Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động của chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo thuộc đề án tái cơ cấu nông nghiệp đồng tháp đến thu nhập của nông hộ trường hợp huyện tam nông tỉnh đồng tháp

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp nghiên cứu đánh giá tác động của chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo thuộc đề án tái cơ cấu nông nghiệp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Huỳnh Kiêm Trí
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Thị Mai Hoài
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính công
• Đề tài: Đánh giá tác động của chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo (thuộc Đề án tái cơ cấu nông nghiệp Đồng Tháp) đến thu nhập của nông hộ: trường hợp huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN VÀ CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: Lý do chọn đề tài
• 1.1. Mục tiêu, câu hỏi chính sách cần trả lời
• 1.2. Khung phân tích, đối tượng nghiên cứu, dữ liệu và cách tiếp cận
• 1.3. Kết cấu luận văn
• 1.4. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến luận văn
• 1.5. Kỳ vọng kết quả thực hiện luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG PHÂN TÍCH, DỮ LIỆU VÀ CÁCH TIẾP CẬN
• 2.1. Khung phân tích
• 2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập của nông hộ
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập của nông hộ huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp có chứa yếu tố đặc trưng cần phân tích
• 2.4. Dữ liệu thu thập
• 2.5. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGÀNH HÀNG LÚA GẠO ĐẾN THU NHẬP CỦA NÔNG HỘ HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - văn hoá - xã hội của huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
• 3.2. Điều kiện tự nhiên, khí hậu, đất đai, thổ nhưỡng
• 3.3. Về phát triển kinh tế - xã hội
• 3.4. Hệ thống giao thông, thuỷ lợi nội đồng
• 3.5. Thực trạng quá trình thực thi chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo tại huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp và kết quả đạt được
• 3.6. Thu thập và phân tích dữ liệu
• 3.7. Tác động của Chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo đến thu nhập của nông hộ trên địa bàn huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
• 3.8. Kiểm định điều kiện của phương pháp bán thí nghiệm
• 3.9. Kết quả thu nhập khi chưa có chính sách (năm 2013)
• 3.10. Kết quả thu nhập khi đã có chính sách (năm 2018)
• 3.11. Tóm tắt Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN KẾT QUẢ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH, KẾT LUẬN VÀ HÀM CHÍNH SÁCH
• 4.1. Nguyên nhân dẫn đến kết quả tác động của chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo đến thu nhập của nông hộ trồng lúa trên địa bàn huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
• 4.2. Dàn ý phỏng vấn sâu
• 4.3. Kết quả phỏng vấn
• 4.4. Hàm ý chính sách
• 4.5. Nhà nước đóng vai trò chủ lực trong việc tạo hành lang pháp lý vững chắc, chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo nói riêng và Đề án TCCNN nói chung cần hướng đến việc giúp nông dân khắc phục được tư tưởng trông chờ, “tư duy mùa vụ”; “tư duy thương vụ” của doanh nghiệp; khắc phục tình trạng liên kết thiếu bền vững như hiện nay
• 4.6. Doanh nghiệp cần đặt lợi ích quốc gia, lợi ích của người dân lên trên lợi nhuận của doanh nghiệp, phải là hình mẫu để các HTXNN noi theo
• 4.7. Các HTXNN hoạt động trên nguyên tắc mang lại lợi ích cho xã viên hơn là lợi nhuận, là giải pháp duy nhất trong TCCNN
• 4.8. Các nông hộ trồng lúa phải tiên phong trong việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; thực hiện tốt phương châm “chăm chỉ, tự lực, hợp tác” hướng đến nền nông nghiệp thông minh, hiện đại trong tương lai
• 4.9. Kết luận chung
• DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động chính sách lúa gạo đến thu nhập nông hộ

Chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo tại Việt Nam đã được triển khai nhằm nâng cao thu nhập cho nông hộ. Đặc biệt, tại tỉnh Đồng Tháp, chính sách này được thực hiện trong khuôn khổ Đề án tái cơ cấu nông nghiệp. Nghiên cứu cho thấy rằng chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập mà còn tác động đến các yếu tố khác như giá lúa gạo, chi phí sản xuất và khả năng tiếp cận thị trường của nông dân.

1.1. Chính sách lúa gạo và mục tiêu phát triển nông nghiệp

Chính sách lúa gạo được thiết kế nhằm tăng cường sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản. Mục tiêu chính là cải thiện đời sống cho nông hộ thông qua việc tăng thu nhập và giảm chi phí sản xuất.

1.2. Tình hình thu nhập nông hộ trước và sau khi áp dụng chính sách

Trước khi có chính sách, thu nhập bình quân của nông hộ trồng lúa tại huyện Tam Nông chỉ đạt khoảng 3,93 triệu đồng/người/năm. Sau khi áp dụng chính sách, con số này đã tăng lên 8,7 triệu đồng/người/năm, cho thấy sự cải thiện rõ rệt.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách lúa gạo

Mặc dù chính sách lúa gạo đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như giá lúa gạo không ổn định, chi phí sản xuất cao và sự thiếu hụt thông tin thị trường đã ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách.

2.1. Giá lúa gạo và ảnh hưởng đến thu nhập nông hộ

Giá lúa gạo thường xuyên biến động, ảnh hưởng lớn đến thu nhập của nông hộ. Khi giá giảm, nông dân gặp khó khăn trong việc duy trì cuộc sống.

2.2. Chi phí sản xuất và áp lực tài chính

Chi phí sản xuất ngày càng tăng do giá vật tư nông nghiệp tăng cao. Điều này tạo ra áp lực tài chính lớn cho nông hộ, làm giảm khả năng đầu tư vào sản xuất.

III. Phương pháp cải thiện thu nhập nông hộ từ chính sách lúa gạo

Để nâng cao thu nhập cho nông hộ, cần áp dụng các phương pháp cải thiện sản xuất và quản lý. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất là rất cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong sản xuất lúa gạo

Việc áp dụng công nghệ mới như giống lúa chất lượng cao và kỹ thuật canh tác hiện đại giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập cho nông hộ.

3.2. Tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp

Liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp giúp nông hộ tiếp cận thị trường tốt hơn, giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng tiêu thụ sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo đã có tác động tích cực đến thu nhập của nông hộ. Tuy nhiên, cần có những điều chỉnh để tối ưu hóa hiệu quả.

4.1. Kết quả thu nhập sau 5 năm thực hiện chính sách

Sau 5 năm thực hiện chính sách, thu nhập bình quân của nông hộ đã tăng lên 4,77 triệu đồng/người/năm, cho thấy sự thành công của chính sách trong việc cải thiện đời sống nông dân.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng chính sách cần phải linh hoạt và phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương để đạt được hiệu quả cao nhất.

V. Kết luận và tương lai của chính sách lúa gạo

Chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo đã có những tác động tích cực đến thu nhập nông hộ. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu bền vững, cần tiếp tục cải thiện và điều chỉnh chính sách.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tập trung vào việc phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo, đảm bảo lợi ích cho nông dân và bảo vệ môi trường.

5.2. Khuyến nghị cho chính sách lúa gạo

Cần có những khuyến nghị cụ thể để cải thiện chính sách, bao gồm việc tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, cải thiện thông tin thị trường và xây dựng các mô hình liên kết hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành hàng lúa gạo đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp của tỉnh Đồng Tháp, đặc biệt tại huyện Tam Nông, nơi có diện tích gieo trồng lúa khoảng 71.000 ha, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp địa phương. Theo số liệu năm 2018, sản lượng lúa đạt khoảng 360.000 tấn, cung cấp nguồn thu nhập chính cho khoảng 85% dân số nông thôn huyện. Tuy nhiên, tình trạng “được mùa mất giá” vẫn diễn ra phổ biến, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của nông hộ trồng lúa.

Trước thực trạng này, tỉnh Đồng Tháp đã triển khai Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, trong đó tập trung phát triển ngành hàng lúa gạo theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả sản xuất. Mục tiêu của luận văn là đánh giá tác động của chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo thuộc Đề án tái cơ cấu nông nghiệp Đồng Tháp đến thu nhập của nông hộ tại huyện Tam Nông trong giai đoạn 2013-2018. Nghiên cứu nhằm xác định mức độ gia tăng thu nhập, đồng thời phân tích nguyên nhân dẫn đến kết quả tác động, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc cung cấp bằng chứng khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan nhằm cải thiện đời sống nông dân, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành hàng lúa gạo Đồng Tháp trên thị trường trong nước và quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết chính để phân tích tác động của chính sách đến thu nhập của nông hộ:

1. Lý thuyết các nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập của nông hộ: Thu nhập của nông hộ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như diện tích đất sản xuất, trình độ học vấn, kinh nghiệm sản xuất, số lượng thành viên trong hộ, khả năng tiếp cận vốn tín dụng và mức độ liên kết trong sản xuất. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng diện tích đất và trình độ học vấn là những nhân tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến thu nhập.

2. Lý thuyết nhân chủng học về sinh kế và tập quán canh tác: Sinh kế của nông hộ được xây dựng dựa trên nguồn lực nhân lực, tự nhiên, vật chất, xã hội và tài chính. Tập quán canh tác truyền thống và liên kết hợp tác xã ảnh hưởng đến khả năng áp dụng tiến bộ kỹ thuật và tổ chức sản xuất, từ đó tác động đến hiệu quả kinh tế và thu nhập.

Các khái niệm chính bao gồm: thu nhập bình quân đầu người, cánh đồng liên kết, hợp tác xã nông nghiệp, vốn tín dụng chính thức, và phương pháp khác biệt kép (DID).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo sơ kết thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2015-2017, số liệu thống kê của UBND huyện Tam Nông, các văn bản pháp luật liên quan đến chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo.

• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát 200 hộ nông dân tại 4 hợp tác xã nông nghiệp mạnh nhất huyện Tam Nông, gồm 100 hộ tham gia chính sách (nhóm xử lý) và 100 hộ không tham gia (nhóm kiểm soát). Thu thập số liệu thu nhập, diện tích sản xuất, trình độ học vấn, kinh nghiệm sản xuất năm 2013 và 2018. Phỏng vấn sâu các đối tượng liên quan như nông dân, cán bộ hợp tác xã, doanh nghiệp và nhà quản lý chính sách.

Phương pháp phân tích chính là kỹ thuật khác biệt kép (DID) trong phương pháp bán thí nghiệm, nhằm so sánh sự biến đổi thu nhập giữa nhóm xử lý và nhóm kiểm soát trước và sau khi áp dụng chính sách. Phương pháp này giúp loại bỏ ảnh hưởng của các yếu tố khác không liên quan đến chính sách. Ngoài ra, phương pháp định tính phỏng vấn sâu được sử dụng để làm rõ nguyên nhân và bối cảnh tác động của chính sách.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013 (trước khi có chính sách) đến năm 2018 (sau 5 năm thực hiện chính sách).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của chính sách đến thu nhập nông hộ: Thu nhập bình quân đầu người của nhóm tham gia chính sách tăng từ 35,73 triệu đồng năm 2013 lên 47,3 triệu đồng năm 2018, tăng 11,57 triệu đồng/người/năm. Trong khi đó, nhóm không tham gia chỉ tăng từ 34,67 triệu đồng lên 38,6 triệu đồng, tăng 3,93 triệu đồng/người/năm. Như vậy, chính sách đã làm tăng thu nhập bình quân đầu người thêm 4,77 triệu đồng/người/năm so với nhóm không tham gia.

2. Hiệu quả liên kết sản xuất và tiêu thụ: Diện tích cánh đồng liên kết tại huyện Tam Nông đạt trên 44.155 ha năm 2018, chiếm 61,46% diện tích sản xuất lúa. Giá thành sản xuất giảm khoảng 485 đồng/kg so với sản xuất truyền thống, lợi nhuận tăng thêm 1.500 đồng/ha, tương đương lợi nhuận tăng khoảng 65 tỷ đồng cho toàn diện tích liên kết.

3. Điều kiện kinh tế xã hội tương đồng giữa hai nhóm: Kiểm định cho thấy nhóm xử lý và nhóm kiểm soát có các đặc điểm tương đồng về diện tích đất, trình độ học vấn, kinh nghiệm sản xuất và số lượng thành viên hộ vào năm 2013, đảm bảo tính khách quan của phương pháp DID.

4. Mức tăng thu nhập chưa cao: Mặc dù chính sách có tác động tích cực, mức tăng thu nhập bình quân đầu người chỉ khoảng 13,3% sau 5 năm, cho thấy còn nhiều hạn chế trong việc phát huy hiệu quả chính sách.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo đã góp phần nâng cao thu nhập của nông hộ tại huyện Tam Nông thông qua việc tổ chức lại sản xuất theo mô hình cánh đồng liên kết, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và tăng cường liên kết với doanh nghiệp. Việc giảm giá thành sản xuất và ổn định giá bán giúp nông dân giảm rủi ro về giá cả, tăng lợi nhuận.

Tuy nhiên, mức tăng thu nhập còn hạn chế do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Khó khăn về vốn sản xuất, tập quán canh tác nhỏ lẻ, manh mún, trình độ học vấn thấp và liên kết chưa bền vững giữa các bên là những rào cản chính. So sánh với các nghiên cứu khác trong khu vực, mức tăng thu nhập này thấp hơn so với các mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng hoặc phát triển kinh tế phi nông nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh thu nhập bình quân đầu người giữa hai nhóm qua các năm và bảng tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế xã hội của hộ nghiên cứu, giúp minh họa rõ nét tác động của chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ vốn tín dụng chính thức cho nông hộ: Cần mở rộng các chương trình vay vốn ưu đãi, giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận vốn để đầu tư mở rộng sản xuất và áp dụng công nghệ mới. Mục tiêu tăng tỷ lệ nông hộ tiếp cận vốn lên 70% trong vòng 3 năm, do Ngân hàng Chính sách xã hội phối hợp với UBND huyện thực hiện.

2. Đẩy mạnh đào tạo, nâng cao trình độ kỹ thuật và quản lý cho nông dân: Tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật canh tác hiện đại, quản lý sản xuất và thị trường, giúp nông dân thay đổi tập quán canh tác truyền thống. Mục tiêu đào tạo ít nhất 500 nông dân/năm trong 5 năm tới, do Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện chủ trì.

3. Phát triển mô hình hợp tác xã kiểu mới và liên kết chuỗi giá trị: Khuyến khích các hợp tác xã hoạt động theo nguyên tắc lợi ích xã viên, tăng cường liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp và nhà quản lý để xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ sản phẩm lúa gạo được tiêu thụ qua hợp tác xã lên 50% trong 3 năm, do UBND huyện và các HTXNN phối hợp thực hiện.

4. Xây dựng và quảng bá thương hiệu lúa gạo Đồng Tháp: Tăng cường công tác marketing, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Mục tiêu tăng giá bán lúa gạo lên ít nhất 10% trong 5 năm, do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp dữ liệu và phân tích khoa học giúp đánh giá hiệu quả chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo, từ đó điều chỉnh và hoàn thiện các chương trình phát triển nông nghiệp.

2. Các hợp tác xã nông nghiệp và tổ chức kinh tế tập thể: Tham khảo để nâng cao hiệu quả hoạt động, phát triển mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ, đồng thời cải thiện quản lý và dịch vụ hỗ trợ thành viên.

3. Doanh nghiệp trong ngành lúa gạo và chuỗi giá trị nông sản: Hiểu rõ tác động của chính sách đến thu nhập nông dân, từ đó xây dựng chiến lược hợp tác, đầu tư và phát triển bền vững.

4. Nông dân và cộng đồng nông thôn: Nắm bắt thông tin về lợi ích và cơ hội từ chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo, đồng thời tiếp thu các kiến thức về kỹ thuật và quản lý sản xuất để nâng cao thu nhập.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo đã tác động như thế nào đến thu nhập của nông hộ?
   Chính sách đã làm tăng thu nhập bình quân đầu người của nông hộ trồng lúa tại huyện Tam Nông thêm khoảng 4,77 triệu đồng/người/năm sau 5 năm thực hiện, nhờ vào việc tổ chức cánh đồng liên kết và áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để đánh giá tác động chính sách?
   Nghiên cứu sử dụng kỹ thuật khác biệt kép (DID) trong phương pháp bán thí nghiệm, so sánh thu nhập của hai nhóm nông hộ tham gia và không tham gia chính sách trước và sau khi áp dụng.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến thu nhập của nông hộ ngoài chính sách?
   Các yếu tố gồm diện tích đất sản xuất, trình độ học vấn, kinh nghiệm sản xuất, số lượng thành viên trong hộ và khả năng tiếp cận vốn tín dụng chính thức.

4. Tại sao mức tăng thu nhập từ chính sách còn hạn chế?
   Nguyên nhân do tập quán canh tác nhỏ lẻ, vốn sản xuất hạn chế, liên kết chưa bền vững giữa các bên, trình độ kỹ thuật và quản lý của nông dân còn thấp.

5. Các giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả chính sách?
   Bao gồm tăng cường hỗ trợ vốn tín dụng, đào tạo kỹ thuật cho nông dân, phát triển hợp tác xã kiểu mới, liên kết chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu lúa gạo Đồng Tháp.

Kết luận

• Chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo thuộc Đề án tái cơ cấu nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp đã có tác động tích cực, làm tăng thu nhập bình quân đầu người của nông hộ trồng lúa tại huyện Tam Nông khoảng 4,77 triệu đồng/người/năm sau 5 năm thực hiện.
• Mức tăng thu nhập còn hạn chế do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan như tập quán canh tác truyền thống, vốn sản xuất hạn chế và liên kết chưa bền vững.
• Phương pháp khác biệt kép (DID) kết hợp phỏng vấn sâu giúp đánh giá toàn diện tác động và nguyên nhân của chính sách.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào hỗ trợ vốn, đào tạo kỹ thuật, phát triển hợp tác xã và xây dựng thương hiệu nhằm nâng cao hiệu quả chính sách trong tương lai.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và nông dân trong việc phát triển ngành hàng lúa gạo bền vững tại Đồng Tháp.

Next steps: Triển khai các giải pháp khuyến nghị, mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động chính sách trên phạm vi tỉnh và các ngành hàng nông nghiệp khác.

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện đồng bộ các giải pháp, nhằm nâng cao thu nhập và phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo Đồng Tháp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HUỲNH KIÊM TRÍ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGÀNH HÀNG LÚA GẠO (THUỘC ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NÔNG NGHIỆP ĐỒNG THÁP) ĐẾN THU NHẬP CỦA NÔNG HỘ: TRƢỜNG HỢP HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH ĐỒNG THÁP LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh, năm 2019 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HUỲNH KIÊM TRÍ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGÀNH HÀNG LÚA GẠO (THUỘC ĐỀ ÁN TÁI CƠ CẤU NÔNG NGHIỆP ĐỒNG THÁP) ĐẾN THU NHẬP CỦA NÔNG HỘ: TRƢỜNG HỢP HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH ĐỒNG THÁP Chuyên ngành: Tài chính công Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Bùi Thị Mai Hoài TP. Hồ Chí Minh, năm 2019 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN VÀ CẢM ƠN Luận văn tốt nghiệp này là sản phẩm của quá trình học tập và nghiên cứu thực tế của bản thân trong suốt thời gian theo học chương trình đào tạo sau đại học lớp Thạc sĩ Kinh tế chuyên ngành Tài chính công k27 mở tại Đồng Tháp của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài sự cố gắng nổ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự ủng hộ, đóng góp rất nhiệt tình, có trách nhiệm của tập thể các Thầy, Cô đã tham gia giảng dạy, đặc biệt đối với PGS. Bùi Thị Mai Hoài - Giáo viên hướng dẫn và các cơ quan, ban, ngành, Uỷ ban nhân dân xã Phú Đức, Phú Cường, các HTXNN: Tân Tiến, Phú Bình, Tân Cường, Tiến Cường cùng các nông hộ được chọn nghiên cứu đã không ngại khó khăn, nhiệt tình giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn như ngày hôm nay. Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, trích dẫn trong luận văn bảo đảm độ tin cậy, chính xác, trung thực và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Cuối lời, tôi xin gửi đến PGS. Bùi Thị Mai Hoài cùng tất cả quý Thầy, Cô đã tham gia giảng dạy, quản lý lớp, hướng dẫn luận văn và các cơ quan, ban, ngành, Uỷ ban nhân dân xã Phú Đức, Phú Cường, các HTXNN: Tân Tiến, Phú Bình, Tân Cường, Tiến Cường cùng các nông hộ lời biết ơn chân thành và sâu sắc nhất. Xin cảm ơn Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất để Lớp học hoàn thành chương trình theo quy định. TÁC GIẢ Huỳnh Kiêm Trí TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH Chƣơng 1.

Lý do chọn đề tài 01 1. Mục tiêu, câu hỏi chính sách cần trả lời 03 1. Khung phân tích, đối tƣợng nghiên cứu, dữ liệu và cách tiếp cận 04 1. Kết cấu luận văn 04 1.

Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến luận văn 05 1. Kỳ vọng kết quả thực hiện luận văn 08 Chƣơng 2. KHUNG PHÂN TÍCH, DỮ LIỆU VÀ CÁCH TIẾP CẬN 09 2. Khung phân tích 12 2.

Các nhân tố ảnh hƣởng đến thu nhập của nông hộ 12 2. Các nhân tố ảnh hƣởng đến thu nhập của nông hộ huyện Tam Nông, 13 tỉnh Đồng Tháp có chứa yếu tố đặc trƣng cần phân tích 2. Khung phân tích 15 2. Dữ liệu thu thập 17 2.

C h ti p ận v thuật th hiện t i 18 Tóm tắt hƣơng 2 20 Chƣơng 3. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH PHÁT 22 TRIỂN NGÀNH HÀNG LÚA GẠO ĐẾN THU NHẬP CỦA NÔNG HỘ HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH ĐỒNG THÁP 3. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - văn hoá - xã hội của huyện 22 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp 3. Điều kiện tự nhiên, khí hậu, đất đai, thổ nhƣỡng 22 3.

Về phát triển kinh tế - xã hội 24 3. Hệ thống giao thông, thuỷ lợi nội đồng 27 3. Thực trạng quá trình thực thi chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo 27 tại huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp và kết quả đạt đƣợc 3. Thu thập và phân tích dữ liệu 30 3.

Tác động của Chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo đến thu nhập 33 của nông hộ trên địa bàn huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp 3. Kiểm định điều kiện của phƣơng pháp bán thí nghiệm 33 3. Kết quả thu nhập khi chƣa có chính sách (năm 2013) 34 3. Kết quả thu nhập khi đã có chính sách (năm 2018) 36 Tóm tắt Chƣơng 3 38 Chƣơng 4.

NGUYÊN NHÂN D N ĐẾN KẾT QUẢ TÁC ĐỘNG CỦA 39 CHÍNH SÁCH, KẾT LUẬN VÀ HÀM CHÍNH SÁCH 4. Nguyên nhân dẫn đến kết quả tác động của chính sách phát triển ngành 39 hàng lúa gạo đến thu nhập của nông hộ trồng lúa trên địa bàn huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp 4. Dàn ý phỏng vấn sâu 39 4. Kết quả phỏng vấn 40 4.

Hàm ý chính sách 49 4. Nhà nƣớc đóng vai trò chủ lực trong việc tạo hành lang pháp lý vững 50 chắc, chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo nói riêng và Đề án TCCNN nói chung cần hƣớng đến việc giúp nông dân khắc phục đƣợc tƣ tƣởng trông chờ, “tƣ duy mùa vụ”; “tƣ duy thƣơng vụ” của doanh nghiệp; khắc phục tình trạng liên kết thiếu bền vững nhƣ hiện nay 4. Doanh nghiệp cần đặt lợi ích quốc gia, lợi ích của ngƣời dân lên trên 54 lợi nhuận của doanh nghiệp, phải là hình mẫu để các HTXNN noi theo TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các HTXNN hoạt động trên nguyên tắc mang lại lợi ích cho xã viên 55 hơn là lợi nhuận, là giải pháp duy nhất trong TCCNN 4.

Các nông hộ trồng lúa phải tiên phong trong việc ứng dụng khoa học 55 kỹ thuật vào sản xuất; thực hiện tốt phƣơng châm “chăm chỉ, tự lực, hợp tác” hƣớng đến nền nông nghiệp thông minh, hiện đại trong tƣơng lai Kết luận chung 56 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT CT-XH : Chính trị - xã hội HTX : Hợp tác xã HTXNN : Hợp tác xã nông nghiệp KT-XH : Kinh tế - xã hội TCCNN : Tái cơ cấu nông nghiệp UBND : Uỷ ban nhân dân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Giá trị sản xuất bình quân của 3 khu vực qua các năm 25 Bảng 3. Kết quả tổng hợp về sự khác biệt giữa các tiêu chí ở hai nhóm 33 nông hộ tại thời điểm chƣa có chính sách (2013) Bảng 3. Thu nhập của các nông hộ đƣợc chọn khảo sát khi chƣa có chính 35 sách (2013) Bảng 3.

Thu nhập của các nông hộ đƣợc chọn khảo sát khi đã thực hiện 36 chính sách đƣợc 05 năm (2018) Bảng 3. So sánh thu nhập của các nông hộ ở 02 nhóm sau 05 năm thực 37 hiện chính sách Bảng 4. Bộ máy quản lý của các HTXNN đƣợc chọn nghiên cứu 45 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1: Mô hình lý thuyết thu nhập của nông hộ 17 Hình 2.2: Đồ thị biểu diễn tác động của phƣơng pháp bán thí nghiệm 20 Hình 3.1: Bản đồ tỉnh Đồng Tháp 22 Hình 3.2: Bản đồ huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp 23 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT LUẬN VĂN 1. Phần Ti ng việt Tiêu đề: Đánh giá tác động của chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo (thuộc Đề án tái cơ cấu nông nghiệp Đồng Tháp) đến thu nhập của nông hộ: trƣờng hợp huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.

Tóm tắt: Luận văn này nghiên cứu tác động của chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo (thuộc Đề án tái cơ cấu nông nghiệp Đồng Tháp) đến thu nhập của nông hộ tại huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp. Tác giả sử dụng kỹ thuật khác biệt kép (DID) của phƣơng pháp bán thí nghiệm để đánh giá tác động, mẫu nghiên cứu đƣợc lựa chọn với quy mô 200 hộ, trong đó có 100 hộ tham gia chính sách và 100 hộ không tham gia chính sách. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Chính sách phát triển ngành hàng lúa gạo có tác động làm tăng thu nhập bình quân đầu ngƣời của nông hộ trồng lúa lên 8,7 triệu đồng/ngƣời/năm, so với 3,93 triệu đồng/ngƣời/năm nếu không tham gia chính sách, nhƣ vậy sau 05 năm, chính sách đã tác động làm gia tăng thu nhập bình quân của nông hộ là 4,77 triệu đồng người/năm. Nhìn chung, chính sách có làm tăng thu nhập của những nông hộ trồng lúa nhƣng chƣa nhiều.

Tác giả tiếp tục sử dụng kỹ thuật của nghiên cứu định tính là phỏng vấn sâu các đối tƣợng liên quan để tìm ra nguyên nhân, đây là cơ sở để tác giả đề ra các khuyến nghị, hàm ý cho chính sách, góp phần làm gia tăng thêm thu nhập cho các nông hộ trồng lúa trong tƣơng lai. Từ khoá: Thu nhập, liên kết, nông hộ. English a) Title: Assessing the impact of the policy to develop the rice industry (under the scheme of restructuring Dong Thap agriculture) to the income of farmers: the case of Tam Nong district, Dong Thap province. b) Abstract: This thesis studies the impact of the policy to develop the rice industry (under the Dong Thap agricultural restructuring scheme) to the income of households in Tam Nong district, Dong Thap province.

The author used a double TIEU LUAN MOI download : [e-mail] differential technique (DID) of the method of selling experiments to assess the impact, the sample was selected with a scale of 200 households, of which 100 households participated in the policy and 100 households did not participate. Research results show that: The policy of developing the rice industry has an impact on increasing the per capita income of rice farmers to 8.7 million VND / person / year, compared with 3.93 million VND / people / year if they do not participate in the policy, so after 5 years, the policy has affected to increase the average income of households is 4.77 million VND / year. In general, the policy has increased the income of rice farmers but not much. The author continues to use the technique of qualitative research as in-depth interviews with related subjects to find out the cause, this is the basis for the author to make recommendations, implications for the policy, contributing to making increase income for rice farmers in the future.

c) Keyword: Income, association and household TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU 1. Lý do họn t i luận văn Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI về Chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020, Chính phủ đã cụ thể hoá bằng Nghị quyết số 10/NQ-CP ngày 24 tháng 4 năm 2012 về ban hành Chƣơng trình hành động triển khai thực hiện Chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020.