Luận văn thạc sĩ foreign ownership and firm performance case of vietnam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu foreign ownership and firm performance case of vietnam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: Dr. Võ Xuân Vinh
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Business Administration
• Đề tài: Tác Động Của Sở Hữu Nước Ngoài Đến Hiệu Suất Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: Master Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• ABBREVIATIONS
• 1. BACKGROUND
• 2. PURPOSE
• 3. SCOPE
• 4. RESEARCH QUESTIONS
• 5. STRUCTURE
• 6. LITERATURE REVIEW

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu suất doanh nghiệp

Sở hữu nước ngoài đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc xác định hiệu suất của doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Nghiên cứu cho thấy rằng sở hữu nước ngoài không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất doanh nghiệp mà còn tác động đến các yếu tố như quản lý, công nghệ và nguồn lực tài chính. Các doanh nghiệp có đầu tư nước ngoài thường có khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến và kỹ năng quản lý hiện đại, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

1.1. Khái niệm và vai trò của sở hữu nước ngoài

Sở hữu nước ngoài đề cập đến tỷ lệ cổ phần mà các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trong một doanh nghiệp. Vai trò của nó rất quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn, công nghệ và kỹ năng quản lý cho các doanh nghiệp trong nước. Nghiên cứu cho thấy rằng sở hữu nước ngoài có thể tạo ra những lợi ích đáng kể cho hiệu suất doanh nghiệp, đặc biệt là trong các lĩnh vực như sản xuất và dịch vụ.

1.2. Tình hình sở hữu nước ngoài tại Việt Nam

Tại Việt Nam, đầu tư nước ngoài đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua. Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, FDI đã đóng góp đáng kể vào GDP và tổng đầu tư quốc gia. Các doanh nghiệp có sở hữu nước ngoài thường có xu hướng đạt được tăng trưởng doanh thu cao hơn so với các doanh nghiệp trong nước, nhờ vào việc áp dụng công nghệ và quy trình quản lý tiên tiến.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sở hữu nước ngoài

Mặc dù sở hữu nước ngoài mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Các doanh nghiệp trong nước có thể gặp khó khăn trong việc duy trì quyền kiểm soát và quản lý khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng cao. Hơn nữa, sự khác biệt về văn hóa và phong cách quản lý giữa các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước có thể dẫn đến xung đột và khó khăn trong việc hợp tác.

2.1. Rủi ro về quyền kiểm soát

Khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt quá một ngưỡng nhất định, doanh nghiệp có thể mất quyền kiểm soát đối với các quyết định quan trọng. Điều này có thể dẫn đến việc các nhà đầu tư nước ngoài đưa ra các quyết định không phù hợp với lợi ích lâu dài của doanh nghiệp trong nước.

2.2. Khó khăn trong việc hòa nhập văn hóa

Sự khác biệt về văn hóa giữa các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước có thể gây ra những hiểu lầm và xung đột. Việc không hiểu rõ về phong cách làm việc và quản lý của nhau có thể dẫn đến sự không hiệu quả trong hoạt động kinh doanh.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu suất doanh nghiệp

Để nghiên cứu tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu suất doanh nghiệp, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Một trong những phương pháp phổ biến là hồi quy OLS, cho phép phân tích mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và các chỉ số hiệu suất như Tobin’s Q. Nghiên cứu cũng có thể sử dụng các biến kiểm soát như quy mô doanh nghiệp và ngành nghề để có cái nhìn chính xác hơn.

3.1. Phương pháp hồi quy OLS

Hồi quy OLS là một trong những phương pháp phổ biến nhất để phân tích mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và hiệu suất doanh nghiệp. Phương pháp này giúp xác định mức độ ảnh hưởng của sở hữu nước ngoài đến các chỉ số như Tobin’s Q, từ đó đưa ra những kết luận có giá trị cho các nhà quản lý và nhà đầu tư.

3.2. Các biến kiểm soát trong nghiên cứu

Để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu, cần sử dụng các biến kiểm soát như quy mô doanh nghiệp, ngành nghề và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Những biến này giúp loại bỏ các yếu tố gây nhiễu và làm rõ hơn mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và hiệu suất doanh nghiệp.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của sở hữu nước ngoài

Nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa sở hữu nước ngoài và hiệu suất doanh nghiệp khi tỷ lệ sở hữu nằm trong khoảng từ 5% đến 20%. Tuy nhiên, khi tỷ lệ sở hữu vượt quá 20%, mối quan hệ này có thể trở nên tiêu cực. Điều này cho thấy rằng việc quản lý tỷ lệ sở hữu nước ngoài là rất quan trọng để tối ưu hóa hiệu suất doanh nghiệp.

4.1. Mối quan hệ tích cực giữa sở hữu nước ngoài và hiệu suất

Khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài nằm trong khoảng từ 5% đến 20%, các doanh nghiệp thường đạt được tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận cao hơn. Điều này cho thấy rằng sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài có thể mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp trong nước.

4.2. Tác động tiêu cực khi sở hữu nước ngoài vượt quá 20

Khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt quá 20%, các doanh nghiệp có thể gặp phải những vấn đề về quản lý và kiểm soát. Nghiên cứu cho thấy rằng hiệu suất của doanh nghiệp có thể giảm sút khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài quá cao, đặc biệt là khi các nhà đầu tư nước ngoài không có sự hiểu biết sâu sắc về thị trường địa phương.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về sở hữu nước ngoài

Tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu suất doanh nghiệp là một chủ đề quan trọng và cần được nghiên cứu sâu hơn. Các doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về tỷ lệ sở hữu nước ngoài để tối ưu hóa hiệu suất và duy trì quyền kiểm soát. Trong tương lai, việc thu hút đầu tư nước ngoài sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

5.1. Tầm quan trọng của việc quản lý sở hữu nước ngoài

Quản lý tỷ lệ sở hữu nước ngoài là rất quan trọng để đảm bảo rằng doanh nghiệp có thể tận dụng được những lợi ích mà các nhà đầu tư nước ngoài mang lại mà không làm mất quyền kiểm soát. Các doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để thu hút đầu tư nước ngoài một cách hiệu quả.

5.2. Triển vọng tương lai của sở hữu nước ngoài tại Việt Nam

Triển vọng của sở hữu nước ngoài tại Việt Nam là rất tích cực. Với sự phát triển của nền kinh tế và chính sách mở cửa, Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu suất doanh nghiệp trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bức tranh kinh tế Việt Nam giai đoạn hội nhập, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân năm 2011 đã chạm mốc 11 tỷ USD, đóng góp 26% vào tổng vốn đầu tư toàn xã hội và chiếm 19% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Sự bùng nổ của dòng vốn ngoại không chỉ dừng lại ở các dự án sản xuất trực tiếp mà còn lan tỏa mạnh mẽ vào thị trường chứng khoán thông qua hình thức đầu tư gián tiếp và mua cổ phần chiến lược. Tuy nhiên, liệu việc gia tăng tỷ lệ sở hữu của khối ngoại có thực sự cải thiện hiệu quả hoạt động và giá trị thị trường của doanh nghiệp nội địa hay không vẫn là câu hỏi gây nhiều tranh luận sâu sắc trong giới học thuật và quản trị tài chính.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục tiêu đo lường tác động của tỷ lệ sở hữu nước ngoài đến hiệu suất hoạt động của các công ty niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HoSE), sử dụng thước đo giá trị thị trường Tobin’s Q. Đồng thời, đề tài đi sâu giải mã sự biến thiên của hiệu suất doanh nghiệp ở từng ngưỡng sở hữu ngoại cụ thể để tìm kiếm điểm cân bằng tối ưu. Phạm vi khảo sát bao gồm bộ dữ liệu bảng gồm 567 quan sát (firm-years) trải dài trong giai đoạn 4 năm liên tục từ năm 2007 đến năm 2010. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc lượng hóa hệ số tác động tổng thể ở mức 0.5093, đồng thời cung cấp hệ thống luận cứ khoa học giúp các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp kiểm soát cấu trúc vốn an toàn, minh bạch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nền tảng lý luận của đề tài xuất phát từ Lý thuyết đại diện (Agency Theory) do Demsetz (1983), Demsetz & Lehn (1985) và Demsetz & Villalonga (2001) phát triển. Khung lý thuyết này phân tích xung đột lợi ích cốt lõi giữa cổ đông nội bộ và cổ đông bên ngoài, cũng như chi phí giám sát phát sinh khi cấu trúc sở hữu bị phân tán hoặc tập trung quá mức. Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa Lý thuyết đầu tư quốc tế của Hill (2009) về lợi ích từ nguồn vốn thặng dư, chuyển giao công nghệ tân tiến và kỹ năng quản trị vượt trội từ đối tác ngoại.

Mô hình phân tích thực nghiệm được phát triển trực tiếp từ nghiên cứu chuẩn mực của Drakos & Bekiris (2010) kết hợp khung phân tích của Demsetz & Villalonga (2001), biểu diễn dưới dạng hàm hồi quy: Q = β0 + β1(foreign_own) + β2(ln_assets) + β3(debt_asset) + ε. Trong đó, bốn khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Hiệu suất doanh nghiệp (Tobin’s Q): Thước đo hướng về tương lai (forward-looking), được tính bằng tổng giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu cộng giá trị sổ sách của tổng nợ, chia cho giá trị sổ sách tổng tài sản cuối năm.
• Tỷ lệ sở hữu nước ngoài (foreign_own): Tỷ lệ phần trăm cổ phần do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ tại doanh nghiệp, dao động trong biên độ pháp lý từ 0% đến 49%.
• Quy mô doanh nghiệp (ln_assets): Đo lường bằng logarit tự nhiên của tổng tài sản cuối năm, kiểm soát quy mô và tính kinh tế nhờ quy mô.
• Đòn bẩy tài chính (debt_asset): Tỷ số tổng nợ phải trả trên tổng tài sản, đại diện cho cấu trúc vốn và rủi ro tài chính của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu được thu thập từ 567 quan sát thuộc các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HoSE trong 4 năm liên tiếp (83 doanh nghiệp năm 2007, 125 năm 2008, 151 năm 2009 và 208 năm 2010). Mẫu nghiên cứu được tuyển chọn nghiêm ngặt theo 3 tiêu chí: doanh nghiệp phải niêm yết tối thiểu 1 năm trước kỳ quan sát, tỷ lệ sở hữu ngoại bắt buộc lớn hơn 0%, và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục trong suốt giai đoạn nghiên cứu.

Phương pháp phân tích chủ đạo là Hồi quy bình phương bé nhất thông thường (Ordinary Least Squares - OLS) đa biến. Phương pháp OLS được lựa chọn do tính minh bạch, khả năng ước lượng trực quan các hệ số hồi quy trên dữ liệu bảng kết hợp và tính tương thích cao khi kiểm tra các điểm gãy cấu trúc (breakpoints). Nghiên cứu căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật gồm Luật Doanh nghiệp 2005 (Điều 84 về tỷ lệ cổ đông sáng lập 20%, Điều 104 và Điều 112 về quyền biểu quyết và điều kiện họp HĐQT ở mức 40%, Điều 110 về tư cách HĐQT ở mức 5%), Luật Chứng khoán 2006 (khoản 9 Điều 6 về định nghĩa cổ đông lớn từ 5%) và Nghị định 102/2010/NĐ-CP để chia mẫu thành 4 phân đoạn sở hữu: dưới 5%, từ 5% đến dưới 20%, từ 20% đến dưới 40%, và từ 40% đến 49%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích thống kê mô tả và hồi quy OLS trên toàn bộ mẫu 567 quan sát cùng 4 nhóm phân vị sở hữu đã chỉ ra các phát hiện nổi bật:

• Tác động tích cực trên toàn mẫu: Khi hồi quy trên toàn bộ mẫu nghiên cứu, tỷ lệ sở hữu nước ngoài có mối tương quan thuận chiều với Tobin’s Q ở mức ý nghĩa thống kê 5%, với hệ số hồi quy β = 0.5093. Điều này hàm ý khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng thêm 1%, chỉ số Tobin’s Q của doanh nghiệp tăng trung bình 0.5093%, với điều kiện các yếu tố khác không đổi.
• Ngưỡng sở hữu tối ưu (5% - 20%): Tại phân khúc sở hữu ngoại từ 5% đến dưới 20% (163 quan sát), tác động tích cực đạt mức cao nhất với hệ số β = 3.6505 (mức ý nghĩa 10%). Ở nhóm này, chỉ số Tobin’s Q ghi nhận mức giá trị tối đa toàn mẫu lên tới 14.6220. Ngược lại, ở dải sở hữu dưới 5% (168 quan sát), hệ số hồi quy không đạt ý nghĩa thống kê.
• Hiện tượng đảo chiều tiêu cực ở dải sở hữu cao: Khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt ngưỡng 20%, tác động chuyển sang chiều hướng nghịch biến. Tại dải 20% - dưới 40% (134 quan sát), hệ số hồi quy là -2.8544 (mức ý nghĩa 10%). Mức sụt giảm diễn ra trầm trọng nhất ở nhóm sở hữu từ 40% đến 49% (102 quan sát) với hệ số β = -7.6193 (mức ý nghĩa 5%), khiến giá trị Tobin’s Q trung bình bị kéo giảm sâu.
• Tác động của biến kiểm soát: Đòn bẩy tài chính (trung bình 46.61%, dao động từ 0.0026 đến 0.9896) có hệ số âm nhất quán và đạt mức ý nghĩa 1% trên tất cả các mô hình hồi quy. Quy mô doanh nghiệp (tổng tài sản từ 11.608 tỷ đồng đến 367.712 nghìn tỷ đồng) có tác động phân hóa: nghịch biến ở mức ý nghĩa 1% tại nhóm sở hữu 5%-20%, nhưng lại đồng biến ở mức ý nghĩa 5% tại nhóm sở hữu trên 40%.

Thảo luận kết quả

Diễn biến tác động của sở hữu nước ngoài đến hiệu suất doanh nghiệp mang tính phi tuyến rõ rệt, có thể được mô tả trực quan qua đồ thị hình chữ U ngược hoặc bảng tổng hợp hồi quy phân đoạn OLS 5 cột.

Nguyên nhân của mối quan hệ tích cực ở dải 5% đến dưới 20% là do nhà đầu tư nước ngoài đã đạt tư cách cổ đông lớn (theo Luật Chứng khoán 2006) và có đại diện trong Hội đồng quản trị (theo Luật Doanh nghiệp 2005). Ở vị trí này, họ phát huy tối đa vai trò tư vấn chiến lược, chuyển giao công nghệ và nâng cao chuẩn mực kế toán nhưng không can thiệp quá sâu vào quyền điều hành của cổ đông sáng lập Việt Nam. Sự đồng thuận cao giữa hai nhóm cổ đông giúp tối ưu hóa chi phí đại diện, tương đồng với phát hiện của Aitken & Harrison (1999) và Pervan và cộng sự (2012).

Tuy nhiên, khi tỷ lệ sở hữu vượt mốc 20% và tiến sát trần 49%, sự khác biệt về văn hóa kinh doanh, định hướng thị trường (khối ngoại ưu tiên xuất khẩu trong khi doanh nghiệp nội chú trọng mạng lưới phân phối trong nước) và quyền phủ quyết theo quy định biểu quyết 3/4 thành viên tại Điều 112 Luật Doanh nghiệp 2005 đã làm phát sinh mâu thuẫn nội bộ gay gắt. Xung đột giữa các khối cổ đông lớn làm chậm trễ quá trình ra quyết định và gia tăng chi phí giám sát, tương tự nhận định của Lee & Chuang (2009) và Fishman và cộng sự (2005).

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa lợi ích từ dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài và nâng cao giá trị định giá của doanh nghiệp niêm yết, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Thiết lập cơ cấu sở hữu nước ngoài mục tiêu ở mức tối ưu 15% - 19.99%: Hội đồng quản trị và Ban điều hành các doanh nghiệp niêm yết cần chủ động định hướng tỷ lệ phát hành cổ phần cho đối tác ngoại nằm trong dải từ 5% đến dưới 20%. Đây là vùng đệm an toàn giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn rẻ và công nghệ quản trị quốc tế mà không đánh mất quyền tự chủ chiến lược, hướng tới mục tiêu tăng trưởng chỉ số Tobin’s Q thêm 10% - 15% trong kế hoạch tài chính 3 năm tới.
2. Xây dựng quy chế phối hợp và dung hòa văn hóa quản trị: Đối với các doanh nghiệp có tỷ lệ vốn ngoại nắm giữ trên 20%, doanh nghiệp cần thành lập Tiểu ban Quan hệ Cổ đông Chiến lược trực thuộc Hội đồng quản trị trong vòng 6 tháng. Tiểu ban này có nhiệm vụ xử lý bất đồng về định hướng mở rộng thị trường, rút ngắn 25% thời gian phê duyệt các dự án đầu tư và hạn chế xung đột quyền lợi giữa các nhóm cổ đông lớn.
3. Tái cấu trúc đòn bẩy tài chính an toàn: Doanh nghiệp cần hạ tỷ lệ nợ trên tổng tài sản từ mức trung bình 46.61% hiện tại xuống dưới 35% trong lộ trình 24 tháng. Việc cắt giảm gánh nặng chi phí lãi vay và hạn chế đầu tư vào các danh mục phi cốt lõi sẽ trực tiếp cải thiện sức khỏe tài chính và gia tăng mức định giá thị trường.
4. Chuẩn hóa quy định công bố thông tin tài sản vô hình: Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần sớm ban hành thông tư hướng dẫn bắt buộc thuyết minh chi tiết các khoản chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng chi phí quảng cáo trước quý 4 niên độ tới, tạo cơ sở minh bạch cho việc định giá doanh nghiệp của các tổ chức tài chính quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Ban lãnh đạo và Hội đồng quản trị doanh nghiệp niêm yết: Cung cấp cơ sở định lượng để xây dựng phương án chào bán cổ phần riêng lẻ cho đối tác nước ngoài, giúp duy trì tỷ lệ sở hữu ở dải 5% - 20% nhằm tối đa hóa giá trị cổ phiếu trên thị trường.
• Các quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư tổ chức quốc tế: Hỗ trợ đánh giá rủi ro quản trị và xung đột lợi ích khi tham gia đàm phán mua cổ phần vượt ngưỡng 20% tại các doanh nghiệp niêm yết ở thị trường mới nổi.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo thực chứng quan trọng để xem xét, điều chỉnh quy định về giới hạn sở hữu nước ngoài (room ngoại 49%) trong Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Làm tài liệu học thuật giá trị về ứng dụng mô hình hồi quy OLS phân đoạn, kỹ thuật kiểm định điểm gãy cấu trúc và phương pháp xử lý số liệu bảng trong phân tích tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối ưu nhất cho doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam là bao nhiêu? Nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối ưu nằm trong khoảng từ 5% đến dưới 20%. Ở khoảng này, hệ số tác động dương đạt tới 3.6505 (mức ý nghĩa 10%) và chỉ số Tobin’s Q đạt đỉnh cực đại 14.6220 nhờ sự kết hợp hài hòa giữa vốn, công nghệ ngoại và quyền tự chủ điều hành của doanh nghiệp nội.

Tại sao sở hữu nước ngoài vượt quá 40% lại làm sụt giảm giá trị Tobin’s Q? Khi tỷ lệ sở hữu ngoại vượt 40%, hệ số tác động giảm mạnh xuống -7.6193 (mức ý nghĩa 5%). Nguyên nhân chính xuất phát từ xung đột văn hóa quản trị, bất đồng mục tiêu thị trường và rào cản biểu quyết theo Điều 112 Luật Doanh nghiệp 2005 khi cuộc họp HĐQT yêu cầu tối thiểu 3/4 thành viên tham dự.

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài dưới 5% có mang lại tác động tích cực cho doanh nghiệp không? Phân tích hồi quy trên 168 quan sát ở mức sở hữu dưới 5% cho thấy hệ số không đạt ý nghĩa thống kê. Nguyên nhân là do mức sở hữu này chưa đủ điều kiện để khối ngoại trở thành cổ đông lớn theo Luật Chứng khoán 2006, khiến họ không thể can thiệp cải thiện quản trị hay chuyển giao công nghệ.

Đòn bẩy tài chính ảnh hưởng như thế nào đến hiệu suất của các doanh nghiệp trong mẫu? Đòn bẩy tài chính có mối tương quan nghịch biến chặt chẽ với Tobin’s Q ở mức ý nghĩa 1% xuyên suốt các mô hình. Với tỷ lệ nợ trung bình toàn mẫu là 46.61%, việc lạm dụng nợ vay đã làm tăng chi phí trả lãi và gia tăng rủi ro thanh khoản, kéo giảm định giá của công ty.

Vì sao nghiên cứu sử dụng chỉ số Tobin’s Q thay vì các chỉ tiêu kế toán như ROA hay ROE? Tobin’s Q là chỉ số đo lường hướng về tương lai, phản ánh trực tiếp kỳ vọng của nhà đầu tư và giá trị tài sản vô hình. Trong khi đó, ROA hay ROE mang tính hồi tố, dễ bị bóp méo bởi các phương pháp hạch toán kế toán và chưa phản ánh đúng bản chất thị trường tại các nền kinh tế đang phát triển.

Kết luận

• Nghiên cứu đã chứng minh thực nghiệm mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và hiệu suất doanh nghiệp trên mẫu 567 quan sát tại HoSE giai đoạn 2007-2010.
• Kết quả toàn mẫu khẳng định sở hữu nước ngoài có tác động tích cực đến Tobin's Q với hệ số hồi quy tổng thể đạt 0.5093 ở mức ý nghĩa 5%.
• Mức sở hữu ngoại mang lại hiệu quả gia tăng giá trị doanh nghiệp cao nhất là từ 5% đến dưới 20% (hệ số +3.6505), trong khi sở hữu dưới 5% không mang lại ý nghĩa thống kê.
• Sở hữu ngoại vượt ngưỡng 20% và đặc biệt trên 40% gây tác động tiêu cực đáng kể đến hiệu suất công ty (hệ số -7.6193) do phát sinh chi phí đại diện và xung đột văn hóa.
• Đòn bẩy tài chính trung bình 46.61% tác động nghịch biến mạnh mẽ đến giá trị doanh nghiệp ở mức ý nghĩa 1% trên toàn bộ các phân khúc khảo sát.

Đóng góp then chốt của luận văn là cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng về các ngưỡng sở hữu ngoại gắn liền với khung pháp lý Việt Nam, phá vỡ định kiến cho rằng vốn ngoại càng cao thì hiệu suất doanh nghiệp càng tăng. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại cơ cấu cổ đông và tỷ lệ đòn bẩy tài chính trước kỳ đại hội đồng cổ đông thường niên sắp tới. Quý độc giả có thể tải trọn bộ luận văn và phụ lục mô hình định lượng chi tiết để ứng dụng vào công tác nghiên cứu và quản trị doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HOCHIMINH CITY -----o0o----- NGUYỄN THỊ THANH TÂM FOREIGN OWNERSHIP AND FIRM PERFORMANCE: CASE OF VIETNAM MAJOR: BUSINESS ADMINISTRATION MAJOR CODE: 60.05 MASTER THESIS SUPERVISOR: Dr. VÕ XUÂN VINH HO CHI MINH CITY, 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] i ACKNOWLEDGEMENT I would like to express my greatest gratitude to my supervisor, Dr. Võ Xuân Vinh, for his continuous support for the thesis, from initial advice in the early stages of conceptual inception and through ongoing advices and encouragement to this day, without which this research would hardly have been completed. I am grateful to the Examination Committee (Professor Nguyễn Đông Phong, Dr.

Nguyễn Trọng Hoài, Dr. Nguyễn Đình Thọ, Dr. Nguyễn Văn Ngãi, and Dr. Nguyễn Thị Mai Trang) for their valuable advices to make my thesis improved.

I would like to thank my professors at Faculty of Business Administration and Postgraduate Faculty, University of Economics Ho Chi Minh City for their teaching, guidance and support during my MBA course. I owe my sincere thanks to my classmates for their encouragement and a special thank of mine goes to my class monitor, Bùi Hồng Thu, for his great assistance in collecting data for this thesis and for his guidance in econometrics respects. I wish to thank my family for their unconditional support and encouragement during my MBA course. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ii ABSTRACT Purpose – The thesis aims to investigate the relationship between foreign ownership and firm performance on a selective sample of firms listed on Hochiminh Stock Exchange for period 2007-2010.

Methodology – The thesis applies the Ordinary Least Squares method to run multiple regressions on the whole sample and on each level of foreign ownership in order to give a closer view at the relationship between foreign ownership and firm performance. Findings – The empirical results show a significant correlation between foreign ownership and firm performance, measured by Tobin’s Q. The regressions on each level of foreign ownership indicate that foreign ownership was found to be significantly positive correlated with Tobin’s Q when foreigners own between 5% and 20% of shares in firms, while a negative correlation occurs where foreign holdings are more than 20%, specially considerably negative where the level is more than 40%; and there is no significant relationship between the two variables where foreigners own less than 5% of shares. Originality/Value – The thesis tries to analyze how foreign ownership affects firm performance and suggests that Vietnamese business owners should take a scrutiny on benefits and costs of foreign investment.

Key words – Foreign ownership, firm performance. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iii TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENT. ii LIST OF TABLES. iv LIST OF FIGURES.

43 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv LIST OF TABLES Table 4. Ordinary Least Squares Regression Results.27 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] v LIST OF FIGURES Figure 1. FDI contributions for the period 2006- 2011. FDI registered and implemented capital for the period 2006-2011 .3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vi ABBREVIATIONS debt_asset Financial Leverage FDI Foreign Direct Investments foreing_own Foreign Ownership GDP Gross Domestic Product HoSE Hochiminh Stock Exchange ln_asset Firm Size OLS Ordinary Least Squares ROA Return on Asset ROE Return on Equity R&D Research and Development Q Tobin’s Q (Firm Performance) 2SLS Two Stage Least Squares TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Background The relationship between ownership structure and firm performance has been examined since decades. Some researches shows no effect of ownership structure on firm performance, while others indicate there is a correlation between these two factors. Demsetz (1983) argues that there should be no relationship between ownership structure and firm performance. Pursuing this argument empirically, Demsetz and Lehn (1985) find no significant correlation between profit rates and various measures of ownership concentration in a sample of 511 United States companies using 1980 data.

Himmelberg et al (1999) extend the Demsetz and Lehn (1985) study by adding new variables to explain the variation in the ownership structure. Ownership structure is measured by shareholdings of insiders (officers plus directors). Firm performance measure is Tobin’s Q. They employ the capital-to sales, R&D-to-sales, advertising-to-sales, and operating income-to-sales ratios as instrumental variables.

Controlling for these variables and fixed firm effects, they find that changes in ownership holdings have no significant impact on performance. Demsetz and Villalonga (2001) continue to examine the ownership-performance relation by treating ownership structure as an endogenous variable and as an amalgam of shareholdings owned by persons with different interests. By estimating a two-equation model for United States firms, their evidence shows that performance (defined as Tobin’s Q or the accounting profit rate) is not found to be influenced by ownership (defined as TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 managerial ownership (Chief Executive Officers, board of directors, top management) or ownership by the five largest shareholders). Despite the fact that Demsetz and Lehn (1985), Himmelberg et al (1999), and Demsetz and Villalonga (2001) find no significant correlation between ownership structure and firm performance, series of subsequent researches, which had been done and built on the Demsetz heritage, prove the converse results.

For instance, Andersson et al (2004) find that dispersed ownership is associated with worse performance when examining firms listed on Sweden Stock Exchange. A significant negative relationship is also found by Lee and Chuang (2009) when investigating the relation between insiders and corporate performance of Taiwanese firms. In line with this, Fishman et al (2005) find that managerial ownership impacts negatively on performance. This is opposite to the findings reported by Drakos and Bekiris (2010), where managerial ownership is found to be significantly positive correlated with Tobin’s Q.

FDI contributions for the period 2006-2011 % 35 29.3 16 10 5 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Year FDI contribution to GDP FDI contribution to the total national investments (Source: Foreign Investment Department, Ministry of Planning and Investment) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. FDI registered and implemented capital for the period 2006-2011 (Source: Foreign Investment Department, Ministry of Planning and Investment) As a part of ownership structure, foreign ownership plays an important role. In Vietnam, foreign investments contribute considerably to Vietnam economy. indicate that FDI implemented capital continuously increases during the period 2006-2011.

FDI implemented capital in 2011 reaches 11 billion USD, which contributes 26% to the national investments and 19% to GDP. Companies with foreign capital participation are a form of FDI. Foreign investors bring to the receiving companies some benefits, such as solid financial sources, modern technology, and management skills. To some extent, foreign ownership should have impact on firm performance.

Purpose The relation between ownership structure and firm performance remains controversial in numerous studies in diverse economies. For instance, TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Demsetz (1983), Demsetz and Lehn (1985), McConnell and Servaes (1990), Himmelberg et al (1999), and Demsetz and Villalonga (2001) conduct survey in United States of America; Mudambi and Nicosia (1998) and Dinga et al (2009) study the case of United Kingdom; the studies of Welch (2003) and Fishman et al (2005) are based on Australia data; Kuznetsov and Muravyev (2001) examine the ownership- performance relationship in Russia; and other empirical analysis are reported by Andersson et al (2004) and Bandick (2005) in Sweden, Al- Shiab and Abu-Tapanjeh (2005) in Jordan, by Aydin et al (2007) in Turkey, by Kapopoulos and Lazaretou (2007) in Greek, by Lee and Chuang (2009) in Taiwan, by Hu and Zhou (2006) and Hess et al (2010) in China, by Drakos and Bekiris (2010) in Egypt, by Priya and Shanmughan (2011) in India, by Gelubcke (2011) in Germany, and by Pervan et al (2012) in Croatia. Nonetheless, there have been, to the best of my knowledge, very few studies on the topic of foreign ownership and firm performance relation in Vietnam. The purpose of this study is to examine whether there exists a relationship between foreign ownership and corporate performance of the companies listed on HoSE and to explore how foreign ownership affects firm performance.

Scope The present thesis employs a selected sample of the companies listed on HoSE for the period 2007-2010. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 The thesis is limited to examine the impact of foreign ownership on firm performance without taking into account the relation between the origin of foreign investors and firm performance. The thesis does not examine the relationship between firm performance and foreign investors who hold managerial positions in the companies. Research questions To explore the relationship between foreign ownership and firm performance, the two specific research questions are set as follows.

• Is there a relationship between foreign ownership and firm performance of HoSE listed companies? • Does foreign ownership affect positively firm performance? 1. Structure The thesis does not follow the conventional way where each section is outlined into chapter but into section. The remainder of this thesis is organized as follows. The literature review section summarizes previous studies on this topic.

The data and the methodology employed in the thesis are presented in the following section. The analysis section introduces the empirical findings. The final section concludes the thesis. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

LITERATURE REVIEW Though the ownership-performance relationship has been the subject of voluminous researches, no agreement has been reached. Some studies find no link between ownership structure and firm performance, namely Demsetz and Lehn (1985), Himmelberg et al (1999), Demsetz and Villalonga (2001), Welch (2003), Klungland and Sunde (2009), and Mihai (2012). Demsetz and Lehn (1985) apply the OLS method to run statistical analysis over 511 firms in United States of America, for the time period 1976-1980, and find no significant relationship between ownership concentration and accounting profit rates. This cross-sectional analysis is then extended by Himmelberg et al (1999) by adding new variables to explain the variation in ownership structure.

Himmelberg et al (1999) find that managerial ownership and firm performance measured by Tobin’s Q are endogenously determined by firm specific factors and key variables in the firm’s contracting environment. Controlling both for observed firm characteristics and firm fixed effects, they conclude that managerial ownership does not affect firm performance. However, examining the endogeneity of ownership structure by using instrumental variables, they find a quadratic relationship between ownership and performance. Himmelberg et al (1999) conclude that previous works are unable to examine the non- observable heterogeneity, and hence any relationship detected might result from spurious correlations.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Demsetz and Villalonga (2001) investigate the link of ownership structure and corporate performance, but in a new way, where ownership is made multi-dimensional and treated as an endogenous variable. Conducting both OLS regression analysis and 2SLS test, over a sample of 223 firms quoted in the Fortune 500 list, for the time-period 1976-1980, they affirm that there was no significant relation between ownership structure and firm performance. Applying and developing the models by Demsetz and Villalonga (2001), Welch (2003) examine the connection of ownership structure with firm performance, on a sample of 114 public companies listed on the Australian Stock Exchange, for the time-period 1999-2000. The OLS results show that ownership is significant in explaining performance.

However, when endogeneity is taken into account, the 2SLS regression provides no statistical dependence of ownership on performance. Additionally, the results from a generalized nonlinear model illustrate limited evidence of a nonlinear relationship between managerial share ownership and firm performance. The similar results are found in the study of Klungland and Sunde (2009), on a large sample of quarterly data from non-financial Norwegian companies listed on the Oslo Stock Exchange in the period 2001-2007. Using OLS analysis, Klungland and Sunde (2009) find a significant negative relation between ownership concentration and firm performance, measured by Tobin’s Q.

Nevertheless, when controlling for fixed firm effects, there is no significant relationship. Using the method of TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 instrument variables (2SLS) to account for endogeneity of ownership structure, Klungland and Sunde (2009) find that the choice of instrument highly affects the significance of the results.