Chương 1: Cơ sở lý luận cơ bản về phương pháp dạy học tích cực. Chương 2: Giới thiệu những nét cơ bản phần mềm toán học Mathematica và các ứng dụng. Chương 3: Ứng dụng phần mềm toán học Mathematica thiết kế bài giảng phần Dao động và sóng điện từ. TIEU LUAN MOI download : 9skknchat@gmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC 1.
Khái quát chung và nhiệm vụ của quá trình dạy học 1. Khái quá chung Quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng gữa hai yếu tố cơ bản trong quá trong quá trình dạy học: hoạt động dạy và hoạt động học. Hoạt động dạy và học có sự tác động qua lại lẫn nhau, tương hỗ lẫn nhau. Nếu thiếu một trong hai hoạt động đó thì quá trình dạy học không thể diễn ra.
Để quá trình dạy học diễn ra thực sự hiệu quả, chúng ta cần phải tính tới các yếu tố cơ bản sau: a. Đối với người dạy Đây là hoạt động lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh. Để hoạt động dạy đạt kết quả cao thì người dạy phải : - Đề ra mục tiêu, yêu cầu phù hợp đối với người học. - Xây dựng kế hoạch hoạt động dạy sát thực.
- Tổ chức hoạt động dạy sao cho phù hợp với các đối tượng học. - Có phương pháp dạy thích hợp, nhằm kích thích tính tích cực, năng động, tự giác, chủ động sáng tạo của gười học bằng cách tạo nên nhu cầu, động cơ, hứng thú, lòng ham hiểu biết…và làm cho người học ý thức được trách nhiệm cũng như nghĩa vụ của họ trong việc học. - Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả của người học một cách khách quan. Qua đó người dạy có cơ sở để điều chỉnh, sửa chữa kịp thời những hạn chế, thiếu sót của người học cũng như công tác giảng dạy của bản thân.
Đối với người học Người học là chủ thể của nhận thức, hoạt động của họ có tính quyết định tới chất lượng của hoạt động dạy học. Để hoạt động dạy học đạt hiệu quả cao thì người học phải: - Tiếp nhận nhiệm vụ, kế hoạch học tập mà giáo viên đưa ra. TIEU LUAN MOI download :10skknchat@gmail.com - Tiến hành hoạt động nhận thức với mục tiêu giải quyết nhiệm vụ học tập được đưa ra. - Tự điều chỉnh hoạt động học tập của mình thông qua hoạt động kiểm tra, đánh giá bản thân và sự đánh giá của giáo viên.
Từ đó, điều chỉnh hoạt động học tập theo hướng tích cực hơn [1, Tr. Nhiệm vụ của quá trình dạy học Để đưa ra nhiệm vụ dạy học, chúng ta cần dựa trên những cơ sở: - Mục tiêu đào tạo. - Sự phát triển của khao học công nghệ. - Đặc điểm của học sinh và tình hình cụ thể của nhà trường.
Các nhiệm vụ của quá trình dạy học: * Điều khiển, tổ chức học sinh nắm vững hệ thống tri thức phổ thông cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn của đất nước về tự nhiên và xã hội, đồng thời rèn luyện cho học sinh hệ thống kỹ năng kỹ xảo tưng ứng. - Kỹ năng nắm bắt thông tin. - Kỹ năng làm việc theo nhóm. - Kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề.
- Kỹ năng tổ chức và điều khiển. - Kỹ năng tự nghiên cứu… * Tổ chức, điều khiển học sinh hình thành, phát triển năng lực phẩm chất, trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy độc lâp và sáng tạo. * Tổ chức, điều khiển học sinh hình thành cơ sở thế giới quan khoa học, phẩm chất đạo đức nói riêng và phát triển nhân cách nói chung. Mục đích đổi mới phƣơng pháp dạy học 1.
Phương pháp dạy học Phương pháp dạy học bao gồm phương pháp dạy và phương pháp học. TIEU LUAN MOI download :11skknchat@gmail.com Phương pháp dạy là cách thức mà người dạy trình bày tri thức, tổ chức kiểm tra hoạt động nhận thức của học sinh. Ở đó, người dạy có thể áp dụng các phương tiện hiện đại nhằm đạt được các nhiệm vụ của dạy học. Theo quan điểm công nghệ dạy học, phương pháp dạy học là cách thức thiết kế và thi công quá trình dạy học của người giáo viên nhằm đạt được các nhiệm vụ dạy học.
Mỗi phương pháp bao gồm các yếu tố: - Mục đích dạy học được xác định trước. - Hệ thống những hành động liên tiếp tương ứng. - Phương pháp hành động tương ứng. - Quá trình biến đổi của đối tượng bị tác động, kết quả thu được [2, Tr.
Mối quan hệ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp * Mục tiêu: hướng tới đào tạo ra những người lao động tự chủ, sáng tạo, có năng lực thích ứng nền kinh tế thị trường, có năng lực giải quyết vấn đề…từ đó góp phần thực hiện mục tiêu “ Dân giàu nước mạnh xã hội công bằng văn minh”. * Nội dung: phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiệu qủa có hệ thống, coi trọng giáo dục tư tưởng, ý thức công dân cùng việc bảo tồn và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc sao cho phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý lứa tuổi của người học. * Phương pháp: một phương pháp dạy học tốt là phương pháp phát huy được tính tíc cực, chủ động của người học, giúp người học làm chủ động tìm hiểu nội dung mới, kiến thức mới, từ đó vận dụng những nội dung, kiến thức mới vào giải quyết vấn đề. Với phương pháp tốt, sẽ giúp cho người học “ Học một biết mười”.
Vậy dạy học là quá trình tự thiết kế, thi công của giáo viên, với học sinh là quá trình tự thiết và trực tiếp thi công dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ ít nhiều của giáo viên nhằm đạt chất lượng và hiệu quả trong dạy học. TIEU LUAN MOI download :12skknchat@gmail. Thực trạng của việc dạy và học hiện nay Ngành Giáo dục luôn đưa ra khẩu hiệu “ Biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo”. Cuộc cải cách Giáo dục lần thứ hai năm 1980 đã phần nào phát huy tính tích cực, nhằm tạo ra thế hệ những người lao động sáng tạo, chủ động, làm chủ đất nước.
Nhưng trên thực tế, cho tới nay ở các trường THPT phương pháp dạy và học vẫn phổ biến đơn thuần chỉ là thông báo lượng kiến thức được định sẵn trong sách giáo khoa, học sinh học một cách thụ động. Tình trạng chung trong các trường học hiên nay phổ biến vẫn là “Thầy đọc – Trò chép” hoặc giảng bài cùng với vấn đáp mang tính tái hiện, minh họa. Sự cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học Đứng trước yêu cầu của sự công nghiệp hóa, hiện đại háo đất nước (2000 - 2020), sự thách thức trên con đường cạnh tranh và hội nhập, đòi hỏi ngành Giáo dục phải tiến hành đổi mới một cách toàn diện, trong đó có sự đổi mới cơ bản về phương pháp dạy và học. Đây không chỉ là vấn đề quan tâm riêng của nước ta hiện nay, mà là vấn đề đã và đang được hầu hết các quốc gia quan tâm trong chiến lược phát triển đất nước – chiến lược phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho các mục tiêu kinh tế và xã hội.
Định hƣớng đổi mới Định hướng đổi mới phương pháp dạy học của ngành Giáo dục đã được đưa ra trong nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (1-1993), nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12-1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (12-1998). Khoản 2 điều 24 Luật Giáo dục ghi rõ “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” và hơn nữa nội dung đổi mới đó được Bộ Giáo dục cụ thể hóa trong chỉ thị số 15 (4-1999). Mục đích của đổi mới phương TIEU LUAN MOI download :13skknchat@gmail.com pháp dạy học là nhằm đào tạo thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, có khả năng làm việc nhóm, làm việc độc lập, có khả năng hoạch định và giải quyết vấn đề… Nhằm thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Dạy học tích cực 1.
Quan điểm về phương pháp dạy học tích cực Phương pháp dạy học tích cực là phương pháp dạyhọc theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. Phương pháp dạy học tích cực là hướng tới hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, tập chung phát huy tính tích cực của người học chứ không chỉ tập chung phát huy tính tích cực của người dạy. Xong để cho người học phát huy tính tích cực của mình thì người dạy phải nỗ lực nhiều hơn so với phương pháp dạy thụ động. Muốn đổi mới cách học của người học thì trước hết người dạy phải thay đổi cách dạy.
Cách dạy chỉ đạo cách học và ngược lại thói quen học của người học cũng ảnh hưởng tới cách dạy của giáo viên. Có khi người học đòi hỏi cách dạy tích cực ở người dạy, nhưng người dạy chưa đáp ứng được và ngược lại có khi người dạy áp dụng PPDHTC nhưng vẫn thất bại, vì người học vẫn quen với lối học thụ động. Chính vì vậy người dạy phải kiên trì sử dụng phương pháp dạy tích cực nhằm dần tao cho học sinh thói quen học tập theo cách chủ động, từ thầp lên cao, từ cơ bản đến phức tạp. Để phương pháp dạy học tích cực đạt hiệu quả cao thì cần có sự hợp tác giữa thầy và trò, giữa giáo viên với nhà trường, giữa các đơn vị quản lý giáo dục… Để phương pháp dạy học tích cực đạt được hiểu quả cao thì chúng ta cần đổi mới một cách toàn diện từ các khâu quản lý, tổ chức dạy, học tới khâu kiểm tra đánh giá.
Phương pháp dạy học tích cực TIEU LUAN MOI download :14skknchat@gmail.com Là cách dạy hướng tới việc học tập tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, chống lại thói quen học tập thụ động của học sinh. Dạy và học tích cực là một trong những mục tiêu chung và đồng thời đó cũng là tiêu chuẩn về giáo dục hiệu quả, hướng dẫn cho việc đổi mới cả phương pháp đào tạo giáo viên và dạy học trong trường phổ thông. Dạy học tích cực đem lại hiệu quả cao trong giáo dục. Học sinh tham gia một cách tích cực và kiến tạo, qua đó người học xây dựng mối liên hệ thông tin mới và những kiến thức, kỹ năng sẵn có.
Những dấu hiệu cơ bản của PPDHTC ` a.