 protein, chiết xuất methanol và nước có carbohydrat, glycosid, flavonoid, tannin và protein. Trong một nghiên cứu khác, chiết xuất methanol bột của hạt được kiểm tra bang GC - MS có sự hiện hiện của 11 thành phần bao gồm: Eugenol, acid n-hexadecanoic, 9-Eicosyn, acid 3-Decanynoic, 1-Tetradecyn, 7-Methyl-Z-tetradecen-1-ol acetat, I-Hexadecyn, Z-(13,14-Epoxy)tetradec-Il-en-l-ol acetat, acid octadecanoic, Tridecanedial va acid cis-13-Eicosenoic. Phân tích HPLC có 5 hợp chat flavonoid bao gồm acid gallic, acid caffeic, rutin, quercetin va acid ferulic (Ramasamy, 2018).

Dịch chiết methanol thân của Musa balbisiana Colla có chứa protein va cacbonhydrat, phenolic va flavonoid. Phân tích GC — MS cho thay có 5 hop chất được phát hiện gồm: difluoroisocyanatophosphin, 2'-methoxy- 2,3',4,4'-tetrabromodiphenyl ether, acid isophthalic, este etyl 6-etyloct-3-yl, acid phthalic , 2-(4-chlorophenoxy)etyl hexylester va pseudodiosgenin diacetat (Swargiary va Sciences, 2020). Trong một nghiên cứu mới đây về loài Musa acuminate, chiết xuất ethanol vỏ quả được kiểm tra bằng GC — MS cho thấy có sự xuất hiện của rất nhiều loại tỉnh dầu trong đó các hợp chất chính là isoamyl isobutyrat (18,3%) và acid z-hexadecanoic (22,05%), myristicin 9,31% và acid isovaleric chiếm 8,06%. Bằng phân tích HPLC va GC —- MSMS 76 hợp chất khác nhau đã được phát hiện.

Trong đó, các hợp chất phenolie bao gồm acid phenolic và polyphenol như acid gallic, acid caffeic, acid syringic, acid ferulic, acid salicylic, acid caffeic, acid caffeoylquinic, kaempferol, catechin, acid feruloylquinic, acid vanillic hexosid, acid sinapic-o-glucosidva kaempferol 3-sophortriosid (Mohammed va ctv, 2022).