Nghiên Cứu Tác Động Của Đô Thị Hóa Đến Cơ Cấu Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Đông Anh, Hà Nội

Khám phá bài văn luận an trình thi Hoài Thư, phân tích sâu sắc nội dung và ý nghĩa, giúp nâng cao kỹ năng viết và tư duy phản biện.

• Tác giả: Trịnh Thị Hoài Thu
• Người hướng dẫn: PTS. Phạm Văn Cự
• Trường học: Trường Đại Học Mỏ - Địa Chất
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Trắc Địa – Bản Đồ
• Đề tài: Tác Động Của Đô Thị Hóa Đến Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Đông Anh, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Đô Thị Hóa Đến Đất Nông Nghiệp

Đô thị hóa là xu thế tất yếu của mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam. Quá trình này diễn ra nhanh chóng, đặc biệt từ năm 1980, mang lại nhiều lợi ích như tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cải thiện đời sống xã hội. Tuy nhiên, đô thị hóa quá nhanh và thiếu quy hoạch khoa học dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng, bao gồm mất đất nông nghiệp, chênh lệch mức sống và ô nhiễm môi trường. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, từ năm 2001 đến 2005, khoảng 366.000 ha đất nông nghiệp đã chuyển đổi thành đất đô thị và công nghiệp. Dự kiến đến năm 2025, chính phủ sẽ chuyển đổi 450.000 ha đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp. Nghiên cứu này tập trung vào tác động của đô thị hóa đến sử dụng đất nông nghiệp tại Đông Anh, Hà Nội, một khu vực chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của quá trình này.

1.1. Thực Trạng Đô Thị Hóa và Mất Đất Nông Nghiệp ở Việt Nam

Quá trình đô thị hóa ở Việt Nam diễn ra với tốc độ nhanh chóng, đặc biệt là tại các khu vực ven đô. Điều này dẫn đến việc thu hồi một diện tích lớn đất nông nghiệp để xây dựng khu công nghiệp, khu kinh tế, khu đô thị mới và các dự án phi nông nghiệp khác. Các tỉnh và thành phố lớn như Tiền Giang, Đồng Nai, Hà Nội và Vĩnh Phúc là những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang mục đích sử dụng khác đang tạo ra nhiều thách thức lớn đối với an ninh lương thực và đời sống của người nông dân.

1.2. Vấn Đề Mất Cân Bằng Giữa Phát Triển và Bảo Tồn Đất Nông Nghiệp

Sự phát triển kinh tế và đô thị hóa đặt ra áp lực lớn lên việc bảo tồn đất nông nghiệp. Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang mục đích phi nông nghiệp mang lại lợi ích kinh tế trước mắt, nhưng lại gây ra những hậu quả lâu dài đối với môi trường và xã hội. Cần có một sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ tài nguyên đất, đảm bảo sự phát triển bền vững cho các khu vực ven đô.

II. Thách Thức Từ Đô Thị Hóa Đến Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Đông Anh

Đông Anh, Hà Nội là một huyện nằm ở phía bắc Hà Nội, nơi có tốc độ đô thị hóa mạnh mẽ, luôn song hành với công nghiệp hóa. Với vị trí địa lý thuận lợi, Đông Anh thu hút nhiều dự án đầu tư trong và ngoài nước. Hàng trăm doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh trong và ngoài các khu công nghiệp. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa ở Đông Anh dẫn đến mở rộng đô thị, phá vỡ cấu trúc không gian nông thôn và làm thu hẹp diện tích đất nông nghiệp. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt sau năm 2000, gây ra nhiều vấn đề nóng bỏng về bảo tồn tài nguyên đất và môi trường.

2.1. Mở Rộng Đô Thị và Thu Hẹp Đất Nông Nghiệp Tại Đông Anh

Quá trình đô thị hóa tại Đông Anh dẫn đến việc mở rộng các khu đô thị, khu công nghiệp và khu dân cư, làm thu hẹp diện tích đất nông nghiệp. Điều này gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, đời sống của người nông dân và an ninh lương thực của khu vực. Cần có các giải pháp quy hoạch và quản lý sử dụng đất hiệu quả để giảm thiểu tác động này.

2.2. Áp Lực Phát Triển Kinh Tế và Bảo Vệ Tài Nguyên Đất ở Đông Anh

Đông Anh đang chịu áp lực lớn từ việc phát triển kinh tế và bảo vệ tài nguyên đất. Việc thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp mang lại lợi ích kinh tế, nhưng đồng thời cũng gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và đất nông nghiệp. Cần có sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ tài nguyên, đảm bảo sự phát triển bền vững cho Đông Anh.

2.3. Chuyển Đổi Mục Đích Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Sau Năm 2000

Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất ở Đông Anh diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt là sau năm 2000. Điều này thể hiện qua mức độ mất đất nông nghiệp hàng năm tăng lên. Việc chuyển đổi này thường không được quy hoạch và quản lý chặt chẽ, dẫn đến những hậu quả tiêu cực cho sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Đô Thị Hóa Đến Đất Nông Nghiệp

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, tích hợp dữ liệu đa chiều từ viễn thám và các yếu tố phát triển kinh tế - xã hội. Tư liệu viễn thám cung cấp thông tin nhanh chóng, khách quan và trung thực về không gian và thời gian. Các phương pháp xử lý và chiết tách thông tin phù hợp được áp dụng để đảm bảo độ chính xác cao, đặc biệt đối với khu vực ven đô có cấu trúc phức tạp. Sự tích hợp các phương pháp phân tích thống kê, phân tích không gian và mô hình hóa không gian cho phép đánh giá tác động của đô thị hóa đối với biến động cơ cấu sử dụng đất một cách chặt chẽ và toàn diện.

3.1. Ứng Dụng Viễn Thám và GIS Trong Nghiên Cứu Biến Động Đất Đai

Tư liệu viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS) là công cụ quan trọng trong nghiên cứu biến động sử dụng đất. Viễn thám cung cấp thông tin về lớp phủ bề mặt và sử dụng đất theo thời gian, trong khi GIS cho phép phân tích không gian và tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Việc kết hợp hai công cụ này giúp đánh giá biến động đất nông nghiệp một cách chính xác và hiệu quả.

3.2. Phân Tích Thống Kê và Mô Hình Hóa Không Gian Đánh Giá Tác Động

Phân tích thống kê và mô hình hóa không gian là các phương pháp quan trọng để đánh giá tác động của đô thị hóa đến sử dụng đất. Phân tích thống kê giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố đô thị hóa và biến động đất nông nghiệp, trong khi mô hình hóa không gian cho phép dự đoán và mô phỏng các kịch bản phát triển khác nhau. Sự kết hợp hai phương pháp này giúp đưa ra các quyết định quy hoạch và quản lý sử dụng đất hiệu quả.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Đô Thị Hóa Đến Đông Anh Hà Nội

Luận án tập trung vào việc xác định mối quan hệ giữa quá trình đô thị hóa và sự biến động cơ cấu sử dụng đất thông qua mô hình hóa không gian, tích hợp thông tin viễn thám và thông tin thống kê. Nghiên cứu đã tổng quan các lý luận về đô thị hóa, sử dụng đất, tác động của đô thị hóa đến sử dụng đất và phương pháp chiết tách thông tin sử dụng đất từ tư liệu ảnh vệ tinh. Phương pháp phân loại mờ tiếp cận đối tượng được sử dụng để chiết tách thông tin sử dụng đất từ ảnh viễn thám và đánh giá biến động cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp của khu vực. Phân tích thống kê không gian được sử dụng để đánh giá mức độ đô thị hóa của khu vực Đông Anh.

4.1. Phân Loại Mờ Tiếp Cận Đối Tượng Chiết Tách Thông Tin Đất Đai

Phương pháp phân loại mờ tiếp cận đối tượng được sử dụng để chiết tách thông tin sử dụng đất từ ảnh viễn thám. Phương pháp này cho phép xử lý các đối tượng phức tạp và đa dạng trong khu vực ven đô, nơi có sự pha trộn giữa các loại hình sử dụng đất khác nhau. Kết quả phân loại cho thấy sự biến động lớn trong cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp tại Đông Anh.

4.2. Đánh Giá Mức Độ Đô Thị Hóa Bằng Phân Tích Thống Kê Không Gian

Phân tích thống kê không gian được sử dụng để đánh giá mức độ đô thị hóa của khu vực Đông Anh. Các chỉ số về mật độ dân số, cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế được sử dụng để xác định mức độ đô thị hóa của từng khu vực. Kết quả cho thấy sự phân hóa rõ rệt về mức độ đô thị hóa giữa các khu vực khác nhau trong Đông Anh.

V. Giải Pháp Giảm Tác Động Đô Thị Hóa Đến Đất Nông Nghiệp

Để giảm thiểu tác động tiêu cực của đô thị hóa đến đất nông nghiệp tại Đông Anh, cần có các giải pháp quy hoạch và quản lý sử dụng đất hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý, bảo vệ đất nông nghiệp có giá trị cao, khuyến khích phát triển nông nghiệp công nghệ cao và tạo ra các cơ hội việc làm phi nông nghiệp cho người dân nông thôn. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích người nông dân tiếp tục sản xuất nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực và duy trì bản sắc văn hóa nông thôn.

5.1. Quy Hoạch Sử Dụng Đất Hợp Lý và Bảo Vệ Đất Nông Nghiệp

Quy hoạch sử dụng đất hợp lý là yếu tố quan trọng để giảm thiểu tác động của đô thị hóa đến đất nông nghiệp. Cần xác định rõ các khu vực ưu tiên cho phát triển đô thị và các khu vực cần bảo vệ cho sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang mục đích phi nông nghiệp.

5.2. Phát Triển Nông Nghiệp Công Nghệ Cao và Tạo Việc Làm Phi Nông Nghiệp

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao giúp tăng năng suất và hiệu quả sử dụng đất, giảm thiểu áp lực chuyển đổi đất nông nghiệp sang mục đích khác. Đồng thời, việc tạo ra các cơ hội việc làm phi nông nghiệp cho người dân nông thôn giúp giảm sự phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp và giảm áp lực lên đất nông nghiệp.

VI. Tương Lai Của Đất Nông Nghiệp Đông Anh Trong Quá Trình Đô Thị Hóa

Tương lai của đất nông nghiệp tại Đông Anh phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp quy hoạch và quản lý sử dụng đất hiệu quả. Nếu các giải pháp này được thực hiện một cách nghiêm túc và đồng bộ, Đông Anh có thể duy trì được một phần đất nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực và duy trì bản sắc văn hóa nông thôn. Ngược lại, nếu quá trình đô thị hóa tiếp tục diễn ra một cách không kiểm soát, đất nông nghiệp tại Đông Anh có thể bị mất hoàn toàn, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho kinh tế, xã hội và môi trường.

6.1. Phát Triển Bền Vững và Bảo Tồn Đất Nông Nghiệp Tại Đông Anh

Phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng trong quá trình đô thị hóa tại Đông Anh. Cần có sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và bảo tồn đất nông nghiệp. Việc thực hiện các giải pháp quy hoạch và quản lý sử dụng đất hiệu quả là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu này.

6.2. Chính Sách Hỗ Trợ Nông Dân và Phát Triển Nông Thôn Bền Vững

Chính sách hỗ trợ nông dân và phát triển nông thôn bền vững là yếu tố quan trọng để duy trì đất nông nghiệp và đảm bảo đời sống của người dân nông thôn. Các chính sách này bao gồm việc hỗ trợ vốn, kỹ thuật, thị trường và bảo hiểm cho người nông dân. Đồng thời, cần có các chính sách phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, nâng cao trình độ dân trí và tạo ra các cơ hội việc làm phi nông nghiệp cho người dân nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 trình bày tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến vấn đề đô thị hóa, sử dụng đất và tác động của đô thị hóa đến sử dụng đất. Mục đích của chương này là định hướng cho luận án về khung lý thuyết và phương pháp nghiên cứu. Tổng quan nghiên cứu đánh giá tác động của quá trình đô thị hóa đến thay đổi sử dụng đất nông nghiệp 1. Các quan điểm về đô thị hóa, đô thị và khu vực ven đô Thuật ngữ “đô thị hóa” ra đời năm 1867 trong một tác phẩm của kỹ sư cầu đường người Tây Ban Nha Ildefonso Cerdà có tên là “Lý luận chung về đô thị hóa”.

Theo bà, đô thị hóa là một hiện tượng nhiều tầm và đa diện về kinh tế, xã hội, môi trường biểu hiện ở phát triển thủ công nghiệp, công nghiệp, sản xuất hàng hóa, phân công lao động, chuyển đổi nơi ở và làm việc,…[9]. Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu cũng như các báo cáo hiện nay về vấn đề đô thị hóa đều lấy khía cạnh dễ nhận biết nhất của nhân khẩu học đó là sự tăng dần của dân số đô thị trên tổng dân số của một vùng, một quốc gia hoặc châu lục; hay xem xét vấn đề đô thị hóa thông qua hiện tượng nhập cư vào đô thị làm đô thị tăng lên về lượng và mở rộng về không gian để định nghĩa đô thị hóa [9]. Để xác định được các tiêu chuẩn của đô thị hóa phải hiểu được định nghĩa về đô thị. Các nhà khoa học định nghĩa về đô thị theo nhiều quan điểm chủ yếu là dựa trên địa vị chính trị, các thuộc tính về nhân khẩu học, các tham số kinh tế và hành vi văn hóa xã hội.

Do không có ngưỡng tiêu chuẩn tối thiểu cho việc xác định một khu vực được gọi là khu vực đô thị, nên mỗi quốc gia lại đưa ra một định nghĩa riêng, hiện nay đang tồn tại khoảng 30 định nghĩa khác nhau về đô thị [32, 79, 150, 156, 159, 174]. Từ góc độ nhân khẩu học và địa lý, các học giả đã đưa ra định nghĩa đô thị dựa trên ngưỡng tối thiểu về lượng tập trung dân số và mật độ dân số [84, 150, 10 174]. Lấy tiêu chuẩn số dân tối thiểu cho một khu vực làm ngưỡng, nhiều nước đã đưa ra định nghĩa về đô thị là khu vực có số dân tối thiểu từ 2000 người trở lên như Tây Ban Nha, Cộng hòa Sec và Ethiopia [156]. Một số nước khác còn thêm chỉ tiêu về mật độ dân số để định nghĩa đô thị: ở Canada, khu vực đô thị phải có quy mô dân số từ 1000 người và mật độ dân số từ 400 người trên 1 km2 trở lên [156].

Để phân biệt nông thôn với đô thị, không chỉ dựa vào nhân khẩu học, mà còn dựa trên hoạt động kinh tế và chính trị của khu vực. Theo quan điểm của các nhà kinh tế, đô thị là khu vực có dân số chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ [159, 174]. Ở Ấn Độ, ngoài hai tiêu chí tổng số dân và mật độ dân số, họ còn thêm một tiêu chí nữa đó là ba phần tư dân số nam giới trưởng thành lao động phi nông nghiệp thì khu vực đó mới là đô thị [156]. Các nhà xã hội học và nhân chủng học kết nối đô thị với hành vi và mối quan hệ của con người.

Trịnh Duy Luận trích dẫn lập luận của Louis Wirth rằng: đặc trưng đô thị là các kiểu mẫu văn hóa, cấu trúc xã hội, đặc tính xã hội, cách sống tiêu biểu của khu vực thành thị khác biệt rõ rệt với nông thôn [4]. Đây cũng là tiêu chí để định nghĩa đô thị [118, 159, 174]. Ở Việt Nam, đô thị được định nghĩa theo quan điểm của quản lý, đô thị là một khu vực dân cư tập trung có đủ 2 điều kiện [1, 5, 174]: - Về phân cấp quản lý, đô thị là thành phố, thị xã, thị trấn được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập. - Về trình độ phát triển đô thị, phải đạt được những tiêu chuẩn là trung tâm tổng hợp hoặc là trung tâm chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy kinh tế của cả nước hay của một vùng lãnh thổ với quy mô dân số toàn đô thị tối thiểu phải đạt 4000 người trở lên và đạt được một số tiêu chuẩn về cơ sở hạ tầng.

Hầu hết các tài liệu nghiên cứu đô thị hóa ở Việt Nam thiên về phân tích đô thị hóa ở khu vực đô thị. Trong nghiên cứu của Lê Du Phong, tác giả đưa ra một số chỉ tiêu định lượng và định tính cơ bản đánh giá mức độ đô thị hóa theo chiều sâu và chiều rộng cho khu vực đô thị [5]. Mức độ đô thị hóa cũng được Nguyễn Hữu 11 Đoàn đánh giá bằng việc xây dựng hệ thống tiêu chí và tiêu chuẩn cho toàn bộ đô thị lớn ở Việt Nam và tác giả lấy thực nghiệm đánh giá cho khu vực Hà Nội [2]. Báo cáo của Ngân hàng thế giới nhận định đô thị hóa thông qua đánh giá sự chuyển đổi ở năm khía cạnh bao gồm các sự chuyển đổi về hình thể, hành chính, phúc lợi, nhân khẩu và kinh tế giúp chúng ta hiểu rõ hơn về mức độ và hình thức đô thị hóa, về chức năng của thành phố và không gian kinh tế- xã hội của nó.

Báo cáo khẳng định những chuyển đổi theo năm khía cạnh diễn ra trên toàn bộ hệ thống các thành phố của Việt Nam [169]. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa không chỉ xảy ra ở những khu vực được coi là đô thị, trên thực tế, sự hiện diện của đô thị hóa còn xuất hiện ở những khu vực không phải là không gian đô thị, mà ở cả khu vực nông thôn và khu vực ven đô [118, 152, 170]. Vùng ven đô là một vành đai chuyển tiếp giữa thành phố và nông thôn, chứa đựng sự giao thoa và tương tác giữa nông thôn và đô thị [127, 152, 170]. Nó là nơi tồn tại xen kẽ, đan xen các đặc tính đô thị và đặc tính nông thôn.

Vì vậy, trong một nghĩa nào đó, khu vực ven đô có thể được coi là vùng nông thôn bởi vì nó được đặc trưng bởi các khu định cư mật độ thấp, khu vực canh tác nông nghiệp và các dấu vết của lối sống nông thôn. Trong một nghĩa khác, khu vực này là khu vực đô thị bởi vì nó là không gian diễn ra các hoạt động công nghiệp hóa và phát triển cơ sở hạ tầng, đồng thời nơi này đang phải chịu áp lực ngày càng tăng của đô thị cũ. Theo Michael Leaf, khu vực ven đô là vùng có cảnh quan năng động, hỗn độn, chắp vá và liên tục biến đổi. Sự biến đổi này diễn ra chủ yếu theo hướng từ nông thôn sang đô thị [91].

Ví trí vùng ven đô trong cấu trúc phát triển của đô thị 12 Có thể coi khu vực ven đô là vùng đệm cho bước chuyển từ nông thôn sang thành thị, nơi phản ánh rõ nét nhất những ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đối với nông thôn. Nguyễn Duy Thắng cho rằng: những biến đổi về đô thị hóa ở khu vực ven đô có thể khác nhau đối với các nhóm xã hội và diễn ra trên nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống như sử dụng đất, kiến trúc nhà cửa, quy mô và cơ cấu dân số, lao động và việc làm, sức khỏe và môi trường, biến đổi lối sống và phong tục tập quán [8]. Đô thị hóa nói chung và đô thị hóa ở khu vực ven đô lại có những đặc tính và sắc thái riêng. Đô thị hóa ở khu vực ven đô liên quan đến quá trình chuyển đổi của khu vực nông thôn nằm ngoại ô thành phố [7, 127, 152, 170, 171].

Đô thị hóa ở khu vực này nhấn mạnh sự hình thành lan tỏa và phát triển của đặc tính đô thị thay thế cho những đặc tính nông nghiệp, nông thôn vốn nổi trội trước khi bị đô thị hóa [7]. Quá trình đô thị hóa ở những khu vực này đang diễn ra theo các hướng như sau [7]: - Theo hướng xuất hiện tính đô thị ở một không gian nào đó để trở thành một thị tứ, rồi phát triển dần thành một trung tâm đô thị theo thời gian. - Theo chiều rộng, nghĩa là sự mở rộng không gian đô thị, làm cho tính đô thị lan tỏa sang khu vực nông thôn - Theo chiều sâu và cao, trong đó đô thị được nén lại, đẩy lên, làm cho tính đô thị đậm đặc hơn trong khi không làm mở rộng không gian đô thị - Theo hướng kết hợp của các hướng nêu trên 1. Các yếu tố của đô thị hóa ảnh hưởng đến thay đổi sử dụng đất nông nghiệp Các nghiên cứu thay đổi sử dụng đất thường xoay quanh câu hỏi trọng tâm về mối quan hệ giữa sử dụng đất và các yếu tố làm thay đổi sử dụng đất.

Thay đổi sử dụng đất bị tác động bởi rất nhiều nhân tố có nguồn gốc khác nhau [72]: yếu tố tự nhiên [90, 103], phạm vi địa lý [164], thời gian và cường độ [57]. Các yếu tố ảnh hưởng tới biến động sử dụng đất có thể được phân chia thành hai loại: - Nhân tố tác động của môi trường tự nhiên như khí hậu [36, 43, 90, 123, 144, 166], thủy văn [25], thổ nhưỡng [65, 115]. 13 - Nhân tố tác động của con người như dân số [37, 61, 163, 164], công nghệ [22, 86], hệ thống chính trị và kinh tế [88, 93, 105], văn hóa và tôn giáo [18, 38, 119], yếu tố dân tộc [30]. Như vậy, có thể thấy rằng thay đổi sử dụng đất là kết quả của hoạt động kinh tế - xã hội và điều kiện tự nhiên trong quá trình khai thác, sử dụng của con người được thể hiện trong hình 1.

SỬ DỤNG ĐẤT DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA SỬ DỤNG ĐẤT DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ - XÃ HỘI MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN QUYẾT ĐỊNH SỬ DỤNG CỦA CON NGƯỜI SỬ DỤNG ĐẤT Hình 1. Thực trạng sử dụng đất [48] Trong các yếu tố ảnh hưởng đến thay đổi sử dụng đất trên đây, tác nhân kinh tế - xã hội được coi là tác nhân chính và chủ yếu [105, 167]. Một đặc điểm dễ nhận thấy, đó là việc chuyển đổi sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất đô thị, khu công nghiệp là hiện tượng phổ biến và điển hình xảy ra ở hầu hết các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam [5, 11, 137]. Chuyển đổi sử dụng đất là một hiện tượng tất yếu của quá trình phát triển, tăng trưởng kinh tế [149, 178].