Tác động của chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá hối đoái đến thị trường ngoại hối ...

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của chính sách quản lý ngoại hối và tỷ giá đến thị trường ngoại hối Việt Nam, đưa ra thực trạng và khuyến nghị.

• Tác giả: Trần Thị Hạnh Nguyên
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Ngọc Huyền
• Trường học: Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Thương mại
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Quản Lý Ngoại Hối Và Tỷ Giá Đến Thị Trường Ngoại Hối Việt Nam – Thực Trạng Và Khuyến Nghị
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
• 1.1. Tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái
• 1.1.1. Tỷ giá hối đoái
• 1.1.2. Cơ sở hình thành tỷ giá hối đoái
• 1.2. Ngoại hối và thị trường ngoại hối
• 1.3. Sự can thiệp của Chính phủ trong thị trường ngoại hối
• 1.4. Chính sách tỷ giá – kinh nghiệm của một số nước
• 2. CHƯƠNG 2: TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGOẠI HỐI VÀ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI TẠI VN
• 2.1. Thực trạng thị trường ngoại hối Việt Nam
• 2.1.1. Giai đoạn trước năm 1991
• 2.1.2. Giai đoạn từ 1991 đến nay
• 2.2. Các nghiệp vụ của thị trường ngoại hối được thực hiện tại Việt Nam
• 2.2.1. Giao dịch giao ngay
• 2.2.2. Giao dịch kỳ hạn
• 2.2.3. Giao dịch hoán đổi
• 2.2.4. Giao dịch quyền lựa chọn
• 2.2.5. Các giao dịch hối đoái khác
• 2.3. Tác động của chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá đến thị trường ngoại hối
• 2.3.1. Tác động tích cực
• 2.3.1.1. Tác động của chính sách quản lý ngoại hối
• 2.3.1.1.1. Kiểm soát nguồn ngoại tệ trên thị trường
• 2.3.1.1.2. Ổn định doanh số mua bán ngoại tệ
• 2.3.1.1.3. Ổn định tỷ giá trên thị trường – Tạo chuyển biến mới trên thị trường ngoại hối
• 2.3.1.2. Tác động của các biện pháp điều hành tỷ giá hối đoái
• 2.3.1.2.1. Tỷ giá được điều chỉnh linh hoạt hơn trên thị trường
• 2.3.1.2.2. Tăng doanh số mua bán ngoại tệ trên thị trường LNH
• 2.3.1.2.3. Tăng dự trữ quốc gia
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ VỀ CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGOẠI HỐI VÀ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Những giải pháp nhằm hạn chế những tồn tại trên thị trường ngoại hối Việt Nam hiện nay
• 3.1.1. Đổi mới cơ chế chính sách quản lý ngoại hối liên quan đến hoàn thiện, phát triển và mở rộng thị trường ngoại hối
• 3.1.2. Giải pháp khắc phục tình trạng Đô la hóa
• 3.1.3. Giải pháp đổi mới chính sách tỷ giá hối đoái
• 3.2. Một số khuyến nghị về cơ chế chính sách quản lý ngoại hối ở nước ta trong thời gian tới
• 3.2.1. Tự do hóa chính sách quản lý ngoại hối theo hướng hội nhập quốc tế
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác quản lý ngoại hối ở Việt Nam
• 3.2.3. Hoàn thiện các thị trường
• 3.2.4. Đổi mới chính sách về trạng thái ngoại hối của các tổ chức tín dụng
• 3.3. Khuyến nghị về giải pháp điều hành chính sách tỷ giá hối đoái ở Việt Nam trong thời gian tới
• 3.3.1. Quan điểm chung
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách quản lý ngoại hối

Chính sách quản lý ngoại hối và tỷ giá hối đoái đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết thị trường ngoại hối Việt Nam. Những thay đổi trong chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Việc hiểu rõ về tác động của chính sách này giúp các nhà đầu tư và doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan hơn về thị trường.

1.1. Khái niệm chính sách quản lý ngoại hối

Chính sách quản lý ngoại hối là tập hợp các quy định và biện pháp của Nhà nước nhằm kiểm soát và điều tiết hoạt động ngoại hối. Chính sách này bao gồm việc quản lý tỷ giá hối đoái, kiểm soát nguồn ngoại tệ và các giao dịch liên quan đến ngoại hối.

1.2. Tỷ giá hối đoái và vai trò của nó

Tỷ giá hối đoái là giá trị của một đồng tiền so với đồng tiền khác. Nó ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, từ đó tác động đến cán cân thanh toán và sự ổn định kinh tế.

II. Những thách thức trong chính sách quản lý ngoại hối hiện nay

Việc thực hiện chính sách quản lý ngoại hối tại Việt Nam gặp nhiều thách thức. Sự biến động của tỷ giá hối đoái, rủi ro từ thị trường tài chính toàn cầu và áp lực từ các yếu tố kinh tế trong nước là những vấn đề cần được giải quyết. Những thách thức này đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách phải có những biện pháp linh hoạt và hiệu quả.

2.1. Biến động tỷ giá hối đoái

Biến động tỷ giá hối đoái có thể gây ra những rủi ro lớn cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Sự không ổn định này có thể làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.2. Rủi ro từ thị trường tài chính toàn cầu

Thị trường tài chính toàn cầu luôn biến động, và những thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ giá hối đoái. Các nhà đầu tư cần phải theo dõi sát sao các yếu tố này để có những quyết định đúng đắn.

III. Phương pháp điều hành tỷ giá hối đoái hiệu quả

Để quản lý hiệu quả tỷ giá hối đoái, cần áp dụng các phương pháp điều hành linh hoạt. Việc sử dụng các công cụ tài chính như hợp đồng tương lai, quyền chọn và các biện pháp can thiệp trực tiếp từ Ngân hàng Nhà nước là rất cần thiết.

3.1. Sử dụng công cụ tài chính

Các công cụ tài chính như hợp đồng tương lai và quyền chọn giúp doanh nghiệp bảo vệ mình khỏi rủi ro tỷ giá. Việc áp dụng các công cụ này cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

3.2. Can thiệp trực tiếp từ Ngân hàng Nhà nước

Ngân hàng Nhà nước có thể can thiệp vào thị trường ngoại hối để ổn định tỷ giá. Việc này cần được thực hiện một cách thận trọng để không gây ra những tác động tiêu cực đến thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của chính sách quản lý ngoại hối và tỷ giá hối đoái đến thị trường ngoại hối Việt Nam đã chỉ ra rằng các biện pháp điều hành tỷ giá hối đoái có tác động tích cực đến sự ổn định của thị trường. Những kết quả này cần được áp dụng vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả quản lý.

4.1. Tác động tích cực đến thị trường ngoại hối

Chính sách quản lý ngoại hối đã giúp ổn định tỷ giá, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch ngoại hối. Điều này góp phần nâng cao niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường.

4.2. Kết quả nghiên cứu từ các nước khác

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các nước khác cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý ngoại hối hiệu quả có thể giúp ổn định tỷ giá và phát triển thị trường ngoại hối.

V. Kết luận và tương lai của chính sách quản lý ngoại hối

Chính sách quản lý ngoại hối và tỷ giá hối đoái sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định nền kinh tế Việt Nam. Việc cải cách và hoàn thiện chính sách này là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

5.1. Tương lai của chính sách quản lý ngoại hối

Trong tương lai, chính sách quản lý ngoại hối cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình kinh tế thế giới. Việc này sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

5.2. Đề xuất cải cách chính sách

Cần có những đề xuất cải cách chính sách quản lý ngoại hối nhằm nâng cao hiệu quả và tính linh hoạt trong điều hành tỷ giá hối đoái. Điều này sẽ giúp Việt Nam phát triển bền vững trong thời gian tới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường ngoại hối Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với sự biến động phức tạp của tỷ giá hối đoái, đặc biệt từ sau năm 1991 khi nền kinh tế chuyển đổi sang cơ chế thị trường. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt khoảng 7,45%/năm, cùng với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới, đã tạo ra nhu cầu cấp thiết về chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá phù hợp. Thị trường ngoại hối Việt Nam chủ yếu giao dịch qua đồng USD, với các nghiệp vụ như giao dịch giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi và quyền lựa chọn tiền tệ. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng thị trường ngoại hối Việt Nam, đánh giá tác động của chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá hối đoái đến thị trường này, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm từ các quốc gia khác để đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 1991 đến đầu năm 2007, với trọng tâm là tỷ giá VND/USD, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách quản lý ngoại hối và tỷ giá hối đoái, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển thị trường ngoại hối trong nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô về tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá, bao gồm:

• Lý thuyết cung cầu ngoại tệ: Tỷ giá hối đoái được xác định bởi cung và cầu ngoại tệ trên thị trường, trong đó cung ngoại tệ đồng biến với tỷ giá, cầu ngoại tệ nghịch biến với tỷ giá.
• Chế độ tỷ giá hối đoái: Phân loại thành tỷ giá cố định, thả nổi và linh hoạt có quản lý, mỗi loại có ưu nhược điểm và phù hợp với từng điều kiện kinh tế cụ thể.
• Chính sách tỷ giá hối đoái: Là hệ thống các công cụ và biện pháp của Nhà nước nhằm điều chỉnh tỷ giá để đạt mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, khuyến khích xuất khẩu, kiểm soát nhập khẩu và duy trì dự trữ ngoại hối.
• Mô hình định giá quyền lựa chọn (Black-Scholes): Áp dụng trong phân tích các công cụ phái sinh trên thị trường ngoại hối, giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Các khái niệm chính bao gồm tỷ giá danh nghĩa, tỷ giá thực, tỷ giá giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi, quyền lựa chọn, cũng như các nghiệp vụ cơ bản trên thị trường ngoại hối.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, phân tích số liệu thống kê thu thập từ các nguồn chính thức như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các báo cáo ngành và tài liệu học thuật. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm dữ liệu tỷ giá VND/USD và các giao dịch ngoại hối từ năm 1991 đến đầu năm 2007. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ số liệu có sẵn liên quan đến thị trường ngoại hối Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh biến động tỷ giá qua các năm, đánh giá tác động của chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá thông qua các chỉ số như doanh số mua bán ngoại tệ, dự trữ ngoại hối quốc gia và biến động tỷ giá. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2007 đến tháng 5/2008, bao gồm thu thập số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng thị trường ngoại hối Việt Nam: Trước năm 1991, thị trường ngoại hối chưa được tổ chức chính thức, tỷ giá mang tính kế hoạch và đa tỷ giá. Từ năm 1991 đến 2007, thị trường ngoại hối phát triển với các nghiệp vụ giao dịch đa dạng như giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi và quyền lựa chọn. Doanh số giao dịch ngoại hối tăng trưởng liên tục, với khối lượng giao dịch ngoại hối năm 2005 đạt khoảng 1,9 tỷ USD/ngày, phản ánh sự phát triển của thị trường.

2. Tác động tích cực của chính sách quản lý ngoại hối: Chính sách quản lý ngoại hối đã giúp kiểm soát nguồn ngoại tệ, ổn định doanh số mua bán ngoại tệ và tỷ giá trên thị trường. Ví dụ, tỷ giá VND/USD được điều chỉnh linh hoạt hơn, biên độ dao động được mở rộng, giúp tăng doanh số mua bán ngoại tệ trên thị trường liên ngân hàng và tăng dự trữ ngoại hối quốc gia lên khoảng 10-15% trong giai đoạn 1999-2005.

3. Tác động của chính sách điều hành tỷ giá hối đoái: Việc áp dụng cơ chế tỷ giá linh hoạt có quản lý đã giúp tỷ giá VND/USD phản ánh sát hơn cung cầu ngoại tệ, giảm thiểu biến động bất thường. Tỷ giá hối đoái thực tế tăng khoảng 20% trong giai đoạn 1997-2002, phù hợp với xu hướng kinh tế vĩ mô và cải thiện khả năng cạnh tranh xuất khẩu.

4. Hạn chế còn tồn tại: Mặc dù có nhiều tiến bộ, thị trường ngoại hối Việt Nam vẫn còn tồn tại các hạn chế như tỷ giá chưa hoàn toàn phản ánh đúng cung cầu thị trường, tình trạng đô la hóa vẫn phổ biến, các công cụ phái sinh chưa phát triển đầy đủ, và sự can thiệp của Nhà nước đôi khi chưa kịp thời hoặc chưa hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những phát hiện trên xuất phát từ quá trình chuyển đổi kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam, đòi hỏi chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá phải linh hoạt và phù hợp với thực tế. So sánh với kinh nghiệm của các nước như Chilê, Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á, Việt Nam đang đi theo hướng áp dụng cơ chế tỷ giá linh hoạt có quản lý, kết hợp với các biện pháp quản lý ngoại hối chặt chẽ nhằm ổn định thị trường. Biểu đồ tỷ giá VND/USD giai đoạn 1995-2007 cho thấy sự điều chỉnh tỷ giá phù hợp với các cú sốc kinh tế và chính sách điều hành. Tuy nhiên, việc đô la hóa và thiếu các công cụ phòng ngừa rủi ro vẫn là thách thức lớn, cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả thị trường ngoại hối. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh vai trò quan trọng của chính sách tỷ giá trong ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy xuất khẩu và tăng dự trữ ngoại hối, đồng thời cảnh báo về rủi ro nếu chính sách không được điều chỉnh kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới cơ chế chính sách quản lý ngoại hối: Thực hiện hoàn thiện và mở rộng thị trường ngoại hối, phát triển các công cụ phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, quyền lựa chọn để doanh nghiệp có thể phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Mục tiêu tăng tỷ lệ giao dịch qua các công cụ phái sinh lên khoảng 30% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ngân hàng Nhà nước phối hợp với các Ngân hàng thương mại.

2. Giải pháp khắc phục tình trạng đô la hóa: Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về rủi ro đô la hóa, đồng thời phát triển thị trường tiền tệ nội địa để tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp sử dụng đồng VND. Mục tiêu giảm tỷ lệ đô la hóa trong nền kinh tế xuống dưới 20% trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan truyền thông.

3. Đổi mới chính sách tỷ giá hối đoái: Áp dụng cơ chế tỷ giá linh hoạt có quản lý với biên độ dao động phù hợp, tăng cường công khai minh bạch thông tin tỷ giá để giảm thiểu đầu cơ và biến động bất thường. Mục tiêu duy trì tỷ giá ổn định trong biên độ ±5% so với tỷ giá trung bình hàng năm. Chủ thể thực hiện là Ngân hàng Nhà nước.

4. Hoàn thiện công tác quản lý ngoại hối: Tăng cường năng lực quản lý, giám sát thị trường ngoại hối, nâng cao hiệu quả can thiệp khi cần thiết, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác để đảm bảo ổn định kinh tế. Mục tiêu nâng cao hiệu quả can thiệp tỷ giá, giảm thiểu biến động lớn trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế và tài chính: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng, điều chỉnh chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá phù hợp với bối cảnh kinh tế Việt Nam và xu hướng quốc tế.

2. **Ngân hàng Nhà nước và các Ng

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM --------------- TRẦN THỊ HẠNH NGUYÊN TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGOẠI HỐI VÀ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM – THỰC TRẠNG VÀ KHUYẾN NGHỊ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM --------------- TRẦN THỊ HẠNH NGUYÊN TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGOẠI HỐI VÀ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM – THỰC TRẠNG VÀ KHUYẾN NGHỊ Chuyên ngành: Thương mại.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGÔ THỊ NGỌC HUYỀN TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Kính thưa Quý thầy cô, kính thưa Quý độc giả, tôi tên là Trần Thị Hạnh Nguyên, là học viên Cao học – khoá 14 – Ngành Thương mại – Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh. Tôi xin cam đoan luận văn nghiên cứu sau đây là do bản thân tôi thực hiện. Các cơ sở lý luận được tôi tham khảo trực tiếp từ các tài liệu về ngoại hối và tỷ giá hối đoái. Thực trạng thị trường ngoại hối của Việt Nam đã được tôi thu thập, chọn lọc từ nhiều nguồn khác nhau như sách báo, tạp chí v. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trước đều được trình dẫn nguồn và tên tác giả Tôi cam đoan đề tài không được sao chép từ các công trình nghiên cứu khoa học khác.Hồ Chí Minh, ngày 01 tháng 05 năm 2008. Học viên Trần Thị Hạnh Nguyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Sau một thời gian nghiên cứu và tổng hợp, với sự nỗ lực của bản thân, tôi đã hoàn tất được luận văn “Tác động của chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá hối đoái đến thị trường ngoại hối Việt Nam – Thực trạng và khuyến nghị”. Trong suốt quá trình thực hiện, tôi đã nhận được sự hướng dẫn và sự hỗ trợ thông tin nhiệt tình từ Quý thầy cô, bạn bè. Vì vậy, tôi xin phép được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến: - TS. Ngô Thị Ngọc Huyền, người đã tận tình hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề cương đến khi hoàn tất luận văn. - Các anh chị đồng nghiệp phòng KDTT Eximbank đã nhiệt tình chỉ dẫn và tạo điều kiện cho tôi tiếp cận với các nguồn tài liệu liên quan đến việc làm luận văn. - Quý thầy cô, bạn bè tại Khoa Sau Đại học – ĐH Kinh tế TP.HCM đã hỗ trợ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt luận văn. - Cuối cùng, tôi xin chân thành cám ơn những người thân, bạn bè đã không ngừng khuyến khích, ủng hộ tôi trong quá trình hoàn tất khóa học cũng như hoàn thiện luận văn này.Hồ Chí Minh, ngày 01 tháng 05 năm 2008. Học viên Trần Thị Hạnh Nguyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt Danh mục các bảng, đồ thị, hình vẽ Phần mở đầu CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI .1 Tỷ giá hối đoái và chính sách tỷ giá hối đoái .1 Tỷ giá hối đoái .2 Cơ sở hình thành tỷ giá hối đoái ……………….3 Phân loại tỷ giá hối đoái .2 Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái …………………….3 Chính sách tỷ giá hối đoái.1 Khái niệm chính sách tỷ giá hối đoái.2 Nội dung của chính sách tỷ giá hối đoái ……………….3 Chính sách tỷ giá hối đoái với các chính sách kinh tế, tài chính và tiền tệ.4 Các quan điểm xây dựng chính sách tỷ giá hối đoái ……….5 Các loại hình tỷ giá hối đoái .1 Cơ chế tỷ giá hối đoái cố định …………….2 Cơ chế tỷ giá hối đoái thả nổi .3 Cơ chế tỷ giá hối đoái linh hoạt.2 Ngoại hối và thị trường ngoại hối .1 Khái niệm về ngoại hối và thị trường ngoại hối.1 Khái niệm về ngoại hối.2 Thị trường ngoại hối.2 Đặc điểm của thị trường ngoại hối ………………….3 Sự cần thiết của thị trường ngoại hối …………………….4 Lịch sử hình thành thị trường ngoại hối.5 Các chủ thể tham gia thị trường ngoại hối .6 Những ưu điểm khi giao dịch trong thị trường ngoại hối .2 Các nghiệp vụ cơ bản của thị trường ngoại hối .1 Giao dịch giao ngay (Spot).2 Giao dịch kỳ hạn (Forward). 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Giao dịch hoán đổi tiền tệ (Swap) .4 Giao dịch tiền tệ tương lai (Futures) .5 Giao dịch quyền lựa chọn tiền tệ (Option) .3 Sự can thiệp của Chính phủ trong thị trường ngoại hối ……….1 Lý do của việc can thiệp vào thị trường ngoại hối ………….2 Các phương pháp can thiệp vào thị trường ngoại hối .1 Can thiệp trực tiếp.2 Can thiệp gián tiếp thông qua chính sách của Chính phủ .3 Can thiệp gián tiếp qua các hàng rào của Chính phủ …….4 Chính sách tỷ giá – kinh nghiệm của một số nước .1 Chính sách tỷ giá hối đoái của NHTW Chilê .2 Một số cải cách trong các quy định về tỷ giá của Trung Quốc ….3 Kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng tài chính Đông Nam Á.4 Bài học chung …………….35 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .36 CHƯƠNG 2: TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGOẠI HỐI VÀ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI TẠI VN.1 Thực trạng thị trường ngoại hối Việt Nam .1 Giai đoạn trước năm 1991 . Đặc điểm hoạt động ngoại hối và chính sách tỷ giá hối đoái37 2.2 Chính sách quản lý ngoại hối .2 Giai đoạn từ 1991 đến nay .1 Mô hình thị trường ngoại hối Việt Nam .2 Chế độ quản lý ngoại hối từ 1991 đến nay . Chính sách điều hành tỷ giá hối đoái từ 1991 đến nay .2 Các nghiệp vụ của thị trường ngoại hối được thực hiện tại Việt Nam .1 Giao dịch giao ngay .2 Giao dịch kỳ hạn .3 Giao dịch hoán đổi .4 Giao dịch quyền lựa chọn .5 Các giao dịch hối đoái khác .3 Tác động của chính sách quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá đến thị trường ngoại hối .1 Tác động tích cực .1 Tác động của chính sách quản lý ngoại hối .1 Kiểm soát nguồn ngoại tệ trên thị trường.2 Ổn định doanh số mua bán ngoại tệ.3 Ổn định tỷ giá trên thị trường – Tạo chuyển biến mới trên thị trường ngoại hối .2 Tác động của các biện pháp điều hành tỷ giá hối đoái .1 Tỷ giá được điều chỉnh linh hoạt hơn trên thị trường .2 Tăng doanh số mua bán ngoại tệ trên thị trường LNH .64 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Tăng dự trữ quốc gia .66 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .68 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ VỀ CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGOẠI HỐI VÀ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI.1 Những giải pháp nhằm hạn chế những tồn tại trên thị trường ngoại hối Việt Nam hiện nay .1 Đổi mới cơ chế chính sách quản lý ngoại hối liên quan đến hoàn thiện, phát triển và mở rộng thị trường ngoại hối .2 Giải pháp khắc phục tình trạng Đô la hóa .3 Giải pháp đổi mới chính sách tỷ giá hối đoái.2 Một số khuyến nghị về cơ chế chính sách quản lý ngoại hối ở nước ta trong thời gian tới .1 Tự do hóa chính sách quản lý ngoại hối theo hướng hội nhập quốc tế.2 Hoàn thiện công tác quản lý ngoại hối ở Việt Nam .3 Hoàn thiện các thị trường .4 Đổi mới chính sách về trạng thái ngoại hối của các tổ chức tín dụng .3 Khuyến nghị về giải pháp điều hành chính sách tỷ giá hối đoái ở Việt Nam trong thời gian tới .1Quan điểm chung …………………………………………………….77 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .80 Kết luận Tài liệu tham khảo Phụ lục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CÁC KÝ HIỆU VÀ THUẬT NGỮ VIẾT TẮT IMF Quỹ Tiền tệ Quốc tế NHNN Ngân hàng Nhà nước Việt nam NHTM Ngân hàng thương mại NHTW Ngân hàng trung ương USD Đô la Mỹ VND Đồng Việt nam EUR Đồng Euro CNY Đồng Nhân dân tệ WTO Tổ chức Thương mại Thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tỷ giá tại các thị trường vào thời điểm cuối năm giai đoạn 1994-1996 Bảng 2.2: Thay đổi về biên độ và tỷ giá công bố VND so với USD giai đoạn 97-98 Bảng 2.3: Tỷ giá hối đoái VND/USD trong 2 năm 1997 – 1998 (tỷ giá thị trường trung bình trong tháng) Bảng 2.4: Tỷ giá một số ngoại tệ trong thời gian khủng hoảng tài chính – tiền tệ ở khu vực Đông Nam Á 1997-1998 Bảng 2.5: Diễn biến tỷ giá trên các thị trường giai đoạn 1999-2004 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 1.1: Cung cầu ngoại tệ Đồ thị 1.2: Cơ cấu các nước áp dụng các loại tỷ giá khác nhau trên thế giới (2002) Đồ thị 1.3: Tỷ giá hối đoái của Chilê (Peso/USD) Đồ thị 2.1: Tỷ giá hối đoái VNĐ/USD (1985-1989) Đồ thị 2.2: Tỷ giá hối đoái Việt Nam (1990 – 1997) Đồ thị 2.3: Tỷ giá VND/USD 1999 – 2005 Đồ thị 2.4: Tỷ giá USD/VND của VN từ 1995 đến 1996 Đồ thị 2.5: Tỷ giá VND/USD từ 1995 đến 2007 Đồ thị 2.6: Khối lượng DTNH Việt Nam 1999 - 2005 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN MỞ ĐẦU I. Tính cần thiết của đề tài: Từ sau Đại hội Đảng VI đến nay, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng và có sự chuyển biến vượt bậc. Tình hình kinh tế - xã hội đã có nhiều thay đổi sâu sắc và toàn diện, tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao và liên tục (tăng bình quân 7,45%/năm), cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch mạnh mẽ, giá trị sản xuất nông nghiệp tăng khá, sản lượng lương thực tăng liên tục hàng năm và đã chuyển từ một nước nhập khẩu gạo sang một nước xuấtkhẩu gạo đứng hàng thứ hai trên thế giới v. Những thành tựu nêu trên là kết quả của sự sáng tạo và nỗ lực vượt bậc của toàn Đảng, toàn dân ta trong công cuộc đổi mới cơ chế quản lý nền kinh tế nước ta trong hơn 20 năm qua. Tuy nhiên, để đảm bảo đưa đất nước ta thành một nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì thực tế còn phải hoàn thiện và đổi mới hơn nữa nhiều cơ chế chính sách trong thời gian tới, đặc biệt là đổi mới cơ chế, chính sách về tài chính – tiền tệ, trong đó có cơ chế quản lý ngoại hối và điều hành tỷ giá hối đoái.