Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng tương tác của rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản đến sự ổn định của các ngân hàng thương mại cổ phần việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng tương tác của rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản đến sự ổn định của các ngân hàng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Vũ Trường
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính–Ngân hàng
• Đề tài: Ảnh hưởng tương tác của rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản đến sự ổn định của các Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Mô hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Nội dung đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM
• 2.1. Sự ổn định của Ngân hàng
• 2.2. Khái niệm rủi ro và phân loại các loại rủi ro cơ bản trong hoạt động của Ngân hàng
• 2.3. Rủi ro thanh khoản tác động đến sự ổn định của Ngân hàng
• 2.4. Rủi ro tín dụng tác động đến sự ổn định của Ngân hàng
• 2.5. Tổng quan về mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản và ảnh hưởng của sự tương tác này đến sự ổn định của Ngân hàng
• 2.6. Mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản
• 2.7. Ảnh hưởng mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản đến sự ổn định của Ngân hàng
• 2.8. Tình hình quản trị rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản tại các Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả biến
• 3.2.1. Biến phụ thuộc
• 3.2.2. Biến độc lập
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả biến
• 4.2. Mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản
• 4.3. Tác động của mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản đến sự ổn định của các Ngân hàng Thương mại Cổ phần tại Việt Nam
• 4.4. Một số nội dung đề xuất giải pháp và khuyến nghị
• 4.5. Hạn chế của đề tài
• 4.6. Hướng phát triển của đề tài
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• PHỤ LỤC: KẾT QUẢ CHẠY MÔ HÌNH HỒI QUY
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của rủi ro tín dụng và thanh khoản đến ngân hàng

Ngành ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính, chịu tác động từ nhiều yếu tố, trong đó có rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản. Hai loại rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến sự ổn định của ngân hàng mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa chúng là cần thiết để xây dựng các chính sách quản lý hiệu quả.

1.1. Khái niệm rủi ro tín dụng và thanh khoản

Rủi ro tín dụng là khả năng người vay không trả nợ đúng hạn, trong khi rủi ro thanh khoản liên quan đến khả năng ngân hàng đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng. Cả hai loại rủi ro này đều có thể dẫn đến sự bất ổn trong hoạt động của ngân hàng.

1.2. Tầm quan trọng của sự ổn định ngân hàng

Sự ổn định của ngân hàng không chỉ đảm bảo an toàn cho người gửi tiền mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Ngân hàng cần có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả để duy trì sự ổn định này.

II. Vấn đề và thách thức liên quan đến rủi ro tín dụng và thanh khoản

Các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản. Sự gia tăng nợ xấu và áp lực cạnh tranh trên thị trường tài chính là những yếu tố chính gây ra khó khăn cho các ngân hàng.

2.1. Tình hình nợ xấu tại ngân hàng

Nợ xấu là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất mà các ngân hàng phải đối mặt. Tình hình nợ xấu gia tăng có thể dẫn đến rủi ro thanh khoản, ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của ngân hàng.

2.2. Áp lực cạnh tranh và quản lý rủi ro

Sự gia tăng số lượng ngân hàng và áp lực cạnh tranh khiến cho việc quản lý rủi ro trở nên khó khăn hơn. Các ngân hàng cần có chiến lược rõ ràng để đối phó với những thách thức này.

III. Phương pháp quản lý rủi ro tín dụng và thanh khoản hiệu quả

Để đảm bảo sự ổn định, các ngân hàng cần áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Việc xây dựng các chính sách quản lý rủi ro tín dụng và thanh khoản là rất quan trọng.

3.1. Các biện pháp quản lý rủi ro tín dụng

Các ngân hàng cần thực hiện các biện pháp như đánh giá tín dụng chặt chẽ, theo dõi nợ xấu và xây dựng quỹ dự phòng để giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.2. Chiến lược tăng cường thanh khoản

Để tăng cường thanh khoản, ngân hàng cần duy trì tỷ lệ thanh khoản hợp lý, quản lý dòng tiền hiệu quả và xây dựng các nguồn vốn dự phòng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về rủi ro tín dụng và thanh khoản

Nghiên cứu cho thấy rằng sự tương tác giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản có ảnh hưởng lớn đến sự ổn định của ngân hàng. Các ngân hàng cần chú trọng đến việc quản lý đồng thời cả hai loại rủi ro này.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các ngân hàng thương mại

Nghiên cứu cho thấy rằng các ngân hàng có khả năng quản lý rủi ro tốt hơn sẽ có sự ổn định cao hơn. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý rủi ro trong hoạt động ngân hàng.

4.2. Ứng dụng các chính sách quản lý rủi ro

Các ngân hàng cần áp dụng các chính sách quản lý rủi ro hiệu quả để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về rủi ro tín dụng và thanh khoản

Tương lai của ngành ngân hàng sẽ phụ thuộc vào khả năng quản lý rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản. Các ngân hàng cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp quản lý rủi ro để đảm bảo sự ổn định trong bối cảnh thay đổi của nền kinh tế.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phân tích sâu hơn về mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và thanh khoản, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả hơn.

5.2. Định hướng phát triển cho ngân hàng

Ngân hàng cần có định hướng phát triển rõ ràng, chú trọng đến việc quản lý rủi ro để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành ngân hàng thương mại đóng vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính và phát triển kinh tế của Việt Nam. Theo báo cáo, trong giai đoạn 2007-2018, 26 ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) được nghiên cứu với 264 quan sát cho thấy sự biến động rõ nét về rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản, hai yếu tố chính ảnh hưởng đến sự ổn định của ngân hàng. Tỷ lệ nợ xấu của 20 NHTMCP trong năm 2018 đạt khoảng 1,89%, giảm so với các năm trước, tuy nhiên vẫn có xu hướng tăng nhẹ về số dư nợ xấu, phản ánh thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích tác động riêng lẻ và tương tác giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản đến sự ổn định của các NHTMCP tại Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp quản trị rủi ro hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 26 NHTMCP trong giai đoạn 2007-2018, giai đoạn có nhiều biến động kinh tế vĩ mô và khủng hoảng tài chính toàn cầu, giúp đánh giá tác động của các rủi ro trong bối cảnh thực tiễn. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan hoạch định chính sách nhằm nâng cao sự ổn định và bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến rủi ro ngân hàng, bao gồm:

• Lý thuyết trung gian tài chính (Bryant, 1980; Diamond & Dybvig, 1983): Giải thích vai trò của ngân hàng trong việc điều tiết nguồn vốn và mối quan hệ giữa thanh khoản và rủi ro tín dụng.
• Mô hình tổ chức ngân hàng Monti-Klein (Prisman, Slovin & Sushka, 1986): Phân tích mối quan hệ giữa thanh khoản và rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng.
• Khái niệm rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản: Rủi ro tín dụng là khả năng mất vốn do khách hàng không trả nợ đúng hạn, trong khi rủi ro thanh khoản là nguy cơ ngân hàng không đáp ứng kịp thời nhu cầu rút tiền hoặc giải ngân tín dụng.
• Chỉ số Z-score: Được sử dụng để đo lường sự ổn định của ngân hàng, dựa trên tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA), tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAR) và độ biến động lợi nhuận.

Các khái niệm chính bao gồm: rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, sự ổn định ngân hàng, quản trị rủi ro, và các yếu tố kinh tế vĩ mô như GDP và lạm phát.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng với 264 quan sát từ 26 NHTMCP Việt Nam trong giai đoạn 2007-2018. Các số liệu được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và các nguồn dữ liệu uy tín như World Bank. Phương pháp phân tích chính là hồi quy GMM (Generalized Method of Moments), giúp xử lý vấn đề biến nội sinh, tự tương quan và phương sai thay đổi trong dữ liệu động. Mô hình nghiên cứu gồm:

• Mô hình 2SLS để phân tích mối quan hệ tương tác giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản.
• Mô hình P-VAR để kiểm định tính vững chắc và mối quan hệ nhân quả giữa hai loại rủi ro.
• Mô hình hồi quy Z-score để đánh giá tác động của rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản và sự tương tác của chúng đến sự ổn định ngân hàng.

Các biến kiểm soát bao gồm quy mô ngân hàng, ROA, CAR, tốc độ tăng trưởng tín dụng, hiệu quả hoạt động, đa dạng hóa thu nhập, cùng các biến kinh tế vĩ mô như tỷ lệ lạm phát và tăng trưởng GDP. Timeline nghiên cứu trải dài 12 năm, bao gồm cả giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2009, giúp đánh giá tác động trong các điều kiện kinh tế khác nhau.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ cùng chiều giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản: Kết quả hồi quy cho thấy rủi ro tín dụng tăng kéo theo rủi ro thanh khoản cũng tăng, với hệ số tương quan dương và có ý nghĩa thống kê. Điều này đồng nghĩa khi ngân hàng gặp khó khăn trong thu hồi nợ, khả năng thanh khoản cũng bị ảnh hưởng tiêu cực.

2. Rủi ro tín dụng làm giảm sự ổn định của ngân hàng: Tỷ lệ nợ xấu cao làm giảm điểm Z-score, chỉ số đo lường sự ổn định, với mức giảm khoảng 0,15 điểm Z-score cho mỗi 1% tăng nợ xấu, phản ánh tác động tiêu cực rõ rệt.

3. Rủi ro thanh khoản tăng làm tăng sự ổn định ngân hàng: Khả năng thanh khoản cao giúp ngân hàng đáp ứng nhu cầu rút tiền và cấp tín dụng, từ đó nâng cao điểm Z-score trung bình khoảng 0,12 điểm cho mỗi 1% tăng tài sản thanh khoản.

4. Tác động tương tác giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản: Sự tương tác giữa hai loại rủi ro này có ảnh hưởng tích cực đến sự ổn định, cho thấy thanh khoản có thể bù đắp phần nào tác động tiêu cực của rủi ro tín dụng. Mức thanh khoản tối thiểu cần duy trì để bù đắp rủi ro tín dụng được ước tính khoảng 8,5% tổng tài sản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của mối quan hệ cùng chiều giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản xuất phát từ bản chất hoạt động ngân hàng, khi nợ xấu tăng làm giảm dòng tiền thu về, gây áp lực lên thanh khoản. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế như của He và Xiong (2012) và Imbierowicz & Rauch (2014). Việc rủi ro thanh khoản tăng làm tăng sự ổn định ngân hàng phản ánh vai trò quan trọng của quản trị thanh khoản trong việc duy trì hoạt động liên tục và niềm tin của khách hàng. Sự tương tác giữa hai loại rủi ro cho thấy các ngân hàng cần cân đối giữa quản lý tín dụng và duy trì thanh khoản để đảm bảo sự ổn định, điều này cũng được khẳng định trong các nghiên cứu của Berger và Bouwman (2013). Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ ma trận tương quan và bảng hồi quy chi tiết, minh họa rõ ràng mối quan hệ và tác động của các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng: Các NHTMCP cần áp dụng các tiêu chuẩn đánh giá tín dụng nghiêm ngặt, kiểm soát chặt chẽ chất lượng danh mục cho vay nhằm giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 3% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là ban quản lý tín dụng và bộ phận kiểm soát rủi ro.

2. Duy trì và nâng cao tỷ lệ thanh khoản tối thiểu: Ngân hàng cần duy trì tỷ lệ tài sản thanh khoản trên tổng tài sản tối thiểu 8,5% để bù đắp rủi ro tín dụng, đảm bảo khả năng thanh toán trong vòng 30 ngày. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể là bộ phận quản lý tài sản và nguồn vốn.

3. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro: Áp dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn để theo dõi biến động tín dụng và thanh khoản, phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro trong vòng 6 tháng tới. Chủ thể là phòng công nghệ thông tin và quản lý rủi ro.

4. Tăng cường phối hợp với Ngân hàng Nhà nước: Thực hiện các báo cáo định kỳ và tuân thủ các quy định về tỷ lệ an toàn vốn, thanh khoản theo Thông tư 36/2014 và Thông tư 41/2016, nhằm đảm bảo sự ổn định hệ thống trong dài hạn. Chủ thể là ban lãnh đạo và bộ phận tuân thủ pháp luật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ tác động của rủi ro tín dụng và thanh khoản đến sự ổn định, từ đó xây dựng chiến lược quản trị rủi ro hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Cơ quan hoạch định chính sách tài chính: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách giám sát và điều tiết thị trường ngân hàng, đảm bảo an toàn hệ thống tài chính quốc gia.

3. Nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính-ngân hàng: Là tài liệu tham khảo sâu sắc về mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích dữ liệu bảng và ứng dụng GMM trong lĩnh vực ngân hàng.

4. Các tổ chức tín dụng và công ty kiểm toán: Hỗ trợ đánh giá rủi ro và tư vấn quản trị rủi ro cho các ngân hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro tín dụng là gì và tại sao nó quan trọng với ngân hàng?
   Rủi ro tín dụng là khả năng khách hàng không trả được nợ đúng hạn, gây thiệt hại tài chính cho ngân hàng. Đây là rủi ro lớn nhất vì ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và vốn của ngân hàng.

2. Rủi ro thanh khoản ảnh hưởng thế nào đến sự ổn định ngân hàng?
   Rủi ro thanh khoản xảy ra khi ngân hàng không đủ tiền mặt để đáp ứng nhu cầu rút tiền hoặc cấp tín dụng, có thể dẫn đến mất niềm tin và nguy cơ phá sản.

3. Tại sao cần xem xét tương tác giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản?
   Hai loại rủi ro này có mối quan hệ chặt chẽ, tương tác cùng chiều, ảnh hưởng đồng thời đến sự ổn định ngân hàng. Xem xét riêng lẻ có thể bỏ sót các tác động phức tạp.

4. Phương pháp GMM có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   GMM xử lý tốt vấn đề biến nội sinh, tự tương quan và phương sai thay đổi trong dữ liệu bảng động, cho kết quả ước lượng chính xác và tin cậy hơn.

5. Ngân hàng nên duy trì tỷ lệ thanh khoản tối thiểu bao nhiêu để bù đắp rủi ro tín dụng?
   Nghiên cứu ước tính tỷ lệ thanh khoản tối thiểu khoảng 8,5% tổng tài sản, giúp bù đắp tác động tiêu cực của rủi ro tín dụng và duy trì sự ổn định.

Kết luận

• Rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản có mối quan hệ cùng chiều, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của các NHTMCP tại Việt Nam trong giai đoạn 2007-2018.
• Rủi ro tín dụng tăng làm giảm sự ổn định ngân hàng, trong khi thanh khoản tăng giúp nâng cao sự ổn định.
• Sự tương tác giữa hai loại rủi ro này cho thấy thanh khoản có thể bù đắp phần nào tác động tiêu cực của rủi ro tín dụng.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng và thanh khoản nhằm nâng cao sự ổn định và bền vững của hệ thống ngân hàng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai hệ thống cảnh báo sớm, tăng cường phối hợp với cơ quan quản lý và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về quản trị rủi ro.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan chính sách cần áp dụng các khuyến nghị nghiên cứu để nâng cao năng lực quản trị rủi ro, đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan bằng chứng thực nghiệm Chương 3: Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM 2. Sự ổn định của Ngân hàng Sự ổn định của Ngân hàng được hiểu như một Ngân hàng có thể hoạt động an toàn, hiệu quả, thực hiện tốt vai trò, chức năng của mình trong nền kinh tế, có thể đủ khả năng tồn tại, phát triển bền vững khi thị trường gặp nhiều khó khăn, các cú sốc, trong đó Ngân hàng là tổ chức bị ảnh hưởng trực tiếp. Để đo lường sự ổn định của Ngân hàng, bài viết nghiên cứu và chỉ ra hai yếu tố đo lường sự ổn định của Ngân hàng dựa trên các nghiên cứu trước đây (Roy (1952), Blair và Heggestad (1978) và Boyd và Graham (1988), đo lường bởi Z-score) đó là hiệu quả trong việc sử dụng tài sản – yếu tố nòng cốt trong hoạt động tín dụng, đảm bảo sức khỏe tài chính và tỷ lệ vốn chủ sở hữu trong tổng tài sản để đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn, giúp Ngân hàng hoạt động ổn định.

Được đề cập ở trên, NHTM là một tổ chức định chế tài chính, có vai trò quan trọng trong việc điều tiết nguồn vốn từ nơi thừa vốn đến nơi thiếu vốn; trung gian thanh toán; cam kết, tài trợ, bảo lãnh cho người vay vốn; thực hiện các hoạt động bảo vệ, quản lý tài sản; thực hiện chính sách tiền tệ của Chính phủ; đặc biệt, NHTM là cầu nối cho sự phát triển kinh tế đối ngoại giữa các quốc gia. Để thực hiện được các chức năng này, NHTM buộc phải có đủ “sức khỏe” trong nền kinh tế, quản lý và quản trị ngân hàng đòi hỏi cao sự chắc chắn, chặt chẽ trong việc loại trừ các yếu tố rủi ro, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển, ổn định, an toàn của Ngân hàng. Tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định của Ngân hàng, không ngoại trừ bất kỳ yếu tố bên ngoài và bên trong được kiểm soát trong việc quản trị Ngân hàng bao gồm: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 - Yếu tố bên ngoài: các yêu tố bên ngoài hợp thành một môi trường kinh doanh của Ngân hàng, Ngân hàng bị ảnh hưởng và chi phối bởi nó. Các yếu tố này bao gồm các yêu tố vĩ mô và yếu tố vi mô: + Yếu tố vĩ mô: các nhân tố đến từ thị trường quốc tế; yếu tố từ nền kinh tế; chính trị, pháp luật và chính sách của Chính phủ; môi trường, văn hóa, xã hội; dân số; tự nhiên.

+ Yếu tố vi mô: Khách hàng; các đối thủ cạnh tranh hiện hữu; các đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn; các thị trường tài chính thay thế là các yếu tố ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển bền vững của Ngân hàng. - Yếu tố bên trong: Có khá nhiều yếu tố bên trong ảnh hưởng đến sự ổn định, phát triển của Ngân hàng, mỗi yếu tố đều ảnh hưởng một cách tiêu cực hoặc tích cực, phụ thuộc khá nhiều vào năng lực quản trị, điều hành của Ban quản lý ngân hàng. Các yếu tố được kể đến như: Nguồn nhân lực; năng lực quản trị, điều hành của Ban quản lý; các sản phẩm của Ngân hàng; công nghệ sử dụng trong hoạt động Ngân hàng. Để ổn định được hoạt động của Ngân hàng, hướng tới tăng trưởng và phát triển bền vững, việc quản trị, điều hành Ngân hàng là đặc biệt quan trọng, nhằm đảm bảo Ngân hàng sẽ không bị tác động tiêu cực từ các yếu tố này, hình thành nên các rủi ro mà Ngân hàng sẽ mắc phải.

Ban quản lý cần quản trị được các rủi ro và thực hiện các chính sách nhằm loại trừ các yếu tố rủi ro nhằm tạo hiệu quả trong hoạt động của Ngân hàng mang tính chất ổn định và bền vững. Khái niệm rủi ro và phân loại các loại rủi ro cơ bản trong hoạt động của Ngân hàng Có rất nhiều các tiếp cận khác nhau về rủi ro, nhưng cách tiếp cận phổ biến nhất khi xem rủi ro như là khả năng xuất hiện các khoản thiệt hại tài chính. Những chứng khoán nào có khả năng xuất hiện các khoản lỗ lớn hơn được xem như có rủi ro lớn hơn những chứng khoán có khả năng xuất hiện khoản lỗ thấp hơn. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Nói một cách khác, thuật ngữ rủi ro được sử dụng với ý nghĩa thay thế qua lại lẫn nhau với thuật ngữ không chắc chắn để mô tả sự biến đổi các tỷ suất sinh lợi liên quan đến một chứng khoán hay một tài sản nào đó.

Tuy có nhiều quan niệm khác nhau về rủi ro tùy thuộc và chủ thể và hoạt động của nó trong mối quan hệ tạo nên rủi ro, nhưng nhìn chung rủi ro là một sự bất trắc không mong đợi, không sinh lời, gây ra thiệt hại và có thể đo lường được. Từ đó, rủi ro sẽ luôn song hành cùng tỷ suất sinh lời mà tổ chức kinh tế muốn hướng đến. Các nhà quản trị sẽ không thể loại trừ được rủi ro mà chỉ có thể phát hiện để kịp thời đưa ra các biện pháp chủ động xử lý. Trong bối cảnh hoạt động kinh tế có sự canh tranh gay gắt, các tổ chức kinh tế nói chung và Ngân hàng nói riêng, rủi ro không thể tránh khỏi nên việc quản trị rủi ro là một điều tất yếu để đảm bảo trong thiệt hại từ tác hại của rủi ro.

Trong quá trình tồn tại, hoạt động các ngân hàng luôn phải đối phó với rất nhiều vấn đề, mà quan trọng nhất là duy trì được thường xuyên tình trạng cân đối giữa nhu cầu và khả năng có được nguồn vốn trong mọi điều kiện để đảm bảo sự ổn định, vững chắc về tài chính cho ngân hàng và làm thoả mãn nhu cầu của khách hàng. Muốn vậy, các nhà quản trị ngân hàng không thể không tập trung vào vấn đề quản trị rủi ro khi muốn tối đa hoá lợi nhuận và đưa ra được các biện pháp giảm thiểu thiệt hại cho ngân hàng. Trên thực tế, rủi ro ngân hàng có thể xuất hiện tại tất cả các nghiệp vụ của ngân hàng như: thanh toán, tín dụng, tiền gửi, ngoại tệ, đầu tư. Vì vậy, rủi ro của ngân hàng luôn được các ngân hàng luôn tại các nước phát triển đặc biệt chú trọng nghiên cứu, phân tích, thậm chí ngay cả khi nền kinh tế đang rất ổn định.

Clara-Iulia, Zinca (2015) dựa trên các tiêu chuẩn về đánh giá rủi ro ở các tổ chức để đề xuất giải pháp quản lý rủi ro như phát triển mô hình rủi ro hiệu quả và sáng tạo, phát triển văn hóa rủi ro, tư duy lại việc phân bổ vốn, tăng chất lượng các khoản phải thu. Tác giả đề cập đến các rủi ro trong hoạt động ngân hàng, từ đó phát triển tầm nhìn giảm thiểu rủi ro và tập trung các rủi ro có ý nghĩa, sử dụng công nghệ trong việc quản trị rủi ro như quy định rõ vai trò, trách nhiệm, tạo ra sự phối hợp ở TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 mức độ cao nhất, đánh giá mức độ giảm thiểu được rủi ro và chi phí quản trị rủi ro và lợi ích từ việc quản trị rủi ro. Theo Ủy ban Basel (1999) cho rằng rủi ro của các tổ chức tài chính trong đó bao gồm các Ngân hàng Thương mại được phân thành tám loại: rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, rủi ro lãi suất, rủi ro thanh khoản, rủi ro hoạt động, rủi ro pháp lý và rủi ro danh tiếng. Hay Steinwand (2000) cho rằng rủi ro lớn phải mà các tổ chức tài chính vi mô phải đối mặt như sau: Bảng 2-1 Rủi ro chính các tổ chức tài chính vi mô phải đối mặt Rủi ro tài chính Rủi ro hoạt động Rủi ro chiến lược Rủi ro tín dụng Rủi ro giao dịch Rủi ro quản trị Rủi ro giao dịch Rủi ro nguồn nhân lực Hiệu quả giám sát Rủi ro thông tin và công Rủi ro danh mục và cấu trúc quản trị nghệ kém Rủi ro thanh khoản Rủi ro gian lận Rủi ro pháp lý và sự Rủi ro thị trường Rủi ro danh tiếng tuân thủ Rủi ro kinh doanh Rủi ro lãi suất bên ngoài Rủi ro tỷ giá Rủi ro sự kiện Rủi ro danh mục đầu tư Nguồn: Steinwand (2000) Trong số các loại rủi ro mà các tổ chức tài chính nói chung và Ngân hàng Thương mại nói riêng phải đối mặt thì bốn loại rủi ro cơ bản, thường gặp nhất đó là rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro lãi suất và rủi ro tỷ giá hối đoái.

Trong đó, rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản được xem như là hai loại rủi ro có ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định trong ngân hàng với tác động đến các hoạt động như cho vay, huy động vốn, tài trợ…. Khi thực hiện quản trị rủi ro tài chính trong Tổ chức tín dụng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 thì hai loại rủi ro này được xem xét và đánh giá một cách chi tiết, cụ thể trong việc xác định các yếu tố này tác động như thế nào đến sự ổn định của Ngân hàng. Rủi ro thanh khoản tác động đến sự ổn định của Ngân hàng Rủi ro thanh khoản là rủi ro gắn liền với tính thanh khoản của Ngân hàng. Tính thanh khoản được xem như khả năng tức thời (the short-run ability) về việc đáp ứng nhu cầu rút tiền gửi và giải ngân các khoán tín dụng đã cam kết của ngân hàng thương mại (Basel, 2010).

Rủi ro thanh khoản gắn liền với tính thanh khoản của Ngân hàng, nên Ngân hàng gặp rủi ro thanh khoản là khi ngân hàng không cung ứng đủ lượng tiền mặt cho việc thanh khoản tức thời, hoặc cung ứng với một chi phí rất cao. Rủi ro thanh khoản gây ra tổn thất cho ngân hàng khi nhu cầu thanh khoản thực tế vượt quá khả năng thanh khoản dự kiến. Rủi ro thanh khoản làm gia tăng các chi phí để đáp ứng nhu cầu thanh khoản như phải huy động vốn với lãi suất cao hơn, hoặc khả năng thanh toán của Ngân hàng mất đi. Rủi ro thanh khoản phát sinh khi người gửi tiền mất lòng tin vào Ngân hàng, hoặc có nhu cầu rút tiền mang tính chất tức thời mà Ngân hàng không dự tính trước được đòi hỏi Ngân hàng phải chi trả ngay lập tức một khoản tiền lớn hơn mức bình thường.