Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động của chính sách khuyến công đến việc đổi mới công nghệ của các cơ sở công nghiệp nông thôn trường hợp tỉnh đồng tháp

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của chính sách khuyến công đến đổi mới công nghệ tại các cơ sở công nghiệp nông thôn tỉnh Đồng Tháp.

• Tác giả: Tào Tấn Tài
• Người hướng dẫn: GS TS. Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Công
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Của Chính Sách Khuyến Công Đến Việc Đổi Mới Công Nghệ Của Các Cơ Sở Công Nghiệp Nông Thôn: Trường Hợp Tỉnh Đồng Tháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Công nghệ
• 2.2. Đổi mới công nghệ
• 2.3. CSKC
• 2.4. Cơ sở CNNT
• 2.5. Vai trò của công nghệ đối với sự phát triển của doanh nghiệp
• 2.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công nghệ
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Khung phân tích
• 3.3. Mô tả và định nghĩa các biến trong mô hình
• 3.4. Quy trình nghiên cứu
• 3.5. Mô hình đánh giá tác động chính sách
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.7. Dữ liệu sơ cấp
• 3.8. Dữ liệu thứ cấp
• 3.9. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tổng quan CSKC của tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014 - 2018
• 4.2. Công tác xây dựng chính sách và bố trí nguồn vốn thực hiện CSKC của tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014 - 2018
• 4.3. Định hướng CSKC đối với đổi mới KHCN của tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014 – 2018
• 4.4. Kết quả thực hiện CSKC của tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014 - 2018
• 4.5. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.6. Cơ cấu mẫu khảo sát theo địa bàn điều tra và loại hình kinh doanh
• 4.7. Đặc điểm của các cơ sở CNNT được khảo sát
• 4.8. Nhu cầu và lý do đổi mới công nghệ
• 4.9. Ảnh hưởng của CSKC đến đổi mới công nghệ của cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp
• 4.10. Kiểm định sự khác biệt giữa nhóm tham gia và nhóm so sánh
• 4.11. Tiếp cận CSKC của các cơ sở CNNT
• 4.12. Tác động của CSKC đến đổi mới công nghệ của các cơ sở CNNT
• 4.13. Nguyên nhân của kết quả ảnh hưởng từ CSKC đến đổi mới công nghệ của các cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp
• 4.13.1. Về nguyên nhân của kết quả đạt được
• 4.13.2. Tồn tại, hạn chế
• 4.13.3. Nguyên nhân hạn chế
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 5.1. Khuyến nghị chính sách
• 5.1.1. Khuyến khích đổi mới công nghệ đối với các cơ sở CNNT có nguồn lực tài chính
• 5.1.2. Đào tạo phát triển nguồn nhân lực để thực hiện đổi mới công nghệ tại các cơ sở CNNT
• 5.1.3. Hỗ trợ kinh phí đổi mới công nghệ tại các cơ sở CNNT
• 5.1.4. Tăng cường năng lực thực thi CSKC của các cơ quan, ban ngành tỉnh Đồng Tháp
• 5.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: PHIẾU KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU KHẢO SÁT

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách khuyến công đến đổi mới công nghệ

Chính sách khuyến công đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới công nghệ tại các cơ sở công nghiệp nông thôn. Tại tỉnh Đồng Tháp, chính sách này không chỉ giúp cải thiện năng lực sản xuất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách vẫn còn nhiều thách thức. Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của chính sách khuyến công đến việc đổi mới công nghệ, từ đó đưa ra những khuyến nghị nhằm cải thiện hiệu quả của chính sách.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách khuyến công

Chính sách khuyến công được hiểu là các biện pháp hỗ trợ nhằm khuyến khích phát triển công nghiệp nông thôn. Vai trò của chính sách này là tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc đổi mới công nghệ.

1.2. Tình hình thực hiện chính sách khuyến công tại Đồng Tháp

Từ năm 2014 đến 2018, tỉnh Đồng Tháp đã đầu tư 21,5 tỷ đồng cho chính sách khuyến công. Tuy nhiên, số lượng cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia vẫn còn hạn chế, cho thấy cần có những cải thiện trong việc thực thi chính sách.

II. Vấn đề và thách thức trong việc thực hiện chính sách khuyến công

Mặc dù chính sách khuyến công đã được triển khai, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Số lượng cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia còn thấp, và nhiều doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của việc đổi mới công nghệ. Điều này dẫn đến việc chính sách chưa đạt được mục tiêu đề ra.

2.1. Sự thiếu hụt thông tin và nhận thức

Nhiều doanh nghiệp chưa có đủ thông tin về các chương trình hỗ trợ từ chính sách khuyến công. Điều này làm giảm khả năng tham gia và hưởng lợi từ chính sách.

2.2. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Việc tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ từ chính sách khuyến công còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều doanh nghiệp không đủ điều kiện để nhận hỗ trợ, dẫn đến việc không thể thực hiện đổi mới công nghệ.

III. Phương pháp đánh giá tác động của chính sách khuyến công

Để đánh giá tác động của chính sách khuyến công đến đổi mới công nghệ, nghiên cứu sử dụng phương pháp khác biệt kép (DID) kết hợp với hồi quy OLS. Phương pháp này cho phép phân tích sự khác biệt giữa các cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia và không tham gia chính sách.

3.1. Phương pháp khác biệt kép DID

Phương pháp DID giúp xác định tác động của chính sách khuyến công bằng cách so sánh sự thay đổi trong kết quả giữa hai nhóm cơ sở công nghiệp nông thôn.

3.2. Hồi quy OLS trong phân tích dữ liệu

Hồi quy OLS được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công nghệ và tác động của chính sách khuyến công.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của chính sách khuyến công

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách khuyến công đã làm tăng giá trị thiết bị và công nghệ của các cơ sở công nghiệp nông thôn thêm 192,91 triệu đồng. Điều này cho thấy chính sách đã có tác động tích cực đến việc đổi mới công nghệ.

4.1. Tác động tích cực đến năng lực sản xuất

Chính sách khuyến công đã giúp các cơ sở công nghiệp nông thôn nâng cao năng lực sản xuất, từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm và giảm giá thành.

4.2. Đánh giá sự hài lòng của doanh nghiệp

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp tham gia chính sách cảm thấy hài lòng với sự hỗ trợ từ chính sách khuyến công, nhưng vẫn còn nhiều điều cần cải thiện.

V. Khuyến nghị cải thiện chính sách khuyến công

Để nâng cao hiệu quả của chính sách khuyến công, cần có những cải thiện trong việc thực thi và truyền thông. Các khuyến nghị bao gồm việc tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ tài chính cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.

5.1. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng giúp các cơ sở công nghiệp nông thôn thực hiện đổi mới công nghệ hiệu quả hơn.

5.2. Hỗ trợ tài chính cho đổi mới công nghệ

Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính cụ thể để khuyến khích các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư vào đổi mới công nghệ.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách khuyến công

Chính sách khuyến công có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới công nghệ tại các cơ sở công nghiệp nông thôn. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao hơn, cần có những cải thiện trong việc thực thi và hỗ trợ doanh nghiệp. Tương lai của chính sách này phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các cơ sở công nghiệp nông thôn.

6.1. Tương lai của chính sách khuyến công

Chính sách khuyến công cần được điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu thực tế của các cơ sở công nghiệp nông thôn, từ đó tạo động lực cho đổi mới công nghệ.

6.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá tác động lâu dài của chính sách khuyến công đến sự phát triển bền vững của các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Đồng Tháp, nằm trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có tiềm năng phát triển công nghiệp nông thôn nhưng tỷ trọng ngành công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp chỉ chiếm 17,9% trong cơ cấu kinh tế năm 2018, thấp hơn nhiều so với nông nghiệp chiếm 42,7% (Cục Thống kê tỉnh Đồng Tháp, 2018). Chính sách khuyến công (CSKC) được triển khai nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm của các cơ sở công nghiệp nông thôn (CNNT). Tuy nhiên, số lượng cơ sở CNNT tham gia CSKC còn hạn chế, chưa tạo động lực đổi mới công nghệ hiệu quả, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của các cơ sở này.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá tác động của CSKC đến đổi mới công nghệ tại các cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2014-2018, đồng thời tìm hiểu nguyên nhân và đề xuất giải pháp cải thiện chính sách. Nghiên cứu tập trung khảo sát tại ba huyện Cao Lãnh, Hồng Ngự và Tháp Mười, nơi có số lượng cơ sở CNNT được hỗ trợ nhiều nhất. Việc đánh giá dựa trên số liệu sơ cấp thu thập năm 2019 và số liệu thứ cấp trong giai đoạn 2014-2018, sử dụng các chỉ số như giá trị thiết bị, công nghệ, doanh thu và lợi nhuận.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực tiễn về hiệu quả của CSKC, góp phần hoàn thiện chính sách nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của các cơ sở CNNT, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Công nghệ được định nghĩa là kiến thức có hệ thống về quy trình kỹ thuật, thiết bị và phương pháp áp dụng trong sản xuất (UNIDO, ESCAP, 1989). Đổi mới công nghệ là quá trình cải tiến hoặc thay thế công nghệ hiện có bằng công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, năng suất và giảm chi phí (Nguyễn Văn Phúc, 2002; Schilling, 2009). Chính sách khuyến công là các giải pháp nhà nước sử dụng để hỗ trợ, khuyến khích phát triển công nghiệp nông thôn, bao gồm đào tạo nghề, hỗ trợ đổi mới thiết bị, phát triển sản phẩm tiêu biểu và xúc tiến thương mại.

Các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công nghệ gồm: doanh thu thuần, lợi nhuận sau thuế, tỷ lệ nợ/tổng nguồn vốn, vốn chủ sở hữu, số năm hoạt động, số lượng lao động và trình độ người quản lý (Nguyễn Thị Thu An và Võ Thành Danh, 2015; Quan Minh Nhựt và Huỳnh Văn Tùng, 2015). Mô hình nghiên cứu kết hợp các yếu tố này với biến tham gia CSKC để đánh giá tác động chính sách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp định tính. Phương pháp định lượng áp dụng kỹ thuật khác biệt trong khác biệt (Difference in Differences - DID) kết hợp hồi quy đa biến OLS để đánh giá tác động của CSKC đến đổi mới công nghệ. Mẫu nghiên cứu gồm 100 cơ sở CNNT (50 cơ sở tham gia CSKC và 50 cơ sở không tham gia) tại ba huyện Cao Lãnh, Hồng Ngự và Tháp Mười, với tổng số 200 quan sát (2 thời điểm 2014 và 2018).

Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát trực tiếp và phỏng vấn sâu trong tháng 3-4/2019, thu thập thông tin về giá trị thiết bị, công nghệ, doanh thu, lợi nhuận, vốn, số lao động, trình độ quản lý và tiếp cận chính sách. Dữ liệu thứ cấp gồm số liệu thống kê và báo cáo về CSKC giai đoạn 2014-2018.

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm Stata 12.0, kiểm định giả định mô hình, đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi và thực hiện vòng lặp robustness để đảm bảo tính chính xác. Phương pháp phỏng vấn sâu được sử dụng để giải thích nguyên nhân các kết quả định lượng và đề xuất chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của CSKC đến đổi mới công nghệ: Kết quả hồi quy DID cho thấy CSKC làm tăng giá trị thiết bị, công nghệ của các cơ sở CNNT thêm trung bình 192,91 triệu đồng (p < 0,05). Giá trị thiết bị, công nghệ của nhóm tham gia CSKC năm 2018 là 667,01 triệu đồng, cao hơn nhóm không tham gia 178,95 triệu đồng (p < 0,01).

2. Ảnh hưởng của các yếu tố tài chính: Doanh thu thuần và vốn chủ sở hữu có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến đổi mới công nghệ (p < 0,05). Tỷ lệ nợ/tổng nguồn vốn cũng có ảnh hưởng tích cực (p < 0,01), cho thấy các cơ sở có khả năng vay vốn hợp lý có thể đầu tư đổi mới công nghệ hiệu quả.

3. Nhu cầu đổi mới công nghệ cao: Cả nhóm tham gia và không tham gia đều có nhu cầu cao về cải tiến dây chuyền, thiết bị hiện có (trung bình 4,53/5 điểm) và nâng cao năng lực nguồn nhân lực công nghệ (3,97/5 điểm). Nguyên nhân chính thúc đẩy đổi mới là hạ giá thành (4,22 điểm), nâng cao chất lượng sản phẩm (4,13 điểm) và tăng năng suất (3,96 điểm).

4. Khó khăn trong thực thi CSKC: Mức độ hài lòng của các cơ sở CNNT với CSKC thấp, điểm trung bình 2,4/5, với 58% không hài lòng. Nguyên nhân chủ yếu là số tiền hỗ trợ ít (65,5%) và thủ tục phức tạp (34,5%). Thời gian và chi phí tiếp cận chính sách được đánh giá ở mức bình thường hoặc thấp.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy CSKC có tác động rõ rệt trong việc thúc đẩy đổi mới công nghệ tại các cơ sở CNNT tỉnh Đồng Tháp, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về vai trò của chính sách hỗ trợ trong đổi mới công nghệ (Nguyễn Thị Thu An và Võ Thành Danh, 2015). Việc doanh thu và vốn chủ sở hữu ảnh hưởng tích cực phản ánh rằng nguồn lực tài chính là điều kiện tiên quyết để đầu tư công nghệ mới.

Tuy nhiên, mức độ hài lòng thấp và số lượng cơ sở tham gia còn hạn chế cho thấy chính sách chưa thực sự tạo được động lực mạnh mẽ. Các khó khăn về thủ tục và hạn chế về nguồn lực tài chính là rào cản lớn. So sánh với các nghiên cứu về chính sách hỗ trợ khác, việc cải thiện thủ tục hành chính và tăng mức hỗ trợ tài chính là cần thiết để nâng cao hiệu quả CSKC.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh giá trị thiết bị, công nghệ giữa nhóm tham gia và nhóm so sánh qua các năm, cũng như bảng phân tích các yếu tố ảnh hưởng với hệ số hồi quy và mức ý nghĩa.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Khuyến khích đổi mới công nghệ cho cơ sở có nguồn lực tài chính: Tăng cường hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế cho các cơ sở CNNT có khả năng đầu tư đổi mới công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Sở Công Thương, Sở Tài chính.

2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao trình độ quản lý và kỹ thuật cho cán bộ, công nhân tại các cơ sở CNNT để thực hiện đổi mới công nghệ hiệu quả. Thời gian: liên tục hàng năm; Chủ thể: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các trung tâm đào tạo nghề.

3. Hỗ trợ kinh phí đổi mới công nghệ: Tăng mức hỗ trợ kinh phí đổi mới thiết bị, công nghệ, giảm thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở CNNT tiếp cận chính sách. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Công Thương.

4. Tăng cường năng lực thực thi chính sách: Nâng cao năng lực cán bộ quản lý, cải tiến quy trình thực hiện CSKC, tăng cường giám sát, đánh giá hiệu quả chính sách để kịp thời điều chỉnh. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: UBND tỉnh, các ban ngành liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về công nghiệp và phát triển nông thôn: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách khuyến công, nâng cao hiệu quả hỗ trợ đổi mới công nghệ.

2. Các cơ sở công nghiệp nông thôn: Hiểu rõ tác động của chính sách và các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công nghệ để chủ động tham gia và tận dụng các hỗ trợ.

3. Nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế, quản lý công: Tham khảo phương pháp nghiên cứu kết hợp DID và OLS trong đánh giá tác động chính sách, cũng như các phân tích về đổi mới công nghệ.

4. Tổ chức tài chính và hỗ trợ phát triển: Dựa trên kết quả để thiết kế các chương trình hỗ trợ tài chính phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của các cơ sở CNNT.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách khuyến công có tác động như thế nào đến đổi mới công nghệ?
   CSKC đã làm tăng giá trị thiết bị, công nghệ của các cơ sở CNNT thêm khoảng 193 triệu đồng, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định đổi mới công nghệ?
   Doanh thu thuần, vốn chủ sở hữu và tỷ lệ nợ/tổng nguồn vốn là các yếu tố có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến đổi mới công nghệ.

3. Tại sao mức độ hài lòng với CSKC lại thấp?
   Nguyên nhân chính là số tiền hỗ trợ còn ít và thủ tục hành chính phức tạp, gây khó khăn cho các cơ sở CNNT khi tiếp cận chính sách.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để đánh giá tác động?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp khác biệt trong khác biệt (DID) kết hợp hồi quy đa biến OLS, giúp kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá chính xác tác động của CSKC.

5. Làm thế nào để các cơ sở CNNT có thể tiếp cận tốt hơn với CSKC?
   Cần cải tiến thủ tục hành chính, tăng cường truyền thông qua các kênh như hội nghị, báo đài và cán bộ nhà nước, đồng thời hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực tiếp cận chính sách.

Kết luận

• CSKC tại tỉnh Đồng Tháp đã có tác động tích cực, làm tăng giá trị thiết bị, công nghệ của các cơ sở CNNT thêm khoảng 192,91 triệu đồng trong giai đoạn 2014-2018.
• Các yếu tố tài chính như doanh thu thuần, vốn chủ sở hữu và tỷ lệ nợ/tổng nguồn vốn đóng vai trò quan trọng trong quyết định đổi mới công nghệ.
• Mức độ hài lòng với CSKC còn thấp do hạn chế về mức hỗ trợ và thủ tục hành chính phức tạp.
• Cần có các giải pháp đồng bộ về tài chính, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực thực thi chính sách để thúc đẩy đổi mới công nghệ hiệu quả hơn.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo nhằm hoàn thiện chính sách và mở rộng phạm vi nghiên cứu để đánh giá tác động lâu dài và trên các địa bàn khác.

Các cơ quan quản lý và các cơ sở CNNT cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả CSKC, góp phần phát triển công nghiệp nông thôn bền vững tại Đồng Tháp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu. Giới thiệu sự cần thiết nghiên cứu; Mục tiêu, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước. Trình bày các khái niệm về chính sách và CSKC; Phương pháp đánh giá tác động chính sách; Vai trò của CSKC; Các nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Trình bày khung nghiên cứu, mô hình nghiên cứu; Mô tả dữ liệu, kỹ thuật thu thập và phân tích dữ liệu. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Chương 4 trình bày tổng quan về CSKC; Thống kê mô tả về mẫu nghiên cứu; Đánh giá tác động của CSKC đến đổi mới công nghệ của các cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp và nguyên nhân của kết quả ảnh hưởng từ CSKC đến đổi mới công nghệ của các cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

Chương 5: Kết luận và các khuyến nghị. Chương này trình bày tóm tắt kết quả nghiên cứu; đề xuất những cải thiện trong CSKC của tỉnh Đồng Tháp. Nêu lên những hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Chương 2.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC 2. Công nghệ Công nghệ được nhìn nhận theo nhiều quan điểm khác nhau tùy thuộc vào mỗi lĩnh vực. Theo UNIDO thì công nghệ là việc áp dụng khoa học vào công nghiệp bằng cách sử dụng các kết quả nghiên cứu và xử lý nó một cách có hệ thống và có phương pháp. Theo ESCAP (1989) thì công nghệ là kiến thức có hệ thống về quy trình kỹ thuật để chế biến vật liệu và thông tin; công nghệ bao gồm kỹ năng, kiến thức, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hoá và cung cấp dịch vụ.

Trên thị trường, công nghệ được xem là một sản phẩm hàng hóa, thường tồn tại dưới một số dạng như dây chuyền thiết bị, máy móc; các bằng sáng chế, bí quyết công nghệ, các dịch vụ kỹ thuật (tư vấn, thiết kế,…), các kết quả nghiên cứu và phát triển (Nguyễn Quang Tuấn, 2011). Đổi mới công nghệ Đổi mới công nghệ thường được hiểu là việc cải tiến, thay thế hoặc hiện đại công nghệ hay bộ phận của công nghệ đang được sử dụng bằng công nghệ mới hoặc các bộ phận của công nghệ mới; Đổi mới công nghệ bao gồm toàn bộ quá trình nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm, phát triển và ứng dụng công nghệ mới (Nguyễn Văn Phúc, 2002). TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Schilling (2009) cho rằng đổi mới công nghệ là việc giới thiệu thiết bị, phương pháp hoặc vật liệu mới nhằm hướng tới các mục tiêu thương mại hoặc thực tế sản xuất, kinh doanh. Đổi mới công nghệ được hiểu là việc thay thế một phần hay toàn bộ công nghệ đã, đang sử dụng bằng một công nghệ khác tiên tiến hơn, hiệu quả hơn (Bộ Khoa học công nghệ, 2012).

Lê Xuân Bá và Vũ Xuân Nguyệt Hồng (2008) cho rằng, đổi mới công nghệ là cải tiến hoặc thay thế toàn bộ công nghệ hiện tại của doanh nghiệp bằng công nghệ mới, góp phần cải thiện chất lượng sản phẩm, tăng năng suất, hạ giá thành. Như vậy, đổi mới công nghệ có thể được hiểu là là ứng dụng những công nghệ hoàn toàn mới hoặc công nghệ đã có nhưng mới sử dụng lần đầu. CSKC Chính sách là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế - xã hội. Chính sách là chuỗi những hoạt động mà chính quyền chọn làm hay không với tính toán và chủ đích rõ ràng, có tác động đến người dân (Đoàn Thị Thu Hà và Nguyễn Ngọc Huyền, 2010).

Ở Việt Nam, thuật ngữ khuyến công được sử dụng khá phổ biến nhưng đến nay vẫn chưa có khái niệm cụ thể. Khuyến công là cách gọi tắt của cụm từ khuyến khích phát triển CNNT, được hiểu là hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ, khuyến khích các cá nhân, tổ chức tham gia vào quá trình phát triển sản xuất công nghiệp ở nông thôn (Chính phủ, 2012). Từ cách tiếp cận trên, có thể hiểu CSKC là tổng thể các quan điểm, giải pháp và công cụ được nhà nước sử dụng để tác động lên các cá nhân, tổ chức tham gia phát triển CNNT nhằm mục tiêu phát triển công nghiệp. Cơ sở CNNT Theo Nghị định số 45/2012/NĐ-CP ngày 21/5/2012 của Chính phủ về khuyến công thì cơ sở công nghiệp nông thôn là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật đầu tư, sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tại huyện, thị xã, thị trấn, xã và các TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 phường thuộc thành phố loại 2, loại 3, các phường thuộc thành phố loại 1 được chuyển đổi từ xã chưa quá 5 năm.

Vai trò của công nghệ đối với sự phát triển của doanh nghiệp Công nghệ tác động trực tiếp hiệu quả sản xuất kinh doanh, tạo ra giá trị gia tăng cho doanh nghiệp, thể hiện ở chỗ công nghệ tiên tiến hơn khi được sử dụng sẽ tạo ra sản phẩm có chất lượng tốt hơn, năng suất cao hơn và chi phí sản xuất thấp hơn. Từ đó, làm tăng giá trị gia tăng cho doanh nghiệp, đem lại sự thỏa dụng cao hơn cho khách hàng (Khalil, 2002). Đổi mới công nghệ làm gia tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và thỏa mãn nhu cầu tương lai của khách hàng. Đổi mới công nghệ giúp doanh nghiệp cải thiện vị trí cạnh tranh, tăng sản lượng và lợi nhuận ròng.

Đổi mới công nghệ giúp doanh nghiệp nâng cao phẩm cấp sản phẩm, dạng hóa sản phẩm, giảm tiêu hao năng lượng, nguyên vật liệu, cải thiện điều kiện làm việc, giảm tác động xấu tới môi trường, mở rộng thị phần (Nguyễn Sỹ Lộc và cộng sự, 2006). Như vậy, đổi mới công nghệ có có ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công nghệ Đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp là một quá trình quyết định quan trọng, có ảnh hưởng đến sự phát triển và tồn tại của doanh nghiệp (Rogers 2003). Quyết định này bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như: kênh thông tin (có dễ dàng tiếp cận hay không), các điều kiện ưu tiên, đặc điểm của đơn vị ra quyết định (trình độ hiểu biết của người ra quyết định, hành vi giao tiếp, đặc điểm xã hội), thái độ đối với sự đổi mới (lợi thế của đổi mới, khả năng thích ứng, mức độ phức tạp của quy trình đổi mới).

Lakhanpal (1994) khẳng định rằng học vấn của người chủ doanh nghiệp, sự ưu tiên cho đổi mới, thái độ đối với đổi mới và mức độ ảnh hưởng đối với đổi mới có ảnh hưởng đến quyết định đến đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp. Đặc điểm về loại hình của doanh nghiệp cũng có ảnh hưởng đến đầu tư công nghệ sản xuất (Kristiansen, 2003). Theo Bossink (2004) đã báo cáo rằng phong cách lãnh đạo của người quản lý TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 được coi là yếu tố quan trọng để đổi mới thành công. Theo Laursen và Salter (2004) tài nguyên của doanh nghiệp có ảnh hưởng rất lớn đến đổi mới công nghệ, chúng tạo thành những khả năng và sức mạnh mà công ty có sẵn để triển khai sự đổi mới.

Theo Quan Minh Nhựt và Huỳnh Văn Tùng (2015) thì tỷ lệ lao động đã qua đào tạo, triển vọng tương lai của doanh nghiệp, mức độ tiếp cận thông tin khoa học công nghệ, mức độ khó khăn về tài chính đều có ảnh hưởng đến quyết định đổi mới công nghệ của các SME. Vai trò, mục tiêu và nội dung của CSKC 2. Vai trò của CSKC Khuyến công có các vai trò cơ bản sau (Cục Công nghiệp địa phương, 2016): Một là, góp phần vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Từ khi có CSKC, giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp tăng đáng kể, công nghiệp ngoài quốc doanh chiếm tỷ trọng ngày càng cao, tạo được nhiều việc làm và tăng thu nhập cho người lao động.

Giá trị sản xuất công nghiệp ở nông thôn liên tục gia tăng qua các năm, bình quân trong 05 năm (2011 - 2015) là 16,65%, cao hơn mức tăng trưởng bình quân toàn ngành công nghiệp. Số lượng cơ sở sản xuất công nghiệp ở nông thôn cũng tăng trung bình cả giai đoạn là 8,64%/năm. Hai là, thúc đẩy khôi phục và phát triển các ngành nghề truyền thống. Sự phát triển nghề, làng nghề tiểu thủ công nghiệp ngày nay dựa trên sự phát triển đồng thời các loại hình kinh tế: hộ kinh doanh, hợp tác xã, tổ hợp tác và các SME.

Đây chính là những hạt nhân cho sự phát triển nghề, làng nghề tiểu thủ công nghiệp. Ba là, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, tăng thu nhập cho người dân, góp phần ổn định tình hình kinh tế - xã hội của địa phương. Một trong những nội dung của hoạt động khuyến công là đào tạo nghề, hỗ trợ trang thiết bị phục vụ sản xuất. Công tác đào tạo nghề giúp tạo việc làm, tăng thu nhập, nâng cao tay nghề cho công nhân, giúp các cơ sở đẩy mạnh hiệu suất lao động cũng như chất lượng sản phẩm.

Từ năm 2011 - 2015, hoạt động đào tạo nghề, truyền nghề đã gắn với giải quyết việc làm và tạo thu nhập ổn định cho 176.181 lao động nông thôn. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Bốn là, hỗ trợ cho cơ sở CNNT trong lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế. Các cơ sở CNNT hiện nay đã đóng góp không nhỏ vào tốc độ tăng trưởng của cả nền kinh tế. Khi CSKC được triển khai thì các cơ sở CNNT có một bệ đỡ vững chắc để tiếp tục quá trình phát triển của mình, góp phần vào thực hiện thành công các mục tiêu kinh tế - xã hội mà các địa phương đã đề ra.

Mục tiêu của CSKC CSKC giúp huy động các nguồn lực trong nước và ngoài nước tham gia hoặc hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và các dịch vụ khuyến công, góp phần vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tạo việc làm, tăng thu nhập, thực hiện phân công lại lao động xã hội và góp phần xây dựng nông thôn mới; Khuyến khích, hỗ trợ sản xuất sạch hơn tại các cơ sở CNNT nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên, nguyên vật liệu; giảm thiểu ô nhiễm môi trường; cải thiện môi trường, sức khoẻ con người.