BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------------- TRẦN HOÀNG ĐƯỜNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH MIỄN, GIẢM HỌC PHÍ ĐẾN TỶ LỆ TỚI TRƯỜNG CỦA HỌC SINH THCS VÀ THPT ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------------- TRẦN HOÀNG ĐƯỜNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH MIỄN, GIẢM HỌC PHÍ ĐẾN TỶ LỆ TỚI TRƯỜNG CỦA HỌC SINH THCS VÀ THPT ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG Chuyên ngành: Kinh tế phát triển Mã số: 60310105 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.
ĐINH PHI HỔ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Ngoài sự hỗ trợ và hướng dẫn khoa học của PGS. ĐINH PHI HỔ tất cả các bước, các công việc của nghiên cứu này được chính tác giả thực hiện. Tác giả xin cam đoan nghiên cứu này được thực hiện đúng qui trình, không sao chép.
Đối tượng khảo sát, thông tin thu thập, kết quả xử lý và nguồn dữ liệu trích dẫn là rõ ràng và hoàn toàn trung thực. Nếu có đạo văn tác giả xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước hội đồng khoa học.HCM, tháng 4 năm 2016 Tác giả Trần Hoàng Đường LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các hình vẽ MỤC LỤC. 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU.
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Phạm vi thời gian. Phạm vi không gian.
KẾT QUẢ MONG ĐỢI. CẤU TRÚC CỦA BÀI VIẾT.4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT. Khái niệm & các vấn đề liên quan đến trẻ em. Giáo dục là gì?.
Chương trình giáo dục.9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chính sách miễn, giảm học phí được quy định như thế nào. MỤC TIÊU VÀ VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY. MỘT SỐ LÝ THUYẾT VỀ GIÁO DỤC.
Lý thuyết mẫu về đầu tư chất xám. Mô hình về quyết định đầu tư giáo dục của hộ gia đình. Lý thuyết về mối quan hệ giữa di cư lao động với giáo dục. Lý thuyết về mối quan hệ của di cư với lao động trẻ em.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ LỆ ĐẾN TRƯỜNG CỦA HỌC SINH. Miễn giảm học phí. Giới tính của trẻ em. Trình độ học vấn của chủ hộ.
Công việc chính của chủ hộ. Thu nhập bình quân đầu người/tháng. Tỷ lệ phụ thuộc. Khu vực sống.
Giới tính của chủ hộ. Tình trạng hôn nhân của chủ hộ.23 CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. SỐ LIỆU SỬ DỤNG CHO NGHIÊN CỨU. KHUNG PHÂN TÍCH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU.
PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỐ LIỆU.1 Thống kê mô tả.29 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phân tích hồi quy đa biến.1 Mô hình Probit với phương pháp ước lượng PSM để đánh giá tác động của chính sách miễn, giảm học phí đến tỷ lệ đến trường của trẻ em.31 Phương pháp ước lượng PSM.32 Phương pháp chọn đối tượng so sánh trong phương pháp PSM.2 Mô hình Tobit với phương pháp ước lượng MLE để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ đến trường của trẻ em.35 Phương pháp ước lượng mô hình.36 Tác động biên của mô hình Tobit. TỔNG QUAN VỀ ĐBSCL. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI Ở ĐBSCL.
Điều kiện tự nhiên. Dân số và sự phân bố dân cư. Thành phần dân tộc. Mức sống người dân.
Tình hình kinh tế - xã hội. Đặc trưng văn hóa. THỰC TRẠNG NỀN GIÁO DỤC VÀ MIỄN GIẢM HỌC PHÍ. Tình hình giáo dục.
Trình độ về học vấn. Trình độ chuyên môn kỹ thuật. Thực trạng chính sách miễn giảm học phí.58 CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU NGHIÊN CỨU.2 THỐNG KÊ MÔ TẢ ĐƠN.64 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ LỆ ĐẾN TRƯỜNG VỚI CÁC BIẾN ĐỘC LẬP .1 So sánh giá trị trung bình của 2 mẫu độc lập.2 Phân tích phương sai.4 KẾT QUẢ CHẠY HỒI QUI. Chạy mô hình probit với phương pháp ước lượng PSM để đánh giá tác động của chính sách miễn, giảm học phí đến tỷ lệ đến trường của trẻ em.
Chạy mô hình Tobit với phương pháp ước lượng MLE để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ đến trường của trẻ em.1 Một số kiểm định mô hình.2 Ý nghĩa & tác động của các biến trong mô hình.79 CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN & HÀM Ý CHÍNH SÁCH.2 HÀM Ý CHÍNH SÁCH. GIỚI HẠN CỦA NGHIÊN CỨU.90 Tài liệu tham khảo Phụ lục kết quả xử lý và chạy mô hình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Diễn giải (.) Dấu chấm: ký hiệu phân cách số thập phân (,) Dấu phẩy: ký hiệu phân cách nhóm số BTB Bắc Trung Bộ DHMT Duyên hải miền Trung DN Doanh nghiệp ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng sông Hồng ĐNB Đông Nam Bộ GD-ĐT Giáo dục – Đào tạo GTCH Giới tính chủ hộ HVCH Học vấn chủ hộ KH&CN Khoa học và công nghệ KT-XH Kinh tế - Xã hội MNPB Miền núi phía bắc TD Trung du THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TN Thu nhập trung bình hộ gia đình VHLSS Điều tra mức sống dân cư LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Diễn giải các biến trong mô hình……………………………………….1: Dân số trung bình, diện tích và mật độ dân số cụ thể ở ĐBSCL năm 2011…………………………………………………………………………….2: Tỷ lệ hộ nghèo phân theo thành thị, nông thôn và phân theo vùng…….3: So sánh một số chỉ tiêu của vùng ĐBSCL với cả nước……………….4: Một số chỉ tiêu về lúa của ĐBSCL so với cả nước và hai vùng khác….5 : Một số chỉ tiêu về thủy sản của ĐBSCL so với các vùng…………. Trình độ học vấn của người nhập cư và không di cư các vùng KT-XH năm 2009………………………………………………………………………….7: Số người và tỉ lệ lao động nhập cư phân theo tình trạng chuyên môn các vùng KT-XH năm 1999, 2009……………………………………………………. Tỉ lệ người nhập cư và không di cư ở ĐBSCL chia theo tình trạng chuyên môn kĩ thuật……………………………………………………………………….9 Tỷ lệ học sinh sinh viên được miễn, giảm qua các năm…………………58 Bảng 4.10 Tỷ lệ người đi học trong 12 tháng qua được miễn giảm học phí hoặc các khoản đóng góp chia theo lý do miễn giảm tại ĐBSCL………………………….11 Tỷ lệ người đi học trong 12 tháng qua được miễm giảm học phí hoặc các khoản đóng góp theo cấp học………………………………………………………60 Bảng 5.1: Một số đặc điểm chung của mẫu……………………………………….2: Phân bố mẫu khảo sát trên các tỉnh thành………………………………63 Bảng 5.3: Một số đặc điểm của trẻ em ở ĐBSCL………………………………….4: Trẻ em được miễn, giảm học phí……………………………………….5: Tỷ lệ đến trường của trẻ em trong các hộ gia đình ở ĐBSCL………….6: Một số đặc điểm của hộ gia đình ……………………………………….7: Một số đặc điểm của hộ gia đình ……………………………………….8: Thu nhập bình quân đầu người/tháng ………………………………….9: Việc làm của chủ hộ ……………………………………………………68 Bảng 5.10: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & dân tộc …………….69 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.11: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & địa bàn sinh sống ….12: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & giới tính của trẻ ……70 Bảng 5.13: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & miễn, giảm học phí .14: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & trình trạng hôn nhân .15: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & giới tính chủ hộ ……71 Bảng 5.16: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & việc làm phi nông nghiệp …………………………………………………………………………….17: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & chủ hộ làm công ….18: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & học vấn của cha mẹ .19: Mối quan hệ giữa tỷ lệ đến trường của trẻ em & tỷ lệ phụ thuộc …….20: Tóm tắt các yếu tố tác động đến tỷ lệ đến trường của trẻ em ĐBSCL .21: Kết quả chạy hình probit với phương pháp ước lượng PSM ………….22: Kết quả chạy so sánh cận gần nhất (ATTND) ……………………….23: Kết quả chạy mô hình tobit với phương pháp ước lượng MLE ………78 Bảng 5.24: Tác động biên của các biến trong mô hình…………………………….25: Kết quả chạy hồi qui tuyến tính với phương pháp OLS ………………81 Bảng 5.26: So sánh kết quả ước lượng bằng phương pháp MLE & OLS ……….27: Tác động biên của các biến có ý nghĩa trong mô hình ……………….28: Các yếu tố tác động đến tỷ lệ đến trường của trẻ em ĐBSCL (Hồi qui đa biến) ………………………………………………………………….84 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 3.1: Khung phân tích tỷ lệ đến trường của tác giả ……………………….2: Mật độ điểm xu hướng ………………………………………………33 Hình 4.1: Bản đồ các tỉnh ĐBSCL (nguồn Cục đo đạc và bản đồ Việt Nam)…39 Hình 5.1: Đồ thị phân phối của phần dư trong hồi qui OLS ………………….82 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.
VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Lâu nay khi nói tới ĐBSCL chúng ta thường nghĩ đó là vùng đất phì nhiêu, ruộng đồng thẳng cánh cò bay, thời tiết khí hậu vô cùng thuận lợi, không hạn hán, không bão lũ,… với sự ưu đãi của thiên nhiên người dân ở đây sống ngày hôm nay không phải lo ngày mai. Chính vì thế, từ bao đời nay trong đầu người dân Việt Nam thường đều coi đây là vùng “làm chơi, ăn thật”, không cần đầu tư nhiều sản xuất cũng phát triển, đời sống của người dân cũng được đảm bảo. Tuy nhiên, từ thực tiễn phát triển của ĐBSCL những năm vừa qua cho thấy rằng ĐBSCL cũng gặp khá nhiều khó khăn trong sự phát triển. Tốc độ phát triển của vùng chưa tương xứng với tiềm năng và trong những năm gần đây có xu hướng chậm lại.
Trình độ học vấn của người dân ở ĐBSCL rất thấp, trong khi đó tỷ lệ nghèo vẫn còn khá cao, đến năm 2010 nhiều tỉnh trong vùng có tỷ lệ nghèo khá cao như Trà Vinh 23. với trên 2 triệu người nghèo sống trong vùng. Thực trạng trên do nhiều nguyên nhân, trong đó có vấn đề về phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho phát triển kinh tế vùng, các chính sách nâng cao trình độ học vấn cho người dân còn hạn chế. Việt Nam có tỷ lệ đăng ký học tiểu học cao (gần 90%), ở cả thành thị cũng như nông thôn.
Kết quả này có thể nhờ chính sách phổ cập giáo dục tiểu học của chính phủ.