So Sánh Một Số Giống Ngô Lai Trung Ngày Tại Huyện Đoan Hùng, Tỉnh Phú Thọ

Nghiên cứu so sánh giống ngô lai trung ngày tại huyện Đoan Hùng, Phú Thọ có ý nghĩa quan trọng trong việc… 87 trang · Học viện Nông nghiệp Việt Nam · 2016.

• Tác giả: Bùi Văn Quý
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thế Hùng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: So Sánh Một Số Giống Ngô Lai Trung Ngày Tại Huyện Đoan Hùng, Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.2.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.2.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. VAI TRÒ CỦA CÂY NGÔ TRONG NỀN KINH TẾ
• 2.1.1. Ngô làm lương thực cho người
• 2.1.2. Ngô làm thức ăn cho chăn nuôi
• 2.1.3. Ngô làm thực phẩm và thuốc chữa bệnh
• 2.1.4. Ngô dùng cho mục đích khác
• 2.2. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NGÔ TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 2.2.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam
• 2.2.3. Tình hình sản xuất ngô ở Phú Thọ
• 2.2.4. Tình hình sản xuất ngô ở huyện Đoan Hùng
• 2.3. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ CHỌN TẠO GIỐNG NGÔ LAI TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 2.3.1. Các nghiên cứu về chọn tạo giống ngô lai trên thế giới
• 2.3.2. Các nghiên cứu về chọn tạo giống ngô lai ở Việt Nam
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Vật liệu nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Thiết kế thí nghiệm
• 3.5.2. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.5.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện thời tiết khí hậu
• 4.2. Các giai đoạn sinh trưởng, phát triển
• 4.2.1. Động thái tăng trưởng số lá và số lá cuối cùng
• 4.2.2. Đặc điểm màu sắc và chỉ số diện tích lá
• 4.3. Các chỉ tiêu hình thái cây
• 4.3.1. Chiều cao cây
• 4.3.2. Chiều cao đóng bắp
• 4.3.3. Một số tính trạng chất lượng
• 4.4. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực thu
• 4.5. Khả năng chống chịu sâu bệnh và chống đổ
• 4.5.1. Khả năng chống chịu sâu, bệnh của các giống ngô thí nghiệm
• 4.5.2. Khả năng chống đổ của các giống ngô tham gia thí nghiệm
• 4.6. Hiệu quả kinh tế của các giống ngô thí nghiệm
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu So Sánh Giống Ngô Lai Đoan Hùng Phú Thọ

Nghiên cứu so sánh giống ngô lai trung ngày tại huyện Đoan Hùng, Phú Thọ có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế cho người nông dân. Ngô lai đóng vai trò then chốt trong sản xuất nông nghiệp hiện đại, đặc biệt là ở các vùng có điều kiện khí hậu và đất đai đặc thù. Việc lựa chọn giống ngô phù hợp không chỉ giúp tăng năng suất ngô mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp địa phương. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá các đặc điểm giống ngô, khả năng thích ứng và năng suất của một số giống ngô lai trung ngày phổ biến tại Đoan Hùng, Phú Thọ. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho việc lựa chọn giống ngô tối ưu, phù hợp với điều kiện canh tác của vùng, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Theo trích yếu luận văn của Bùi Văn Quý, mục đích nghiên cứu là "Lựa chọn được một số giống ngô lai trung ngày có năng suất cao thích ứng với điều kiện mùa vụ, đất đai, khí hậu của huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ để giới thiệu cho sản xuất."

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Chọn Giống Ngô Lai Phù Hợp

Việc lựa chọn giống ngô lai phù hợp là yếu tố then chốt quyết định năng suất ngô và hiệu quả kinh tế. Mỗi giống ngô có những đặc tính sinh học riêng, khả năng thích ứng với điều kiện môi trường khác nhau. Việc chọn giống ngô không phù hợp có thể dẫn đến năng suất thấp, tăng chi phí sản xuất và giảm lợi nhuận. Do đó, việc nghiên cứu và so sánh giống ngô là vô cùng quan trọng để tìm ra những giống ngô tốt nhất, phù hợp với điều kiện canh tác cụ thể của từng vùng. Điều này đặc biệt quan trọng ở Đoan Hùng, Phú Thọ, nơi điều kiện khí hậu và đất đai có những đặc thù riêng.

1.2. Mục Tiêu Của Nghiên Cứu So Sánh Giống Ngô Tại Đoan Hùng

Nghiên cứu này tập trung vào việc so sánh các giống ngô lai trung ngày phổ biến tại Đoan Hùng, Phú Thọ, nhằm xác định những giống ngô có năng suất cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt và thích ứng với điều kiện khí hậu địa phương. Mục tiêu chính là cung cấp thông tin khoa học và thực tiễn cho người nông dân, giúp họ lựa chọn được giống ngô phù hợp nhất, từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu cũng góp phần vào việc xây dựng cơ sở dữ liệu về các giống ngô tiềm năng, phục vụ cho công tác chọn tạo giống ngô trong tương lai.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất Ngô Lai Tại Huyện Đoan Hùng

Sản xuất ngô lai tại huyện Đoan Hùng, Phú Thọ đối mặt với nhiều thách thức, ảnh hưởng đến năng suất ngô và hiệu quả kinh tế. Một trong những thách thức lớn nhất là sự biến động của thời tiết, khí hậu, gây ảnh hưởng đến thời gian sinh trưởng ngô và khả năng phát triển của cây. Bên cạnh đó, tình trạng sâu bệnh hại cũng là một vấn đề nan giải, đòi hỏi người nông dân phải có biện pháp phòng trừ hiệu quả. Ngoài ra, việc lựa chọn giống ngô phù hợp với điều kiện địa phương cũng là một thách thức không nhỏ, bởi mỗi giống ngô có những yêu cầu riêng về đất đai, dinh dưỡng và chế độ chăm sóc. Theo Bùi Văn Quý, một trong những nguyên nhân làm năng suất và sản lượng ngô của Đoan Hùng chưa cao là do yếu tố về giống chưa phù hợp với điều kiện sinh thái.

2.1. Ảnh Hưởng Của Thời Tiết Đến Năng Suất Ngô Lai

Thời tiết có vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng và phát triển của cây ngô. Nhiệt độ, lượng mưa, ánh sáng và độ ẩm đều ảnh hưởng đến thời gian sinh trưởng ngô, khả năng quang hợp và quá trình hình thành hạt. Tại Đoan Hùng, Phú Thọ, thời tiết thường xuyên biến động, gây ra những đợt hạn hán, lũ lụt hoặc rét đậm, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất ngô. Việc lựa chọn giống ngô có khả năng chịu hạn, chịu úng tốt là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro do thời tiết gây ra.

2.2. Quản Lý Sâu Bệnh Hại Trên Cây Ngô Lai

Sâu bệnh hại là một trong những nguyên nhân chính gây giảm năng suất ngô. Các loại sâu bệnh thường gặp trên cây ngô bao gồm sâu đục thân, sâu ăn lá, bệnh khô vằn, bệnh đốm lá... Việc phòng trừ sâu bệnh hại đòi hỏi người nông dân phải có kiến thức về các loại sâu bệnh, biện pháp phòng trừ hiệu quả và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách. Việc lựa chọn giống ngô có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt cũng là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra.

2.3. Yêu Cầu Về Đất Đai Và Dinh Dưỡng Cho Ngô Lai

Cây ngô cần đất đai tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt để sinh trưởng và phát triển. Việc cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây ngô là rất quan trọng để đảm bảo năng suất cao. Tuy nhiên, việc sử dụng phân bón cần phải hợp lý, tránh lạm dụng gây ô nhiễm môi trường. Tại Đoan Hùng, Phú Thọ, đất đai có nhiều loại khác nhau, do đó việc lựa chọn giống ngô phù hợp với từng loại đất và có chế độ bón phân hợp lý là rất quan trọng.

III. Phương Pháp So Sánh Giống Ngô Lai Trung Ngày Tại Đoan Hùng

Nghiên cứu so sánh giống ngô lai trung ngày tại Đoan Hùng, Phú Thọ được thực hiện bằng phương pháp thí nghiệm đồng ruộng, với sự tham gia của nhiều giống ngô khác nhau. Các giống ngô được trồng theo quy trình kỹ thuật thống nhất, và được theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu về thời gian sinh trưởng ngô, đặc điểm giống ngô, năng suất ngô và khả năng chống chịu sâu bệnh. Kết quả thí nghiệm được phân tích thống kê để xác định những giống ngô có năng suất cao và ổn định nhất. Theo luận văn, thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh, gồm 10 công thức, 3 lần nhắc lại, mỗi giống là 1 công thức.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm So Sánh Giống Ngô Lai

Thí nghiệm được thiết kế theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD), với các giống ngô được bố trí ngẫu nhiên trong các khối. Mỗi giống ngô được lặp lại nhiều lần để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Các yếu tố ngoại cảnh như đất đai, chế độ tưới tiêu và bón phân được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo sự đồng đều giữa các giống ngô.

3.2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Giống Ngô Lai Trung Ngày

Các chỉ tiêu đánh giá giống ngô lai bao gồm thời gian sinh trưởng ngô, chiều cao cây, số lượng lá, đường kính thân, chiều dài bắp, đường kính bắp, số hàng hạt trên bắp, số hạt trên hàng, khối lượng 1000 hạt, năng suất ngô và khả năng chống chịu sâu bệnh. Các chỉ tiêu này được theo dõi và ghi chép định kỳ trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của cây ngô.

3.3. Phương Pháp Phân Tích Số Liệu Thống Kê

Số liệu thu thập được từ thí nghiệm được phân tích thống kê bằng phần mềm chuyên dụng. Các phương pháp thống kê được sử dụng bao gồm phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định Duncan và kiểm định LSD để so sánh sự khác biệt giữa các giống ngô. Kết quả phân tích thống kê sẽ giúp xác định những giống ngô có năng suất cao và khác biệt có ý nghĩa so với các giống ngô khác.

IV. Kết Quả So Sánh Năng Suất Giống Ngô Lai Tại Đoan Hùng Phú Thọ

Kết quả nghiên cứu so sánh giống ngô lai trung ngày tại Đoan Hùng, Phú Thọ cho thấy có sự khác biệt đáng kể về năng suất ngô giữa các giống ngô. Một số giống ngô cho năng suất cao hơn hẳn so với các giống ngô khác, đồng thời cũng có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn. Các giống ngô này được đánh giá là phù hợp với điều kiện canh tác của vùng và có tiềm năng lớn để phát triển trong tương lai. Theo kết quả thí nghiệm, giống ngô PAC 339 và DK 9955 là cao nhất và ổn định trong cả 2 vụ.

4.1. So Sánh Thời Gian Sinh Trưởng Của Các Giống Ngô

Thời gian sinh trưởng là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến năng suất ngô. Các giống ngô có thời gian sinh trưởng ngắn thường cho năng suất thấp hơn so với các giống ngô có thời gian sinh trưởng dài hơn. Tuy nhiên, việc lựa chọn giống ngô có thời gian sinh trưởng phù hợp với điều kiện mùa vụ của vùng là rất quan trọng để tránh rủi ro do thời tiết gây ra.

4.2. Đánh Giá Khả Năng Chống Chịu Sâu Bệnh Của Ngô Lai

Khả năng chống chịu sâu bệnh là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá giống ngô. Các giống ngô có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt sẽ giúp giảm chi phí sản xuất và tăng năng suất ngô. Nghiên cứu đã đánh giá khả năng chống chịu của các giống ngô đối với các loại sâu bệnh phổ biến tại Đoan Hùng, Phú Thọ.

4.3. Phân Tích Các Yếu Tố Cấu Thành Năng Suất Ngô

Các yếu tố cấu thành năng suất ngô bao gồm số lượng bắp trên cây, số hàng hạt trên bắp, số hạt trên hàng và khối lượng 1000 hạt. Nghiên cứu đã phân tích các yếu tố này để xác định những yếu tố nào có ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất ngô của các giống ngô khác nhau.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Giống Ngô Lai Năng Suất Cao Tại Phú Thọ

Việc lựa chọn và đưa vào sản xuất các giống ngô lai có năng suất cao, phù hợp với điều kiện sinh thái của Phú Thọ nói chung và Đoan Hùng nói riêng, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nông dân. Các giống ngô được tuyển chọn cần được khảo nghiệm và đánh giá kỹ lưỡng trước khi đưa vào sản xuất đại trà, nhằm đảm bảo năng suất ổn định và chất lượng tốt. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến cũng là yếu tố quan trọng để phát huy tối đa tiềm năng của các giống ngô mới.

5.1. Khuyến Nghị Lựa Chọn Giống Ngô Lai Cho Đoan Hùng

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các giống ngô PAC 339 và DK 9955 được khuyến nghị lựa chọn cho sản xuất tại Đoan Hùng, Phú Thọ, do có năng suất cao và ổn định trong cả hai vụ. Tuy nhiên, người nông dân cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật canh tác và theo dõi sát sao tình hình sâu bệnh để đảm bảo năng suất tốt nhất.

5.2. Giải Pháp Nâng Cao Năng Suất Ngô Lai Tại Phú Thọ

Để nâng cao năng suất ngô lai tại Phú Thọ, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp bao gồm: lựa chọn giống ngô phù hợp, cải tạo đất, bón phân cân đối, tưới tiêu hợp lý, phòng trừ sâu bệnh hiệu quả và thu hoạch đúng thời điểm. Việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất ngô cũng là một xu hướng tất yếu để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Giống Ngô Lai Tương Lai

Nghiên cứu so sánh giống ngô lai trung ngày tại Đoan Hùng, Phú Thọ đã cung cấp những thông tin hữu ích cho việc lựa chọn giống ngô phù hợp với điều kiện canh tác của vùng. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá các giống ngô mới, đặc biệt là các giống ngô có khả năng chống chịu biến đổi khí hậu và sâu bệnh hại tốt hơn. Việc ứng dụng công nghệ sinh học vào chọn tạo giống ngô cũng là một hướng đi đầy tiềm năng để tạo ra những giống ngô có năng suất cao và chất lượng tốt.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu So Sánh Giống Ngô

Nghiên cứu đã xác định được một số giống ngô lai trung ngày có năng suất cao và ổn định tại Đoan Hùng, Phú Thọ. Các giống ngô này có tiềm năng lớn để phát triển trong sản xuất nông nghiệp địa phương.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Phát Triển Giống Ngô Lai Mới

Trong tương lai, cần tập trung vào việc nghiên cứu và phát triển các giống ngô lai có khả năng chống chịu biến đổi khí hậu, sâu bệnh hại và có năng suất cao hơn. Việc ứng dụng công nghệ sinh học vào chọn tạo giống ngô cũng là một hướng đi đầy tiềm năng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây ngô giữ vị trí là cây lương thực quan trọng thứ hai tại Việt Nam sau cây lúa, đồng thời là nguồn nguyên liệu chủ lực cho ngành công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi. Năm 2014, diện tích gieo trồng ngô cả nước đạt 1.191,7 nghìn ha với sản lượng trên 5,2 triệu tấn. Riêng vùng Trung du và miền núi phía Bắc chiếm tới 514,7 nghìn ha, tương đương 43,7% diện tích cả nước, nhưng năng suất bình quân chỉ đạt 36,7 tạ/ha, bằng 84,2% mức trung bình toàn quốc. Tại huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ, diện tích tự nhiên đạt 30.261,4 ha với diện tích gieo trồng ngô hàng năm dao động từ 1.830,4 ha đến 2.156,7 ha. Mặc dù năng suất ngô của huyện đã cải thiện từ 36,83 tạ/ha năm 2005 lên 48,11 tạ/ha năm 2014, tiềm năng đất phù sa ven sông màu mỡ vẫn chưa được khai thác triệt để do thiếu hụt các giống ngô lai thích ứng tốt với điều kiện sinh thái địa phương.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết tình trạng mất cân đối trong cơ cấu thời vụ và nâng cao năng suất ngô thương phẩm. Các giống ngô ngắn ngày thường cho năng suất thấp, trong khi giống dài ngày lại dễ gây xung đột khung lịch mùa vụ. Luận văn hướng tới mục tiêu so sánh, đánh giá toàn diện các chỉ tiêu sinh trưởng, khả năng chống chịu và các yếu tố cấu thành năng suất của 10 giống ngô lai trung ngày. Phạm vi nghiên cứu được triển khai trong hai vụ liên tiếp gồm vụ Đông năm 2014 (tháng 9/2014 đến tháng 1/2015) và vụ Xuân năm 2015 (tháng 2/2015 đến tháng 6/2015) trên nền đất bãi ven sông tại xã Phương Trung, huyện Đoan Hùng. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài là xác định các giống ngô lai ưu tú, giúp gia tăng năng suất từ 12% đến 20%, nâng cao thu nhập cho người nông dân trên hơn 1.800 ha đất canh tác của huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết ưu thế lai (Heterosis) của ngành di truyền học thực vật, khẳng định con lai F1 giữa các dòng thuần mang đặc tính vượt trội về sức sống, khả năng quang hợp và năng suất hạt so với các giống thụ phấn tự do từ 20% đến 35%. Đồng thời, đề tài vận dụng lý thuyết phân loại thời gian sinh trưởng cây ngô theo thang nhiệt độ của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Tiêu chuẩn ngành 10TCN 341:2006. Theo đó, nhóm ngô lai trung ngày tại miền Bắc Việt Nam có thời gian sinh trưởng từ 105 đến 120 ngày, đòi hỏi tổng tích nhiệt hữu hiệu dao động từ 2.300 đến 2.600 độ C để hoàn thành chu kỳ sinh trưởng.

Các khái niệm then chốt được phân tích trong mô hình nghiên cứu bao gồm:

• Năng suất lý thuyết và năng suất thực thu: Phản ánh khả năng tích lũy sinh khối và chuyển vị chất khô vào hạt ngô thương phẩm.
• Chỉ số diện tích lá (LAI): Thước đo biểu thị diện tích bề mặt đồng hóa quang hợp trên một đơn vị diện tích đất.
• Khả năng chống chịu sinh học và phi sinh học: Mức độ thích ứng của giống trước áp lực sâu bệnh hại chính và tính trạng chống đổ ngã do thời tiết bất thuận.
• Tỷ lệ hạt trên bắp (KE): Chỉ tiêu quyết định trực tiếp đến phẩm cấp thương phẩm và hiệu quả kinh tế thu hoạch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành khảo nghiệm 10 giống ngô lai đơn trung ngày gồm NK 4300, NK 7328, NK 6654, NK 67, PAC 999, PAC 339, DK 9955, P 4199, B 265 và giống đối chứng LVN 61 do Viện Nghiên cứu Ngô chọn tạo. Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 10 công thức tương ứng 10 giống, lặp lại 3 lần trên tổng số 30 ô thí nghiệm.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu được thiết kế chuẩn xác với diện tích mỗi ô là 14 m2 (kích thước 5,0 m x 2,8 m), mật độ gieo trồng 57.000 cây/ha theo khoảng cách hàng cách hàng 70 cm và cây cách cây 25 cm, tương ứng 80 cây/ô. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có hệ thống được áp dụng bằng cách lấy mẫu 10 cây và 10 bắp tiêu biểu ở hai hàng giữa của từng ô thí nghiệm để theo dõi các chỉ tiêu nông sinh học, loại trừ hoàn toàn sai số do hiệu ứng viền ngoài đồng ruộng.

Toàn bộ quy trình theo dõi thực hiện nghiêm ngặt theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-56:2011/BNNPTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống ngô. Số liệu khí tượng thu thập trực tiếp từ Trạm khí tượng thủy văn Vụ Quang thuộc huyện Đoan Hùng. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa (LSD ở mức xác suất 0,05) trên phần mềm chuyên ngành IRRISTAT 5.0 nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, kiểm soát triệt để các biến động ngẫu nhiên ngoài đồng ruộng với hệ số biến động CV duy trì dưới 10%. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2014 đến tháng 6/2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về thời gian sinh trưởng, tất cả 10 giống ngô lai tham gia thí nghiệm đều thể hiện đặc tính trung ngày ổn định. Thời gian từ gieo đến chín sinh lý ở vụ Đông 2014 dao động từ 108 đến 113 ngày, trong khi ở vụ Xuân 2015 kéo dài từ 117 đến 120 ngày do ảnh hưởng của nền nhiệt độ đầu vụ thấp. Hai giống PAC 339 và DK 9955 có thời gian sinh trưởng ngắn nhất (108 ngày trong vụ Đông và 117 ngày trong vụ Xuân), ngắn hơn giống đối chứng LVN 61 từ 1 đến 2 ngày, tạo điều kiện thuận lợi để giải phóng đất cho cây trồng vụ kế tiếp.

Thứ hai, về đặc điểm hình thái và chỉ số diện tích lá, các giống thể hiện sự phát triển thân lá cân đối với chiều cao cây đạt từ 185 cm đến 215 cm, chiều cao đóng bắp dao động từ 75 cm đến 95 cm. Hai giống PAC 339 và DK 9955 có dạng hình gọn, bộ lá xanh đậm bền màu đến tận ngày thu hoạch với chỉ số diện tích lá (LAI) đạt ngưỡng tối ưu từ 4,2 đến 4,8 m2 lá/m2 đất, giúp tối đa hóa hiệu suất chuyển hóa quang năng thành năng suất kinh tế.

Thứ ba, về năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất, PAC 339 và DK 9955 đạt kết quả vượt trội nhất trong toàn bộ tập đoàn khảo nghiệm. Năng suất thực thu của PAC 339 trong vụ Đông 2014 đạt 70,5 tạ/ha (vượt đối chứng LVN 61 là 15,2%) và vụ Xuân 2015 đạt 84,2 tạ/ha (vượt đối chứng 20,5%). Giống DK 9955 đạt năng suất thực thu vụ Đông là 68,8 tạ/ha (vượt đối chứng 12,4%) và vụ Xuân đạt 82,6 tạ/ha (vượt đối chứng 18,2%). Tỷ lệ hạt trên bắp của PAC 339 đạt trên 85% và DK 9955 đạt trên 82%, khối lượng 1.000 hạt đạt mức cao từ 310 g đến 335 g.

Thứ tư, về khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất thuận, hai giống PAC 339 và DK 9955 có tỷ lệ nhiễm sâu đục thân và sâu đục bắp ở mức điểm 1 (dưới 5% số cây bị hại), sạch bệnh đốm lá lớn và khô vằn. Đồng thời, bộ rễ chân kiềng phát triển khỏe giúp tỷ lệ đổ ngã của 2 giống này chỉ dưới 3%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 7% đến 12% của các giống còn lại.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch năng suất giữa hai vụ gieo trồng bắt nguồn từ các yếu tố khí tượng đặc trưng của vùng Trung du Phú Thọ. Trong vụ Xuân 2015, tổng lượng mưa tháng 5 đạt 291,3 mm cùng số giờ nắng lên tới 193,2 giờ/tháng đã tạo điều kiện lý tưởng cho quá trình thụ phấn, phun râu và tích lũy chất khô vào hạt. Ngược lại, vụ Đông 2014 chịu ảnh hưởng của các đợt rét muộn trong tháng 12 với nhiệt độ trung bình giảm còn 16,2 độ C và số giờ nắng chỉ đạt 64 đến 84 giờ/tháng, làm giảm nhẹ tốc độ vào hạt.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan thông qua hệ thống biểu đồ hình cột so sánh biến động năng suất lý thuyết và năng suất thực thu giữa hai mùa vụ, kết hợp cùng bảng ma trận phân tích tương quan tuyến tính giữa chỉ số LAI và tỷ lệ kết hạt. Những phát hiện này hoàn toàn tương thích với các báo cáo khảo nghiệm của mạng lưới ngô quốc gia, khẳng định PAC 339 và DK 9955 là các tổ hợp lai có tính mềm dẻo sinh thái cao, phản ứng tích cực với kỹ thuật thâm canh trên đất phù sa ven sông và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn đối chứng từ 15 đến 20 triệu đồng/ha.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng diện tích gieo trồng hai giống ngô lai PAC 339 và DK 9955: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đoan Hùng cần bổ sung ngay 2 giống này vào cơ cấu bộ giống chủ lực, định hướng chiếm từ 40% đến 50% tổng diện tích gieo trồng (khoảng 800 đến 900 ha) trong giai đoạn 2016 - 2018 nhằm đưa năng suất bình quân toàn huyện đạt mốc 55 đến 60 tạ/ha.
2. Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật canh tác thâm canh: Trạm Khuyến nông huyện Đoan Hùng phối hợp với các hợp tác xã nông nghiệp chuyển giao đồng bộ quy trình mật độ 57.000 cây/ha (khoảng cách 70 cm x 25 cm) cùng công thức bón phân cân đối cho 1 ha gồm 10 tấn phân chuồng kết hợp 160 kg N, 90 kg P2O5 và 90 kg K2O, hoàn thành tập huấn cho 100% hộ trồng ngô trước vụ Xuân 2017.
3. Xây dựng mô hình trình diễn nông nghiệp công nghệ cao: Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ cần cấp kinh phí triển khai từ 3 đến 5 mô hình trình diễn thâm canh ngô giống mới với quy mô từ 5 đến 10 ha/mô hình tại các xã ven sông Chảy như Phương Trung và Chí Đám trong giai đoạn 2016 - 2017 để người dân trực tiếp đánh giá hiệu quả kinh tế.
4. Tăng cường liên kết chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ: Ủy ban nhân dân huyện Đoan Hùng chủ trì ký kết biên bản ghi nhớ giữa các công ty cung ứng hạt giống F1 chính hãng như Advanta Việt Nam, Monsanto với các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi nhằm bình ổn giá thu mua ngô hạt thương phẩm từ năm 2017 trở đi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nông nghiệp và khuyến nông viên: Nắm bắt hệ thống dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác để xây dựng quy hoạch vùng sản xuất ngô hàng hóa tập trung trên hơn 1.800 ha đất canh tác của huyện Đoan Hùng và các địa bàn lân cận thuộc tỉnh Phú Thọ.
2. Nông dân và chủ trang trại sản xuất ngô thương phẩm: Tiếp cận hướng dẫn kỹ thuật thâm canh chi tiết, chủ động lựa chọn hai giống ngô ưu tú PAC 339 và DK 9955 nhằm tăng năng suất từ 12% đến 20%, tối ưu hóa lợi nhuận mùa vụ.
3. Nhà khoa học và chuyên gia chọn tạo giống cây trồng: Khai thác kho tư liệu so sánh các đặc tính nông học, động thái tăng trưởng chiều cao, diện tích lá và khả năng chống chịu sâu bệnh của các tổ hợp lai đơn phục vụ công tác nghiên cứu tạo dòng mới.
4. Giảng viên, sinh viên và học viên cao học ngành Nông học: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp bố trí thí nghiệm ngoài đồng ruộng theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) và kỹ năng xử lý số liệu sinh học bằng phần mềm IRRISTAT 5.0.

Câu hỏi thường gặp

1. Thời gian sinh trưởng của giống ngô PAC 339 và DK 9955 tại Đoan Hùng là bao nhiêu ngày? Cả hai giống đều thuộc nhóm ngô lai trung ngày với thời gian sinh trưởng vụ Đông dao động từ 108 đến 110 ngày và vụ Xuân từ 117 đến 119 ngày. Thời gian này ngắn hơn giống đối chứng LVN 61 từ 1 đến 2 ngày, giúp nông dân dễ dàng bố trí luân canh 3 vụ/năm trên nền đất bãi ven sông.

2. Năng suất thực thu của hai giống này vượt trội so với giống đối chứng như thế nào? PAC 339 đạt năng suất thực thu từ 70,5 đến 84,2 tạ/ha, vượt đối chứng LVN 61 từ 15,2% đến 20,5%. Giống DK 9955 đạt năng suất từ 68,8 đến 82,6 tạ/ha, vượt đối chứng từ 12,4% đến 18,2%, đồng thời cao hơn năng suất bình quân toàn huyện Đoan Hùng (48,11 tạ/ha) tới 40% đến 75%.

3. Mật độ và khoảng cách gieo trồng nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất? Mật độ khuyến cáo tối ưu là 57.000 cây/ha, tương ứng khoảng cách hàng cách hàng 70 cm và cây cách cây 25 cm (tương đương 80 cây trên ô thí nghiệm 14 m2). Mật độ này giúp chỉ số diện tích lá đạt ngưỡng tối ưu từ 4,2 đến 4,8 m2 lá/m2 đất, tối đa hóa quang hợp và hạn chế sâu bệnh.

4. Khả năng chống chịu sâu bệnh và chống đổ của PAC 339 và DK 9955 ra sao? Cả hai giống đều có bộ rễ chân kiềng khỏe, thân cây cứng cáp với tỷ lệ đổ ngã dưới 3%. Khả năng kháng sâu đục thân và sâu đục bắp đạt mức điểm 1 (dưới 5% số cây bị hại), đồng thời sạch bệnh đốm lá lớn và khô vằn, giúp giảm 20% chi phí sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

5. Lượng phân bón chuẩn cho 1 hecta ngô lai trên đất bãi ven sông gồm những gì? Lượng phân bón khuyến cáo cho 1 ha gồm 10 tấn phân chuồng, 160 kg N, 90 kg P2O5 và 90 kg K2O. Bón lót toàn bộ phân chuồng, phân lân cùng 25% lượng đạm; bón thúc lần 1 khi cây đạt 4 đến 5 lá với 25% đạm và 50% kali; bón thúc lần 2 khi cây đạt 7 đến 9 lá với 50% đạm và 50% kali.

Kết luận

• Tuyển chọn thành công hai giống ngô lai PAC 339 và DK 9955 có năng suất thực thu dẫn đầu đạt từ 68,8 đến 84,2 tạ/ha, vượt giống đối chứng LVN 61 từ 12,4% đến 20,5%.
• Xác định thời gian sinh trưởng chuẩn xác từ 108 đến 119 ngày, hoàn toàn phù hợp với điều kiện khí hậu và khung lịch mùa vụ luân canh tại huyện Đoan Hùng.
• Chứng minh tính ưu việt vượt trội về tỷ lệ hạt trên bắp đạt trên 82% đến 85%, chỉ số diện tích lá tối ưu từ 4,2 đến 4,8 cùng khả năng chống đổ ngã và kháng sâu bệnh hại dưới 5%.
• Hoàn thiện hệ thống khuyến nghị kỹ thuật canh tác đồng bộ với mật độ 57.000 cây/ha và công thức phân bón 160N - 90P2O5 - 90K2O phục vụ trực tiếp cho sản xuất đại trà.
• Thiết lập lộ trình mở rộng quy mô gieo trồng đạt từ 800 đến 900 ha trên đất bãi ven sông trong giai đoạn 2016 - 2020.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp luận cứ khoa học vững chắc và giải pháp giống đột phá nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành trồng trọt địa phương. Các cơ quan quản lý nông nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân hãy chủ động đưa giống ngô PAC 339 và DK 9955 vào gieo trồng ngay từ vụ Xuân 2016 để tạo bước nhảy vọt về năng suất và thu nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI VĂN QUÝ SO SÁNH MỘT SỐ GIỐNG NGÔ LAI TRUNG NGÀY TẠI HUYỆN ĐOAN HÙNG, TỈNH PHÚ THỌ Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thế Hùng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Văn Quý i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc thầy PGS.TS Nguyễn Thế Hùng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Cây lương thực, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Văn Quý ii MỤC LỤC Lời cam đoan.

iii Danh mục các từ, cụm từ viết tắt .v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài .3 Phần 2 Tổng quan tài liệu và cơ sở khoa học của đề tài. Vai trò của cây ngô trong nền kinh tế. Ngô làm lương thực cho người. Ngô làm thức ăn cho chăn nuôi.

Ngô làm thực phẩm và thuốc chữa bệnh. Ngô dùng cho mục đích khác. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và ở việt nam. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới.

Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam. Tình hình sản xuất ngô ở Phú Thọ. Tình hình sản xuất ngô ở huyện Đoan Hùng. Các nghiên cứu về chọn tạo giống ngô lai trên thế giới và ở việt nam.

Các nghiên cứu về chọn tạo giống ngô lai trên thế giới. Các nghiên cứu về chọn tạo giống ngô lai ở Việt Nam. Kết quả khảo nghiệm giống ngô lai. Một số giống ngô được công nhận giai đoạn 2009 – 2013.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế thí nghiệm. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi.

Phương pháp phân tích số liệu. 33 Phần 4: Kết quả và thảo luận. Điều kiện thời tiết khí hậu:. Các giai đoạn sinh trưởng, phát triển.

Động thái tăng trưởng số lá và số lá cuối cùng. Đặc điểm màu sắc và chỉ số diện tích lá. Các chỉ tiêu hình thái cây. Chiều cao cây.

Chiều cao đóng bắp. Một số tính trạng chất lượng. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực thu. Khả năng chống chịu sâu bệnh và chống đổ.

Khả năng chống chịu sâu, bệnh của các giống ngô thí nghiệm. Khả năng chống đổ của các giống ngô tham gia thí nghiệm. Hiệu quả kinh tế của các giống ngô thí nghiệm. Kết luận và đề nghị.

64 Tài liệu tham khảo. 67 iv DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt CIMMYT: Trung tâm cải tạo giống ngô và lúa mì quốc tế CCC: Chiều cao cây CCĐB: Chiều cao đóng bắp CSDTL: Chỉ số diện tích lá CV: Hệ số biến động CD bắp: Chiều dài bắp ĐK bắp: Đường kính bắp Đ/c: Đối chứng FAO: Tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên Hợp Quốc LSD.05: Sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa ở mức 0,5 NSLT: Năng suất lý thuyết NSTT: Năng suất thực thu NXB: Nhà xuất bản P1000 : Khối lượng 1000 hạt P: Xác suất QPM: Ngô chất lượng Protein RCBD: Khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh TAMNET: Mạng lưới khảo nghiệm ngô Châu Á TB: Trung bình TGST: Thời gian sinh trưởng v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Sản xuất ngô trên thế giới giai đoạn 1961 - 2014. Sản xuất ngô của một số nước trên thế giới năm 2014.

Dự báo nhu cầu ngô thế giới đến năm 2020. Sản xuất ngô ở Việt Nam giai đoạn (1995 - 2014). Tình hình sản xuất ngô của các vùng và cả nước năm 2014. Tình hình sản xuất ngô tại Phú Thọ giai đoạn 2005 - 2014.

Tình hình sản xuất ngô tại Đoan Hùng giai đoạn 2005 - 2014. Danh sách các giống ngô công nhận chính thức từ 2009 – 2013. Chỉ số đánh giá thời gian sinh trưởng theo thang điểm FAO. Lượng nhiệt của một số nhóm ngô trên các vĩ độ khác nhau.

Phân nhóm giống dựa theo các bộ phận của cây ngô. Phân nhóm giống ngô theo thời gian sinh trưởng. Thí nghiệm tiến hành 10 giống ngô lai có thời gian sinh trưởng trung ngày. Diễn biến một số yếu tố khí hậu vụ Đông năm 2014.

Diễn biến một số yếu tố khí hậu vụ Xuân năm 2015. Thời gian sinh trưởng của các giống ngô thí nghiệm. Động thái tăng trưởng số lá. Đặc điểm màu sắc lá và chỉ số diện tích lá.

Động thái tăng trưởng chiều cao và chiều cao cuối cùng của các giống ngô thí nghiệm. Các chỉ tiêu hình thái cây của các giống ngô thí nghiệm. Một số tính trạng chất lượng của các giống ngô thí nghiệm .9 Các chỉ tiêu bắp của các giống ngô thí nghiệm. Các yếu tố cấu thành năng suất của các giống ngô thí nghiệm.

Năng suất của các giống ngô thí nghiệm. Khả năng chống chịu sâu hại chính trên các giống thí nghiệm. Khả năng chống chịu bệnh hại chính trên các giống thí nghiệm. Khả năng chống đổ của các giống tham gia thí nghiệm.

Hạch toán kinh tế cho các giống ngô lai thí nghiệm. 62 vi DANH MỤC HÌNH Hình 4. Diễn biến một số yếu tố khí hậu vụ Đông năm 2014. Diễn biến một số yếu tố khí hậu vụ xuân năm 2015.

Động thái tăng trưởng số lá vụ đông 2014. Động thái tăng trưởng số lá vụ xuân 2015. Động thái tăng trưởng chiều cao cây của các giống vụ Đông 2014. Động thái tăng trưởng chiều cao cây của các giống vụ xuân 2015.

Biểu đồ về năng suất lý thuyết của các giống ngô trong thí nghiệm. Biểu đồ về năng suất thực thu của các giống ngô trong thí nghiệm .56 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Văn Quý Tên Luận văn: “So sánh một số giống ngô lai trung ngày tại huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ”. Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Lựa chọn được một số giống ngô lai trung ngày có năng suất cao thích ứng với điều kiện mùa vụ, đất đai, khí hậu của huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ để giới thiệu cho sản xuất. Phương pháp nghiên cứu: Thí nghiệm tiến hành so sánh một số giống ngô lai trung ngày và được triển khai thực hiện tại xã Phương Trung, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú thọ.

Thí nghiệm được thực hiện trong 2 vụ: vụ Đông năm 2014 và vụ Xuân năm 2015. Thí nghiệm được thực hiện ngoài đồng ruộng, đất bố trí thí nghiệm là đất bãi ven sông, diện tích đất trồng ngô phổ biến trên địa bàn huyện. Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh, gồm 10 công thức, 3 lần nhắc lại, mỗi giống là 1 công thức.Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi thí nghiệm được áp dụng theo theo Quy chuẩn quốc gia về khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng giống ngô (QCVN01-56: 2011/BNNPTNT). Kết quả chính và thảo luận: Kết quả thí nghiệm cho thấy năng suất của 2 giống PAC 339 và DK 9955 là cao nhất và ổn định trong cả 2 vụ.

viii THESIS ABSTRACT Master candidate: Bui Van Quy Thesis title: “Comparison of mid day corn hybrids in Doan Hung District, Phu Tho Province”. Major: Crop Science Code: 60.10 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture Research Objectives: Choices are a number of medium-day corn hybrids with high yield adapt to seasonal conditions, land and climate of Doan Hung district - Phu Tho province to introduce production. Materials and Methods: Conducted experiments comparing some mid day corn hybrids and be implemented in Phuong Trung Doan Hung District, Phu Tho Province. The experiment was performed in two seasons: Winter 2014 and Spring 2015.

The experiment was carried out in the field, laboratory layout soil is alluvial soil. Corn planted area of common land in the district. The experiment was arranged in randomized complete block, consisting of ten formula, repeated three times, each seed is one formula. Main findings and conclusions: The result of the experiment show that yield of 2 hybrids PAC 339 and PAC 9955 are highest and stable on both of 2 seasons.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Khi nói về thành công của việc ứng dụng hiện tượng ưu thế lai trong sản xuất nông nghiệp đầu tiên phải nói tới ngô lai. Ngô lai được coi là một thành tựu khoa học nông nghiệp của thế kỷ XX, việc ứng dụng đưa các giống ngô lai vào sản xuất đã mang lại nhiều thành quả to lớn cho sản xuất nông nghiệp trên thế giới trong đó có Việt Nam. Năm 1961, diện tích ngô toàn thế giới đạt 105,48 triệu ha, năng suất 19,04 tạ/ha, sản lượng 205,00 triệu tấn đến năm 2014, diện tích trồng ngô thế giới đạt 183,31 triệu ha, năng suất bình quân 5,58 tấn/ha, sản lượng 1. Trong đó Mỹ, Trung Quốc, Braxin là những nước đứng đầu về diện tích và sản lượng (FAOSTAT, 2015).