Luận án tiến sĩ về sự biến đổi văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận án tiến sĩ phân tích sự biến đổi của văn hóa gia đình việt nam hiện nay, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới cho ngành.

2017

177
7
2

Phí lưu trữ

45 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1. Những công trình nghiên cứu về văn hóa gia đình Việt Nam

1.2. Những công trình nghiên cứu về sự biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

1.3. Những công trình nghiên cứu về giải pháp để xây dựng văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

1.4. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án

2. CHƯƠNG 2: VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM VÀ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

2.1. Khái niệm văn hóa và văn hóa gia đình

2.2. Khái niệm văn hóa gia đình

2.3. Khái niệm và nội dung biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

2.4. Khái niệm biến đổi văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

2.5. Nội dung biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

2.6. Một số yếu tố tác động đến sự biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

2.6.1. Công nghiệp hóa, đô thị hóa

2.6.2. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

2.6.3. Chính sách, pháp luật của Nhà nước

2.6.4. Sự biến đổi quy mô, cấu trúc, chức năng của gia đình

2.7. Tiểu kết chương 2

3. CHƯƠNG 3: SỰ BIẾN ĐỔI CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

3.1. Thực trạng biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

3.2. Sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa vợ và chồng

3.3. Sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, giữa ông bà và các cháu

3.4. Sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa anh chị em với nhau

3.5. Sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa gia đình với dòng họ, cộng đồng

3.6. Những vấn đề đặt ra từ sự biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay

3.6.1. Nhiều mâu thuẫn mới phát sinh trong gia đình đã làm mai một các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam

3.6.2. Bạo lực gia đình diễn biến phức tạp, khó kiểm soát phá vỡ sự êm ấm, hòa thuận trong gia đình Việt Nam hiện nay

3.6.3. Sự gia tăng hiện tượng ly thân, ly hôn phá vỡ hạnh phúc và tính ổn định, bền vững của gia đình

3.6.4. Xuất hiện một bộ phận giới trẻ coi thường các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình truyền thống, cổ xúy cho những tiêu cực của văn hóa, lối sống phương Tây

3.7. Tiểu kết chương 3

4. CHƯƠNG 4: NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT HUY NHỮNG BIẾN ĐỔI TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ NHỮNG BIẾN ĐỔI TIÊU CỰC CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM HIỆN NAY

4.1. Giải quyết tốt những mâu thuẫn phát sinh trong gia đình để giữ gìn các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam

4.2. Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho gia đình

4.3. Phát triển các dịch vụ tư vấn và hỗ trợ gia đình

4.4. Nâng cao nhận thức cho các thành viên trong gia đình về chính sách, pháp luật hôn nhân và gia đình

4.5. Nâng cao hiệu quả cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa

4.6. Tăng cường giáo dục pháp luật về hôn nhân và gia đình

4.7. Tăng cường giáo dục trước hôn nhân, xây dựng mô hình gia đình phù hợp để giảm thiểu sự gia tăng của ly thân, ly hôn

4.8. Tăng cường giáo dục trước hôn nhân

4.9. Xây dựng mô hình gia đình phù hợp

4.10. Đẩy mạnh hoạt động giáo dục các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam

4.11. Tăng cường giáo dục các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam truyền thống

4.12. Tăng cường giáo dục các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam hiện nay

4.13. Tăng cường phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục văn hóa gia đình

4.14. Tiểu kết chương 4

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- LÊ VĂN HÙ NG SƢ̣ BIẾN ĐỔI CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Hà Nội – 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- LÊ VĂN HÙ NG SƢ̣ BIẾN ĐỔI CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS Mã số : 62 22 03 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN LINH KHIẾU Hà Nội - 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Linh Khiếu. Các số liệu, tư liệu, tài liệu được sử dụng trong luận án là trung thực, khách quan và có nguồn gốc rõ ràng. TÁC GIẢ Lê Văn Hùng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN! Tác giả xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới thầy PGS.TS Nguyễn Linh Khiếu đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả hoàn thành luận án. Xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, các thầy cô giáo trong khoa Triết học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã định hướng, giúp đỡ tác giả lựa chọn và thực hiện đề tài khoa học trên. Đề tài bước đầu đã đáp ứng đúng nhiệm vụ học tập, nghiên cứu của nhà trường cũng như tình hình thực tiễn ở Việt Nam trong giai đoạn đổi mới hiện nay. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN Trang LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC . 1 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT . 5 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI . Những công trình nghiên cứu về văn hóa gia đình Việt Nam . Những công trình nghiên cứu về sự biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Những công trình nghiên cứu về giải pháp để xây dựng văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án . 32 Chƣơng 2: VĂN HÓA GIA ĐÌ NH VI ỆT NAM VÀ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN . Khái niệm văn hóa và văn hóa gia đình . Khái niệm văn hóa gia đình . Khái niệm và nội dung biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Khái niệm biến đổi văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Nội dung biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Một số yếu tố tác động đến sự biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Công nghiệp hóa, đô thị hóa . Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa . Chính sách, pháp luật của Nhà nước . Sự biến đổi quy mô, cấu trúc, chức năng của gia đình .67 Tiểu kết chƣơng 2 . 70 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 3: SƢ̣ BIẾN ĐỔI CỦ A VĂN HÓA GIA ĐÌ NH VIỆT NAM HIỆN NAY - THƢ̣C TRẠNG VÀ NHƢ̃ NG VẤN ĐỀ ĐẶT RA . Thực trạng biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa vợ và chồng . Sự biến đổ i các giá tr ị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, giữa ông bà và các cháu . Sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa anh chị em với nhau. Sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh mối quan hệ giữa gia đình với dòng họ, cộng đồng. Những vấn đề đặt ra từ sự biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay . Nhiều mâu thuẫn mới phát sinh trong gia đình đã làm mai một các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam . Bạo lực gia đình diễn biến phức tạp, khó kiểm soát phá vỡ sự êm ấm, hòa thuận trong gia đình Việt Nam hiện nay . Sự gia tăng hiện tượng ly thân, ly hôn phá vỡ hạnh phúc và tính ổn định, bền vững của gia đình . Xuất hiện một bộ phận giới trẻ coi thường các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình truyền thống, cổ xúy cho những tiêu cực của văn hóa, lối sống phương Tây .116 Tiểu kết chƣơng 3 . 120 Chƣơng 4: NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NH ẰM PHÁT HUY NHỮNG BIẾN ĐỔI TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ NHỮNG BIẾN ĐỔI TIÊU CỰC CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM HIỆN NAY . Giải quyết tốt những mâu thuẫn phát sinh trong gia đình để giữ gìn các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam . Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho gia đình . Phát triển các dịch vụ tư vấn và hỗ trợ gia đình . Nâng cao nhận thức cho các thành viên trong gia đình về chính sách, pháp luật hôn nhân và gia đình ……. 129 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nâng cao hiệu quả cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa . Tăng cường giáo dục pháp luật về hôn nhân và gia đình . Tăng cường giáo dục trước hôn nhân, xây dựng mô hình gia đình phù hợp để giảm thiểu sự gia tăng của ly thân, ly hôn . Tăng cường giáo dục trước hôn nhân . Xây dựng mô hình gia đình phù hợp . Đẩy mạnh hoạt động giáo dục các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam . Tăng cường giáo dục các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam truyền thống . Tăng cường giáo dục các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam hiện nay . Tăng cường phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục văn hóa gia đình .148 Tiểu kết chƣơng 4 . 151 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN . 153 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 155 PHỤ LỤC 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT CNH : Công nghiệp hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội ĐHQG : Đại học quốc gia ĐTH : Đô thị hóa GĐTT : Gia đình truyền thống GĐVH : Gia đình văn hóa GĐVN : Gia đình Việt Nam GS : Giáo sư HĐH : Hiện đại hóa KTTT : Kinh tế thị trường NXB : Nhà xuất bản PGS : Phó giáo sư UNCEF : Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc XHCN : Xã hội chủ nghĩa VHGĐ : Văn hóa gia đình 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Văn hóa gia đình Việt Nam là sự k ết tinh của nhiều giá trị, chuẩn mực văn hóa điều chỉnh các mối quan hệ trong gia đình, trong đó nổi bật là tình yêu thương, sự thủy chung son sắc giữa vợ và chồng; sự hy sinh và tình thương vô bờ bến của cha mẹ đối với con cái; sự gắn bó máu thịt, hòa thuận giữa anh chị em trong gia đình; sự hiếu thảo của con cháu đối với cha mẹ, ông bà, v. Những giá trị, chuẩn mực văn hóa đó đã trở thành nền nếp, lối sống tạo cho gia đình Việt Nam mang bản sắc riêng, không hòa tan vào các thiết chế xã hội khác. Hiện nay, dưới tác động của quá trình công nghiệp hóa, sự phát triển của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, gia đình Việt Nam nói chung, văn hóa gia đình Việt Nam nói riêng đã và đang có những biến đổi mạnh mẽ. Trong quá trình biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay, có sự biến đổi theo xu hướng tiế n bô ̣ để hình thành nên các giá trị, chuẩn mực văn hóa mới điều chỉnh các mối quan hệ cơ bản trong gia đình. Bên cạnh đó, cũng có những biến đổi theo xu hướng tiêu cực, làm xói mòn các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam hiện nay, đặc biệt là hiện tượng ly thân, ly hôn; bạo lực gia đình; trẻ em sa vào các tệ nạn xã hội; sự bất đồng, mâu thuẫn, xung đột trong quan niệm về giá trị, chuẩn mực văn hóa giữa các thế hệ trong gia đình ngày càng gia tăng, v. Những hiện tượng đó đã gióng lên mô ̣t hồi chuông cảnh báo về sự mai một, đổ vỡ của các giá trị, chuẩn mực văn hóa gia đình. Thực tế đó đã chứng minh, không phải mọi sự biến đổi của văn hóa gia đình đều đồng nghĩa với văn minh, tiến bộ, do đó, cần phải vận dụng phép biện chứng duy vật để đánh giá sự biến đổi các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình Việt Nam. Đối với văn hóa gia đình Việt Nam truyền thống cần phải xem xét giá trị, chuẩn mực nào là tích cực, cần kế thừa và phát huy trong xây dựng văn hóa gia đình Việt Nam hiện nay, yếu tố nào là lạc hậu, bảo thủ cản trở sự phát triển thì cần phải loại bỏ. Đồng thời, các giá trị, chuẩn mực văn hóa gia đình mới được tiếp thu cũng cần phải được cải biến để phù hợp với bản sắc văn hóa của gia đình nói riêng, văn hóa của dân tộc Việt Nam nói chung. Đặc biệt, Việt Nam ngày càng hội nhập sâu hơn vào thế giới thì rất cần có sự định hướng về giá trị, chuẩn mực văn hóa để gia đình Việt Nam có thể vừa dung nạp được các giá trị, chuẩn mực văn hóa 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com của gia đình hiện đại, vừa không bị chia cắt với các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình truyền thống. Ở Việt Nam hiện nay, quá trình bảo lưu và tiếp biến các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình truyền thống và hiện đại đang tồn tại hai xu hướng cực đoan: xu hướng tuyệt đối hóa văn hóa của gia đin ̀ h phương Tây hiện đại và xu hướng tuyệt đối hóa văn hóa của gia đình truyền thống, những quan niệm sai lầm này đã và đang cản trở văn hóa gia đình Việt Nam phát triển theo xu hướng tiến bộ. Nếu không có giải pháp kịp thời thì với những quan niệm cực đoan đó có thể tạo ra một thế hệ trẻ “mất gốc”, “lai căng”, cổ xúy cho văn hóa ngoại lai, quay lưng với văn hóa dân tộc hoặc là tạo ra một thế hệ trẻ có tư tưởng lạc hậu, bảo thủ, lạc lõng, xa lạ với các giá trị, chuẩn mực văn hóa của gia đình hiện đại. Những sản phẩm con người đó sẽ khó đứng vững trong một thế giới hội nhập và đầy biến động.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ