Tác động của chính sách tiền tệ đối với tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích tác động của chính sách tiền tệ đến tỷ suất sinh lợi của chứng khoán, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho nhà đầu tư.

• Tác giả: Trịnh Quang Công
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Huy Nhựt
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác động của chính sách tiền tệ đối với tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ kinh tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY
• 2.1. Các mô hình định giá chứng khoán
• 2.1.1. Mô hình định giá tài sản vốn
• 2.1.2. Mô hình chiết khấu dòng tiền
• 2.2. Lý thuyết thị trƣờng hiệu quả
• 2.3. Các hàm ý rút ra từ các lý thuyết cơ sở
• 2.4. Tổng quan các kết quả nghiên cứu trƣớc đây
• 3. CHƯƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Biến phụ thuộc
• 3.2. Biến giải thích
• 3.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 3.3.1.1. Kiểm định Augmented Dickey – Fuller
• 3.3.1.2. Kiểm định Phillips – Perron (PP)
• 3.3.2. Kiểm định đồng liên kết Johansen
• 3.3.3. Mô hình VAR/VECM
• 3.3.3.1. Mô hình VAR
• 3.3.3.2. Hàm phản ứng đẩy
• 3.3.3.3. Phân rã phƣơng sai
• 3.3.3.4. Mô hình VECM
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Đồ thị phân phối của các biến
• 4.3. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.4. Xác định độ trễ tối ƣu
• 4.5. Kiểm định tính đồng liên kết
• 4.6. Kết quả mô hình VAR/VECM
• 4.6.1. Hệ thống BANK
• 4.6.2. Hệ thống ELEC
• 4.6.3. Hệ thống PROD
• 4.6.4. Hệ thống CONS và REAL
• 4.6.5. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 4.7. Phân rã phƣơng sai
• 4.7.1. Kết quả phân rã phƣơng sai của BANK
• 4.7.2. Kết quả phân rã phƣơng sai của ELEC
• 4.7.3. Kết quả phân rã phƣơng sai của PROD
• 4.8. Hàm phản ứng đẩy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Những đóng góp của luận văn
• 5.2. Những hạn chế của luận văn
• 5.3. Đề xuất hƣớng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách tiền tệ đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán

Chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường chứng khoán. Tỷ suất sinh lợi chứng khoán là một chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả đầu tư. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và tỷ suất sinh lợi chứng khoán, từ đó đưa ra những nhận định và kết luận có giá trị cho các nhà đầu tư.

1.1. Chính sách tiền tệ và vai trò của nó trong nền kinh tế

Chính sách tiền tệ là công cụ mà ngân hàng trung ương sử dụng để điều chỉnh lượng tiền trong nền kinh tế. Việc thay đổi lãi suất và tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến chi phí vay mượn của doanh nghiệp, từ đó tác động đến tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán.

1.2. Tỷ suất sinh lợi chứng khoán và các yếu tố ảnh hưởng

Tỷ suất sinh lợi chứng khoán không chỉ phụ thuộc vào chính sách tiền tệ mà còn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như tình hình kinh tế vĩ mô, lạm phát, và tâm lý thị trường. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong việc nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ

Nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán gặp nhiều thách thức. Các yếu tố kinh tế vĩ mô thường xuyên biến động, và việc xác định mối quan hệ chính xác giữa chúng là một nhiệm vụ khó khăn. Hơn nữa, dữ liệu không đầy đủ và thiếu tính chính xác cũng là một vấn đề lớn.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu chính xác về lãi suất, tỷ giá hối đoái và tỷ suất sinh lợi chứng khoán là rất quan trọng. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có sẵn dữ liệu đầy đủ và đáng tin cậy, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

2.2. Sự biến động của các yếu tố kinh tế vĩ mô

Các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, tăng trưởng GDP có thể thay đổi nhanh chóng, ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Điều này làm cho việc dự đoán và phân tích trở nên phức tạp.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ

Để nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán, các phương pháp định lượng như mô hình VAR và VECM sẽ được áp dụng. Những phương pháp này giúp phân tích mối quan hệ giữa các biến một cách chính xác và hiệu quả.

3.1. Mô hình VAR trong nghiên cứu

Mô hình VAR (Vector Autoregression) cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số cùng lúc. Phương pháp này sẽ giúp xác định tác động của lãi suất và tỷ giá đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán một cách rõ ràng.

3.2. Mô hình VECM và ứng dụng của nó

Mô hình VECM (Vector Error Correction Model) được sử dụng để kiểm định mối quan hệ dài hạn giữa các biến. Phương pháp này sẽ giúp xác định độ trễ và thời gian ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy lãi suất có tác động ngược chiều đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Khi lãi suất tăng, tỷ suất sinh lợi chứng khoán thường giảm. Điều này có thể được giải thích qua lý thuyết chiết khấu dòng tiền, nơi lãi suất cao làm giảm giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai.

4.1. Tác động của lãi suất đến tỷ suất sinh lợi

Nghiên cứu cho thấy rằng lãi suất là yếu tố chính ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn của doanh nghiệp cũng tăng, dẫn đến giảm lợi nhuận và tỷ suất sinh lợi.

4.2. Tác động của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái cũng có ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán, nhưng mức độ tác động không mạnh mẽ như lãi suất. Sự biến động của tỷ giá có thể làm tăng chi phí đầu vào của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chính sách tiền tệ có tác động rõ rệt đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các thay đổi trong chính sách tiền tệ để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn mối quan hệ này.

5.1. Những đóng góp của nghiên cứu

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của chính sách tiền tệ đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán, từ đó giúp các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách có cái nhìn rõ hơn về thị trường.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố khác như lạm phát, tăng trưởng kinh tế đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Điều này sẽ giúp hoàn thiện hơn các mô hình dự đoán và phân tích thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TPHCM TRỊNH QUANG CÔNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐỐI VỚI TỶ SUẤT SINH LỢI CỦA CÁC CHỨNG KHOÁN Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN HỮU HUY NHỰT TpHCM năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dƣới sự hƣớng dẫn của TS.Nguyễn Hữu Huy Nhựt. Các số liệu và kết quả đƣợc nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu cửa mình. Tác giả luận văn Trịnh Quang Công LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH VẼ TÓM TẮT .1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .2 Mục tiêu nghiên cứu: .3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: .4 Phƣơng pháp nghiên cứu: .5 Ý nghĩa thực tiễn: .6 Kết cấu của luận văn:.4 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Các mô hình định giá chứng khoán: .1 Mô hình định giá tài sản vốn .2 Mô hình chiết khấu dòng tiền .2 Lý thuyết thị trƣờng hiệu quả .3 Các hàm ý rút ra từ các lý thuyết cơ sở: .2 Tổng quan các kết quả nghiên cứu trƣớc đây: .10 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Biến phụ thuộc: .2 Biến giải thích .2 Phƣơng pháp nghiên cứu: .1 Kiểm định nghiệm đơn vị: .1 Kiểm định Augmented Dickey – Fuller .2 Kiểm định Phillips – Perron (PP).18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Kiểm định đồng liên kết Johansen .3 Mô hình VAR/VECM :.1 Mô hình VAR.2 Hàm phản ứng đẩy : .3 Phân rã phƣơng sai : .4 Mô hình VECM .22 CHƢƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thống kê mô tả: .2 Đồ thị phân phối của các biến : .3 Kiểm định nghiệm đơn vị: .4 Xác định độ trễ tối ƣu .5 Kiểm định tính đồng liên kết .6 Kết quả mô hình VAR/VECM: .1 Hệ thống BANK: .2 Hệ thống ELEC:.3 Hệ thống PROD: .4 Hệ thống CONS và REAL: .5 Kiểm định sự phù hợp của mô hình:.7 Phân rã phƣơng sai: .1 Kết quả phân rã phƣơng sai của BANK: .2 Kết quả phân rã phƣơng sai của ELEC:.3 Kết quả phân rã phƣơng sai của PROD: .8 Hàm phản ứng đẩy .55 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Những đóng góp của luận văn .2 Những hạn chế của luận văn : .3 Đề xuất hƣớng nghiên cứu tiếp theo : .62 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ADF: Augmented Dickey Fuller – Kiểm định ADF CAPM: Capital Asset Pricing Model – Mô hình định giá tài sản vốn DCF: Discounted cash flow – mô hình chiết khấu dòng tiền. DDM: Dividend Discount Model – mô hình chiết khấu dòng cổ tức GGM : Gordon Growth Model –Mô hình Tăng trƣởng Gordon IMF: International Monetary Fund – Quỹ tiền tệ Quốc tế PP: Phillips – Perron (PP) – Kiểm định PP. VAR: Vector autoregression – Vectơ tự hồi quy VECM: Vector error correction model - Vectơ hiệu chỉnh sai số LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1 Mô tả các biến sử dụng trong nghiên cứu.1 Thống kê mô tả của dữ liệu .2 Kiểm định nghiệm đơn vị .3 Xác định độ trễ tối ƣu .4 Kiểm định đồng liên kết .5 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình VAR với hệ thống BANK .6 Kết quả kiểm định nhân quả Granger trong hệ thống BANK .7 kết quả ƣớc lƣợng VECM đối với hệ thống ELEC .8 kết quả ƣớc lƣợng VECM đối với hệ thống PROD.9 kiểm định tính dừng của phần dƣ .10 kết quả phân rã phƣơng sai của BANK .11 Kết quả phân rã phƣơng sai của ELEC .12 Kết quả phân rã phƣơng sai của PROD .54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 4.1a Đồ thị phân phối của biến BANK .1b Đồ thị phân phối của biến CONS.1c Đồ thị phân phối của biến ELEC .1d Đồ thị phân phối của biến PROD.1e Đồ thị phân phối của biến REAL .1f Đồ thị phân phối của biến MFER .1g Đồ thị phân phối của biến LEND.1h Đồ thị phân phối của biến DEPO .2 Đồ thị phần dƣ trong hệ thống BANK .3 Đồ thị phần dƣ trong hệ thống ELEC .4 Đồ thị phần dƣ trong hệ thống PROD.5 Phản ứng đẩy của BANK .6 Phản ứng đẩy của ELEC .7 Phản ứng đẩy của PROD.8 Diễn biến VN-Index từ tháng 02/2011 đến tháng 02/2013 .59 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Trong nghiên cứu này, chúng tôi thực hiện nghiên cứu tác động của các chính sách tiền tệ lên tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán. Để định lượng được tác động này, tôi sử dụng bộ dữ liệu về giá giao dịch của các chứng khoán, mà cụ thể là các cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ tháng 01 năm 2008 đến hết tháng 09 năm 2014 kết hợp với bộ dữ liệu về chính sách tiền tệ, cụ thể là hai công cụ phổ biến như lãi suất và tỷ giá trong cùng kỳ nghiên cứu. Mô hình Vector tự hồi quy (VAR) và Vector hiệu chỉnh sai số (VECM) được sử dụng trong nghiên cứu tác động giữa các biến này. Kết quả cho thấy, lãi suất đóng vai trò như một chi phí đầu vào chủ yếu của doanh nghiệp đã có tác động trái chiều (tương quan âm) với tỷ suất sinh lợi của phần lớn các chứng khoán được nghiên cứu. Trong khi biến tỷ giá hầu như không có tác động trực tiếp lên tỷ suất sinh lợi của phần lớn các chứng khoán được nghiên cứu. Từ khoá : chính sách tiền tệ, tỷ suất sinh lợi, VAR, VECM. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Đặt vấn đề: Thị trường chứng khoán là một kênh huy động vốn khá hiệu quả với chi phí thấp dành cho các doanh nghiệp. Đây là một kênh đầu tư thu hút dòng tiền nhàn rỗi trong và ngoài nước. Và quan trọng hơn cả, thị trường chứng khoán là “phong vũ biểu” của nền kinh tế, là cơ sở để các nhà làm chính sách căn cứ đưa ra các quyết sách vĩ mô phù hợp. Trên thế giới, đã có nhiều công trình nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về việc các yếu tố kinh tế vĩ mô có tác động đến thị trường chứng khoán như tăng trưởng GDP, lạm phát, cung tiền, lãi suất, tỷ giá hối đoái, …. Trong bối cảnh thị trường Việt Nam hiện nay, yếu tố chính sách tiền tệ, trong đó tỷ giá hối đoái và lãi suất đóng vai trò quan trọng trong việc tác động đến thị trường chứng khoán. Bởi vì theo lý thuyết mô hình chiết khấu dòng tiền (Discounted cash flow – DCF) giá trị doanh nghiệp hay giá cổ phiếu bằng kỳ vọng của hiện giá các dòng tiền ròng trong tương lai. Trong khi đó, một cú sốc trong chính sách tiền tệ sẽ dễ dàng tác động đến giá trị doanh nghiệp thông qua: một chính sách tiền tệ thắt chặt thể hiện qua việc gia tăng lãi suất và làm gia tăng tỷ suất sinh lợi đòi hỏi của nhà đầu tư qua đó làm giảm giá trị doanh nghiệp và ngược lại; hoặc khi gia tăng tỷ giá hối đoái sẽ dễ dàng làm gia tăng chi phí đầu vào trong tương lai của doanh nghiệp, qua đó làm sụt giảm các dòng thu nhập trong tương lai của doanh nghiệp nên sẽ làm giảm giá trị doanh nghiệp. Do đó, luận văn này sẽ tập trung kiểm định tác động của lãi suất, tỷ giá đến giá trị doanh nghiệp thông qua nghiên cứu thực nghiệm các cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh giai đoạn từ tháng 01 năm 2008 đến hết tháng 09 năm 2014. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Mục tiêu nghiên cứu: Bằng việc thu thập dữ liệu thực tế về tỷ suất sinh lợi của các cổ phiếu trên thị trường, các thông số vĩ mô như lãi suất, tỷ giá hối đoái và bằng phương pháp định lược được sử dụng trong nghiên cứu, luân văn này sẽ cung cấp bằng chứng thực nghiệm về việc: 1) Có hay không tác động của lãi suất và tỷ giá đến tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán trên thị trường? 2) Nếu có tác động thì chiều của tác động sẽ diễn ra như thế nào và về mặt lượng thì mức độ tác động là như thế nào? 3) Yếu tố thời gian cũng sẽ được nghiên cứu như: độ trễ của chính sách và thời gian ảnh hưởng của chính sách là bao lâu? 1.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Như đã đề cập ở các phần trên, luận văn này sẽ tập trung nhiên cứu về tác động của chính sách tiền tệ đến tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán tại Việt Nam. Nghiên cứu này được thực hiện trên dữ liệu về tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán, lãi suất và tỷ giá hối đoái ở Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 01 năm 2008 đến hết tháng 09 năm 2014.4 Phƣơng pháp nghiên cứu: Để thực hiện các nội dung yêu cầu mà luận văn đã đặt ra, luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu khoa học như sau: Phương pháp thống kê: để nghiên cứu về tác động của chính sách tiền tệ lên tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán, chúng tôi thực hiện thu thập, thống kê dữ liệu giao dịch hàng ngày của 194 cổ phiếu đang niêm yết tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh và dữ liệu về lãi suất, tỷ giá hối đoái tại Việt Nam. Các dữ liệu này được thu thập từ 2 nguồn chính là website của Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh và Thư viện điện tử của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF). Phương pháp mô hình hoá: phương pháp này sử dụng các hình vẽ, đồ thì để minh hoạ cho các số liệu, kết quả nghiên cứu đạt được một cách cụ thể và rõ ràng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Phương pháp kinh tế lượng: luận văn sử dụng phương pháp ước lượng bằng mô hình Vectơ tự hồi quy (Vector autoregression – VAR) và mô hình Vectơ hiệu chỉnh sai số (Vector Error Correction – VECM) để kiểm định tác động của chính sách tiền tệ đối với tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán tại Việt Nam.