Luận văn thạc sĩ tác động của nhân tố kiệt quệ đối với tỉ suất sinh lợi của các cổ phiếu trên thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của nhân tố kiệt quệ đối với tỉ suất sinh lợi của các cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Triều Đông
• Người hướng dẫn: GS. TS Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Kiệt Quệ Tài Chính Đến Lợi Nhuận Cổ Phiếu VN
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn
• 1.6. Hạn chế của đề tài
• 1.7. Kết cấu bài luận văn
• 2. SƠ LƯỢC CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÂN TỐ KIỆT QUỆ TÀI CHÍNH VÀ TỈ SUẤT SINH LỢI CỦA CỔ PHIẾU
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động kiệt quệ tài chính đến lợi nhuận cổ phiếu VN

Tác động của kiệt quệ tài chính đến lợi nhuận cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang trở thành một chủ đề nóng hổi trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Nhiều doanh nghiệp niêm yết đang phải đối mặt với áp lực tài chính ngày càng gia tăng, dẫn đến những biến động mạnh mẽ trong giá cổ phiếu. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa tình hình kinh tế và lợi nhuận cổ phiếu, từ đó đưa ra những nhận định và dự báo cho tương lai.

1.1. Định nghĩa kiệt quệ tài chính và lợi nhuận cổ phiếu

Kiệt quệ tài chính được hiểu là tình trạng mà doanh nghiệp không còn khả năng thanh toán nợ, dẫn đến nguy cơ phá sản. Lợi nhuận cổ phiếu là phần lợi nhuận mà cổ đông nhận được từ việc đầu tư vào cổ phiếu của doanh nghiệp. Sự liên kết giữa hai yếu tố này rất quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

1.2. Tình hình hiện tại của thị trường chứng khoán VN

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua nhiều biến động do ảnh hưởng của tác động tài chính từ các yếu tố bên ngoài và nội tại. Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp phá sản đã làm giảm lòng tin của nhà đầu tư, dẫn đến sự sụt giảm trong lợi nhuận cổ phiếu.

II. Vấn đề kiệt quệ tài chính và thách thức đối với doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với kiệt quệ tài chính do quản lý tài chính kém và áp lực từ thị trường. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận cổ phiếu mà còn đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Các yếu tố như nợ xấu, quản lý tài chính và tình hình kinh tế là những thách thức lớn mà doanh nghiệp cần vượt qua.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến kiệt quệ tài chính

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến kiệt quệ tài chính, bao gồm việc quản lý tài chính không hiệu quả, áp lực từ nợ vay và sự biến động của thị trường. Những yếu tố này làm gia tăng rủi ro cho doanh nghiệp và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận cổ phiếu.

2.2. Hệ quả của kiệt quệ tài chính đối với doanh nghiệp

Khi doanh nghiệp rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính, họ sẽ phải đối mặt với nhiều hệ quả nghiêm trọng như giảm sút lợi nhuận cổ phiếu, mất lòng tin từ nhà đầu tư và khả năng phá sản. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế.

III. Phương pháp phân tích tác động kiệt quệ tài chính đến lợi nhuận cổ phiếu

Để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa kiệt quệ tài chính và lợi nhuận cổ phiếu, các phương pháp phân tích như hồi quy đa biến và mô hình Fama-French sẽ được áp dụng. Những phương pháp này giúp xác định rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận cổ phiếu và đưa ra những dự báo chính xác hơn.

3.1. Mô hình hồi quy đa biến trong phân tích

Mô hình hồi quy đa biến cho phép phân tích nhiều yếu tố cùng lúc, từ đó xác định được tác động của kiệt quệ tài chính đến lợi nhuận cổ phiếu. Phương pháp này giúp đưa ra những kết luận chính xác hơn về mối quan hệ giữa các biến số.

3.2. Mô hình Fama French và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình Fama-French là một trong những công cụ mạnh mẽ trong việc phân tích lợi nhuận cổ phiếu. Mô hình này không chỉ xem xét yếu tố rủi ro mà còn đưa vào các yếu tố như quy mô và giá trị, từ đó giúp hiểu rõ hơn về tác động của kiệt quệ tài chính.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động kiệt quệ tài chính

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ chặt chẽ giữa kiệt quệ tài chính và lợi nhuận cổ phiếu. Các doanh nghiệp có mức độ kiệt quệ cao thường có lợi nhuận cổ phiếu thấp hơn so với những doanh nghiệp ổn định. Điều này cho thấy rằng nhà đầu tư cần phải cẩn trọng khi đầu tư vào các cổ phiếu của doanh nghiệp có dấu hiệu kiệt quệ.

4.1. Phân tích số liệu từ các doanh nghiệp niêm yết

Phân tích số liệu từ các doanh nghiệp niêm yết cho thấy rằng những doanh nghiệp có tình hình tài chính yếu kém thường có lợi nhuận cổ phiếu không ổn định. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi tình hình tài chính của doanh nghiệp trước khi đầu tư.

4.2. So sánh giữa các ngành nghề khác nhau

Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mức độ tác động của kiệt quệ tài chính đến lợi nhuận cổ phiếu có sự khác biệt giữa các ngành nghề. Một số ngành như bất động sản và xây dựng chịu ảnh hưởng nặng nề hơn so với các ngành khác.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của thị trường chứng khoán VN

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng kiệt quệ tài chính có tác động tiêu cực đến lợi nhuận cổ phiếu. Tuy nhiên, với những biện pháp quản lý tài chính hợp lý, doanh nghiệp có thể vượt qua khó khăn và phục hồi. Tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam phụ thuộc vào khả năng của doanh nghiệp trong việc quản lý rủi ro tài chính.

5.1. Đề xuất giải pháp cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần áp dụng các biện pháp quản lý tài chính hiệu quả để giảm thiểu rủi ro kiệt quệ tài chính. Việc cải thiện tình hình tài chính sẽ giúp tăng cường lợi nhuận cổ phiếu và thu hút nhà đầu tư.

5.2. Triển vọng phát triển của thị trường chứng khoán VN

Thị trường chứng khoán Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các cơ quan quản lý trong việc tạo ra một môi trường đầu tư an toàn và minh bạch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Làn sóng khủng hoảng kinh tế toàn cầu giai đoạn 2008 – 2011 đã bộc lộ rõ những điểm yếu nội tại của các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là tình trạng đòn bẩy tài chính quá mức và khả năng thích ứng kém trước các cú sốc vĩ mô. Theo báo cáo thống kê từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chỉ riêng trong quý 1 năm 2013, cả nước đã có tới 15.839 doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc phá sản, vượt qua con số 15.707 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới. Trước đó, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố số lượng doanh nghiệp phá sản trong năm 2012 đạt mức kỷ lục 58.128 đơn vị. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nhận diện, lượng hóa rủi ro kiệt quệ tài chính và xác định tác động của nhân tố này lên định giá tài sản trên thị trường chứng khoán.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là phân tích cơ chế đo lường nhân tố kiệt quệ tài chính thông qua mô hình điểm số O của Ohlson (1980), kiểm định xem rủi ro kiệt quệ có phải là một loại rủi ro hệ thống được thị trường định giá hay là một biến số bị bỏ sót trong các mô hình định giá tài sản truyền thống. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 47 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) trong khung thời gian 5 năm từ 2007 đến 2011, tạo ra tập dữ liệu bảng gồm 235 quan sát năm và hệ thống dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng.

Về mặt học thuật và thực tiễn, công trình đóng góp một hệ thống luận cứ thực nghiệm quan trọng tại thị trường chứng khoán Việt Nam, cung cấp góc nhìn đa chiều cho các nhà hoạch định chính sách khi sửa đổi Luật Phá sản, đồng thời hỗ trợ các nhà đầu tư tổ chức tối ưu hóa mô hình quản trị rủi ro danh mục.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của các lý thuyết định giá tài sản hiện đại và lý thuyết cấu trúc vốn:

• Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM): Được phát triển bởi Sharpe (1964) và Lintner (1965), mô hình giả định rằng tỉ suất sinh lợi kỳ vọng của một chứng khoán chỉ phụ thuộc tuyến tính vào rủi ro hệ thống được đo lường bằng hệ số Beta.
• Mô hình 3 nhân tố Fama - French (1992, 1993): Mở rộng từ CAPM bằng cách bổ sung hai nhân tố rủi ro quan trọng là nhân tố quy mô vốn hóa thị trường (SMB) và nhân tố giá trị sổ sách trên giá trị thị trường (HML).
• Giả thuyết rủi ro kiệt quệ và định giá sai: Lý thuyết định giá theo lý trí xem rủi ro phá sản là một thành phần của rủi ro hệ thống đòi hỏi phần bù rủi ro dương (Vassalou và Xing, 2004). Ngược lại, trường phái tài chính hành vi và giả thuyết định giá sai của Dichev (1998) cùng Griffin và Lemmon (2002) chỉ ra rằng cổ phiếu có nguy cơ kiệt quệ cao thường bị định giá sai lệch và đem lại lợi nhuận bất thường âm.
• Các khái niệm cốt lõi:
  • Kiệt quệ tài chính (Financial Distress): Tình trạng dòng tiền hoạt động không đủ đáp ứng các nghĩa vụ nợ ngắn hạn và chi phí tài chính bắt buộc.
  • Xác suất vỡ nợ (POscore): Tỉ lệ xác suất phá sản của doanh nghiệp được quy đổi từ hàm Logit của mô hình điểm số O.
  • Lợi thế thương lượng của cổ đông (Shareholder Advantage): Quyền lực mặc cả của cổ đông trong quá trình tái cấu trúc nợ theo mô hình của Garlappi, Shu và Yan (2006).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu gồm 47 công ty niêm yết trên sàn HOSE liên tục trong 5 năm từ năm 2007 đến năm 2011. Các doanh nghiệp thuộc khối ngân hàng, bảo hiểm, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư được loại trừ nhằm đảm bảo tính đồng nhất về cấu trúc báo cáo tài chính.

Quy trình nghiên cứu được triển khai qua các bước phân tích định lượng chặt chẽ:

1. Đo lường xác suất phá sản: Sử dụng mô hình 9 biến số kế toán của Ohlson (1980) để tính toán chỉ số O-score cho 47 doanh nghiệp qua từng năm, sau đó quy đổi thành xác suất phá sản thực nghiệm theo phân phối logistic: $$\text{POscore} = \frac{e^{\text{O-score}}}{1 + e^{\text{O-score}}}$$
2. Xây dựng 18 danh mục đầu tư: Phân loại chéo mẫu nghiên cứu theo 3 tiêu chí: Quy mô ME (2 nhóm phân chia theo giá trị trung vị), Tỉ số BE/ME (3 nhóm theo tỉ lệ 30% thấp, 40% trung bình, 30% cao), và Xác suất phá sản POscore (3 nhóm đều nhau 33,3%).
3. Ước lượng kinh tế lượng:
   • Hồi quy chuỗi thời gian (Black, Jensen và Scholes, 1972): Đánh giá mức độ giải thích của mô hình 3 nhân tố Fama-French cho 18 danh mục đầu tư.
   • Hồi quy chéo hai bước Fama - MacBeth (1973): Kiểm định tác động trực tiếp của xác suất vỡ nợ cùng các biến kiểm soát lên tỉ suất sinh lợi vượt trội.
   • Hồi quy dữ liệu bảng (Panel Data): Áp dụng mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) thông qua phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát (GLS) để kiểm tra tính vững của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Sự suy giảm sức khỏe tài chính doanh nghiệp: Xác suất phá sản trung bình của toàn bộ 47 doanh nghiệp trong mẫu nghiên cứu có xu hướng tăng liên tục từ mức 0,18% năm 2007 lên đỉnh điểm vào năm 2011. Đòn bẩy tài chính bình quân tăng từ 0,826 trong năm 2007 lên các mức cao hơn trong giai đoạn 2008 – 2011, trong khi hệ số thanh toán lãi vay và tỉ số thanh toán hiện hành sụt giảm nghiêm trọng.
• Đặc điểm tỉ suất sinh lợi danh mục: Trong bối cảnh thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh sau năm 2007, phần lớn 18 danh mục đều ghi nhận tỉ suất sinh lợi trung bình âm. Cụ thể, 100% danh mục quy mô lớn đều có tỉ suất sinh lợi âm, chỉ có 2/9 danh mục quy mô nhỏ đạt tỉ suất sinh lợi dương (tập trung ở nhóm có tỉ số BE/ME thấp). Nhóm có tỉ số BE/ME thấp có mức sụt giảm giá ít hơn nhóm có BE/ME cao.
• Hiệu quả giải thích của mô hình chuỗi thời gian: Kết quả hồi quy Fama-French trên 18 danh mục cho thấy hệ số xác định $R^2$ đạt mức cao: 3/18 danh mục đạt $R^2 > 0,85$, 7/18 danh mục đạt $R^2 > 0,73$. Hệ số đại diện quy mô SMB giảm dần khi xác suất phá sản tăng lên ở 5/6 trường hợp quan sát, với đa số giá trị thống kê $t$ vượt ngưỡng tuyệt đối 2,1.
• Bằng chứng từ hồi quy Fama-MacBeth và dữ liệu bảng: Hệ số hồi quy của biến xác suất phá sản ($\text{Pro}$) trong phương trình hồi quy chéo mang dấu âm ($\gamma_2 = -0,164$ ở mô hình 2 biến) nhưng không đạt ý nghĩa thống kê ($t$-statistic thấp, đơn cử năm 2010 chỉ đạt $-0,150$). Hồi quy mô hình tác động cố định (FEM) theo thời gian đạt hệ số $R^2 = 0,55$ và trị thống kê $F = 35,87$, khẳng định lại việc nhân tố kiệt quệ tài chính chưa được thị trường định giá có ý nghĩa thống kê.

Thảo luận kết quả

Khi biểu diễn dữ liệu qua các biểu đồ phân tán và bảng dữ liệu bảng chéo giữa hai biến BE/ME và O-score, kết quả thực nghiệm tại Việt Nam cho thấy nhiều nét tương đồng với các thị trường phát triển theo nghiên cứu của Dichev (1998) và Griffin & Lemmon (2002). Cụ thể, các nguyên nhân chính bao gồm:

Thứ nhất, thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007 – 2011 chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tính thanh khoản thấp và hiện tượng bất cân xứng thông tin. Các doanh nghiệp kiệt quệ tài chính có số lượng chuyên gia phân tích theo dõi rất ít, khiến dòng thông tin phản ánh vào giá bị chậm trễ và méo mó.

Thứ hai, tâm lý nhà đầu tư cá nhân chiếm tỉ trọng áp đảo (khoảng trên 80% giao dịch toàn thị trường trong giai đoạn này) dẫn đến hành vi đầu cơ bầy đàn và phi lý trí. Nhà đầu tư thường kỳ vọng thái quá vào cơ hội phục hồi của các cổ phiếu giá rẻ, từ đó định giá quá cao các cổ phiếu đang trong tình trạng nguy hiểm.

Thứ ba, khung pháp lý của Luật Phá sản 2004 tồn tại nhiều rào cản khiến các doanh nghiệp thua lỗ kéo dài ít khi nộp đơn phá sản thực tế mà chọn giải pháp cơ cấu nợ ngầm hoặc sáp nhập, làm cho tín hiệu rủi ro kiệt quệ không được phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phá sản và tái cơ cấu nợ: Quốc hội và Bộ Tư pháp cần đẩy nhanh lộ trình cải cách Luật Phá sản theo hướng đơn giản hóa thủ tục mở thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh, giảm thời gian giải quyết phá sản từ mức trung bình 3 - 5 năm xuống dưới 18 tháng, giúp các doanh nghiệp kiệt quệ tiếp cận cơ chế bảo hộ tài chính kịp thời.
• Phát triển thị trường mua bán nợ và quỹ đầu tư đặc biệt: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần tạo hành lang pháp lý thí điểm cho các quỹ đầu tư cơ hội (vulture funds) và thị trường giao dịch trái phiếu doanh nghiệp rủi ro cao (junk bonds), đặt mục tiêu tăng quy mô thanh khoản giao dịch nợ xấu lên 15% - 20% mỗi năm, cung ứng nguồn vốn tái thiết cho các công ty triển vọng.
• Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tại doanh nghiệp niêm yết: Ban điều hành các công ty niêm yết cần thiết lập hệ thống cảnh báo sớm dựa trên chỉ số O-score và Z-score, duy trì hệ số thanh toán lãi vay tối thiểu trên 2,0 lần và kiểm soát đòn bẩy tài chính (Tổng nợ/Tổng tài sản) ở mức an toàn dưới 60% nhằm phòng ngừa rủi ro mất khả năng thanh toán.
• Hoàn thiện mô hình phân tích định giá cho các tổ chức tài chính: Các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ cần tích hợp biến số xác suất vỡ nợ vào quy trình định giá tài sản Fama-French, rà soát định kỳ 6 tháng một lần nhằm loại bỏ các cổ phiếu có rủi ro kiệt quệ cao nhưng đang bị định giá sai lệch khỏi danh mục đầu tư an toàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức quản lý quỹ: Hỗ trợ nhận diện các bẫy giá trị đối với nhóm cổ phiếu kiệt quệ tài chính, tối ưu hóa lợi nhuận kỳ vọng và kiểm soát độ biến động danh mục khi thị trường rơi vào pha suy thoái.
• Giám đốc tài chính (CFO) và nhà quản trị doanh nghiệp: Cung cấp bộ công cụ định lượng đo lường xác suất vỡ nợ Ohlson O-score, hỗ trợ xây dựng chiến lược cấu trúc vốn tối ưu và quản trị dòng tiền thanh khoản.
• Cơ quan quản lý thị trường và nhà làm luật: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm để sửa đổi, hoàn thiện các quy định về công bố thông tin, tiêu chuẩn niêm yết/hủy niêm yết bắt buộc và khung pháp lý phá sản doanh nghiệp.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp khung lý thuyết hệ thống về mô hình đa nhân tố Fama-French, quy trình hồi quy Fama-MacBeth và kỹ thuật phân tích dữ liệu bảng trong tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm số Ohlson O-score đo lường xác suất phá sản của doanh nghiệp dựa trên các chỉ số nào?
Mô hình O-score của Ohlson (1980) sử dụng hàm Logit với 9 biến số kế toán độc lập, bao gồm quy mô tài sản, cấu trúc nợ (tổng nợ trên tổng tài sản), vốn lưu động, tỉ số thanh toán hiện hành, lợi nhuận ròng, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh và chỉ báo tăng trưởng âm liên tiếp trong 2 năm.

2. Tại sao nhân tố kiệt quệ tài chính không đạt ý nghĩa thống kê trong việc giải thích tỉ suất sinh lợi tại Việt Nam?
Kết quả thực nghiệm trên 47 công ty niêm yết (2007-2011) cho thấy hệ số của xác suất phá sản mang dấu âm với giá trị thống kê $t$ thấp. Nguyên nhân chính là do thị trường chứng khoán Việt Nam tồn tại mức độ bất cân xứng thông tin cao, giao dịch mang tính đầu cơ bầy đàn và khung pháp lý phá sản chưa phát huy hiệu lực phân loại doanh nghiệp.

3. Tỉ số BE/ME thấp thể hiện đặc tính gì đối với tỉ suất sinh lợi trong giai đoạn khủng hoảng 2007 - 2011?
Trong giai đoạn thị trường suy thoái sâu, các danh mục có tỉ số BE/ME thấp (nhóm cổ phiếu tăng trưởng) lại có tỉ suất sinh lợi bình quân giảm ít hơn so với nhóm cổ phiếu có BE/ME cao, trái ngược với xu hướng thị trường tăng trưởng truyền thống theo Fama và French.

4. Vì sao nghiên cứu lại loại trừ nhóm ngành ngân hàng, bảo hiểm và công ty tài chính khỏi mẫu phân tích?
Các định chế tài chính có cấu trúc bảng cân đối kế toán, tỷ lệ đòn bẩy nợ và quy định về an toàn vốn đặc thù. Việc đưa nhóm này vào sẽ làm sai lệch các chỉ số đo lường khả năng thanh toán và làm biến dạng kết quả tính toán điểm số Ohlson O-score.

5. Nhà đầu tư có thể ứng dụng kết quả của luận văn vào thực tế đầu tư như thế nào?
Nhà đầu tư nên cẩn trọng khi áp dụng chiến lược săn cổ phiếu giá rẻ của các công ty có đòn bẩy tài chính cao. Việc kết hợp chỉ báo xác suất vỡ nợ POscore với mô hình định giá Fama-French giúp sàng lọc và loại bỏ sớm các doanh nghiệp có nguy cơ mất thanh khoản nghiêm trọng.

Kết luận

• Nghiên cứu đã hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết định giá tài sản hiện đại gắn liền với nhân tố rủi ro kiệt quệ tài chính của Ohlson (1980), Fama-French (1993) và Vassalou-Xing (2004).
• Thực nghiệm trên 47 công ty niêm yết sàn HOSE giai đoạn 2007 – 2011 xác nhận xác suất phá sản có xu hướng tăng mạnh cùng với mức độ gia tăng đòn bẩy tài chính của các doanh nghiệp.
• Kết quả hồi quy chéo Fama-MacBeth và hồi quy dữ liệu bảng khẳng định nhân tố kiệt quệ tài chính chưa phải là biến số rủi ro hệ thống được định giá rõ ràng trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.
• Hiện tượng định giá sai và phần bù rủi ro âm phản ánh đặc trưng của một thị trường cận biên với tính thanh khoản hạn chế, hành vi đầu cơ tâm lý và khung pháp lý phá sản chưa hoàn thiện.
• Định hướng tiếp theo cần mở rộng mẫu dữ liệu từ năm 2012 đến nay, tích hợp các biến số kinh tế vĩ mô và tài chính hành vi nhằm hoàn thiện mô hình định giá tài sản đa nhân tố tối ưu cho thị trường Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Một điều dễ nhận thấy rằng nghiên cứu về kiệt quệ tài chính và phá sản vẫn còn khá mới mẻ tại Việt Nam trong những năm gần đây. Hiện tượng các doanh nghiệp phá sản hàng loạt trong hai năm qua là hệ quả tất yếu từ cuộc khủng hoảng tài chính thế giới cũng như sự thích ứng kém trước một bối cảnh khắc nghiệt của nền kinh tế Việt Nam.Theo báo cáo của bộ Kế hoạch và đầu tư, chỉ trong quý 1 năm 2013, cả nước có tới 15.839 doanh nghiệp ngừng hoạt động hay phá sản, cao hơn so với 15.707 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới. Trước đó, phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố con số doanh nghiệp phá sản trong năm 2012 đạt kỷ lục với 58.128 doanh nghiệp, vượt xa hơn những năm trước.

Có thể nói các doanh nghiệp Việt Nam chưa thật sự chuẩn bị tốt để đối mặt với các rủi ro tài chính mà cuộc khủng hoảng đem lại. Tỉ trọng nợ trên vốn chủ sở hữu cao, cộng thêm cácnguồn tài trợ luôn bị giới hạn, càng khiến cho doanh nghiệp trở nên cực kỳ khó khăn khi dòng tiền thu về ngày càng ít, từ đó cho thấy việc phá sản là một kết quả có thể dự đoán được. Có hai lý do khiến tôi theo đuổi các nghiên cứu về kiệt quệ tài chính và phá sản. Thứ nhất, giống như quan điểm của một số nhà kinh tế học, tôi nhìn nhận phá sản như là một sự chọn lọc cần thiết của nền kinh tế thị trường.

Phá sản có thể xảy ra ở bất kỳ doanh nghiệp nào mà không lệ thuộc vào quy mô của doanh nghiệp. Nguyên nhân của kiệt quệ tài chính và phá sản thay đổi tùy theo cấu trúc cơ bản của từng doanh nghiệp cũng như điều kiện kinh tế ở một quốc gia. Vì thế, hiểu được cơ chế và đặc tính của kiệt quệ tài chính là một trong những bước khởi đầu quan trọng để giúp doanh nghiệp Việt Nam có những ứng phó hoặc điều chỉnh hợp lý nhằm tái cấu trúc một cách triệt TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 để, vượt qua những khó khăn về tài chính, đưa doanh nghiệp trở về thời kỳ “khỏe mạnh” ban đầu. Thứ hai, nguồn vốn bổ sung vào những công ty đang gặp vấn đề về tài chính rất đáng được quan tâm.

Thị trường trái phiếu cấp thấp 1 hoặc các nhà đầu tư “xác chết” 2 đã là những khái niệm rất quen thuộc ở các nước phát triển, nhưng ở Việt Nam thì mức độ thanh khoản rất kém, và có thể nói hầu như là không có.Tạo dựng một thị trường như vậy sẽ mang đến hai hiệu quả tích cực. Một là có thể tạo thêm những kênh hấp dẫn cho nhà đầu tư, khiến luồng vốn lưu thông trong nền kinh tế càng thêm năng động.Hai là giúp cho các công ty đang trong tình trạng kiệt quệ tài chính có thêm nhiều phương án tài trợ, từ đó có thể phục hồi và vượt qua giai đoạn khủng hoảng. Thiết nghĩ, để có thể đạt được hai vấn đề tôi nêu ra ở trên thì cũng cần rất nhiều nghiên cứu tiếp theo sau nữa. Bài luận văn này chỉ là một sự khởi đầu, giúp chúng ta có một cái nhìn khái quát về hiện tượng kiệt quệ tài chính và phá sản và tác động của nó đối với giá trị doanh nghiệp.

Mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu Thông qua bài nghiên cứu, mục tiêu của tôi là muốn trả lời được các câu hỏi như sau : • Tìm hiểu rõ các phương pháp đo lường nhân tố kiệt quệ tài chính trong các nghiên cứu học thuật trước đây, các ưu khuyết điểm của từng phương pháp như thế nào ?! Cách tiếp cận nào đem lại độ chính xác cao nhất ?!