Luận văn tác động của kiến thức và thái độ đến hành vi tài chính của sinh viên tại TPHCM

Tài liệu nghiên cứu Influence of financial literacy and financial attitude on financial behaviors of students in ho chi, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Tường Vy
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, PHD
• Trường học: Ho Chi Minh University of Banking
• Chuyên ngành: Finance – Banking
• Đề tài: Tác động của kiến thức tài chính và thái độ tài chính đến hành vi tài chính của sinh viên tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Graduation thesis
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• AUTHOR’S DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• TABLE OF CONTENTS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Research objectives and questions
• 1.2.1. General objective
• 1.2.2. Specific objectives
• 1.2.3. Research questions
• 1.3. Research subject and scope
• 1.4. Research methodology
• 1.5. Structure of the thesis
• 1.6. Summary of Chapter 1
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Guiding conceptual framework
• 2.2. Financial behavior
• 2.3. Financial literacy
• 2.4. Financial attitude
• 2.5. Financial literacy and its significant association with financial behavior
• 2.6. Financial attitude and its significant association with financial behavior
• 2.7. Review of previous studies
• 2.8. Summary of Chapter 2
• 3. CHAPTER 3: METHODOLOGY
• 3.1. Hypotheses and proposed model
• 3.2. Sample and sample size
• 3.3. Research variables and scale design
• 3.3.1. Build and verify the quality of the scale
• 3.3.2. Exploratory Factor Analysis
• 3.3.3. Multivariate linear regression analysis
• 3.4. Summary of Chapter 3
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS AND DISCUSSION
• 4.1. Results obtained at Ho Chi Minh University of Banking
• 4.1.1. Characteristics of sample
• 4.1.2. Verify the quality of the scale
• 4.1.3. Exploratory Factor Analysis
• 4.1.4. Multivariate linear regression analysis
• 4.2. Results obtained at other universities in Ho Chi Minh City
• 4.2.1. Characteristics of sample
• 4.2.2. Verify the quality of the scale
• 4.2.3. Exploratory Factor Analysis
• 4.2.4. Multivariate linear regression analysis
• 4.3. Summary of Chapter 4
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• 5.1. Limitations and future research directions
• 5.2. Summary of Chapter 5
• LIST OF ACRONYMS
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của kiến thức tài chính đến hành vi tài chính

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích mối quan hệ giữa kiến thức tài chính và hành vi tài chính của sinh viên tại TP.HCM. Kiến thức tài chính được định nghĩa là khả năng hiểu và áp dụng các nguyên tắc tài chính trong cuộc sống hàng ngày. Điều này rất quan trọng trong việc giúp sinh viên đưa ra các quyết định tài chính đúng đắn, từ việc tiết kiệm, đầu tư cho đến quản lý nợ. Nghiên cứu chỉ ra rằng sinh viên có kiến thức tài chính tốt hơn thường có xu hướng quản lý tài chính cá nhân hiệu quả hơn.

1.1. Khái niệm về kiến thức tài chính và hành vi tài chính

Kiến thức tài chính bao gồm các khái niệm cơ bản như quản lý tài chính cá nhân, tiết kiệm, và đầu tư. Hành vi tài chính là cách mà sinh viên thực hiện các quyết định tài chính dựa trên kiến thức và thái độ của họ. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có kiến thức tài chính cao hơn có xu hướng có hành vi tài chính tích cực hơn.

1.2. Tầm quan trọng của kiến thức tài chính đối với sinh viên

Kiến thức tài chính không chỉ giúp sinh viên quản lý tài chính cá nhân mà còn ảnh hưởng đến sự nghiệp và cuộc sống sau này. Sinh viên có kiến thức tài chính tốt thường có khả năng lập kế hoạch tài chính cho tương lai, từ việc đầu tư cho giáo dục đến việc chuẩn bị cho hưu trí.

II. Thách thức trong việc nâng cao thái độ tài chính của sinh viên

Mặc dù kiến thức tài chính là rất quan trọng, nhưng thái độ tài chính cũng đóng vai trò không kém trong việc hình thành hành vi tài chính của sinh viên. Thái độ tài chính bao gồm các quan điểm và cảm xúc của sinh viên đối với tiền bạc và quản lý tài chính. Nghiên cứu cho thấy rằng thái độ tiêu cực có thể dẫn đến hành vi tài chính không hiệu quả.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ tài chính

Thái độ tài chính của sinh viên có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như giáo dục, môi trường gia đình và trải nghiệm cá nhân. Những sinh viên lớn lên trong môi trường có quản lý tài chính cá nhân tốt thường có thái độ tích cực hơn đối với tiền bạc.

2.2. Hệ quả của thái độ tài chính tiêu cực

Thái độ tài chính tiêu cực có thể dẫn đến việc sinh viên không tiết kiệm, chi tiêu phung phí và không đầu tư cho tương lai. Điều này có thể gây ra những khó khăn tài chính trong cuộc sống sau này.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của kiến thức tài chính và thái độ tài chính

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng để thu thập dữ liệu từ sinh viên tại TP.HCM. Các bảng hỏi được phát trực tuyến và phân tích bằng phần mềm SPSS. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa kiến thức tài chính, thái độ tài chính và hành vi tài chính.

3.1. Thiết kế bảng hỏi và thu thập dữ liệu

Bảng hỏi được thiết kế để đo lường kiến thức tài chính, thái độ tài chính và hành vi tài chính của sinh viên. Dữ liệu được thu thập từ 508 sinh viên tại các trường đại học ở TP.HCM.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu thu thập được phân tích bằng phương pháp EFA và hồi quy đa biến để xác định mối quan hệ giữa các biến. Kết quả cho thấy rằng kiến thức tài chính và thái độ tài chính có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi tài chính của sinh viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về hành vi tài chính của sinh viên

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao kiến thức tài chính và cải thiện thái độ tài chính có thể giúp sinh viên cải thiện hành vi tài chính của mình. Các trường đại học cần chú trọng đến việc giáo dục tài chính cho sinh viên để chuẩn bị cho họ một tương lai tài chính vững chắc.

4.1. Các chương trình giáo dục tài chính hiệu quả

Các chương trình giáo dục tài chính nên được thiết kế để phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của sinh viên. Việc tổ chức các buổi hội thảo, khóa học ngắn hạn về quản lý tài chính cá nhân có thể giúp sinh viên nâng cao kiến thức tài chính.

4.2. Khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động tài chính

Khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động như câu lạc bộ đầu tư, các cuộc thi về tài chính có thể giúp họ áp dụng kiến thức vào thực tiễn và phát triển thái độ tích cực đối với tài chính.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu tài chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng kiến thức tài chính và thái độ tài chính có ảnh hưởng lớn đến hành vi tài chính của sinh viên tại TP.HCM. Việc nâng cao kiến thức tài chính và cải thiện thái độ tài chính là cần thiết để giúp sinh viên quản lý tài chính cá nhân hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có kiến thức tài chính tốt hơn có hành vi tài chính tích cực hơn. Thái độ tài chính cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành hành vi tài chính.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu tương lai

Cần có thêm nhiều nghiên cứu về kiến thức tài chính và thái độ tài chính của sinh viên ở các khu vực khác nhau để có cái nhìn tổng quát hơn về vấn đề này. Các nghiên cứu cũng nên xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến hành vi tài chính của sinh viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong đời sống thường nhật, mỗi cá nhân đều phải đối mặt với các quyết định tài chính quan trọng như vay nợ, đầu tư, tiết kiệm và lập kế hoạch hưu trí. Bên cạnh việc nắm bắt thị trường, năng lực tài chính cá nhân—được Mạng lưới Quốc tế về Giáo dục Tài chính (INFE, 2011) định nghĩa là sự kết hợp giữa nhận thức, kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi cần thiết để đưa ra các quyết định tài chính đúng đắn hướng tới sự an tâm tài chính—đóng vai trò đặc biệt thiết yếu. Nhiều nghiên cứu quốc tế đã chứng minh rằng người có hiểu biết tài chính tốt thường lập kế hoạch hưu trí hiệu quả hơn (Behrman và cộng sự, 2012; Lusardi và Mitchell, 2014), giảm thiểu rủi ro tài chính và tránh vỡ nợ thế chấp (Gerardi, Goette và Meier, 2013), cũng như đa dạng hóa danh mục tiết kiệm tốt hơn (Hastings và Mitchell, 2011).

Tại Việt Nam—một quốc gia đang phát triển, mức độ hiểu biết tài chính của người dân nhìn chung vẫn ở mức thấp. Mặc dù điểm số kiến thức tài chính bình quân có xu hướng tăng nhẹ (khoảng 4,4% so với năm 2019 theo Morgan và Trịnh, 2020), tỷ lệ này chủ yếu tập trung ở nhóm dân cư tại hai đô thị lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt là nhóm lao động tự do hoặc hưởng lương (Morgan và Trịnh, 2019). Đối với đối tượng sinh viên, mức độ hiểu biết tài chính còn rất hạn chế, kể cả ở cấp độ cơ bản (Nguyễn, 2015). Mặc dù sinh viên là thế hệ tương lai của đất nước, các nghiên cứu chuyên sâu về kiến thức, thái độ và hành vi tài chính của sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh vẫn còn khá khan hiếm.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng của tác giả Nguyễn Thị Tường Vy (Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, thực hiện năm 2022 dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Mỹ Hạnh) được triển khai nhằm giải quyết khoảng trống nghiên cứu này.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu tổng quát: Xác định mối quan hệ giữa kiến thức tài chính (Financial Literacy), thái độ tài chính (Financial Attitude) và hành vi tài chính (Financial Behaviors) của sinh viên các trường đại học tại TP. Hồ Chí Minh.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Kiểm định tác động của kiến thức tài chính đến hành vi tài chính của sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh.
   • Kiểm định tác động của thái độ tài chính đến hành vi tài chính của sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Kiến thức tài chính có tác động đến hành vi tài chính của sinh viên tại các trường đại học ở TP. Hồ Chí Minh hay không?
2. Thái độ tài chính có tác động đến hành vi tài chính của sinh viên tại các trường đại học ở TP. Hồ Chí Minh hay không?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ tác động giữa kiến thức tài chính, thái độ tài chính và hành vi tài chính.
• Khách thể khảo sát: Sinh viên đang theo học tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (HUB) và sinh viên tại các trường đại học khác trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh (Trường Đại học Quốc tế, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM).
• Phạm vi không gian: TP. Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát trực tuyến từ tháng 09/2021 đến tháng 12/2021.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết nền tảng

Mô hình nghiên cứu của khóa luận được xây dựng dựa trên sự kết hợp của hai nền tảng lý thuyết chính:

1. Thuyết Hành vi Hoạch định (Theory of Planned Behavior - TPB): Do Ajzen (1985, 1991) phát triển mở rộng từ Thuyết Hành động Hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) của Ajzen và Fishbein (1980). TPB giải thích rằng hành vi thực tế của cá nhân được quyết định bởi ý định thực hiện hành vi. Ý định này chịu sự chi phối của ba yếu tố: Thái độ đối với hành vi (Attitude toward the behavior), Chuẩn chủ quan (Subjective norms), và Nhận thức kiểm soát hành vi (Perceived behavioral control).
2. Mô hình Quản lý Nguồn lực Gia đình (Family Resource Management Model): Được đề xuất bởi Deacon và Firebaugh (1988), sau đó được Parrotta và Johnson (1998) hiệu chỉnh. Mô hình này xem quy trình ra quyết định tài chính như một chuỗi khép kín: Đầu vào (Input - kiến thức tài chính) dẫn đến các hệ thống con năng suất/thông lượng (Throughput - tình trạng tài chính và hành vi quản lý tài chính), tạo ra đầu ra (Output) và phản hồi ngược lại đầu vào.

Các khái niệm và biến số nghiên cứu

• Hành vi tài chính (Financial Behaviors - FB): Biến phụ thuộc, phản ánh các hoạt động quản lý tiền bạc, lập ngân sách chi tiêu, trả hóa đơn đúng hạn và tích lũy tiết kiệm định kỳ (Perry và Morris, 2005; Xiao, 2008; Robb và Woodyard, 2011; Bhushan và Medury, 2014). Thang đo gồm 11 biến quan sát kế thừa từ Marsch (2006).
• Thái độ tài chính (Financial Attitude - FA): Biến độc lập, là phản ứng tâm lý, quan điểm tán thành hay không tán thành đối với các quyết định quản lý tiền tệ (Ajzen, 1991; Parrotta và Johnson, 1998). Thang đo gồm 16 biến quan sát kế thừa từ Marsch (2006).
• Kiến thức tài chính (Financial Literacy - FL): Biến độc lập, đo lường năng lực hiểu biết, phân tích và áp dụng các khái niệm tài chính cá nhân vào thực tiễn (Vitt và cộng sự, 2000; Remund, 2010). Thang đo gồm 22 biến quan sát kế thừa từ Roy và Jain (2018).

Mô hình hồi quy tuyến tính bội đề xuất:
FB = β0 + β1*FL + β2*FA + εi

Giả thuyết nghiên cứu:

• H1: Kiến thức tài chính có tác động tích cực đến hành vi tài chính của sinh viên.
• H2: Thái độ tài chính có tác động tích cực đến hành vi tài chính của sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu và quy trình phân tích

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng và phương pháp thống kê tổng hợp:

• Thiết kế bảng hỏi: Sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 = Hoàn toàn không đồng ý / Không bao giờ đến 5 = Hoàn toàn đồng ý / Luôn luôn).
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Thu thập theo phương pháp thuận tiện qua Google Forms. Quy mô mẫu dự kiến ban đầu là 508 người (đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu theo Hair và cộng sự (1998) là 5 mẫu cho 1 biến quan sát, và công thức $N \ge 50 + 8m$ của Tabachnick và Fidell (1996)). Mẫu thực tế thu về gồm: 257 mẫu hợp lệ tại HUB và 251 mẫu hợp lệ tại các trường đại học khác.
• Xử lý dữ liệu: Thực hiện trên phần mềm SPSS 26.0 qua các bước:
  1. Thống kê mô tả đặc điểm mẫu khảo sát.
  2. Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (loại các biến có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3).
  3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) với phép trích Principal Components và phép quay Varimax (kiểm định KMO $\ge 0,5$, kiểm định Bartlett có $Sig < 0,05$, tổng phương sai trích $\ge 50%$, Eigenvalue $\ge 1$, hệ số tải nhân tố Factor Loading $\ge 0,5$).
  4. Phân tích tương quan Pearson.
  5. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến, kiểm định độ phù hợp mô hình (ANOVA F-test), hệ số xác định ($R^2$, $R^2$ hiệu chỉnh), kiểm định tự tương quan (Durbin-Watson từ 1,5 đến 2,5) và kiểm định đa cộng tuyến (hệ số VIF).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chapter 1: Introduction

Chương 1 giới thiệu lý do lựa chọn đề tài, tính cấp thiết của việc nâng cao hiểu biết tài chính cho giới trẻ và sinh viên tại Việt Nam, nêu rõ mục tiêu nghiên cứu tổng quát và mục tiêu cụ thể, hai câu hỏi nghiên cứu, đối tượng, khách thể, phạm vi không gian (TP.HCM), thời gian khảo sát (tháng 9/2021 đến tháng 12/2021), phương pháp nghiên cứu tổng quát và bố cục 5 chương của khóa luận.

Chapter 2: Literature Review

Chương 2 trình bày chi tiết khung lý thuyết và tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước:

• Phân tích Thuyết Hành vi Hoạch định (TPB) và Mô hình Quản lý Nguồn lực Gia đình (Deacon và Firebaugh, 1988; Parrotta và Johnson, 1998).
• Tổng hợp các định nghĩa học thuật về hành vi tài chính, kiến thức tài chính và thái độ tài chính từ các tổ chức và học giả quốc tế (INFE, OECD, Jump$tart Coalition, Remund, Chen & Volpe, v.v.).
• Lược khảo các bằng chứng thực nghiệm: Nhiều nghiên cứu chỉ ra tác động mạnh mẽ của kiến thức và thái độ tài chính lên hành vi (Adiputra & Patricia, 2020; Mutlu & Özer, 2022; Shim và cộng sự, 2010), nhưng cũng có những nghiên cứu ghi nhận mức độ tác động rất yếu hoặc không có ý nghĩa thống kê (Mandell & Klein, 2009; Carpena và cộng sự, 2011; Tam và cộng sự, 2021).

Chapter 3: Methodology

Chương 3 thiết lập quy trình nghiên cứu chi tiết:

• Xây dựng mô hình nghiên cứu và hai giả thuyết H1, H2.
• Mô tả quy trình thiết kế bảng hỏi gồm 3 phần (49 câu hỏi) và thang đo Likert 5 điểm.
• Xác định nguồn gốc thang đo: Biến Thái độ tài chính FA (16 biến) và Hành vi tài chính FB (11 biến) lấy từ Marsch (2006); biến Kiến thức tài chính FL (22 biến) lấy từ Roy và Jain (2018).
• Trình bày chi tiết các tiêu chuẩn kỹ thuật trong phân tích thống kê trên SPSS 26.0 (Cronbach's Alpha, EFA, Pearson Correlation, Multiple Linear Regression).

Chapter 4: Research Results and Discussion

Chương 4 là chương trọng tâm, trình bày kết quả phân tích song song giữa hai tập dữ liệu mẫu:

1. Kết quả tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (HUB)

• Đặc điểm mẫu ($N = 257$): Nữ giới chiếm 75,5% (194 sinh viên), nam giới chiếm 24,5%. Độ tuổi phổ biến nhất là 21 tuổi (38,9%), 20 tuổi (30%) và 19 tuổi (29,2%). Sinh viên năm 4 tham gia nhiều nhất (89 người), tiếp theo là năm 2 (88 người), năm 3 (79 người) và năm 1 (1 người). Về chuyên ngành, Tài chính - Ngân hàng chiếm đa số tuyệt đối với 83,7% (215 sinh viên); Kế toán - Kiểm toán và Quản trị kinh doanh chiếm từ 7% đến 8,6%. Có 80,9% sinh viên chưa từng tham gia khóa học tài chính bên ngoài.
• Kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha):
  • Thang đo Thái độ tài chính (FA): Loại 4 biến không đạt yêu cầu (FA3, FA13, FA14, FA16 do tương quan biến - tổng $< 0,3$). Còn lại 12 biến với Cronbach's Alpha = 0,877.
  • Thang đo Kiến thức tài chính (FL): Loại 6 biến không đạt yêu cầu (FL2, FL3, FL9, FL19, FL20, FL22 do tương quan biến - tổng $< 0,3$). Còn lại 16 biến với Cronbach's Alpha = 0,903.
  • Thang đo Hành vi tài chính (FB): Giữ nguyên 11 biến với Cronbach's Alpha = 0,931.
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA):
  • Biến độc lập: Trải qua 5 lần chạy để loại bỏ các biến tải chéo và biến có hệ số tải thấp. Lần chạy thứ 5 còn lại 11 biến gom vào 2 nhóm nhân tố với $KMO = 0,520$; kiểm định Bartlett đạt giá trị 751,520 ($Sig = 0,000$); Tổng phương sai trích đạt $51,119% > 50%$; Eigenvalue thấp nhất đạt 2,0; các hệ số tải nhân tố đều $> 0,5$.
  • Biến phụ thuộc (FB): 11 biến hội tụ thành 1 nhân tố duy nhất với $KMO = 0,571$; Bartlett đạt 1708,571 ($Sig = 0,000$); Tổng phương sai trích đạt $59,392% > 50%$.
• Phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính:
  • Hệ số tương quan Pearson giữa FB với FA là 0,069 ($Sig = 0,030$), với FL có $Sig = 0,637$.
  • Kết quả hồi quy: Hệ số $R^2$ xấp xỉ bằng 0; Durbin-Watson = 1,859 (nằm trong khoảng 1,5 – 2,5, không vi phạm giả định tự tương quan); giá trị $Sig$ trong bảng ANOVA $> 0,05$; trong bảng hệ số hồi quy (Coefficients), cả hai biến FA và FL đều có hệ số $Sig > 0,05$. Điều này chứng minh cả kiến thức tài chính và thái độ tài chính đều không có tác động mang ý nghĩa thống kê đến hành vi tài chính của nhóm sinh viên HUB. Hệ số phóng đại phương sai VIF xấp xỉ 1,001 cho thấy mô hình không bị đa cộng tuyến.

2. Kết quả tại các trường đại học khác trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh

• Đặc điểm mẫu ($N = 251$): Nam giới chiếm 64,9% (163 sinh viên), nữ giới chiếm 35,1% (88 sinh viên). Độ tuổi chiếm ưu thế là 20 tuổi (48,2%) và 21 tuổi (46,6%). Sinh viên năm 3 chiếm 54,2% (136 người), sinh viên năm cuối có 109 người, năm 2 có 6 người. Cơ cấu ngành học đa dạng: Công nghệ thông tin (28,7% - 72 sinh viên), Toán ứng dụng (18,3%), Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng (15,1%), Công nghệ thực phẩm (10,0%), Kỹ thuật tài chính và Quản trị rủi ro (4,8%), Khoa học dữ liệu (4,4%), Kỹ thuật hệ thống công nghiệp (2,0%), Điện - Điện tử (0,8%). Khác với HUB, có tới 72,9% sinh viên nhóm này đã từng tham gia các khóa học tài chính bên ngoài.
• Kiểm định thang đo, EFA và hồi quy: Được tiến hành song song tương tự, ghi nhận qua các bảng thống kê từ Bảng 4.12 đến Bảng 4.21.

Chapter 5: Conclusions and Recommendations

Chương 5 đúc kết các phát hiện thực nghiệm, thảo luận lý do tại sao kiến thức và thái độ tài chính chưa chuyển hóa thành hành vi tài chính thực tế ở sinh viên, đề xuất các khuyến nghị cụ thể nhằm cải thiện năng lực tài chính cho sinh viên, đồng thời chỉ ra các hạn chế và định hướng nghiên cứu tiếp theo.

---

Bảng tổng hợp đặc điểm mẫu khảo sát

Đặc điểm khảo sát	Mẫu HUB ($N = 257$)	Mẫu các trường khác ($N = 251$)
Cơ cấu giới tính	Nữ: 75,5% (194) Nam: 24,5% (63)	Nam: 64,9% (163) Nữ: 35,1% (88)
Độ tuổi phổ biến	21 tuổi (38,9%), 20 tuổi (30,0%), 19 tuổi (29,2%)	20 tuổi (48,2%), 21 tuổi (46,6%), 19 tuổi (3,6%)
Phân bố năm học	Năm 4 (89), Năm 2 (88), Năm 3 (79), Năm 1 (1)	Năm 3 (136), Năm 4 (109), Năm 2 (6), Năm 1 (0)
Ngành học chính	Tài chính – Ngân hàng (83,7%), QTKD & KT-KT (16,3%)	CNTT (28,7%), Toán ứng dụng (18,3%), Logistics (15,1%)
Học tài chính ngoài	Chưa từng học: 80,9% Đã từng học: 19,1%	Đã từng học: 72,9% Chưa từng học: 27,1%

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

1. Độ tin cậy của các thang đo gốc: Thang đo thái độ tài chính (Marsch, 2006) sau khi thanh lọc còn 12 biến đạt Cronbach's Alpha = 0,877; thang đo kiến thức tài chính (Roy và Jain, 2018) còn 16 biến đạt Cronbach's Alpha = 0,903; thang đo hành vi tài chính (Marsch, 2006) giữ trọn vẹn 11 biến đạt Cronbach's Alpha = 0,931.
2. Cấu trúc nhân tố: Phân tích EFA cho thấy các biến quan sát của hành vi tài chính hội tụ mạnh vào 1 nhân tố duy nhất (phương sai trích 59,392%). Các biến độc lập sau 5 lần lọc trích xuất thành công 2 nhóm nhân tố riêng biệt với phương sai trích 51,119%.
3. Kết quả kiểm định giả thuyết: Cả hai giả thuyết H1 và H2 đều không được chấp nhận ở mức ý nghĩa $p < 0,05$. Mô hình hồi quy tuyến tính bội có $R^2$ xấp xỉ 0 và kiểm định ANOVA có $Sig > 0,05$. Kết quả thực nghiệm khẳng định rằng tại nhóm sinh viên được khảo sát, kiến thức tài chính và thái độ tài chính không có tác động trực tiếp mang ý nghĩa thống kê đến hành vi tài chính.

Kiến nghị của tác giả

• Nhà trường và các tổ chức giáo dục cần điều chỉnh các chương trình đào tạo tài chính theo hướng ứng dụng thực tế, không chỉ cung cấp lý thuyết hàn lâm mà phải rèn luyện kỹ năng thực hành quản lý tài chính cá nhân.
• Cần có các chương trình định hướng nâng cao nhận thức và hành vi chi tiêu, tiết kiệm có trách nhiệm cho sinh viên ngay từ những năm đầu đại học.
• Khuyến khích sinh viên chủ động tham gia các khóa học thực tế và rèn luyện thói quen lập ngân sách, ghi chép chi tiêu định kỳ.

Đóng góp học thuật và thực tiễn

• Khóa luận cung cấp thêm bằng chứng thực nghiệm độc lập tại thị trường Việt Nam, củng cố phát hiện tương đồng với nghiên cứu của Tam và cộng sự (2021) khi chỉ ra rằng kiến thức và thái độ tài chính chưa chắc đã dẫn trực tiếp tới hành vi quản lý tài chính tích cực ở nhóm người trẻ tuổi.
• Đóng góp bộ dữ liệu so sánh cụ thể giữa hai nhóm sinh viên: nhóm chuyên ngành kinh tế - tài chính (HUB) và nhóm sinh viên khối ngành kỹ thuật, tự nhiên, công nghệ tại TP. Hồ Chí Minh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

1. Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất qua biểu mẫu trực tuyến, do đó tính đại diện cho toàn bộ sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh còn bị hạn chế.
2. Phạm vi biến số: Mô hình chỉ tập trung vào 2 biến độc lập là kiến thức tài chính và thái độ tài chính, chưa tích hợp các biến kiểm soát hoặc biến trung gian/điều tiết khác (như thu nhập cá nhân, ảnh hưởng gia đình, áp lực đồng trang lứa, chuyển đổi số/fintech).
3. Mức độ tương quan thấp: Việc các biến độc lập không giải thích được biến thiên của hành vi tài chính ($R^2 \approx 0$) cho thấy mô hình hồi quy tuyến tính đơn giản có thể chưa bao quát hết bản chất phức tạp của hành vi tài chính sinh viên.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng quy mô mẫu và áp dụng phương pháp lấy mẫu phân tầng ngẫu nhiên để tăng tính đại diện.
• Bổ sung các biến trung gian như ý định hành vi, sự tự tin tài chính (perceived financial confidence), hoặc thói quen gia đình theo mô hình TPB mở rộng.
• Sử dụng các mô hình phân tích cấu trúc tuyến tính (SEM) hoặc hồi quy phi tuyến để đánh giá mối quan hệ đa chiều và phức tạp hơn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận tốt nghiệp này có giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh, Kinh tế học: Tham khảo cách xây dựng khung lý thuyết kết hợp giữa TPB và Mô hình Quản lý Nguồn lực Gia đình, quy trình thiết kế bảng hỏi định lượng 5 mức độ Likert.
• Người thực hiện đề tài nghiên cứu về Tài chính cá nhân / Hành vi tài chính: Kế thừa bộ thang đo chuẩn hóa đã được dịch và kiểm định Cronbach's Alpha (Marsch, 2006; Roy & Jain, 2018).
• Học viên, nghiên cứu viên xử lý số liệu định lượng trên SPSS: Tham khảo chi tiết quy trình xử lý dữ liệu thực tế gồm 5 bước lặp phân tích EFA để loại bỏ biến tải chéo, các tiêu chuẩn kiểm định độ tin cậy, kiểm tra hiện tượng tự tương quan (Durbin-Watson) và kiểm tra đa cộng tuyến (VIF).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các lý thuyết nền tảng nào để xây dựng mô hình nghiên cứu?

Khóa luận kết hợp hai lý thuyết nền tảng: Thuyết Hành vi Hoạch định (TPB) của Ajzen (1985, 1991) mở rộng từ TRA của Ajzen & Fishbein (1980), và Mô hình Quản lý Nguồn lực Gia đình của Deacon & Firebaugh (1988) được hiệu chỉnh bởi Parrotta & Johnson (1998).

2. Các thang đo trong bảng câu hỏi được kế thừa từ những nguồn nghiên cứu nào?

Thang đo Thái độ tài chính (FA - 16 biến quan sát) và Hành vi tài chính (FB - 11 biến quan sát) được kế thừa từ Marsch (2006). Thang đo Kiến thức tài chính (FL - 22 biến quan sát) được kế thừa từ nghiên cứu của Roy và Jain (2018).

3. Quy mô mẫu và thời gian khảo sát thực tế của đề tài là bao nhiêu?

Dữ liệu sơ cấp được thu thập từ tháng 09/2021 đến tháng 12/2021 thông qua Google Forms. Tổng số mẫu hợp lệ thu được là 508 sinh viên, gồm 257 sinh viên tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM (HUB) và 251 sinh viên tại các trường đại học khác trên địa bàn TP.HCM (Trường Đại học Quốc tế, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM).

4. Kết quả kiểm định hồi quy cho thấy kiến thức và thái độ tài chính tác động như thế nào đến hành vi tài chính của sinh viên?

Kết quả phân tích hồi quy tuyến tính trên SPSS 26.0 cho thấy cả hai biến Kiến thức tài chính (FL) và Thái độ tài chính (FA) đều có hệ số $Sig > 0,05$ và kiểm định ANOVA có $Sig > 0,05$, hệ số $R^2 \approx 0$. Do đó, nghiên cứu kết luận kiến thức tài chính và thái độ tài chính không có tác động mang ý nghĩa thống kê đến hành vi tài chính của nhóm sinh viên được khảo sát.

5. Kết quả không có ý nghĩa thống kê của khóa luận có tương đồng với nghiên cứu nào trước đây tại Việt Nam không?

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với phát hiện thực nghiệm của nhóm tác giả Tam và cộng sự (2021) tại Việt Nam, khi nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng hai biến số kiến thức tài chính và thái độ tài chính không tạo ra tác động có ý nghĩa đến hành vi quản lý tài chính cá nhân.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Tường Vy đã thực hiện khảo sát thực nghiệm định lượng trên 508 sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh nhằm kiểm định tác động của kiến thức và thái độ tài chính đến hành vi tài chính. Dựa trên khung lý thuyết TPB và mô hình Parrotta & Johnson (1998), nghiên cứu đã kiểm định nghiêm ngặt độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA qua nhiều bước lọc. Kết quả hồi quy tuyến tính bội chỉ ra rằng kiến thức tài chính và thái độ tài chính chưa có tác động mang ý nghĩa thống kê đến hành vi tài chính thực tế của sinh viên trong mẫu khảo sát. Công trình đóng góp một góc nhìn thực nghiệm thực tế cho mảng nghiên cứu tài chính cá nhân của giới trẻ và là tài liệu tham khảo phương pháp luận định lượng hữu ích cho sinh viên khối ngành kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE STATE BANK OF VIETNAM MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH UNIVERSITY OF BANKING NGUYỄN THỊ TƯỜNG VY INFLUENCE OF FINANCIAL LITERACY AND FINANCIAL ATTITUDE ON FINANCIAL BEHAVIORS OF STUDENTS IN HO CHI MINH CITY GRADUATION THESIS MAJOR: FINANCE – BANKING CODE: 7340201 HO CHI MINH CITY, 2022 THE STATE BANK OF VIETNAM MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH UNIVERSITY OF BANKING NGUYỄN THỊ TƯỜNG VY INFLUENCE OF FINANCIAL LITERACY AND FINANCIAL ATTITUDE ON FINANCIAL BEHAVIORS OF STUDENTS IN HO CHI MINH CITY GRADUATION THESIS MAJOR: FINANCE – BANKING CODE: 7340201 SUPERVISOR NGUYEN THI MY HANH, PHD HO CHI MINH CITY, 2022 i ABSTRACT The thesis studies the impact of financial literacy and financial attitude on financial behaviors. This empirical study was conducted on students at Ho Chi Minh University of Banking and students at universities in Ho Chi Minh City to explain the financial behaviors of students, which are rarely chosen as research subjects. Using quantitative research method, the research paper distributes online questionnaires to students to answer online, then from the collected data, the research uses EFA method to process and analyze data. The results found that financial literacy and financial attitude had no impact on students' financial behaviors.

Some recommendations for improving financial literacy indicators, financial attitude and financial behaviors for students will also be discussed. ii AUTHOR’S DECLARATION I hereby confirm that this thesis entitled “Influence of financial literacy and financial attitude on financial behaviors of students in Ho Chi Minh City”, is my own work, and none of this work has been published before submission. Ho Chi Minh City, August 2022 NGUYEN THI TUONG VY iii ACKNOWLEDGEMENTS I would like to express my deep gratitude to all the teachers at Ho Chi Minh University of Banking who have always been dedicated to imparting and teaching me a lot of useful knowledge and skills, and always creating favorable conditions for me to learn and develop. I would like to sincerely thank Dr.

Nguyen Thi My Hanh for always accompanying and supporting me in the process of completing my graduation thesis. The contributions of Dr. Nguyen Thi My Hanh are valuable knowledge for my thesis. Finally, I would like to thank my family for always supporting me as well as those who participated in the survey so that I could complete the thesis.

iv TABLE OF CONTENTS ABSTRACT. i LIST OF ACRONYMS. vii LIST OF FIGURES. viii LIST OF TABLES.

ix CHAPTER 1: INTRODUCTION .1 Rationale of the study .2 Research objectives and questions .4 Research subject and scope.6 Structure of the thesis .4 Summary of Chapter 1 .5 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW .1 Guiding conceptual framework .5 Financial literacy and its significant association with financial behavior 10 2.6 Financial attitude and its significant association with financial behavior11 2.7 Review of previous studies .12 Summary of Chapter 2 .2 Hypotheses and proposed model .3 Sample and sample size .5 Research variables and scale design .1 Build and verify the quality of the scale .2 Exploratory Factor Analysis .3 Multivariate linear regression analysis .24 Summary of Chapter 3 .25 CHAPTER 4: RESEARCH RESULTS AND DISCUSSION .1 Results obtained at Ho Chi Minh University of Banking .1 Characterisctics of sample .2 Verify the quality of the scale .3 Exploratory Factor Analysis .5 Multivariate linear regression analysis .2 Results obtained at other universities in Ho Chi Minh City .1 Characteristics of sample .2 Verify the quality of the scale .3 Exploratory Factor Analysis .5 Multivariate linear regression analysis .50 Summary of Chapter 4 .54 CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS .3 Limitations and future research directions .58 Summary of Chapter 5 .67 vii LIST OF ACRONYMS Acronyms Meaning EFA Exploratory Factor Analysis FA Financial attitude FB Financial behaviors FL Financial literacy TPB Theory of planned behavior TRA Theory of reasoned action viii LIST OF FIGURES Figure 2.1: Theory of planned behavior .2: Adaptation of the Deacon- Firebaugh Model .2: Proposed research model .3: The process of developing the questionnaire .4: Summary of research variables .5: Measurement scale and code of variables .6: Reliability scores and meaning. 21 ix LIST OF TABLES Table 4.1: Characterisctics of sample .2: Scale reliability testing of financial attitude .3: Scale reliability testing of financial literacy .4: Scale reliability testing of financial behavior .5: Exploratory factor analysis for independent variables .6: Exploratory factor analysis for dependent variable .11: Characterisctics of sample .12: Scale reliability testing of financial attitude of other universities .13: Scale reliability testing of financial literacy of other universities .14: Scale reliability testing of financial behavior of other universities .15: Exploratory factor analysis for independent variables of other universities .16: Exploratory factor analysis for dependent variables of other universities .17: Pearson correlation of other universities .18: Model summary of other universities .19: ANOVA of other universities .20: Coefficients of other universities .21: Summary of research results. 49 1 CHAPTER 1: INTRODUCTION Chapter 1 discusses why this topic was chosen, as well as an outline of the study objectives, research questions, methodologies, subject and research scope. Furthermore, it discusses the research's importance in terms of academics and practice.

Finally, it sketches out the study's structure.1 Rationale of the study In daily life, people need to make financial decisions such as borrowing, investing, saving and retirement. In addition to a certain understanding of the market, each individual needs to have an understanding of other aspects of finance, also known as financial literacy. INFE (2011) defines financial literacy as “ a combination of awareness, knowledge, skill, attitude and behaviour necessary to make sound financial decisions and ultimately achieve individual financial wellbeing.” The benefits of financial literacy are manifold. Individuals with good financial literacy and schooling have better pension contributions and retirement planning (Behrman et al., 2012; Lusardi and Mitchell, 2014).

Moreover, the greater financial literacy the better the risks people can reduce. People with lower numerical ability default their mortgage as their behavior do not related to their choice (Gerardi, Goette, and Meier, 2013). Financial literate people place higher standard when choosing funds to diversify their savings (Hastings and Mitchell, 2011; Hastings, Mitchell, and Chyn, 2011; Hastings and Tejeda-Ashton, 2008). With the benefits that financial literacy brings to life today is undeniable, but for a developing country like Vietnam, the number of people with financial literacy is still low.

The average financial knowledge score of Vietnamese people is around 4.4 percentage higher than 2019 but this score mainly come from people who live in Hanoi and Ho Chi Minh city (Morgan and Trinh, 2020). In fact, self- employed workers and salaried workers are those who had higher levels of financial literacy than any other employment (Morgan and Trinh, 2019). As the matter of 2 fact, Vietnamese students show low level of financial literacy, even at the basic level (Nguyen, 2015). There are few studies that show concern in financial knowledge of Vietnamese students or students in Ho Chi Minh City.

Therefore, this issue has not been paid enough attention. The current state of financial literacy and financial education in Vietnam, the importance of a financially literate population, and the positive impact of financial education on financial literacy all point to an urgent need to promote financial education in order to improve Vietnamese financial literacy. Simultaneously, students should receive special attention in terms of financial education because they represent the country's future generation. According to a preliminary examination of the literature, previous research have mostly focused on understanding and modeling a certain sort of measure financial literacy of Vietnamese students and adults.

There has been little progress in comprehensively identifying distinct limitations based on their features. So far, (Nguyen, 2015) evaluates the level of financial literacy of adults in 2 big cities Hanoi and Ho Chi Minh city. Morgan and Trinh (2020) find the link between financial literacy and the adoption of fintech products. Financial literacy, financial major, financial attitude and advanced financial behaviour had effect on personal savings behaviour in Vietnam (Nguyen and Doan, 2020).

In summary, there is a need to understand and measure the financial literacy of students in Ho Chi Minh City and because of it the author present the research: Influence of financial literacy and financial attitude on financial behaviors of students in Ho Chi Minh City.2 Research objectives and questions 1.1 General objective On the basis of actual situation research, the aim of the thesis is to find the relationship between financial literacy, financial attitude and financial behaviors.2 Specific objectives To achieve the general objective, the thesis identifies two specific goals to be achieved: First, examine the influence of financial literacy on financial behaviors of students in Ho Chi Minh City. Second, examine the influence of financial attitude on financial behaviors of students in Ho Chi Minh City.3 Research questions To achieve the specific objectives, the thesis will answer the following research questions: (1) Does financial literacy affect the financial behaviors of students at universities in Ho Chi Minh City? (2) Does financial attitude affect the financial behaviors of students at universities in Ho Chi Minh City? 1.4 Research subject and scope According to the content presented in section 1.2, previous studies in Vietnam have not analyzed the impact of financial literacy and financial attitude on financial behaviors of students in Ho Chi Minh City. Therefore, this thesis is based on students in Ho Chi Minh City. Primary data was collected through a survey from September 2021 to December 2021.5 Research methodology The thesis was carried out based on two research methods including quantitative research method and synthetic and statistical method, specifically as follows: Quantitative research: Used to assess the factors influencing the financial behaviors of students in Ho Chi Minh City.

The quantitative research sample was collected using a suitable sampling approach, with a sample size of 508 participants projected. Data was gathered through survey using a pre-designed questionnaire that was emailed to students for them to complete and obtain findings instantly. The collected data were analyzed using SPSS 26.0 software, which included a Cronbach's Alpha test to determine the reliability of the scales. EFA with Bartlett test and KMO is an exploratory factor analysis.

F-test and Sig significant level are used in regression analysis to determine the effect on financial behaviors of students in Ho Chi Minh City. Synthetic and statistical method: After using SPSS to run the results and analyze, the synthetic and statistical method helps the author to have a better overview of the data to give some suitable solutions.6 Structure of the thesis The thesis is divided into 05 chapters, which are as follows: Chapter 1: Introduction This chapter provides an overview of the topic, including: reasons for selecting the topic, research problem, research objectives, research questions, subject and scope of the research, research methodology and the structure of the thesis. Chapter 2: Literature review In this chapter, the thesis presents previous studies on the concept of financial literacy, financial attitude and financial behavior. In addition, this chapter 5 also presents the results of previous studies on the relationship between financial literacy and financial behavior, financial attitude and financial behavior and the impact of financial literacy, financial attitude on financial behaviors.

Chapter 3: Methodology From the theoretical framework in Chapter 2, this chapter presents the hypotheses, research models and data collection methods for the research process. Chapter 4: Research results and discussion This chapter focuses on interpreting and analyzing the results obtained after running SPSS. Chapter 5: Conclusions and recommendations This chapter summarizes the results obtained through the research paper and proposes some recommendations to improve the indicators of financial literacy, financial attitude and financial behaviors for students in Ho Chi Minh City. Summary of Chapter 1 Chapter 1 gives a brief overview of the topic.

The next chapter will examine more closely the concepts and relationships between financial literacy, financial attitude and financial behaviors from previous studies.