Chương 1 : Giới thiệu chung vấn đề ngiên cứu, gồm: Vấn đề nghiên cứu; Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu; Đối tượng và phạm vi nghiên cứu; Phương pháp nghiên cứu; Ý nghĩa thực tiễn đề tài; Kết cấu của đề tài. Chương 2 : Tổng quan lý thuyết nghiên cứu, gồm: Một số khái niệm nghiên cứu liên quan; Vai trò của vốn tín dụng từ ngân hàng trong nông nghiệp và nông thôn; Vai trò của Nhà Nước trong thị trường tín dụng nông thôn; Các nghiên cứu liên quan. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Chương 3 : Phương pháp nghiên cứu, gồm : Trình bày phương pháp được sử dụng trong đánh giá tác động như phương pháp DID; sự kết hợp giữa DID và hồi quy OLS; Các biến sử dụng trong mô hình; Mô tả dữ liệu; Xây dựng mô hình Chương 4 : Kết quả nghiên cứu, gồm : Dựa trên phương pháp và mô hình xây dựng, chương này tiến hành trình bày kết quả nghiên cứu và phân tích tác động của tín dụng ngân hàng đến thu nhập, chi tiêu chung và chi tiêu cho giáo dục của hộ gia đình nghèo ở nông thôn Việt Nam. Chương 5 : Kết luận và hàm ý chính sách, chương này nhằm tóm lược chính các kết quả của chương 4 và đưa ra những gợi ý chính sách tín dụng phù hợp với thực tiễn nghiên cứu.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU 2.1 Một số khái niệm 2.1 Khái niệm về tín dụng nông thôn chính thức Tín dụng là gì ? Theo Lê Thanh Tâm (2008) thì tín dụng là khái niệm thể hiện mối quan hệ giữa người đi vay và người cho vay. Một định nghĩa tổng quát hơn thì tín dụng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ chủ thể này sang chủ thể khác trong một khoảng thời gian xác định với một khoảng chi phí nhất định (Nguyễn Minh Kiều, 2008). Tín dụng nông thôn là gì ? Theo Quỹ phát triển nông nghiệp thế giới (2009) đưa ra khái niệm “Tài chính nông thôn là các giao dịch tài chính liên quan đến các hoạt động nông nghiệp và phi nông nghiệp diễn ra giữa các hộ gia đình và các thể chế ở khu vực nông thôn”. Như vậy, có thể thấy tín dụng nông thôn là một bộ phận của tài chính nông thôn, cung cấp các dịch vụ tài chính của ngân hàng cho riêng thị trường nông thôn về các khoản vay dành cho hộ gia đình có sản xuất trong nông nghiệp, các hộ có hoàn cảnh khó khăn nhằm phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Tín dụng nông thôn chính thức là gì ? Lê Thanh Tâm (2008) cũng cho rằng: “Tín dụng nông thôn chính thức là các khoản vay được cung cấp bởi các tổ chức tín dụng thuộc khu vực Chính Phủ ủy quyền và phải tuân theo các quy định và sự kiểm soát của ngành ngân hàng”.2 Khái niệm về hộ gia đình Hộ gia đình là một trong những khái niệm chưa có một định nghĩa thống nhất giữa các nước trên thế giới. Tùy thuộc vào bản sắc văn hóa, phong tục tập quán của từng tổ chức, từng quốc gia, từng châu lục mà có những cách định nghĩa khác nhau. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Phòng Thống Kê Liên Hiệp Quốc (United Nations Statistics Division) 1 đã đưa ra khái niệm về hộ gia đình bao gồm hộ gia đình một người và hộ gia đình nhiều người. Đây có thể được xem là định nghĩa được nhiều nghiên cứu sử dụng, cụ thể: “Hộ gia đình một người được định nghĩa như là một sự sắp xếp, trong đó một thành viên cung cấp thực phẩm và các yếu tố cần thiết cho nhu cầu bản thân mà không cần kết hợp với bất kỳ người nào khác để tạo thành một phần của một hộ gia đình đa thành viên”.
“Hộ gia đình nhiều người, được định nghĩa là một nhóm của hai hay nhiều thành viên cùng chung sống với nhau và cùng lập dự phòng chung cho thực phẩm và các yếu tố cần thiết khác cho cuộc sống. Những người trong hộ gia đình này có thể góp chung thu nhập của họ và hình thành một ngân sách chung với mức độ nhiều hay ít; những người này có thể có mối quan hệ hoặc không có quan hệ hoặc một sự kết hợp của những người liên quan và không liên quan”. Ngoài ra, ở Việt Nam, hộ gia đình được định nghĩa và quy định chi tiết tại Điều 106 của Bộ Luật Dân Sự 2005: “Hộ gia đình mà các thành viên có tài sản chung, cùng đóng góp công sức để hoạt động kinh tế chung trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp hoặc một số lĩnh vực sản xuất – kinh doanh khác do pháp luật quy định là chủ thể khi tham gia quan hệ dân sự thuộc các lĩnh vực này”. Các định nghĩa trên có thể được sử dụng để xác định một hộ gia đình với các đặc điểm chính: Hộ gia đình là tập hợp một nhóm người có chung huyết thống với nhau hay không chung huyết thống.
Ăn chung và góp chung thu nhập tạo nguồn ngân sách chung được phân phối và sử dụng để mua lương thực, thực phẩm Có thê sống chung với nhau hoặc không sống chung trong một ngôi nhà Có thể cùng tham gia vào quá trình sản xuất.org/unsd/demographic/sconcerns/fam/fammethods.htm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Khái niệm về nghèo Nghèo là một khái niệm chưa có một định nghĩa cụ thể, chính xác và chung nhất. Tùy theo mỗi quan điểm nghiên cứu của từng quốc gia mà có những định nghĩa và tiêu chuẩn về nghèo khác nhau. Mỗi tổ chức có các xác định nghèo dựa trên các tiêu chí về thu nhập, mức sống và nhu cầu tham gia quá trình phát triển của xã hội,…Nhìn chung thì nghèo thường được hiểu như là một người có mức thu nhập hoặc chi tiêu không đáp ứng được các nhu cầu cơ bản của cuộc sống và bị hạn chế trong việc tham gia các hoạt động của xã hội. Một số quan điểm về nghèo: Nghèo được định nghĩa theo cách khác tại Hội nghị bàn về giảm nghèo đói ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương do ESCAP tổ chức tại Bangkok, Thái Lan vào tháng 9-1993: “Nghèo là tình trạng một bộ phân dân cư không được hưởng và thỏa mãn nhu cầu cơ bản của con người đã được xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của các địa phương” Hội nghị Thượng đỉnh thế giới về phát triển xã hội được tổ chức tại Copenhaghen ở Đan Mạch năm 1995 đã đưa ra khái niệm về nghèo: “ Người nghèo là tất cả những ai có thu nhập bình quân đầu người dưới một đô la một ngày, số tiền được coi như đủ để mua những sản phẩm thiết yếu để tồn tại” Trong Báo cáo phát triển Việt Nam năm 2004, Ngân Hàng Thế Giới cho rằng “Nghèo là tình trạng thiếu thốn nhiều phương tiện, thu nhập hạn chế hoặc thiếu cơ hội tạo ra thu nhập, thiếu tài sản để đảm bảo tiêu dùng trong những lúc khó khăn, dễ bị tổn thương trước những hoàn cảnh bất lợi, ít có khả năng truyền đạt nhu cầu đến những người có khả năng giải quyết, ít được tham gia vào quá trình ra quyết định,…” Theo Abapia Sen, chuyên gia thuộc Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), cho rằng “Nghèo là sự thiếu cơ hội lựa chọn tham gia vào quá trình phát triển của cộng đồng”.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Khái niệm về mức sống hộ gia đình Mức sống là một khái niệm, phạm trù kinh tế - xã hội đặc trưng mức thỏa mãn nhu cầu về thể chất, tinh thần và xã hội của con người. Được thể hiện bằng hệ thống các chỉ tiêu số lượng và chất lượng của các điều kiện sinh hoạt và lao động của con người. Mức sống và các chỉ tiêu thể hiện nó là do tính chất của hình thái kinh tế - xã hội quyết định. Do vậy nói đến mức sống thì không đơn thuần chỉ là khía cạnh kinh tế vật chất mà nó bao hàm cả yếu tố về mặt tinh thần liên quan đến sự ổn định – phát triển xã hội nói chung và từng hộ gia đình nói riêng.
Mức sống hộ gia đình thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau nên có nhiều chỉ tiêu đo lường mức sống. Tuy nhiên, trong nghiên cứu đánh giá tác động của một chương trình hay chính sách thì hầu hết các nhà nghiên cứu đều sử dụng hai tham số chính làm biến đại diện cho mức sống hộ gia đình hay mức sống dân cư 2 là thu nhập và chi tiêu. Thu nhập của hộ gia đình là toàn bộ số tiền và giá trị hiện vật mà hộ và các thành viên của hộ nhận được trong một thời gian nhất định, bao gồm: (1) Thu từ tiền công, tiền lương; (2) Thu từ sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản (đã trừ chi phí sản xuất và thuế sản xuất); (3) Thu từ sản xuất ngành nghề phi nông, lâm nghiệp, thuỷ sản (đã trừ chi phí sản xuất và thuế sản xuất); (4) Thu khác được tính vào thu nhập (không tính tiền rút tiết kiệm, bán tài sản, vay thuần tuý, thu nợ và các khoản chuyển nhượng vốn nhận được). Chi tiêu hộ gia đình là tổng số tiền và giá trị hiện vật mà hộ và các thành viên của hộ đã chi cho tiêu dùng trong một thời gian nhất định, bao gồm cả tự sản, tự tiêu về lương thực, thực phẩm, phi lương thực, thực phẩm và các khoản chi tiêu khác (biếu, đóng góp.
Các khoản chi tiêu của hộ không bao gồm chi phí sản xuất, thuế sản xuất, gửi tiết kiệm, cho vay, trả nợ và các khoản chi tương tự.htm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Vai trò của vốn tín dụng dành cho phát triển nông nghiệp và nông thôn 2.1 Vai trò của vốn và tín dụng trong phát triển nông nghiệp Vai trò của vốn trong phát triển nông nghiệp Theo Sung Sang Park (1992) đưa ra mô hình sản xuất nông nghiệp theo các giai đoạn phát triển, trong đó có nhấn mạnh vai trò của vốn đối với khu vực nông nghiệp. Mô hình gồm ba giai đoạn: Giai đoạn sơ khai là giai đoạn mà sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào các điều kiện tự nhiên ( thời tiết, khí hậu, đất đai canh tác,…) và nguồn lao động. Quá trình sản xuất theo quy luật năng suất biên giảm dần do lao động không được chuyển từ khu vực nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Vốn ít được chú trọng đầu tư trong giai đoạn sơ khai.