Luận văn thạc sĩ so sánh ảnh hưởng của bột lá keo giậu và bột cỏ stylo trong khẩu phần đến năng suất và chất lượng trứng của gà đẻ bố mẹ lương phượng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu so sánh ảnh hưởng của bột lá keo giậu và bột cỏ stylo trong khẩu phần đến năng suất và chất lượng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Chu Bá Trung
• Người hướng dẫn: TS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: So Sánh Ảnh Hưởng Của Bột Lá Keo Giậu Và Bột Cỏ Stylo Đến Năng Suất Và Chất Lượng Trứng Gà Đẻ Bố Mẹ Lương Phượng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu cỏ Stylo và cây keo giậu
• 1.2. Giới thiệu cỏ Stylo
• 1.3. Nguồn gốc phân bố
• 1.4. Năng suất chất xanh
• 1.5. Thành phần hóa học trong bột cỏ Stylo
• 1.6. Giới thiệu về cây keo giậu
• 1.7. Nguồn gốc phân bố
• 1.8. Năng suất chất xanh
• 1.9. Thành phần hóa học trong bột lá keo giậu
• 1.10. Sắc tố trong thức ăn chăn nuôi
• 1.10.1. Giới thiệu chung về sắc tố
• 1.10.2. Nguồn gốc của sắc tố
• 1.10.3. Sắc tố trong thực vật
• 1.10.4. Sắc tố trong thức ăn chăn nuôi
• 1.10.5. Vai trò của sắc tố đối với gia cầm sinh sản
• 1.11. Các kết quả nghiên cứu về sử dụng bột cỏ Stylo và bột lá keo giậu
• 1.11.1. Kết quả nghiên cứu sử dụng bột cỏ Stylo
• 1.11.2. Kết quả nghiên cứu sử dụng bột lá keo giậu
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Nội dung 1: Xác định ảnh hưởng của BLKG và BCStylo đến năng suất trứng
• 2.3.2. Nội dung 2: Xác định ảnh hưởng của BLKG và BCStylo đến một số chi tiêu lý học và hóa học của trứng
• 2.3.3. Nội dung 3: Xác định ảnh hưởng của BLKG và BCStylo đến chất lượng trứng giống
• 2.3.4. Phương pháp theo dõi và tính các chỉ tiêu
• 2.3.5. Phương pháp xử lý các số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tỷ lệ nuôi sống và khả năng sản xuất trứng của gà thí nghiệm
• 3.1.1. Tỷ lệ nuôi sống
• 3.1.2. Tỷ lệ đẻ của gà thí nghiệm
• 3.2. Năng suất và sản lượng trứng của gà thí nghiệm
• 3.3. Một số chỉ tiêu lý, hóa học của trứng
• 3.3.1. Một số chỉ tiêu lý học của trứng
• 3.3.2. Thành phần hóa học của lòng đỏ trứng
• 3.3.3. Thành phần hóa học của lòng trắng trứng
• 3.3.4. Hàm lượng carotenoid và điểm số quạt của lòng đỏ trứng
• 3.4. Kết quả theo dõi một số chỉ tiêu về trứng ấp
• 3.4.1. Tỷ lệ trứng có phôi
• 3.4.2. Tỷ lệ trứng ấp nở
• 3.4.3. Tỷ lệ gà con loại 1
• 3.5. Tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn cho sản xuất trứng và gà con loại I
• 3.5.1. Tiêu tốn thức ăn cho sản xuất trứng
• 3.5.2. Chi phí thức ăn cho sản xuất trứng và gà con loại I
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu tiếng Việt
• Tài liệu tiếng Anh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bột lá keo giậu và bột cỏ stylo

Bột lá keo giậu và bột cỏ stylo là hai nguồn thức ăn gia súc có giá trị dinh dưỡng cao, được sử dụng phổ biến trong chăn nuôi gia cầm. Bột lá keo giậu có nguồn gốc từ cây keo giậu (Leucaena), một loại cây họ đậu giàu protein, vitamin, và các chất sắc tố như caroten. Bột cỏ stylo được chế biến từ cỏ Stylosanthes guianensis, một loại cỏ họ đậu có khả năng thích nghi tốt với khí hậu nhiệt đới, giàu protein và β-caroten. Cả hai loại bột này đều có tiềm năng lớn trong việc cải thiện năng suất trứng gà và chất lượng trứng gà, đặc biệt là đối với gà đẻ bố mẹ Lương Phượng.

1.1. Nguồn gốc và đặc điểm của bột lá keo giậu

Bột lá keo giậu được sản xuất từ cây keo giậu, một loại cây họ đậu có nguồn gốc từ châu Mỹ. Cây keo giậu có khả năng sinh trưởng mạnh, thích nghi với nhiều loại đất và khí hậu khác nhau. Hàm lượng protein trong bột lá keo giậu dao động từ 24% đến 34%, đặc biệt là trong lá non. Ngoài ra, bột lá keo giậu còn chứa nhiều caroten, một chất sắc tố quan trọng giúp cải thiện màu sắc lòng đỏ trứng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc bổ sung bột lá keo giậu vào khẩu phần ăn của gà đẻ có thể làm tăng năng suất trứng và cải thiện chất lượng trứng.

1.2. Nguồn gốc và đặc điểm của bột cỏ stylo

Bột cỏ stylo được chế biến từ cỏ Stylosanthes guianensis, một loại cỏ họ đậu có nguồn gốc từ châu Mỹ La Tinh. Cỏ stylo có khả năng thích nghi rộng với các vùng sinh thái khác nhau, đặc biệt là ở các vùng nhiệt đới. Hàm lượng protein trong bột cỏ stylo dao động từ 12% đến 18%, cùng với các chất dinh dưỡng khác như β-caroten và khoáng chất. Bột cỏ stylo không chỉ là nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng mà còn có tác dụng cải thiện màu sắc lòng đỏ trứng và tăng cường sức khỏe cho gà đẻ.

II. Ảnh hưởng của bột lá keo giậu và bột cỏ stylo đến năng suất trứng gà

Nghiên cứu so sánh ảnh hưởng của bột lá keo giậu và bột cỏ stylo đến năng suất trứng gà đã chỉ ra rằng, cả hai loại bột này đều có tác động tích cực đến khả năng sản xuất trứng của gà đẻ bố mẹ Lương Phượng. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của từng loại bột có sự khác biệt đáng kể. Bột lá keo giậu được đánh giá là có hiệu quả cao hơn trong việc tăng năng suất trứng, trong khi bột cỏ stylo lại có ưu thế trong việc cải thiện chất lượng trứng.

2.1. Ảnh hưởng của bột lá keo giậu đến năng suất trứng

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung bột lá keo giậu vào khẩu phần ăn của gà đẻ bố mẹ Lương Phượng đã làm tăng đáng kể năng suất trứng. Cụ thể, tỷ lệ đẻ của gà tăng từ 5% đến 10% so với nhóm đối chứng. Ngoài ra, bột lá keo giậu còn giúp cải thiện chất lượng trứng, đặc biệt là màu sắc lòng đỏ trứng, nhờ hàm lượng caroten cao trong bột lá.

2.2. Ảnh hưởng của bột cỏ stylo đến năng suất trứng

Bột cỏ stylo cũng có tác động tích cực đến năng suất trứng, nhưng ở mức độ thấp hơn so với bột lá keo giậu. Tuy nhiên, bột cỏ stylo lại có ưu thế trong việc cải thiện chất lượng trứng, đặc biệt là hàm lượng protein và các chất dinh dưỡng khác trong trứng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc sử dụng bột cỏ stylo giúp tăng tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ nở của gà con.

III. Ảnh hưởng của bột lá keo giậu và bột cỏ stylo đến chất lượng trứng gà

Chất lượng trứng gà là một yếu tố quan trọng trong chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là đối với gà đẻ bố mẹ Lương Phượng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, cả bột lá keo giậu và bột cỏ stylo đều có tác động tích cực đến chất lượng trứng gà, nhưng mỗi loại bột lại có những ưu điểm riêng. Bột lá keo giậu giúp cải thiện màu sắc lòng đỏ trứng, trong khi bột cỏ stylo lại có tác dụng tăng cường hàm lượng dinh dưỡng trong trứng.

3.1. Ảnh hưởng của bột lá keo giậu đến chất lượng trứng

Bột lá keo giậu có tác dụng cải thiện đáng kể màu sắc lòng đỏ trứng, nhờ hàm lượng caroten cao. Ngoài ra, bột lá keo giậu còn giúp tăng hàm lượng protein và các chất dinh dưỡng khác trong trứng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trứng của gà được bổ sung bột lá keo giậu có màu sắc lòng đỏ đậm hơn và hàm lượng dinh dưỡng cao hơn so với nhóm đối chứng.

3.2. Ảnh hưởng của bột cỏ stylo đến chất lượng trứng

Bột cỏ stylo có tác dụng tăng cường hàm lượng protein và các chất dinh dưỡng khác trong trứng. Ngoài ra, bột cỏ stylo còn giúp cải thiện tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ nở của gà con. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trứng của gà được bổ sung bột cỏ stylo có hàm lượng protein cao hơn và tỷ lệ nở tốt hơn so với nhóm đối chứng.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, cả bột lá keo giậu và bột cỏ stylo đều có tác động tích cực đến năng suất trứng gà và chất lượng trứng gà, đặc biệt là đối với gà đẻ bố mẹ Lương Phượng. Bột lá keo giậu có hiệu quả cao hơn trong việc tăng năng suất trứng, trong khi bột cỏ stylo lại có ưu thế trong việc cải thiện chất lượng trứng. Do đó, việc kết hợp cả hai loại bột này trong khẩu phần ăn của gà đẻ có thể mang lại hiệu quả tối ưu trong chăn nuôi gia cầm.

4.1. Khuyến nghị sử dụng bột lá keo giậu

Bột lá keo giậu nên được sử dụng trong khẩu phần ăn của gà đẻ bố mẹ Lương Phượng để tăng năng suất trứng và cải thiện màu sắc lòng đỏ trứng. Ngoài ra, bột lá keo giậu còn giúp tăng hàm lượng dinh dưỡng trong trứng, mang lại giá trị kinh tế cao cho người chăn nuôi.

4.2. Khuyến nghị sử dụng bột cỏ stylo

Bột cỏ stylo nên được sử dụng để cải thiện chất lượng trứng, đặc biệt là hàm lượng protein và tỷ lệ nở của gà con. Việc kết hợp bột cỏ stylo với bột lá keo giậu trong khẩu phần ăn của gà đẻ có thể mang lại hiệu quả tối ưu trong chăn nuôi gia cầm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi sạch, an toàn đang là vấn đề cấp thiết toàn cầu và tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh ô nhiễm môi trường gia tăng ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Việc sử dụng nguyên liệu thức ăn có nguồn gốc tự nhiên, sạch là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Trong đó, bột cỏ và bột lá cây họ đậu như bột cỏ Stylo (Stylosanthes guianensis) và bột lá keo giậu (Leucaena leucocephala) được xem là nguồn thức ăn giàu protein, sắc tố tự nhiên, vitamin và khoáng chất, có tiềm năng ứng dụng trong chăn nuôi gia cầm.

Mục tiêu nghiên cứu là so sánh ảnh hưởng của bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo trong khẩu phần ăn đến năng suất và chất lượng trứng của gà đẻ bố mẹ giống Lương Phượng. Nghiên cứu được thực hiện trong 10 tuần, từ tháng 6/2012 đến tháng 6/2013, tại Trung tâm thực hành thực nghiệm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và Trung tâm nghiên cứu phát triển chăn nuôi miền núi tỉnh Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn loại bột lá phù hợp để nâng cao hiệu quả chăn nuôi, đồng thời góp phần phát triển bền vững ngành nông nghiệp địa phương và cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về dinh dưỡng gia cầm, đặc biệt là vai trò của protein thô, sắc tố carotenoid và các khoáng chất trong khẩu phần ăn ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng trứng. Hai mô hình chính được áp dụng gồm:

• Mô hình dinh dưỡng gia cầm: tập trung vào thành phần protein, lipit, xơ, khoáng và sắc tố trong thức ăn ảnh hưởng đến sinh trưởng, sản xuất trứng và chất lượng trứng.
• Mô hình sắc tố tự nhiên trong thức ăn: carotenoid và xanthophyll trong bột cỏ Stylo và bột lá keo giậu được xem là nguồn sắc tố quan trọng tạo màu lòng đỏ trứng, đồng thời ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của gà.

Các khái niệm chính bao gồm: protein thô, carotenoid, mimosine (độc tố trong keo giậu), tỷ lệ đẻ, tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ ấp nở, và điểm số màu lòng đỏ trứng theo thang quạt Roche.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thí nghiệm thực địa với 198 con gà đẻ bố mẹ giống Lương Phượng, chia thành 3 lô: đối chứng (không bổ sung bột lá), lô bổ sung 6% bột lá keo giậu (BLKG), và lô bổ sung 6% bột cỏ Stylo (BCStylo).
• Phương pháp chọn mẫu: Gà được chọn đồng đều về tuổi và điều kiện nuôi nhốt hoàn toàn, mỗi lô gồm 60 gà mái và 6 gà trống, chia thành 3 nhóm nhỏ.
• Phương pháp phân tích: Theo dõi tỷ lệ nuôi sống, năng suất trứng, tỷ lệ trứng giống, các chỉ tiêu lý học và hóa học của trứng (protein, lipit, carotenoid, điểm màu lòng đỏ), tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ ấp nở và tỷ lệ gà con loại I. Phân tích số liệu bằng phương pháp thống kê thích hợp, so sánh giữa các nhóm thí nghiệm.
• Timeline nghiên cứu: Thí nghiệm kéo dài 10 tuần (tuần tuổi 41-50 của gà), với 6 đợt ấp trứng, thu thập dữ liệu định kỳ theo kế hoạch.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nuôi sống và năng suất trứng: Tỷ lệ nuôi sống của gà đạt khoảng 95% ở cả 3 lô. Tỷ lệ đẻ trứng ở lô bổ sung BLKG và BCStylo tăng trung bình 3-4% so với đối chứng. Năng suất trứng của lô BLKG và BCStylo lần lượt cao hơn 5,2% và 4,8% so với lô đối chứng.

2. Chất lượng trứng: Khối lượng trứng trung bình ở các lô thí nghiệm không khác biệt đáng kể, nhưng tỷ lệ trứng giống ở lô BLKG và BCStylo cao hơn 6,5% và 5,8% so với đối chứng. Hàm lượng carotenoid trong lòng đỏ trứng tăng 1,7 lần ở lô BLKG và 1,4 lần ở lô BCStylo so với đối chứng, điểm số màu lòng đỏ theo thang quạt Roche đạt 10,5 và 9,8 so với 7,2 của đối chứng.

3. Tỷ lệ trứng có phôi và ấp nở: Tỷ lệ trứng có phôi ở lô BLKG và BCStylo tăng lần lượt 7,6% và 6,9% so với đối chứng. Tỷ lệ ấp nở cũng cao hơn 16,6% và 14,3%. Tỷ lệ gà con loại I đạt 85% ở lô BLKG và 82% ở lô BCStylo, so với 75% ở đối chứng.

4. Tiêu tốn thức ăn và chi phí: Tiêu tốn thức ăn cho sản xuất 10 trứng giảm khoảng 100g ở lô BLKG và 80g ở lô BCStylo so với đối chứng. Chi phí thức ăn cho 10 trứng giống và 1 gà con loại I cũng giảm tương ứng, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy bổ sung bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo trong khẩu phần ăn gà đẻ bố mẹ giống Lương Phượng đều có tác động tích cực đến năng suất và chất lượng trứng. Hàm lượng protein cao trong BLKG (24-34%) và BCStylo (16-18%) cung cấp nguồn dinh dưỡng thiết yếu, đồng thời sắc tố carotenoid trong hai loại bột lá giúp tăng màu sắc lòng đỏ trứng, một chỉ tiêu quan trọng về chất lượng sản phẩm.

Sự khác biệt nhỏ về hiệu quả giữa BLKG và BCStylo có thể do hàm lượng mimosine trong keo giậu, tuy nhiên ở mức bổ sung 6% không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và sinh sản của gà. Các kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo đều cải thiện tỷ lệ đẻ, tỷ lệ ấp nở và chất lượng trứng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ đẻ, tỷ lệ trứng có phôi và điểm màu lòng đỏ giữa các nhóm, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt và hiệu quả của từng loại bột lá trong khẩu phần.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bổ sung 6% bột lá keo giậu hoặc bột cỏ Stylo trong khẩu phần ăn gà đẻ bố mẹ nhằm tăng năng suất trứng và cải thiện chất lượng trứng, đặc biệt là màu sắc lòng đỏ, trong vòng 10 tuần nuôi. Chủ thể thực hiện: các trang trại chăn nuôi gia cầm.

2. Khuyến khích sản xuất và chế biến bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo tại địa phương để đảm bảo nguồn nguyên liệu sạch, chất lượng, giảm chi phí thức ăn. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và hợp tác xã nông nghiệp.

3. Theo dõi và kiểm soát hàm lượng mimosine trong bột lá keo giậu để tránh ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe gà, có thể áp dụng các biện pháp xử lý như ngâm nước hoặc phối trộn với nguyên liệu khác. Chủ thể: các nhà nghiên cứu và kỹ thuật viên chăn nuôi.

4. Đào tạo kỹ thuật cho người chăn nuôi về phối trộn khẩu phần và sử dụng bột lá tự nhiên nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi sạch, an toàn. Thời gian: liên tục. Chủ thể: các cơ quan quản lý nông nghiệp và tổ chức đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gia cầm: Nắm bắt kiến thức về sử dụng bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo để nâng cao năng suất và chất lượng trứng, giảm chi phí thức ăn.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chăn nuôi: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả và phân tích khoa học về dinh dưỡng gia cầm và ứng dụng nguyên liệu tự nhiên.

3. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi: Áp dụng công thức phối trộn thức ăn có bổ sung bột lá tự nhiên để phát triển sản phẩm thức ăn sạch, an toàn.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi bền vững, an toàn thực phẩm.

Câu hỏi thường gặp

1. Bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo có ảnh hưởng như thế nào đến năng suất trứng?
   Bổ sung 6% bột lá keo giậu hoặc bột cỏ Stylo trong khẩu phần giúp tăng tỷ lệ đẻ trứng khoảng 3-4% so với không bổ sung, đồng thời cải thiện tỷ lệ trứng giống và chất lượng trứng.

2. Có nguy cơ độc tố từ mimosine trong bột lá keo giậu không?
   Ở mức bổ sung 6%, hàm lượng mimosine không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe gà. Tuy nhiên, cần kiểm soát và xử lý bột lá để giảm độc tố nếu tăng tỷ lệ sử dụng.

3. Bột cỏ Stylo có giúp cải thiện màu sắc lòng đỏ trứng không?
   Có, bột cỏ Stylo giàu carotenoid giúp tăng hàm lượng sắc tố trong lòng đỏ, nâng điểm màu lòng đỏ trứng lên mức 9,8 so với 7,2 ở nhóm đối chứng.

4. Chi phí thức ăn có tăng khi bổ sung bột lá không?
   Ngược lại, tiêu tốn thức ăn và chi phí cho sản xuất trứng và gà con loại I giảm khoảng 5-10% nhờ hiệu quả sử dụng thức ăn tăng lên.

5. Thời gian sử dụng bột lá trong khẩu phần nên kéo dài bao lâu?
   Nghiên cứu thực hiện trong 10 tuần cho thấy hiệu quả rõ rệt, khuyến nghị sử dụng liên tục trong giai đoạn gà đẻ bố mẹ để duy trì năng suất và chất lượng trứng.

Kết luận

• Bổ sung 6% bột lá keo giậu hoặc bột cỏ Stylo trong khẩu phần ăn gà đẻ bố mẹ Lương Phượng làm tăng tỷ lệ đẻ, tỷ lệ trứng giống và cải thiện chất lượng trứng.
• Hàm lượng carotenoid trong lòng đỏ trứng tăng đáng kể, nâng cao giá trị dinh dưỡng và màu sắc lòng đỏ.
• Tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ ấp nở và tỷ lệ gà con loại I được cải thiện rõ rệt, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất giống.
• Tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn giảm, giúp tăng hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.
• Khuyến nghị áp dụng bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo trong khẩu phần ăn gia cầm để phát triển chăn nuôi sạch, an toàn và bền vững.

Các trang trại và doanh nghiệp chăn nuôi nên triển khai thử nghiệm áp dụng bột lá keo giậu và bột cỏ Stylo trong khẩu phần ăn, đồng thời phối hợp với các cơ quan nghiên cứu để tối ưu hóa công thức và quy trình sử dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Giới thiệu cỏ Stylo và cây keo giậu 1. Giới thiệu cỏ Stylo 1. Tên gọi Stylosanthes là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae.

Nó thuộc phân họ Faboideae và được APGII phân loại như sau: Giới (regnum): Phantae Không phân hạng: Angiospermae Không phân hạng: Eudicots Không phân hạng: Rosids Bộ (ordo): Fabales Họ (familia): Fabaceae Phân họ (subfamilia): Faboideae Tông (tribus): Aeschynomeneae Chi (genus): Stylosanthes Sw Bốn giống Stylosanthes là S. guianensis được sử dụng rộng rãi làm thức ăn gia súc ở các vùng nhiệt đới. Nguồn gốc phân bố Là loại cỏ có nguồn gốc từ châu Mỹ La Tinh. Cỏ được trồng phổ biến ở Tây Ấn Độ, Hawaii, và một số nước Châu Phi như Kenya, Uganda, Nigieria, được phân bố rộng rãi từ Mexico đến Argentina.

Stylosanthes phân bố tự nhiên ở Trung và Nam Mỹ, từ Brazil nhập vào Australia những năm 1930, nhưng sau chiến tranh thế giới lần thứ II mới được chú ý đến. Đây là loại thức ăn gia súc được phát triển đáng kể ở nhiệt đới và cận nhiệt đới, đã nhập vào nhiều nước như: Malaysia, Công gô, Nam Trung Quốc. Ở Việt Nam, cỏ Stylo nhập vào lần đầu vào năm 1967 từ Singapore, Australia. n 6 - Các giống cỏ đang gieo trồng: Stylosanthes guianensis (common Stylo): cây lâu năm Stylosanthes hamata (Caribbcan Stylo): cây hàng năm Stylosanthes scabra (Shrubby Stylo): cây lâu năm Stylosanthes humilis (Townsville Stylo): cây hàng năm 1.

Năng suất chất xanh Cỏ Stylosanthes được các nhà khoa học quan tâm trong thời gian gần đây. Stylosanthes đến nay là cây thức ăn thô xanh họ đậu nhiệt đới thành công nhất trên toàn thế giới. Stylosanthes có ý nghĩa trong hệ thống sản xuất nông nghiệp và môi trường (Cameron và cs, 2004) [48]. Ở Việt Nam, Stylosanthes cũng được nghiên cứu từ những năm trước đây, từ các nghiên cứu cho thấy, tùy thuộc vào vùng chăn nuôi, vào mức phân bón và nước tưới, đất đai… khác nhau Stylosanthes sẽ cho năng suất khác nhau.

Tại Đắc Lắc, năng suất chất xanh của cỏ Stylo CIAT 184 đạt 12,34 tấn/ha/lứa; cho năng suất 3,08 chất khô/ha/lứa (tương ứng với 21,56 tấn/ha/năm) cao hơn so với trồng ở các vùng sinh thái khác của Việt Nam (Lê Hòa và Bùi Quang Tuấn, 2009) [11]. Theo Lê Hà Châu (1999b) [3], giống Stylo Cook có thể cho năng suất xanh 21 tấn/lứa cắt/ha (4 lứa/năm) hoặc giống Stylosanthes guianensis FM05- 2 và Stylo CIAT 184 được trồng ở các vùng khác có khả năng cho năng suất chất khô đạt 11,4 - 12,5 tấn/ha/năm (Nguyễn Ngọc Hà và cs, 1995) [7]; (Trương Tấn Khanh và cs, 1999)[14]. Hoàng Văn Tạo và cs, (2010)[22], cho biết Stylosanthes CIAT 184 trồng tại Nghĩa Đàn đạt sản lượng chất xanh từ 52,5 đến 65,2 tấn/ha ở 2 mức phân bón hóa học và 3 mức phân hữu cơ khác nhau. Cùng nghiên cứu này trên cỏ Stylo Plus, Hoàng Văn Tạo và cs (2010)[22], cho biết năng suất chất xanh đạt từ 49,70 đến 62,00 tấn/ha; năng suất chất khô đạt từ 11,70 đến 14,92 n 7 tấn/ha; năng suất protein từ 1,99 đến 2,53 tấn/ha ở 2 mức phân bón hóa học và 3 mức phân hữu cơ khác nhau.

Cỏ Stylo rất ít bị sâu bệnh và có thể phát triển trên nhiều loại đất, ngay cả ở vùng đất đồi cao. Chính vì vậy, ngoài tác dụng làm nguồn thức ăn chất lượng cao cho gia súc nó còn được trồng để cải tạo đất và che phủ đất, chống xói mòn. Năng suất xanh đạt 40-50 tấn/ha/năm. Năng suất chất xanh của cỏ Stylo đạt từ 25 - 60 tấn/ha (5 - 14,5 tấn chất khô/ha/năm).

Hàm lượng các chất dinh dưỡng: vật chất khô 23 - 24%, đạm thô 17 - 18%, xơ thô 28 - 31%, khoáng tổng số 8 - 10%, lipit 1,55%. Với thành phần dinh dưỡng như vậy cỏ Stylo là nguồn thức ăn bổ sung protein rất có giá trị cho gia súc ăn cỏ, đặc biệt là có khả năng chế biến thành bột cỏ (Lê Đức Ngoan và cs, 2006) [20]. Cỏ Stylo (Stylosanthes hamata): trồng một lần có thể thu hoạch 4-5 năm. Năng suất có thể đạt 90- 100 tấn/ha/ năm nếu được chăm sóc, thâm canh tốt.

Cỏ Stylosanthes trồng ở Brazil đạt năng suất chất xanh từ 15 - 20 tấn/ha; 35 tấn/ha/năm ở Zaire. Tại Madagascar cỏ Stylosanthes trồng sau 1 năm đạt 43 tấn/ha trên vùng đất cao và 70 tấn/ha vùng đất thấp (Ecoport, 2001) [59]. Trên cả 3 vùng nghiên cứu, khi thâm canh với 20-30 tấn phân hữu cơ/ha/năm với năng suất VCK đạt tương tự với lá keo giậu và Stylo (20 tấn VCK/ha/năm) trong nghiên cứu của Wong Choi Chee và cs, (1999) [119]. Có thể trồng cỏ Stylo bằng hạt hoặc trồng bằng cành giâm.

Năng suất trên một ha từ 40 đến 50 tấn mỗi năm. Thời gian gieo trồng: từ tháng 3 đến tháng 6. Thu hoạch tháng 6 đến tháng 12. Trồng một lần, có thể thu hoạch 4-5 năm.

Thành phần hóa học trong bột cỏ Stylo: * Protein Cây họ đậu được xác định là cây thức ăn xanh tiềm năng bổ sung protein cho vật nuôi, vì chúng có chứa protein thô cao (15% - 30% chất khô (CK)), khoáng chất và vitamin cần thiết cho sự phát triển của vật nuôi n 8 (Norton và Poppi, 1995) [94]. Trong khẩu phần có bổ sung protein của cỏ có chứa 70g protein thô/kg CK hoặc ít hơn cho thấy: lượng chất khô thu nhận, khả năng tiêu hóa và năng suất vật nuôi tăng (Osuji và cs, 1993) [98]; (Umuna và cs, 1995) [117]. Theo Lê Hòa, Bùi Quang Tuấn (2009) [11], cây đậu Stylo có năng suất không cao như một số giống hòa thảo nhưng có giá trị dinh dưỡng cao, tỉ lệ protein thô đạt 16,86%, tỉ lệ sử dụng cỏ Stylo cũng tương đối cao (87,6%). Theo Nguyễn Thị Mùi và cs, (2006) [19]: trên cả 3 vùng nghiên cứu (Thái Nguyên, Ba Vì, Lâm Đồng) hàm lượng protein bình quân ở cỏ Stylo Plus đạt 17%.

Theo Đặng Thuý Nhung (2008) [21] cho biết: hàm lượng protein của thân lá cỏ Stylo khô là 16,3%. Đối với cỏ Stylosanthes cùng việc nghiên cứu năng suất các nhà khoa học cũng tập trung đánh giá thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của nó. Hàm lượng nitơ của Stylosanthes guianensis vào khoảng 1,5 đến 3% tính theo CK (Mannetje và Jone, 1992) [89]. Trong những năm gần đây, Stylosanthes cũng được trồng phổ biến tại Thái Lan và Lào.

Stylosanthes trồng tại Thái Lan có chứa protein thô 17,1% (Kiyothong và cs, 2004a) [81]. Chứa 14 - 18% protein thô trong CK (Satjipanon và cs, 1995) [108]. Thành phần hóa học của cỏ Stylosanthes ở 4 lứa cắt tính theo CK dao động từ 16,7 - 18,1% protein thô (CP) (Kiyothong và Wanapat, 2004b) [82]. Một số kết quả phân tích cho thấy: cỏ Stylosanthes tươi 40 - 45 ngày tại Lào chứa 20,2% CK; tính theo CK có 19% protein thô (Phengsanvanh, 2003b) [101].

Theo Chanphone và cs, 2003 [50], Stylosanthes có 22,3% CK; protein thô 19,3%. Hàm lượng CK đạt từ 20,0 - 28,0%; protein thô 13,3% (Toum Keopaseuht, 2004) [116]. Omole và cs (2007) [96], cho biết cỏ Stylosanthes guianensis trồng tại Nigeria có CK 19,75%; protein thô 19,91%; DXKĐ 56,03% CK. Stylosanthes n 9 scabra trồng tại Rwanda có hàm lượng của protein thô là 21% (Mupenzi và cs, 2008) [92].

Giá trị dinh dưỡng của cỏ Stylosanthes guianensis khô 6 tuần sau thu hoạch ở Nigeria có 92,1% CK; tính theo CK có 10,6% protein thô (Bamikole và Ezenwa, 1999) [43]. Cỏ Stylosanthes trồng tại Zaire, có thành phần dinh dưỡng biến động từ 15-17% protein thô tính theo vật chất khô (Ecoport, 2001) [59]. Hỗn hợp cỏ Stylosanthes bao gồm 45% Stylosanthes guianensis, 45% Stylosanthes hamata và 10% Stylosanthes scabra có chứa 13% protein thô trong CK (Liu Guodao và cs, 2004) [87]. * Lipit Cỏ Stylo rất ít bị sâu bệnh và có thể phát triển trên nhiều loại đất, ngay cả ở vùng đất đồi cao.

Chính vì vậy, ngoài tác dụng làm nguồn thức ăn chất lượng cao cho gia súc nó còn được trồng để cải tạo đất và che phủ đất, chống xói mòn. Hàm lượng lipit 1,55%. Với thành phần dinh dưỡng như vậy cây Stylo là nguồn thức ăn bổ sung protein rất có giá trị cho gia súc ăn cỏ đặc biệt là có khả năng chế biến thành bột cỏ (Lê Đức Ngoan và cs, 2006) [20]. Omole và cs, (2007) [96] cho biết cỏ Stylosanthes guianensis trồng tại Nigeria có 1,34% lipit thô.

Cỏ Stylosanthes guianensis, khi trồng - các nước, các vùng sinh thái khác nhau, thời gian thu mẫu, phương pháp phân tích khác nhau thì hàm lượng lipit trong cỏ cũng khác nhau: lipit dao động từ 1,34% - 2,7%. * Chất xơ Theo Chanphone Keoboualapheth và cs (2003) [50], Stylo CIAT 184 có hàm lượng xơ thô chiếm 30% VCK. Hàm lượng CK đạt từ 20 - 28%; protein thô 13,3%; xơ trung tính 16,9% tính theo CK (Toum Keopaseuht, 2004 [116]). Theo Kiyothong và cs (2004a) [81] hàm lượng xơ trung tính 39,1% và xơ axit 56,8%.

n 10 Thành phần hóa học của cỏ Stylosanthes ở 4 lứa cắt tính theo CK dao động từ 49,1 - 61,5% xơ trung tính (NDF); 34,1 - 47,3% xơ axit (ADF) (Kiyothong và Wanapat, 2004b) [82]. Một số kết quả phân tích cho thấy: cỏ Stylosanthes tươi 40 - 45 ngày tại Lào chứa 20,2% CK; tính theo CK có 64,2% xơ trung tính (Phengsanvanh, 2003b) [101]. Omole và cs (2007) [96], cho biết cỏ Stylosanthes guianensis trồng tại Nigeria có CK 19,75%; 13,28% xơ thô. Giá trị dinh dưỡng của cỏ Stylosanthes guianensis khô 6 tuần sau thu hoạch ở Nigeria có 92,1% CK; tính theo CK có 32,8% xơ thô (CF) (Bamikole và Ezenwa, 1999) [43].

Cỏ Stylosanthes trồng tại Zaire, có thành phần dinh dưỡng biến động từ 33-40% xơ thô 0,1-0,2% P, 0,8-1% Ca, 1,2-1,8% K, 0,3-0,8% Mg, 0,02% Na và 0,1-0,8% Cl tính theo vật chất khô (Ecoport, 2001)[59]. Hỗn hợp cỏ Stylosanthes bao gồm 45% Stylosanthes guianensis, 45% Stylosanthes hamata và 10% Stylosanthes scabra có chứa 2,7% chất béo thô, 32% chất xơ thô, 37,4% DXKĐ, tro 4,1%; 1,13% Ca và 0,11% P trong CK (Liu Guodao và cs, 2004) [87]. * Các chất khoáng Theo Chanphone Keoboualapheth và cs, (2003) [50], Stylo CIAT 184 có chứa 5,1% chất khoáng, trong đó khoáng Ca chiếm 0,2% và P chiếm 0,4%. Thành phần hóa học của cỏ Stylosanthes ở 4 lứa cắt tính theo CK dao động từ 6,3 - 8,7% khoáng (Ash) (Kiyothong và Wanapat, 2004b) [82].

Tại Lào cỏ Stylo CIAT 184 tươi 40 - 45 ngày chứa 20,2% CK, còn chất khoáng tính theo CK có 5,5% (Phengsanvanh, 2003b) [101]). Omole và cs (2007) [96], cho biết cỏ Stylosanthes guianensis trồng tại Nigeria có CK 19,75%; 9,38% khoáng tổng số. Giá trị dinh dưỡng của cỏ n 11 Stylosanthes guianensis khô 6 tuần sau thu hoạch ở Nigeria có 92,1% CK; tính theo CK có 7,3% khoáng (Bamikole và Ezenwa, 1999) [43]. * Các chất sắc tố Nhìn chung các sắc tố có trong cây họ đậu thì carotenoid là nhóm nhiều nhất và phổ biến rộng rãi của các sắc tố trong tự nhiên trong đó có Stylo là một loài cây giàu chất sắc tố, chủ yếu là caroten và xanthophyll.