Nghiên cứu việc sử dụng phương tiện trực quan trong dạy và học từ vựng trong giờ học tiếng Anh ở Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân

Luận văn thạc sĩ sử dụng phương tiện trực quan dạy từ vựng tiếng Anh ở Tiểu học Nguyễn Viết Xuân

• Tác giả: Ngô Thị Minh Loan
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Hương Giang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Ngoại ngữ
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Nghiên cứu việc sử dụng phương tiện trực quan trong dạy và học từ vựng trong giờ học tiếng Anh ở Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan phương tiện trực quan dạy từ vựng tiếng Anh

Phương tiện trực quan đóng vai trò nền tảng trong giáo dục ngoại ngữ cấp tiểu học. Học sinh lứa tuổi này tiếp nhận thông tin tốt nhất qua thị giác và thính giác. Các giáo cụ như tranh ảnh, thẻ từ, vật thật và video ngắn giúp cụ thể hóa ngữ nghĩa từ vựng. Quá trình học tập trở nên nhẹ nhàng hơn. Trẻ ghi nhớ ngữ nghĩa nhanh chóng mà không cần dịch từng từ sang tiếng mẹ đẻ. Nghiên cứu tại trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân khẳng định giá trị thực tiễn của phương pháp này. Việc ứng dụng công cụ thị giác mang lại không gian học tập sôi nổi. Học sinh chủ động tương tác với bài giảng qua các trò chơi nhận diện từ ngữ. Sự kết hợp giữa mắt thấy, tai nghe tạo ra ấn tượng sâu sắc trong não bộ trẻ thơ. Từ vựng mới được lưu trữ vào bộ nhớ dài hạn một cách tự nhiên. Giáo viên giảm tải áp lực diễn giải khái niệm phức tạp bằng lời nói. Tiết học duy trì nhịp độ tích cực từ đầu đến cuối. Giáo cụ trực quan chính là cầu nối giữa tư duy ngôn ngữ và đời sống thực tế.

1.1. Khái niệm và phân loại phương tiện trực quan

Phương tiện trực quan bao gồm mọi thiết bị, tài liệu hỗ trợ việc quan sát trong giảng dạy. Giáo cụ thị giác gồm tranh vẽ, áp phích, sơ đồ, mô hình và vật thể thực tế. Giáo cụ nghe nhìn kết hợp hình ảnh chuyển động và âm thanh sinh động như video, máy chiếu. Đối với học sinh tiểu học, phân loại giáo cụ phù hợp mang ý nghĩa then chốt. Nhóm đồ vật thật giúp học sinh cảm nhận trực tiếp qua nhiều giác quan. Nhóm hình ảnh minh họa đem lại sự thuận tiện và tính linh hoạt trong lớp học. Giáo cụ kỹ thuật số tạo cảm giác mới lạ và kích thích tính tò mò. Việc phân chia rõ ràng giúp giáo viên lựa chọn tài liệu chuẩn xác cho từng nhóm bài học.

1.2. Đặc điểm tâm lý tiếp nhận từ vựng của học sinh

Học sinh tiểu học có đặc điểm tâm lý hiếu động và giàu trí tưởng tượng. Khả năng tập trung chú ý của các em thường ngắn hạn. Trẻ dễ bị phân tâm nếu bài giảng mang nặng tính lý thuyết. Tư duy của lứa tuổi này gắn liền với các sự vật cụ thể xung quanh. Trẻ học từ ngữ thông qua trải nghiệm thực tế thay vì các quy tắc ngữ pháp trừu tượng. Hình ảnh rực rỡ và chuyển động nhanh thu hút sự tập trung tức thì. Khi tiếp xúc với hình ảnh minh họa, trẻ hình thành phản xạ liên tưởng ngay lập tức. Cảm xúc hào hứng giúp nâng cao hiệu suất tiếp thu bài giảng. Giáo viên cần khai thác triệt để đặc tính này để tổ chức giờ học tiếng Anh hiệu quả.

II. Thực trạng dùng phương tiện trực quan dạy từ vựng tiếng Anh

Thực tế giảng dạy tại trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân ghi nhận nhiều thách thức đáng kể. Giờ học truyền thống thường tập trung vào phương pháp đọc và chép đơn thuần. Học sinh ghi nhớ từ vựng một cách máy móc và nhanh chóng quên lãng. Việc sử dụng phương tiện trực quan chưa thực sự diễn ra đồng bộ giữa các khối lớp. Nhiều giáo viên chỉ sử dụng tranh ảnh cơ bản trong sách giáo khoa. Nguồn học liệu thị giác phong phú chưa được khai thác toàn diện. Trang thiết bị máy chiếu tại một số phòng học đôi khi gặp sự cố kỹ thuật. Số lượng học sinh trong một lớp khá đông gây khó khăn cho việc quan sát vật mẫu. Học sinh ngồi phía sau thường khó theo dõi các tấm thẻ từ kích thước nhỏ. Sự chuẩn bị giáo cụ thủ công làm tiêu tốn nhiều thời gian của giáo viên ngoài giờ lên lớp. Thêm vào đó, một số hoạt động trực quan chưa gắn liền với ngữ cảnh thực hành giao tiếp. Học sinh chỉ nhận biết mặt chữ mà chưa phát âm chuẩn xác. Khảo sát ban đầu cho thấy sự cần thiết phải cải tiến phương thức giảng dạy từ vựng.

2.1. Hạn chế từ phương pháp truyền thống tại nhà trường

Cách dạy từ vựng thụ động tạo ra nhiều rào cản nhận thức cho học sinh. Học sinh chỉ lắng nghe giáo viên giải nghĩa rồi chép vào vở ghi chép. Việc học thuộc lòng danh sách từ dài gây cảm giác nhàm chán và áp lực tâm lý. Trẻ thiếu cơ hội liên kết nghĩa của từ với hình ảnh đời thực. Khả năng ghi nhớ từ vựng sụt giảm rõ rệt sau một thời gian ngắn kiểm tra. Kết quả học tập chưa phản ánh năng lực giao tiếp thực chất. Trẻ ngập ngừng khi gặp các từ quen thuộc trong bài hội thoại thực tế. Phương pháp cũ hạn chế sự chủ động tìm tòi của học sinh nhỏ tuổi.

2.2. Khó khăn trong quản lý và chuẩn bị giáo cụ dạy học

Công tác chuẩn bị học liệu trực quan đòi hỏi sự đầu tư công phu và tỉ mỉ. Giáo viên phải tự thiết kế thẻ hình, cắt dán tranh ảnh trước mỗi bài giảng. Việc bảo quản giáo cụ giấy dễ hư hỏng theo thời gian sử dụng. Kinh phí trang bị tài liệu giảng dạy chất lượng cao còn hạn hẹp. Trong lớp học đông người, giáo viên khó kiểm soát mức độ chú ý của từng học sinh. Một số em dễ phân tâm vào chi tiết đồ vật thay vì ghi nhớ từ vựng. Thời gian giảng bài bị rút ngắn nếu giáo viên thao tác thiết bị điện tử chậm. Đây là bài toán thực tế cần lời giải thỏa đáng.

III. Giải pháp phương tiện trực quan dạy từ vựng tiếng Anh tối ưu

Nghiên cứu hành động đề xuất hệ thống giải pháp trực quan đa dạng và khoa học. Giáo viên kết hợp linh hoạt ba nhóm công cụ: tranh ảnh tĩnh, vật thật và video tương tác. Thẻ từ vựng flashcard được thiết kế với màu sắc tương phản rõ nét để cả lớp dễ nhìn. Giáo viên sử dụng vật thật trong các chủ đề quen thuộc như đồ dùng học tập hoặc hoa quả. Đồ vật cụ thể kích thích sự tò mò và cảm giác chạm nắm của học sinh. Các đoạn video hoạt hình ngắn được lồng ghép để giới thiệu từ ngữ trong ngữ cảnh tự nhiên. Giáo viên áp dụng quy trình ba bước: giới thiệu hình ảnh, phát âm chuẩn và thực hành qua trò chơi. Các trò chơi như nhìn hình đoán chữ, ghép tranh với nghĩa tạo không khí thi đua hào hứng. Học sinh thực hành liên tục theo cặp hoặc theo nhóm nhỏ. Giáo viên đóng vai trò điều phối, quan sát và chỉnh sửa ngữ âm kịp thời. Phương pháp này biến lớp học thành môi trường tương tác đa chiều. Hiệu quả ghi nhớ từ mới nâng cao rõ rệt qua từng tiết học.

3.1. Ứng dụng flashcard và vật thật trong tiết dạy

Thẻ từ flashcard và vật thật mang lại hiệu ứng ghi nhớ trực tiếp mạnh mẽ. Giáo viên giơ thẻ hình ảnh để học sinh quan sát trước khi đưa ra từ vựng tiếng Anh tương ứng. Thao tác này hình thành sợi dây liên kết tự nhiên giữa hình ảnh và âm thanh. Các trò chơi với flashcard như lật thẻ nhanh hay tráo thẻ kích thích phản xạ tức thì. Đối với vật thật, giáo viên mang đồ vật trực quan vào lớp học. Học sinh được nhìn tận mắt, sờ tận tay và gọi tên đồ vật bằng tiếng Anh. Sự gắn kết cảm giác xúc giác giúp từ vựng in sâu vào trí nhớ. Trẻ tiếp thu kiến thức một cách hào hứng mà không hề cảm thấy gượng ép.

3.2. Khai thác công nghệ trình chiếu và video hoạt hình

Công nghệ kỹ thuật số mở rộng không gian lớp học vượt ra ngoài trang sách. Máy chiếu hỗ trợ hiển thị hình ảnh cỡ lớn với độ phân giải cao và màu sắc bắt mắt. Học sinh ở mọi vị trí đều dễ dàng theo dõi chi tiết bài giảng. Đoạn phim hoạt hình ngắn mô tả chuẩn xác cách sử dụng từ ngữ trong ngữ cảnh giao tiếp. Âm thanh bản xứ giúp học sinh hoàn thiện kỹ năng phát âm và ngữ điệu tự nhiên. Các phần mềm trình chiếu tương tác cho phép học sinh chạm vào màn hình để hoàn thành bài tập. Sự đổi mới công nghệ tạo nên sức hút mạnh mẽ đối với lứa tuổi học sinh tiểu học.

IV. Kết luận dùng phương tiện trực quan dạy từ vựng tiếng Anh

Dữ liệu phân tích qua phần mềm SPSS khẳng định sự tiến bộ vượt bậc của học sinh. Điểm số bài kiểm tra sau khi áp dụng phương tiện trực quan tăng trưởng rõ rệt so với ban đầu. Học sinh không chỉ nhớ mặt chữ mà còn hiểu sâu sắc ngữ cảnh sử dụng từ vựng. Tinh thần học tập chuyển biến từ thế thụ động sang tâm thế chủ động, tự tin. Tỷ lệ học sinh hăng hái xung phong phát biểu trong các tiết học nâng cao đáng kể. Cuộc phỏng vấn chuyên sâu cho thấy đa số học sinh cảm thấy yêu thích môn tiếng Anh hơn. Phương pháp trực quan giảm bớt rào cản sợ hãi khi tiếp cận ngôn ngữ mới. Các thầy cô giáo ghi nhận sự thay đổi tích cực về mặt kỷ luật và động lực lớp học. Kết quả từ đề tài tại trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân mở ra hướng đi bền vững. Đây là cơ sở thực tiễn để nhân rộng mô hình này sang các trường tiểu học khác trên địa bàn. Việc duy trì sáng tạo trong chuẩn bị giáo cụ sẽ củng cố nền tảng ngoại ngữ vững chắc cho thế hệ học sinh tương lai.

4.1. Đánh giá dữ liệu định lượng và định tính thu được

Thống kê điểm số từ các bài kiểm tra thực nghiệm phản ánh bước nhảy vọt về chất lượng tiếp thu. Giá trị trung bình của bài kiểm tra sau can thiệp cao hơn đáng kể so với bài kiểm tra trước can thiệp. Phân tích thống kê SPSS xác nhận sự khác biệt này có ý nghĩa khoa học. Về mặt định tính, mười lăm học sinh tham gia phỏng vấn đều bày tỏ thái độ tán thành nhiệt tình. Các em tự tin chia sẻ rằng hình ảnh minh họa giúp ghi nhớ từ vựng lâu hơn. Giáo viên dễ dàng nhận thấy sự tự tin của học sinh khi làm bài tập vận dụng. Dữ liệu thực tế chứng minh tính đúng đắn của giả thuyết nghiên cứu ban đầu.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng thực tế cho giáo viên ngoại ngữ

Giáo viên cần chủ động xây dựng kho học liệu số phong phú phục vụ từng chủ điểm bài giảng. Việc chuẩn bị học liệu phải bám sát tâm lý và trình độ thực tế của học sinh. Nhà trường cần quan tâm đầu tư và bảo trì trang thiết bị máy chiếu định kỳ. Tổ chuyên môn nên tổ chức các buổi tập huấn chia sẻ kinh nghiệm tự làm đồ dùng dạy học sáng tạo. Giáo viên cần phối hợp nhịp nhàng giữa giáo cụ truyền thống và công nghệ hiện đại. Không nên lạm dụng quá nhiều hình ảnh gây mất tập trung trong giờ học. Sự kết hợp cân đối sẽ tối ưu hóa hiệu quả giảng dạy từ vựng tiếng Anh tiểu học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao năng lực ngoại ngữ cho thế hệ trẻ đã trở thành nhiệm vụ chiến lược của ngành giáo dục Việt Nam. Theo Quyết định số 2658/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, tiếng Anh được triển khai giảng dạy như môn học bắt buộc cho 100% học sinh từ lớp 3 đến lớp 12 trên toàn quốc với định hướng tạo lập nền tảng ngôn ngữ phổ quát trước năm 2025. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với người học ở độ tuổi lên 8 chính là khả năng ghi nhớ ngắn hạn và sự suy giảm nhanh chóng của vốn từ vựng nếu thiếu môi trường tương tác trực quan sinh động.

Thực tế giảng dạy tại Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân, thành phố Thái Nguyên cho thấy phương pháp dịch ngữ truyền thống khiến nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ từ mới, dẫn đến sự thiếu hụt vốn từ và giảm sút hứng thú học tập. Xuất phát từ thực trạng đó, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ Anh của tác giả Ngô Thị Minh Loan, dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Bùi Thị Hương Giang tại Trường Ngoại ngữ – Đại học Thái Nguyên, đã thực hiện đề tài nghiên cứu việc sử dụng phương tiện trực quan trong dạy và học từ vựng tiếng Anh cho học sinh lớp 3.

Nghiên cứu được triển khai trực tiếp trên 40 học sinh lớp 3A tại Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân trong khung thời gian 15 tuần thuộc học kỳ 2 năm học 2019-2020. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là đánh giá tác động thực tế của các công cụ trực quan tới khả năng duy trì từ vựng, đồng thời phân tích mức độ hỗ trợ của chúng đối với quá trình tiếp thu và phản xạ ngôn ngữ của học sinh tiểu học. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp cải thiện rõ rệt kết quả học tập, chuyển hóa thái độ thụ động thành tích cực và cung cấp khung quy trình giảng dạy trực quan mẫu mực cho giáo viên tiếng Anh tiểu học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa các lý thuyết ngôn ngữ học ứng dụng và tâm lý học giáo dục hiện đại. Tác giả áp dụng quan điểm của Hornby (1995) để định nghĩa từ vựng là toàn bộ số lượng từ ngữ được một cá nhân tiếp nhận và sử dụng trong từng ngữ cảnh bộ môn cụ thể, đồng thời phối hợp với hệ thống phân loại của Nation (1990) về từ vựng chủ động (active vocabulary) dùng trong kỹ năng nói, viết và từ vựng thụ động (passive vocabulary) phục vụ hoạt động nghe, đọc. Đối với học sinh tiểu học 8 tuổi, việc phát triển từ vựng chủ động đóng vai trò nền tảng quyết định khả năng giao tiếp.

Về bản chất nhận thức, luận văn dựa trên học thuyết lưu giữ từ vựng của Richards và Schmidt (2002), khẳng định khả năng nhớ lại ngôn ngữ phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng giảng dạy và tính ý nghĩa của học liệu. Bên cạnh đó, luận thuyết văn hóa - xã hội của Vygotsky (1998) chỉ ra rằng trẻ em tiếp thu ngôn ngữ tối ưu thông qua hoạt động nhóm và tương tác với môi trường xung quanh. Về công cụ trực quan, nghiên cứu áp dụng khung phân loại của Asokhia (2009) gồm 3 nhóm phương tiện chính: công cụ thính giác (audio) như bài hát và tệp âm thanh; công cụ thị giác (visual) gồm tranh ảnh, thẻ từ flashcard, áp phích poster, màn chiếu máy chiếu; và công cụ đa giác quan (multi-sensory) như vật thật realia và trò chơi đóng vai role-play. Ngoài ra, nguyên lý lặp lại từ vựng 5 đến 6 lần trong các ngữ cảnh đa dạng của Nation (1990) được thiết lập làm kim chỉ nam cho thiết kế bài giảng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng mô hình nghiên cứu hành động trong lớp học (Action Research) theo chu trình 4 giai đoạn của Burns (2010), bao gồm Lập kế hoạch (Planning), Hành động can thiệp (Action), Quan sát thu thập dữ liệu (Observation) và Suy ngẫm đánh giá (Reflection). Mô hình này được lựa chọn vì tính linh hoạt, cho phép giáo viên trực tiếp phát hiện và giải quyết triệt để các vấn đề sư phạm thực tế trong môi trường lớp học của chính mình.

Nghiên cứu kết hợp hài hòa phương pháp định lượng và định tính nhằm đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm toàn bộ 40 học sinh lớp 3A tại Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích. Lý do lựa chọn lớp 3A xuất phát từ đặc điểm đồng nhất về lứa tuổi 8 tuổi, cùng sử dụng sách giáo khoa Tiếng Anh 3 của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và có cùng xuất phát điểm về khả năng ghi nhớ từ vựng trước can thiệp.

Công cụ đo lường định lượng bao gồm 1 bài kiểm tra đầu vào (Pre-test) ở tuần thứ 2, chuỗi các bài kiểm tra ngắn (Mini tests) hàng tuần từ tuần 3 đến tuần 14, và 1 bài kiểm tra tổng kết đầu ra (Post-test) ở tuần 15. Tiêu chí đánh giá bám sát 4 mức độ đạt chuẩn theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chia thành 4 thang điểm quy đổi: Chưa hoàn thành (dưới 5 điểm), Hoàn thành (5 đến 6 điểm), Hoàn thành tốt (7 đến 8 điểm) và Hoàn thành xuất sắc (9 đến 10 điểm). Dữ liệu điểm số được xử lý thống kê mô tả và so sánh sự khác biệt thông qua phần mềm SPSS. Đối với dữ liệu định tính, tác giả tiến hành phỏng vấn sâu bán cấu trúc bằng tiếng Việt với 15 học sinh được chọn ngẫu nhiên để thu thập phản hồi chân thực về thái độ, sự hứng thú và khả năng tự vận dụng từ vựng trong giao tiếp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực nghiệm sau 15 tuần can thiệp bằng phương tiện trực quan cho thấy sự bứt phá vượt bậc về năng lực từ vựng của học sinh lớp 3A:

Thứ nhất, điểm số kiểm tra định lượng có sự chuyển biến rõ rệt giữa giai đoạn trước và sau can thiệp. Điểm trung bình bài kiểm tra của toàn lớp đã tăng mạnh từ 5,42 điểm ở bài Pre-test lên 8,25 điểm ở bài Post-test, tương đương mức tăng trưởng 52,2%. Sự chênh lệch có ý nghĩa thống kê này chứng minh phương tiện trực quan tạo ra bước ngoặt tích cực trong việc củng cố trí nhớ từ vựng.

Thứ hai, tỷ lệ học sinh đạt chuẩn đánh giá theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT ghi nhận sự thay đổi mang tính toàn diện. Ở bài kiểm tra đầu vào, nhóm học sinh Chưa hoàn thành (dưới 5 điểm) chiếm tới 32,5% (13 học sinh), nhóm Hoàn thành (5 đến 6 điểm) chiếm 42,5% (17 học sinh), nhóm Hoàn thành tốt (7 đến 8 điểm) là 17,5% (7 học sinh), và chỉ có 7,5% (3 học sinh) đạt mức Hoàn thành xuất sắc. Tuy nhiên, tại bài kiểm tra tổng kết Post-test, tỷ lệ Chưa hoàn thành đã giảm triệt để xuống 0%, không còn học sinh nào bị điểm dưới 5. Đồng thời, nhóm Hoàn thành xuất sắc (9 đến 10 điểm) tăng vọt lên 45,0% (18 học sinh), tức tăng gấp 6 lần so với ban đầu; nhóm Hoàn thành tốt (7 đến 8 điểm) đạt 42,5% (17 học sinh), và nhóm Hoàn thành (5 đến 6 điểm) chỉ còn 12,5% (5 học sinh).

Thứ ba, độ ổn định của trí nhớ từ vựng dài hạn được cải thiện vững chắc qua 12 bài kiểm tra tuần. Kết quả chuỗi bài Mini tests từ tuần 3 đến tuần 14 luôn duy trì tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi trên 80%, chứng minh học sinh không chỉ ghi nhớ tạm thời trong tiết học mà còn lưu giữ kiến thức bền vững qua các chủ đề như My house, Toys, Pets, Leisure activities và The weather.

Thứ tư, dữ liệu phỏng vấn định tính với 15 học sinh cho thấy 100% học sinh bày tỏ thái độ đặc biệt yêu thích các giờ học có video, flashcard và vật thật. Các em chia sẻ rằng hình ảnh và hoạt động đóng vai giúp các em nhớ ngay nghĩa của từ mà không cần dịch nhẩm sang tiếng Việt, từ đó tự tin tham gia giao tiếp trước lớp.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng ngoạn mục của điểm số có thể được giải thích thông qua cơ chế giàn giáo nhận thức (conceptual scaffolding) của Brinton (2001) và năng lực đọc hiểu thị giác (visual literacy) theo Bamford (2003). Khi hình ảnh, đồ vật thật và video sinh động được đưa vào quy trình 6 bước bài giảng, đường liên kết thần kinh giữa hình ảnh trực quan và âm thanh từ vựng được kích hoạt đồng thời. Điều này giúp trẻ vượt qua hạn chế của trí nhớ ngắn hạn ở lứa tuổi lên 8 để ghi nhớ sâu sắc bản chất khái niệm.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu đi trước, kết quả của luận văn hoàn toàn tương đồng và củng cố vững chắc cho phát hiện của các nghiên cứu thực nghiệm trong giảng dạy tiếng Anh tiểu học. Điển hình, mức cải thiện điểm số vượt bậc tại Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân khẳng định phương tiện thị giác luôn vượt trội hơn phương pháp dịch nghĩa truyền thống trong môi trường EFL tại Việt Nam.

Để hình dung trực quan toàn bộ bước tiến này, dữ liệu thực nghiệm có thể được mô tả qua một biểu đồ cột kép so sánh phổ điểm bài Pre-test và Post-test, đặt cạnh một biểu đồ tròn phân bổ tỷ lệ 4 mức xếp loại học lực theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT. Qua biểu đồ cột, người xem dễ dàng nhận thấy sự dịch chuyển ngoạn mục của toàn bộ cột điểm từ vùng dưới trung bình 3 đến 5 điểm sang phổ điểm 8 đến 10 điểm, minh chứng sống động cho giá trị thực tiễn của giải pháp sư phạm trực quan.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm 15 tuần, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa việc giảng dạy từ vựng tiếng Anh tiểu học:

Thứ nhất, thiết kế và tích hợp đồng bộ hệ thống học liệu nghe nhìn đa phương tiện (slide trình chiếu PowerPoint, video tình huống ngắn 2 đến 3 phút, bài hát chủ đề) cho 100% tiết học giới thiệu từ vựng mới. Mục tiêu là duy trì tỷ lệ tập trung chú ý của học sinh đạt trên 90% trong suốt 10 phút phần Presentation. Giải pháp này cần được giáo viên tiếng Anh thực hiện ngay trong 4 tuần đầu tiên của mỗi học kỳ.

Thứ hai, xây dựng góc học liệu trực quan tương tác tại lớp học với thẻ flashcard màu cỡ lớn và thùng đồ vật thật realia (mô hình đồ chơi, trái cây nhựa, dụng cụ học tập). Mục tiêu là tăng ít nhất 25% tần suất phản xạ từ vựng chủ động của học sinh trong các hoạt động nhóm. Tổ chuyên môn khối 3 chịu trách nhiệm luân chuyển và bổ sung đạo cụ trực quan theo định kỳ 2 tuần một lần phù hợp với từng chủ đề bài học.

Thứ ba, chuẩn hóa quy trình bài giảng 6 bước kết hợp kỹ thuật đóng vai role-play và trò chơi ngôn ngữ trong chặng Production (10 phút). Hoạt động này nhằm nâng cao khả năng ứng dụng từ vựng vào ngữ cảnh thực tế lên 30%, do giáo viên bộ môn trực tiếp điều phối, tạo cơ hội cho 100% học sinh được luyện nói và tương tác cùng bạn học.

Thứ tư, nâng cấp đồng bộ hạ tầng công nghệ dạy học và tổ chức các chuyên đề tập huấn kỹ năng sư phạm trực quan cho đội ngũ giáo viên. Mục tiêu là 100% giáo viên tiếng Anh tiểu học làm chủ kỹ năng biên tập tài liệu số và khai thác thiết bị trình chiếu. Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Thái Nguyên triển khai chương trình bồi dưỡng chuyên môn định kỳ với lộ trình hoàn thành trong vòng 6 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và phương pháp luận cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

Thứ nhất, giáo viên tiếng Anh tiểu học tại các trường công lập và tư thục. Luận văn cung cấp quy trình 6 bước giảng dạy từ vựng chi tiết từ Warm-up, Presentation, Practice, Production, Review đến Homework, kèm theo giáo án mẫu và danh mục phương tiện trực quan tương thích với từng bài học trong sách giáo khoa Tiếng Anh 3.

Thứ hai, cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn ngoại ngữ. Đây là tài liệu tham khảo giá trị để xây dựng tiêu chí đánh giá giờ dạy, tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, và thiết kế bài kiểm tra đánh giá định kỳ bám sát các tiêu chuẩn của Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT.

Thứ ba, học viên cao học, sinh viên sư phạm ngành Ngôn ngữ Anh và Phương pháp giảng dạy tiếng Anh (TESOL). Luận văn là hình mẫu chuẩn mực về việc triển khai một nghiên cứu hành động trong lớp học (Action Research) theo mô hình Burns (2010), từ khâu thiết kế nghiên cứu hỗn hợp định lượng - định tính, chọn mẫu 40 người học, đến kỹ thuật xử lý dữ liệu qua phần mềm SPSS.

Thứ tư, các tác giả biên soạn học liệu ngoại ngữ và phụ huynh học sinh. Tài liệu mở ra định hướng thiết kế sách bài tập bổ trợ có hình ảnh trực quan, đồng thời gợi ý cho phụ huynh phương pháp đồng hành cùng con tại nhà thông qua thẻ từ, bài hát và đồ vật thực tế giúp trẻ 8 tuổi phát triển vốn từ tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

Phương tiện trực quan nào mang lại hiệu quả ghi nhớ từ vựng cao nhất cho học sinh lớp 3? Sự kết hợp giữa thẻ từ flashcard và vật thật realia mang lại hiệu quả cao nhất đối với các chủ đề đồ vật, đồ chơi và con vật nuôi. Đối với các chủ đề trừu tượng hơn như thời tiết và hoạt động đang diễn ra, việc kết hợp video ngắn và bài hát tạo ra hiệu quả phản xạ ngôn ngữ vượt trội, giúp 100% học sinh ghi nhớ ngay cấu trúc câu trong bài học.

Việc chuẩn bị và sử dụng phương tiện trực quan có gây mất thời gian hoặc làm phân tán trật tự lớp học không? Nếu áp dụng đúng quy trình 6 bước bài giảng, phương tiện trực quan không hề làm gián đoạn tiến trình tiết học. Nghiên cứu thực tế tại lớp 3A cho thấy việc phân bổ thời gian khoa học như 5 phút khởi động và 10 phút luyện tập với flashcard giúp học sinh tập trung chú ý cao hơn, giảm thiểu tình trạng mất trật tự và giúp tiết học diễn ra sôi nổi, đúng tiến độ 35 phút quy định.

Thang đo năng lực từ vựng trong luận văn được căn cứ theo quy định pháp lý nào? Toàn bộ hệ thống bài kiểm tra Pre-test, Mini tests và Post-test trong nghiên cứu được biên soạn và đánh giá dựa trên 4 mức độ nhận thức quy định tại Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điểm số được chia thành 4 thang quy đổi cụ thể gồm Chưa hoàn thành (dưới 5 điểm), Hoàn thành (5 đến 6 điểm), Hoàn thành tốt (7 đến 8 điểm) và Hoàn thành xuất sắc (9 đến 10 điểm).

Học sinh có duy trì được vốn từ vựng sau khi kết thúc đợt can thiệp 15 tuần không? Kết quả kiểm tra Post-test ở tuần thứ 15 và các bài Mini tests định kỳ chứng minh mức độ lưu giữ từ vựng dài hạn đạt trên 80%. Nhờ cơ chế lặp lại từ vựng đa giác quan qua tranh ảnh, video và đóng vai, kiến thức được khắc sâu vào trí nhớ dài hạn, giúp học sinh chủ động vận dụng linh hoạt vào các bài học tiếp theo mà không bị lãng quên.

Mô hình nghiên cứu hành động này có thể mở rộng sang các khối lớp 4 và lớp 5 không? Hoàn toàn có thể mở rộng. Chu trình nghiên cứu hành động của Burns (2010) mang tính khái quát cao. Giáo viên chỉ cần điều chỉnh độ khó của từ vựng và nâng cấp hình thức trực quan như chuyển từ tranh đơn sang sơ đồ tư duy thị giác (semantic mapping) hoặc infographic để phù hợp với tâm lý lứa tuổi 9 đến 10 tuổi ở các khối lớp lớn hơn.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh phương tiện trực quan mang lại hiệu quả vượt trội trong việc nâng cao khả năng lưu giữ và vận dụng từ vựng tiếng Anh cho học sinh lớp 3 tại Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân.
• Dữ liệu thực nghiệm qua 15 tuần ghi nhận điểm trung bình của 40 học sinh lớp 3A tăng trưởng ấn tượng từ 5,42 lên 8,25 điểm, đồng thời xóa bỏ hoàn toàn tỷ lệ học sinh chưa hoàn thành từ 32,5% xuống 0%.
• Tỷ lệ học sinh đạt mức Hoàn thành tốt và Hoàn thành xuất sắc theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT đạt 87,5%, khẳng định phương tiện thị giác giúp chuyển hóa từ vựng thụ động thành từ vựng chủ động trong giao tiếp.
• Đề tài đóng góp một khung quy trình giảng dạy 6 bước hoàn chỉnh và mô hình nghiên cứu hành động lớp học chuẩn mực, có khả năng chuyển giao và nhân rộng cho các trường tiểu học tại địa phương.
• Về lộ trình tiếp theo trong 3 tháng tới, các tổ chuyên môn cần tích cực áp dụng giáo án mẫu, số hóa kho học liệu trực quan và triển khai nhân rộng mô hình này tới toàn bộ các khối lớp tiểu học nhằm tạo đòn bẩy vững chắc cho chất lượng giáo dục ngoại ngữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THAI NGUYEN UNIVERSITY SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES NGO THI MINH LOAN A STUDY ON USING VISUAL AIDS IN TEACHING AND LEARNING VOCABULARY IN ENGLISH CLASSES AT NGUYEN VIET XUAN PRIMARY SCHOOL M.A THESIS Field: English Linguistics Code: 8220201 THAI NGUYEN – 2021 THAI NGUYEN UNIVERSITY SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES NGO THI MINH LOAN A STUDY ON USING VISUAL AIDS IN TEACHING AND LEARNING VOCABULARY IN ENGLISH CLASSES AT NGUYEN VIET XUAN PRIMARY SCHOOL M.A THESIS (APPLICATION ORIENTATION) Field: English Linguistics Code: 8220201 Supervisor: Bui Thi Huong Giang, Ph.D THAI NGUYEN – 2021 ii ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG NGOẠI NGỮ NGÔ THỊ MINH LOAN NGHIÊN CỨU VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN TRỰC QUAN TRONG DẠY VÀ HỌC TỪ VỰNG TRONG GIỜ HỌC TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN VIẾT XUÂN LUẬN VĂN THẠC SĨ (Định hướng ứng dụng) Ngành: Ngôn ngữ Anh Mã số: 8220201 Cán bộ hướng dẫn: TS. Bùi Thị Hương Giang THÁI NGUYÊN – 2021 iii DECLARATION I hereby certify that the thesis entitled “A study on using visual aids in teaching and learning vocabulary in English classes at Nguyen Viet Xuan Primary School” is the study of my own research and the substance of this research has not been submitted for a degree to any other university or institution. Thai Nguyen, April 2021 Approved by Supervisor Signature Dr. Bui Thi Huong Giang Ngo Thi Minh Loan iv ACKNOWLEDGEMENTS This research should have been unfeasible unless I have received a lot of great support from many people.

Thus, I am using this opportunity to express my gratitude to everyone who supported me throughout this course of master. First of all, I would like to express my deepest gratitude and special thanks to my supervisor, Dr. Bui Thi Huong Giang, who in spite of being extraordinarily busy with her work, took time out to hear, guide and keep me on the correct path and allowing me to carry out my research. I would also like to show my gratitude to lecturers and staffs at School of Foreign Languages - Thai Nguyen University for sharing their pearls of wisdom with my classmates and me during the course.

I would also like to express my sincere thanks to teachers and all students of Nguyen Viet Xuan Primary School for their cooperation to participate in the research. Last but not least, I owe a big thank to my beloved parents, my husband and my daughter who have always encouraged me to complete this study. v TABLE OF CONTENTS DECLARATION .v TABLE OF CONTENTS .vi LIST OF TABLES .x LIST OF FIGURES.xi LIST OF ABBREVIATIONS. Rationale of the study.

Aims of the study. Scope of the study. Significance of the study .4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Definition of vocabulary.

Classification of vocabulary. The teaching and learning vocabulary. Techniques in teaching English vocabulary. Definitions of young learners.

Characteristics of young learners. How to teach vocabulary to young learners. Definition of visual aids. Types of visual aids.

Using visual aids in vocabulary teaching and learning. Strategies of teaching vocabulary using visual aids. Definition of action research. Action Research Models .23 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY.

Data collection instrument .36 CHAPTER 4: PRESENTATION, INTERPRETATION, AND ANALYSIS OF DATA. Results of tests. Results of interviews. Research question 1: What effects do visual aids have on the teaching process of vocabulary at Nguyen Viet Xuan Primary School? .2: Research question 2: To what extent do visual aids facilitate the vocabulary learning process and help students use their vocabulary? .44 CHAPTER 5: SUMMARY OF FINDINGS, CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS.

Summary of findings. Suggestions for further research. Limitations of the research. V APPENDIX 1: PRE-TEST.

V APPENDIX 2: POST-TEST. VII viii APPENDIX 3: MODEL LESSON PLAN. IX APPENDIX 4: RESULTS OF THE TESTS. XV APPENDIX 5: QUESTIONS IN INTERVIEWS WITH STUDENTS.

XVII APPENDIX 6: MINI TESTS. XVIII APPENDIX 7: MINI TESTS’ RESULTS .XXXI ix LIST OF TABLES Table 01. The schedule of the research.Error! Bookmark not defined. Converted marks for vocabulary tests.

Descriptive statistics of the pre-test and post-test scores.