Luận văn thạc sĩ tác động sở hữu nước ngoài đến biến động lợi nhuận cổ phiếu tại sở giao dịch chứng khoán thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động sở hữu nước ngoài đến biến động lợi nhuận cổ phiếu tại sở giao dịch chứng khoán thành phố, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Phú Quốc
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Sở Hữu Nước Ngoài Đến Biến Động Lợi Nhuận Cổ Phiếu Tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Sở hữu nước ngoài
• 2.2. Biến động lợi nhuận cổ phiếu
• 2.3. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả các biến nghiên cứu
• 4.2. Phân tích tương quan
• 4.3. Phân tích hồi quy và các kiểm định
• 4.3.1. Kiểm định các khiếm khuyết của mô hình
• 4.3.2. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 4.3.3. Kiểm định tự tương quan
• 4.3.4. Mô hình hồi quy với tùy chọn Robust
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Đóng góp về học thuật
• 5.2. Gợi ý chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động sở hữu nước ngoài đến lợi nhuận cổ phiếu

Sở hữu nước ngoài đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc xác định lợi nhuận cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu, từ đó làm rõ những tác động tích cực và tiêu cực mà nó mang lại cho các nhà đầu tư.

1.1. Khái niệm sở hữu nước ngoài và lợi nhuận cổ phiếu

Sở hữu nước ngoài được định nghĩa là tỷ lệ cổ phần mà các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trong một công ty. Lợi nhuận cổ phiếu là chỉ số phản ánh hiệu suất tài chính của công ty thông qua giá trị cổ phiếu trên thị trường.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu này

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tác động của sở hữu nước ngoài mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư trong việc ra quyết định đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức liên quan đến sở hữu nước ngoài

Mặc dù sở hữu nước ngoài mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại những thách thức đáng kể. Các nhà đầu tư cần nhận thức rõ về những rủi ro có thể xảy ra khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng cao.

2.1. Rủi ro tài chính từ sở hữu nước ngoài

Sự biến động của dòng vốn nước ngoài có thể dẫn đến những rủi ro tài chính cho các công ty trong nước, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường không ổn định.

2.2. Tác động đến giá cổ phiếu

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao có thể tạo ra sự biến động lớn trong giá cổ phiếu, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư trong nước.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động sở hữu nước ngoài

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy bằng dữ liệu bảng để phân tích mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và lợi nhuận cổ phiếu. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để xác định tác động chính xác.

3.1. Mô hình hồi quy và dữ liệu sử dụng

Mô hình hồi quy sẽ được xây dựng dựa trên dữ liệu từ 137 công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2009-2017.

3.2. Các biến kiểm soát trong nghiên cứu

Nghiên cứu sẽ kiểm soát các yếu tố như quy mô công ty, tỷ lệ luân chuyển cổ phiếu, và đòn bẩy tài chính để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối tương quan âm giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu. Điều này cho thấy rằng các công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao thường có mức độ ổn định hơn trong hoạt động kinh doanh.

4.1. Phân tích kết quả thống kê

Kết quả thống kê cho thấy rằng tỷ lệ sở hữu nước ngoài có ảnh hưởng tích cực đến sự ổn định của lợi nhuận cổ phiếu, từ đó giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả hơn.

4.2. Ứng dụng cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư có thể sử dụng thông tin về tỷ lệ sở hữu nước ngoài để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường biến động.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng sở hữu nước ngoài có tác động đáng kể đến lợi nhuận cổ phiếu. Tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về mối quan hệ này trong các bối cảnh khác nhau.

5.1. Đóng góp của nghiên cứu

Nghiên cứu này không chỉ đóng góp vào lý thuyết mà còn cung cấp thông tin thực tiễn cho các nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu để khám phá sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và lợi nhuận cổ phiếu trong các thị trường khác nhau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng, thu hút ngày càng nhiều vốn đầu tư nước ngoài. Từ năm 2009 đến 2017, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự gia tăng đáng kể tỷ lệ sở hữu nước ngoài, đặc biệt sau khi Nghị định số 60/2015/NĐ-CP nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa từ 49% lên 100%. Trong giai đoạn này, tổng số 1233 quan sát từ 137 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE được thu thập để phân tích tác động của sở hữu nước ngoài đến biến động lợi nhuận cổ phiếu.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc xác định mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu, đồng thời phân tích ảnh hưởng của các yếu tố đặc thù doanh nghiệp như quy mô công ty, tỷ lệ luân chuyển cổ phiếu, đòn bẩy tài chính, tỷ số thị giá cổ phiếu, tỷ lệ chi trả cổ tức, lợi nhuận ròng trên tổng tài sản và số năm hoạt động. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2009-2017, nhằm cung cấp cái nhìn thực tiễn về vai trò của nhà đầu tư nước ngoài trong việc ổn định thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả dựa trên tỷ lệ sở hữu nước ngoài, đồng thời góp phần hoàn thiện chính sách quản lý và phát triển thị trường chứng khoán trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết hiệu ứng khách hàng và lý thuyết giao dịch phản hồi (feedback trading). Lý thuyết hiệu ứng khách hàng giải thích sự biến động giá cổ phiếu dựa trên hành vi mua bán của nhà đầu tư khi có sự thay đổi về chính sách công ty hoặc các yếu tố bên ngoài. Lý thuyết giao dịch phản hồi phân loại thành giao dịch phản hồi tích cực và tiêu cực, phản ánh xu hướng đầu tư dựa trên biến động lợi nhuận trong quá khứ.

Ngoài ra, các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm:

• Sở hữu nước ngoài (Foreign Ownership - FO): Tỷ lệ cổ phần do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ.
• Biến động lợi nhuận cổ phiếu (Stock Return Volatility - SRV): Đo lường sự biến động lợi nhuận hàng ngày của cổ phiếu, được tính theo logarit lợi nhuận bình phương hoặc độ lệch chuẩn lợi nhuận so với trung bình năm.
• Các biến kiểm soát: Quy mô công ty (SIZE), tỷ lệ luân chuyển cổ phiếu (TURNOVER), đòn bẩy tài chính (LEV), tỷ số thị giá cổ phiếu (M/B), tỷ lệ chi trả cổ tức (DIV), lợi nhuận ròng trên tổng tài sản (ROA), số năm hoạt động (AGE).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) với 1233 quan sát từ 137 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2009-2017. Dữ liệu bao gồm giá cổ phiếu, khối lượng giao dịch, số cổ phiếu lưu hành và báo cáo tài chính đã kiểm toán, được thu thập từ Trung tâm Dữ liệu – Phân tích Kinh tế Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh và Công ty Cổ phần Tài Việt (Vietstock).

Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng với ba mô hình: Pool OLS, Fixed Effects Model (FEM) và Random Effects Model (REM). Kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất, kết quả cho thấy FEM là mô hình thích hợp nhất. Ngoài ra, các kiểm định về đa cộng tuyến (VIF), phương sai sai số thay đổi (Modified Wald Test) và tự tương quan (Wooldridge Test) được thực hiện để đảm bảo tính chính xác của mô hình. Mô hình hồi quy được xây dựng nhằm đánh giá tác động của sở hữu nước ngoài và các yếu tố đặc thù doanh nghiệp đến biến động lợi nhuận cổ phiếu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng làm giảm biến động lợi nhuận cổ phiếu: Kết quả hồi quy FEM cho thấy hệ số của biến sở hữu nước ngoài (FO) là âm và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, với mức giảm biến động lợi nhuận cổ phiếu khoảng 0.0115 khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng 1%. Điều này khẳng định mối tương quan âm giữa sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu.

2. Quy mô công ty (SIZE) có tác động tiêu cực đến biến động lợi nhuận: Công ty có quy mô lớn hơn thường có biến động lợi nhuận thấp hơn, thể hiện qua hệ số âm và ý nghĩa thống kê cao, phù hợp với kỳ vọng và các nghiên cứu trước.

3. Tỷ lệ luân chuyển cổ phiếu (TURNOVER) và tỷ lệ chi trả cổ tức (DIV) có mối quan hệ dương với biến động lợi nhuận: Các biến này làm tăng sự biến động lợi nhuận cổ phiếu, phản ánh tính thanh khoản và sự quan tâm của nhà đầu tư đến cổ phiếu.

4. Số năm hoạt động (AGE) có tác động làm giảm biến động lợi nhuận: Công ty hoạt động lâu năm có xu hướng ổn định hơn, giảm thiểu rủi ro biến động lợi nhuận.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ âm giữa sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu phản ánh vai trò tích cực của nhà đầu tư nước ngoài trong việc ổn định thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhà đầu tư nước ngoài thường đầu tư dài hạn, cung cấp vốn ổn định và nâng cao năng lực quản trị công ty, từ đó giảm thiểu rủi ro biến động giá cổ phiếu. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu tại các thị trường mới nổi và Việt Nam trước đây.

Quy mô công ty lớn giúp giảm biến động lợi nhuận do khả năng hấp thụ rủi ro tốt hơn và quản trị hiệu quả hơn. Ngược lại, tỷ lệ luân chuyển cổ phiếu cao và chi trả cổ tức lớn làm tăng biến động do sự tham gia tích cực của nhà đầu tư ngắn hạn và phản ứng thị trường với các thông tin tài chính.

Các biểu đồ và bảng số liệu minh họa xu hướng tăng ổn định của tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 13.26% năm 2009 lên gần 16% năm 2017, trong khi tỷ lệ sở hữu nhà nước tăng nhẹ và ít biến động hơn. Ma trận tương quan và kiểm định VIF cho thấy không có hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng, đảm bảo độ tin cậy của mô hình hồi quy.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Khuyến khích tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các công ty niêm yết: Các cơ quan quản lý nên tiếp tục hoàn thiện chính sách để thu hút nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các nhà đầu tư dài hạn nhằm ổn định thị trường chứng khoán và giảm biến động lợi nhuận cổ phiếu trong vòng 3-5 năm tới.

2. Nâng cao năng lực quản trị công ty: Các doanh nghiệp cần cải thiện quản trị nội bộ, minh bạch thông tin và tăng cường giám sát để tận dụng hiệu quả nguồn vốn và kinh nghiệm từ nhà đầu tư nước ngoài, giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá cổ phiếu.

3. Tăng cường công tác giám sát và quản lý thị trường: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán cần áp dụng các biện pháp kiểm soát giao dịch nhằm hạn chế đầu cơ và biến động giá không lành mạnh, đặc biệt trong các công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài thấp.

4. Hỗ trợ nhà đầu tư trong nước nâng cao năng lực phân tích và ra quyết định: Tổ chức các chương trình đào tạo, cung cấp thông tin minh bạch và công cụ phân tích giúp nhà đầu tư trong nước hiểu rõ hơn về tác động của sở hữu nước ngoài và các yếu tố đặc thù doanh nghiệp đến biến động lợi nhuận cổ phiếu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Giúp hiểu rõ tác động của sở hữu nước ngoài đến biến động lợi nhuận cổ phiếu, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp với chiến lược dài hạn hoặc ngắn hạn.

2. Các công ty niêm yết trên HOSE: Nhận thức được vai trò của nhà đầu tư nước ngoài và các yếu tố đặc thù doanh nghiệp trong việc ổn định hoạt động và giá cổ phiếu, từ đó cải thiện quản trị và thu hút vốn đầu tư.

3. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách quản lý, giám sát và phát triển thị trường chứng khoán hiệu quả, đảm bảo sự ổn định và minh bạch.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực nghiệm về mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu tại thị trường mới nổi như Việt Nam, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Sở hữu nước ngoài ảnh hưởng như thế nào đến biến động lợi nhuận cổ phiếu?
   Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng làm giảm biến động lợi nhuận cổ phiếu, giúp ổn định giá cổ phiếu nhờ nguồn vốn ổn định và quản trị hiệu quả từ nhà đầu tư nước ngoài.

2. Các yếu tố đặc thù doanh nghiệp nào ảnh hưởng đến biến động lợi nhuận cổ phiếu?
   Quy mô công ty, tỷ lệ luân chuyển cổ phiếu, đòn bẩy tài chính, tỷ số thị giá cổ phiếu, tỷ lệ chi trả cổ tức, lợi nhuận ròng trên tổng tài sản và số năm hoạt động đều có ảnh hưởng đáng kể đến biến động lợi nhuận cổ phiếu.

3. Tại sao mô hình hồi quy dữ liệu bảng được sử dụng trong nghiên cứu này?
   Dữ liệu nghiên cứu có cấu trúc đa chiều (nhiều công ty theo thời gian), mô hình dữ liệu bảng giúp kiểm soát các yếu tố không quan sát được và tăng độ chính xác trong phân tích tác động của các biến.

4. Mô hình FEM được chọn thay vì REM hay Pool OLS vì lý do gì?
   Kiểm định Hausman cho thấy mô hình FEM phù hợp hơn do tồn tại sự tương quan giữa sai số đặc trưng của các công ty với các biến giải thích, giúp kiểm soát hiệu quả các đặc điểm riêng biệt không quan sát được.

5. Nhà đầu tư cá nhân có thể áp dụng kết quả nghiên cứu này như thế nào?
   Nhà đầu tư có thể ưu tiên lựa chọn các công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao để đầu tư dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro biến động lợi nhuận cổ phiếu, đồng thời cân nhắc các yếu tố đặc thù doanh nghiệp để tối ưu hóa lợi nhuận.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định mối tương quan âm giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu tại HOSE trong giai đoạn 2009-2017.
• Các yếu tố đặc thù doanh nghiệp như quy mô, tỷ lệ luân chuyển cổ phiếu, đòn bẩy tài chính và số năm hoạt động cũng ảnh hưởng đáng kể đến biến động lợi nhuận cổ phiếu.
• Mô hình hồi quy dữ liệu bảng với phương pháp tác động cố định (FEM) được lựa chọn là phù hợp nhất cho phân tích.
• Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò tích cực của nhà đầu tư nước ngoài trong việc ổn định thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn đầu tư nước ngoài, nâng cao quản trị doanh nghiệp và hỗ trợ nhà đầu tư trong nước để phát triển thị trường bền vững.

Tiếp theo, các nhà nghiên cứu và nhà quản lý nên tiếp tục theo dõi xu hướng sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu trong các giai đoạn mới, đồng thời áp dụng các công cụ phân tích nâng cao để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và quản lý rủi ro. Độc giả quan tâm có thể áp dụng kết quả nghiên cứu để cải thiện chiến lược đầu tư và chính sách phát triển thị trường chứng khoán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan. Trong chương này tác giả sẽ làm rõ sự cần thiết của đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu cũng như đóng góp của đề tài. Chương 2: Tổng quan các nghiên cứu trước. Phần này sẽ đưa ra một số lý thuyết về sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu.

Đồng thời, tác giả cũng lược khảo một số nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Chương 3: Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Tác giả tóm lược các mô hình và nguồn dữ liệu để thực hiện nghiên cứu cũng như mô tả các bước xử lý dữ liệu, tiến hành ước lượng và thực hiện kiểm định với phần mềm Stata 12. Chương 4: Kết quả nghiên cứu thực nghiệm.

Ở phần này, tác giả trình bày kết quả nghiên cứu về tác động của sở hữu nước ngoài đến biến động lợi nhuận cổ phiếu. Chương 5: Kết luận. Ở phần này, tác giả đưa ra đóng góp về học thuật, gợi ý chính sách và hạn chế của đề tài. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC Ở chương trước đã trình bày các vấn đề mà nghiên cứu này quan tâm, những mục tiêu, câu hỏi được đưa ra cần phải giải quyết được.

Để đạt được điều này, nghiên cứu cần phải dựa vào cơ sở lý thuyết và những nghiên cứu trước đây. Do đó, trong chương này tác giả sẽ trình bày các cơ sở lý thuyết được rút ra từ các nghiên cứu trước, bao gồm hai nội dung chính như sau: (1) Khung lý thuyết; (2) Tổng quan các nghiên cứu trước.1 Sở hữu nước ngoài Theo nghị định số 60/2015/NĐ-CP ban hành ngày 26/06/2015 của Chính Phủ, tỷ lệ sở hữu nước ngoài là tổng tỷ lệ sở hữu cổ phần, phần vốn góp có quyền biểu quyết của tất cả các nhà đầu tư là người nước ngoài và tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ từ 51% vốn điều lệ trở lên. Trong đó, đầu tư nước ngoài là sự dịch chuyển tài sản như vốn, công nghệ, kỹ năng quản lý từ nước này sang nước khác để kinh doanh nhằm thu lợi nhuận cao trên phạm vi toàn cầu. Theo đó, luật đầu tư 2014 đưa ra các khái niệm sau: (1) Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.

(2) Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông. Hiện nay, các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam bao gồm: (1) Đầu tư thành lập tổ chức kinh tế. (2) Đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp vào tổ chức kinh tế. (3) Đầu tư theo hình thức hợp đồng PPP.

(4) Đầu tư theo hình thức hợp đồng BCC. Nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia vào thị trường trong nước sẽ được xem như là con dao hai lưỡi đối với thị trường nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng. Điểm mạnh của các nhà đầu tư nước ngoài là nguồn vốn, kỹ thuật công nghệ TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 hiện đại, nguồn nhân lực bản lĩnh và giàu kinh nghiệm. Trước khi nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào một công ty thì sẽ thu thập và xử lý thông tin liên quan đến công ty để sàn lọc lựa chọn công ty phù hợp nhất, nhà đầu tư nước ngoài sẽ lựa chọn và đánh giá các công ty theo các chỉ tiêu như: Chỉ tiêu tài chính, triển vọng công ty,.

Ngoài ra, nhà đầu tư còn quan tâm đến năng lực quản trị công ty, từ đó tạo động lực để cho các công ty trong nước nỗ lực cải thiện tài chính cũng như quản trị của doanh nghiệp. Khi dòng vốn nước ngoài được đầu tư vào công ty sẽ có những thuận lợi cũng như khó khăn mà công ty sẽ nhận được: + Thứ nhất, nhà đầu tư nước ngoài sẽ giúp doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu về vốn, nhân sự, kỹ thuật công nghệ,. đến các công ty mà họ đầu tư. Kết quả là việc phân bổ các nguồn lực có hiệu quả hơn, giúp giảm chi phí sử dụng vốn và nâng cao giá trị thị trường của cổ phiếu trong nước.

Từ đó giúp chia sẻ rủi ro thị trường chứng khoán trong nước thông qua đa dạng hóa toàn cầu. Chính đa dạng hóa toàn cầu sẽ làm tăng xác suất gặp phải rủi ro quốc tế của các doanh nghiệp trong nước, kết quả là sự liên kết hệ thống với các yếu tố quốc tế gây ra sự biến động lợi nhuận trên TTCK do ảnh hưởng các các yếu tố bất ổn trên thế giới như xung đột chính trị, chiến tranh, khủng bố, giá dầu biến động, chính sách của FED,. + Thứ hai, chính bản lĩnh, kinh nghiệm kết hợp kỹ năng thu thập và xử lý thông tin tốt của các nhà đầu tư nước ngoài giúp nâng cao chất lượng thông tin và do đó giảm chi phí giao dịch cũng như giảm thiểu rủi ro của thị trường. Nhưng không phải nhà đầu tư nước ngoài nào cũng đầu tư dài hạn vào công ty trong nước, mà còn có những nhà đầu tư nước ngoài chỉ dùng vốn để đầu tư ngắn hạn theo phương thức đầu cơ nhằm tìm kiếm lợi nhuận dựa vào sự chênh lệch về giá, chính sự biến động của dòng chảy nước ngoài (sự chảy mạnh của dòng vốn vào và sự rút vốn đồng loạt để chốt lời) sẽ gây ra các biến động, thậm chí là khủng hoảng trên thị trường tài chính.

+ Thứ ba, những nhà đầu tư nước ngoài có tiềm lực tài chính mạnh, do đó sẽ làm giảm nguy cơ vỡ nợ của các công ty mà họ đầu tư. Nhưng nhà đầu tư nước ngoài được cho là có kiến thức và kỹ năng vượt trội khi tham gia vào thị trường TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 trong nước, bởi lẽ nhà đầu tư nước ngoài có thể tận dụng ưu thế về kinh nghiệm và nguồn vốn lớn mạnh để tạo ra các luồn thông tin không chính xác, bóp méo giá cả cung cầu trên thị trường, tạo ra các đợt sốt giá ảo, khiến nhà đầu tư trong nước bị sai lầm khi thực hiện quyết định đầu tư dẫn đến những thiệt hại đáng kể. Từ những phân tích trên, đối với TTCK Việt Nam tác giả kỳ vọng sở hữu nước ngoài sẽ làm giảm biến động lợi nhuận cổ phiếu, giúp làm ổn định thị trường chứng khoán và mang tính tích cực.2 Biến động lợi nhuận cổ phiếu Biến động lợi nhuận cổ phiếu hàng ngày hay tốc độ lợi nhuận cho biết mức tăng trưởng lợi nhuận tương đối (tính theo phần trăm) hàng ngày. Tỷ lệ này nhỏ hơn không đồng nghĩa với tăng trưởng âm.

Trường hợp lợi nhuận của một trong số các kỳ trước kỳ hiện tại bằng không thì biến động lợi nhuận cổ phiếu hàng ngày là không xác định. Công thức tính biến động lợi nhuận cổ phiếu hàng ngày như sau: returni,t = Do đó, thị trường chứng khoán được xem là ổn định khi lợi nhuận chứng khoán hàng ngày ít biến động hay nói cách khác giá cổ phiếu sẽ ít biến động. Giá cổ phiếu sẽ bị tác động bởi một số lý thuyết sau đây: Lý thuyết hiệu ứng khách hàng: Giá cổ phiếu của công ty sẽ bị tác động bởi động thái mua/bán cổ phiếu của các nhà đầu tư trên thị trường. Động thái này dựa vào những thay đổi của công ty (thay đổi về chính sách công ty, thay đổi về cổ tức hay thuế) khi đó các nhà đầu tư sẽ thay đổi số lượng cổ phiếu nắm giữ sao cho phù hợp.

Kết quả của sự điều chỉnh này sẽ làm giá cổ phiếu sẽ thay đổi. Giao dịch phản hồi (Feedback trading): Giao dịch phản hồi là những giao dịch dựa trên cơ sở giá lịch sử. Theo Grinblatt, Mark, Sheridan Titman, Russ Wermers (1995), giao dịch phản hồi bao gồm giao dịch phản hồi tích cực và tiêu cực. Giao dịch phản hồi tích cực (Positive feedback trading) là giao dịch mà nhà TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 đầu tư mua các cổ phiếu có biến động lợi nhuận theo chiều hướng tăng (Positive) trong năm trước.

Giao dịch phản hồi tiêu cực (Negative feedback trading) là giao dịch mà nhà đầu tư mua các cổ phiếu có biến động lợi nhuận theo chiều hướng giảm (Negative) trong năm trước. Sự gia tăng đầu tư: Các nhà đầu tư có xu hướng đầu tư giống nhau làm cho tỷ lệ sở hữu tăng. Tại sao các nhà đầu tư lại gia tăng đầu tư theo các quyết định giống nhau? Những lý thuyết về tài chính cung cấp một vài giải thích vì sao các nhà đầu tư lại có thể liên hệ với nhau để tạo thành nhóm. Wermer (1999) đã đưa ra bốn lý do như sau: + Thứ nhất, rủi ro xấu sẽ phát sinh khi các nhà đầu tư có hành động khác với những nhà đầu tư khác, với những kết quả khác nhau, để các nhà đầu tư bỏ qua những thông tin riêng và giao dịch với đám đông (Sharfstein & Stein, 1990) để đảm bảo những kết quả tốt hơn.

+ Thứ hai, những nhà đầu tư có thể nhận thông tin riêng là giống nhau bởi vì họ phân tích những yếu tố giá như nhau (Froot, Scharfstein, & Stein, 1992; Hirshleifer, Subrahmanyam,& Titman, 1994). + Thứ ba, Wermers cho thấy các nhà đầu tư dự đoán thông tin riêng từ những giao dịch của các nhà đầu tư khác, dẫn đến kết quả là các thông tin suy đoán (Informaton cascades) giống nhau (Bihkchandani, Hirshleifer,& Welch, 1992; Avery & Zemsky, 1998). + Cuối cùng, các nhà đầu tư có thể chia sẻ những điều mình ghét như nhau đối với những chứng khoán có những đặc điểm cụ thể, ví dụ thanh khoản thấp hoặc rủi ro cao (Falkenstein, 1996). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Tổng quan các nghiên cứu trƣớc Sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu đã có rất nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và mối quan hệ này chưa đồng nhất ở mỗi quốc gia, cũng như mỗi giai đoạn.

Sau đây tác giả sẽ lược khảo một số nghiên cứu. Nghiên cứu đầu tiên về sở hữu nước ngoài và biến động lợi nhuận cổ phiếu là nghiên cứu của Lakonishok cùng đồng sự (1992). Nhóm tác giả đã phát triển mô hình đầu tiên để kiểm tra liệu các tổ chức gia tăng đầu tư sẽ tạo ra những bất ổn tiềm ẩn trong giá chứng khoán hay không.