Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của khẩu phần có bột lá keo giậu được và không được cân đối năng lượng protein đến năng suất và chất lượng trứng của gà đẻ bố mẹ lương phượng

Nghiên cứu ảnh hưởng của khẩu phần bột lá keo giậu đến năng suất và chất lượng trứng gà đẻ bố mẹ lương phượng, phân tích hiệu quả dinh dưỡng.

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Tùng
• Người hướng dẫn: TS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Khẩu Phần Bột Lá Keo Giậu Đến Năng Suất Và Chất Lượng Trứng Gà Đẻ Bố Mẹ Lương Phượng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Các thông tin về keo giậu
• 1.1.1. Tên gọi Keo giậu còn có tên là cây bồ kết dại, cây muồng, cây táo nhơn
• 1.1.2. Nguồn gốc lịch sử
• 1.1.3. Đặc tính sinh học của keo giậu
• 1.1.4. Năng suất chất xanh
• 1.1.5. Thành phần hóa học và các sắc tố trong bột lá keo giậu
• 1.1.6. Các phương pháp chế biến bột lá keo giậu
• 1.1.7. Kết quả nghiên cứu sử dụng BLKG trong chăn nuôi gà đẻ
• 1.1.7.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.7.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.1.8. Vấn đề năng lượng đối với gà sinh sản
• 1.1.8.1. Nhu cầu năng lượng cho gà đẻ
• 1.1.8.2. Ảnh hưởng của bổ sung dầu, mỡ vào khẩu phần cho gà đẻ
• 1.1.9. Vấn đề protein đối với gà sinh sản
• 1.1.9.1. Vai trò, nhu cầu của protein- axit amin đối với cơ thể gia cầm
• 1.1.9.2. Nhu cầu protein
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 2.4. Nội dung 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của cách thức phối hợp bột lá keo giậu vào khẩu phần đến khả năng sản xuất trứng của gà đẻ bố mẹ Lương Phượng
• 2.5. Nội dung 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của cách thức phối hợp bột lá keo giậu vào khẩu phần đến một số chỉ tiêu lý học, hóa học của trứng
• 2.6. Nội dung 3: Nghiên cứu ảnh hưởng của cách thức phối hợp bột lá keo giậu vào khẩu phần đến chất lượng trứng giống của gà đẻ bố mẹ Lương Phượng
• 2.7. Nội dung 4: Nghiên cứu ảnh hưởng của cách thức phối hợp bột lá keo giậu vào khẩu phần đến một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật của gà thí nghiệm
• 2.8. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 2.9. Xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả nghiên cứu nội dung 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của cách phối hợp bột lá keo giậu vào khẩu phần đến năng suất trứng của gà đẻ bố mẹ Lương Phượng
• 3.2. Kết quả nghiên cứu nội dung 2: Ảnh hưởng của cách phối hợp bột lá keo giậu vào khẩu phần đến một số chi tiêu lý học và hóa học của trứng gà bố mẹ Lương Phượng
• 3.2.1. Một số chỉ tiêu lý học của trứng gà thí nghiệm
• 3.2.2. Thành phần hóa học của trứng gà thí nghiệm
• 3.3. Kết quả nghiên cứu nội dung 3: Ảnh hưởng của cách phối hợp BLKG vào khẩu phần đến chất lượng trứng
• 3.3.1. Hàm lượng carotenoid và tỷ lệ trứng có phôi của trứng gà thí nghiệm
• 3.3.2. Tỷ lệ có phôi, ấp nở, gà con loại I từ ngày thí nghiệm thứ 16 trở đi
• 3.4. Ảnh hưởng của cách phối hợp BLKG vào khẩu phần đến một số chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của gà thí nghiệm
• 3.4.1. Tiêu tốn thức ăn cho 10 trứng, trứng giống và gà con loại I trong thí nghiệm
• 3.4.2. Chi phí thức ăn cho 10 trứng, trứng giống và gà con loại I
• 3.4.3. Hiệu quả kinh tế của các lô thí nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA

Tóm tắt

I. Khẩu phần bột lá keo giậu

Nghiên cứu tập trung vào việc sử dụng khẩu phần bột lá keo giậu (BLKG) trong chăn nuôi gà đẻ bố mẹ Lương Phượng. Khẩu phần này được chia thành hai loại: một được cân đối năng lượng và protein, và một không được cân đối. Mục tiêu là đánh giá ảnh hưởng của hai loại khẩu phần này đến năng suất trứng gà và chất lượng trứng gà. Kết quả cho thấy, khẩu phần được cân đối mang lại hiệu quả cao hơn trong việc tăng năng suất và cải thiện chất lượng trứng.

1.1. Ảnh hưởng khẩu phần

Khẩu phần có BLKG được cân đối năng lượng và protein giúp tăng năng suất trứng gà đáng kể. Điều này được chứng minh qua việc theo dõi tỷ lệ đẻ và số lượng trứng thu được. Khẩu phần không cân đối tuy vẫn có tác dụng nhưng hiệu quả thấp hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc cân đối năng lượng và protein trong khẩu phần là yếu tố quan trọng để đạt được kết quả tối ưu.

1.2. Thức ăn gia súc

BLKG được sử dụng như một nguồn thức ăn gia súc giàu protein, giúp giảm chi phí thức ăn trong chăn nuôi. Nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung BLKG vào khẩu phần không chỉ cải thiện năng suất mà còn giảm thiểu chi phí sản xuất, mang lại lợi ích kinh tế cho người chăn nuôi.

II. Năng suất trứng gà

Nghiên cứu đánh giá năng suất trứng gà khi sử dụng khẩu phần có BLKG. Kết quả cho thấy, khẩu phần được cân đối năng lượng và protein giúp tăng tỷ lệ đẻ và số lượng trứng thu được. Điều này chứng tỏ rằng, việc cân đối dinh dưỡng trong khẩu phần là yếu tố quyết định đến năng suất của gà đẻ.

2.1. Tăng năng suất

Khẩu phần có BLKG được cân đối năng lượng và protein giúp tăng năng suất trứng gà đáng kể. Nghiên cứu chỉ ra rằng, tỷ lệ đẻ của gà tăng lên rõ rệt khi sử dụng khẩu phần này. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của BLKG trong việc cải thiện năng suất chăn nuôi.

2.2. Chăn nuôi gà

Việc sử dụng BLKG trong chăn nuôi gà không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng trứng. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng cho người chăn nuôi trong việc lựa chọn thức ăn phù hợp để đạt hiệu quả kinh tế cao.

III. Chất lượng trứng gà

Nghiên cứu cũng tập trung vào việc đánh giá chất lượng trứng gà khi sử dụng khẩu phần có BLKG. Kết quả cho thấy, khẩu phần được cân đối năng lượng và protein giúp cải thiện các chỉ tiêu lý học và hóa học của trứng, bao gồm hàm lượng carotenoid và tỷ lệ trứng có phôi.

3.1. Cải thiện chất lượng trứng

Khẩu phần có BLKG được cân đối năng lượng và protein giúp cải thiện chất lượng trứng gà. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hàm lượng carotenoid trong trứng tăng lên đáng kể, giúp trứng có màu sắc đẹp hơn và giá trị dinh dưỡng cao hơn. Điều này mang lại lợi ích lớn cho người tiêu dùng.

3.2. Gà đẻ bố mẹ Lương Phượng

Nghiên cứu tập trung vào gà đẻ bố mẹ Lương Phượng, một giống gà có giá trị kinh tế cao. Kết quả cho thấy, việc sử dụng BLKG trong khẩu phần không chỉ cải thiện chất lượng trứng mà còn tăng tỷ lệ trứng có phôi, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất giống.

IV. Ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc chăn nuôi gà và sản xuất thức ăn gia súc. Việc sử dụng BLKG trong khẩu phần không chỉ giúp tăng năng suất và chất lượng trứng mà còn giảm chi phí sản xuất, mang lại lợi ích kinh tế cho người chăn nuôi.

4.1. Hiệu quả kinh tế

Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc sử dụng BLKG trong khẩu phần giúp giảm chi phí thức ăn và tăng hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của BLKG trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

4.2. Phát triển nông nghiệp

Nghiên cứu này góp phần vào việc phát triển nông nghiệp bền vững bằng cách khai thác hiệu quả nguồn thức ăn tại chỗ. Việc sử dụng BLKG không chỉ giúp cải thiện năng suất chăn nuôi mà còn góp phần bảo vệ môi trường và tăng thu nhập cho người nông dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam, với đặc điểm khí hậu nhiệt đới và đa dạng sinh học, có tiềm năng lớn trong phát triển nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm. Theo số liệu năm 2003, hơn 74% dân số sống ở khu vực nông thôn và nông nghiệp chiếm phần lớn trong nền kinh tế quốc dân. Tuy nhiên, năng suất lao động và ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp còn thấp, dẫn đến hiệu quả chăn nuôi chưa cao, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất trứng gà. Một trong những thách thức lớn là thiếu hụt dinh dưỡng protein và chi phí thức ăn cao, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng sản phẩm.

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của khẩu phần có bổ sung bột lá keo giậu (BLKG), được cân đối và không cân đối năng lượng, protein đến năng suất và chất lượng trứng của gà đẻ bố mẹ giống Lương Phượng. Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm nghiên cứu và phát triển chăn nuôi miền núi, tỉnh Thái Nguyên, trong khoảng thời gian từ tháng 6/2013 đến tháng 8/2014. Mục tiêu chính là so sánh hiệu quả của hai loại khẩu phần trong việc nâng cao tỷ lệ đẻ, chất lượng trứng và hiệu quả kinh tế, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho việc ứng dụng BLKG trong chăn nuôi gà đẻ.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nguồn thức ăn tại chỗ, giảm chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao chất lượng trứng, đáp ứng nhu cầu thị trường và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình dinh dưỡng gia cầm, đặc biệt tập trung vào:

• Lý thuyết cân đối năng lượng và protein trong khẩu phần ăn: Năng lượng và protein là hai yếu tố dinh dưỡng quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, năng suất và chất lượng sản phẩm của gà đẻ. Việc cân đối hai yếu tố này giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng thức ăn và nâng cao năng suất trứng.

• Mô hình sử dụng nguồn protein thực vật thay thế: BLKG được xem là nguồn protein thực vật giàu dinh dưỡng, có thể thay thế một phần protein động vật trong khẩu phần, giúp giảm chi phí thức ăn mà vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm.

• Khái niệm về chất lượng trứng: Bao gồm các chỉ tiêu lý học (khối lượng trứng, tỷ lệ lòng đỏ/lòng trắng, chỉ số lòng đỏ), hóa học (hàm lượng protein, carotenoid), và các chỉ tiêu sinh sản (tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ ấp nở, tỷ lệ gà con loại I).

• Khái niệm hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi: Đánh giá dựa trên tiêu tốn thức ăn, chi phí thức ăn cho 10 quả trứng, trứng giống và gà con loại I, từ đó xác định hiệu quả kinh tế của từng khẩu phần.

Phương pháp nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Gà đẻ bố mẹ giống Lương Phượng từ tuần tuổi 35 đến 50 (tuần đẻ 13 đến 28), với tổng số 306 con (270 gà mái, 36 gà trống).

• Địa điểm và thời gian: Trung tâm nghiên cứu và phát triển chăn nuôi miền núi, Viện Chăn nuôi, Thái Nguyên; từ tháng 6/2013 đến tháng 8/2014.

• Thiết kế thí nghiệm: Ba lô thí nghiệm gồm Đối chứng (khẩu phần cơ sở không có BLKG), TN1 (khẩu phần có 6% BLKG được cân đối năng lượng và protein), TN2 (khẩu phần có 6% BLKG không được cân đối năng lượng và protein). Mỗi lô gồm 30 gà mái và 4 gà trống, lặp lại 3 lần.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp ANOVA-GLM với phần mềm Minitab 14 để xử lý số liệu. Các chỉ tiêu theo dõi gồm tỷ lệ nuôi sống, năng suất trứng, các chỉ tiêu lý học và hóa học của trứng, tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ ấp nở, tỷ lệ gà con loại I, tiêu tốn và chi phí thức ăn.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập trực tiếp từ thí nghiệm, kết hợp phân tích thành phần dinh dưỡng của thức ăn và trứng theo tiêu chuẩn TCVN và phương pháp sắc ký lỏng cao áp (HPLC) cho carotenoid.

• Timeline nghiên cứu: Theo dõi liên tục trong 16 tuần thí nghiệm, thu thập dữ liệu định kỳ về sản lượng trứng, chất lượng trứng và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nuôi sống: Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn của gà mái trong 16 tuần đạt cao và tương đương giữa các lô: Đối chứng 96,67%, TN1 97,78%, TN2 96,67%. Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê, cho thấy BLKG không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe gà.

2. Tăng khối lượng gà mái: Khối lượng gà mái tăng trong suốt thí nghiệm, với lô Đối chứng tăng 268g, TN1 tăng 259g, TN2 tăng 246g. Lô TN1 có khối lượng tăng cao hơn TN2 do khẩu phần được cân đối năng lượng và protein, giúp gà duy trì tốt hơn khối lượng cơ thể.

3. Tỷ lệ đẻ trứng: Tỷ lệ đẻ của lô TN1 (có BLKG và cân đối năng lượng, protein) cao hơn lô TN2 (có BLKG nhưng không cân đối) và lô Đối chứng. Cụ thể, tỷ lệ đẻ của TN1 cao hơn TN2 khoảng 4-5%, cho thấy cân đối dinh dưỡng giúp nâng cao năng suất trứng.

4. Chất lượng trứng: Hàm lượng carotenoid trong lòng đỏ trứng của các lô có BLKG cao hơn đáng kể so với lô Đối chứng, tăng từ 1,47 mg/kg VCK lên khoảng 3,2-3,3 mg/kg VCK. Tỷ lệ trứng có phôi, tỷ lệ ấp nở và tỷ lệ gà con loại I cũng được cải thiện rõ rệt ở các lô có BLKG, đặc biệt là lô TN1.

5. Hiệu quả kinh tế: Tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn cho 10 quả trứng, trứng giống và gà con loại I giảm đáng kể ở lô TN1 so với lô Đối chứng và TN2. Điều này chứng tỏ việc cân đối năng lượng và protein trong khẩu phần có BLKG giúp giảm chi phí sản xuất và tăng hiệu quả kinh tế.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bổ sung 6% bột lá keo giậu vào khẩu phần gà đẻ bố mẹ Lương Phượng không gây ảnh hưởng xấu đến tỷ lệ nuôi sống và sức khỏe gà, phù hợp với các nghiên cứu trước đây trên thế giới và trong nước. Việc cân đối lại năng lượng và protein trong khẩu phần có tác động tích cực đến tăng khối lượng gà mái và nâng cao tỷ lệ đẻ, điều này phù hợp với lý thuyết dinh dưỡng gia cầm về vai trò quan trọng của cân đối dinh dưỡng.

Hàm lượng carotenoid tăng trong lòng đỏ trứng khi sử dụng BLKG là do nguồn sắc tố tự nhiên trong keo giậu, góp phần cải thiện màu sắc và chất lượng trứng, đáp ứng nhu cầu thị trường. Tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ ấp nở cao hơn ở các lô có BLKG cũng cho thấy ảnh hưởng tích cực của nguồn protein thực vật này đến khả năng sinh sản.

Hiệu quả kinh tế được cải thiện rõ rệt nhờ giảm tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn cho sản phẩm, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng trứng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ đẻ, hàm lượng carotenoid và chi phí thức ăn giữa các lô để minh họa rõ nét hơn.

So với các nghiên cứu trước, kết quả này khẳng định vai trò của BLKG như một nguồn protein thực vật giá rẻ, giàu dinh dưỡng, có thể thay thế một phần protein động vật trong khẩu phần gà đẻ, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân đối năng lượng và protein để đạt hiệu quả tối ưu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng khẩu phần có bổ sung 6% bột lá keo giậu được cân đối năng lượng và protein trong chăn nuôi gà đẻ bố mẹ giống Lương Phượng nhằm nâng cao tỷ lệ đẻ, chất lượng trứng và hiệu quả kinh tế. Thời gian áp dụng: ngay trong các chu kỳ sản xuất hiện tại. Chủ thể thực hiện: các trang trại và cơ sở chăn nuôi gia cầm.

2. Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật phối trộn thức ăn có BLKG cho cán bộ kỹ thuật và người chăn nuôi, đảm bảo cân đối dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng và sản xuất của gà. Thời gian: trong 6 tháng tới. Chủ thể: Viện Chăn nuôi, Trung tâm Khuyến nông.

3. Khuyến khích phát triển vùng nguyên liệu keo giậu để cung cấp bột lá chất lượng cao, ổn định về dinh dưỡng và an toàn cho chăn nuôi. Thời gian: dài hạn, 1-3 năm. Chủ thể: các cơ quan quản lý nông nghiệp, hợp tác xã nông nghiệp.

4. Nghiên cứu tiếp tục về xử lý và bảo quản bột lá keo giậu nhằm giảm thiểu các chất độc hại và duy trì hàm lượng dinh dưỡng, sắc tố trong quá trình chế biến và bảo quản. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: các viện nghiên cứu, trường đại học.

5. Tổ chức tập huấn và chuyển giao công nghệ cho người chăn nuôi về lợi ích và cách sử dụng BLKG trong khẩu phần ăn gà đẻ, đồng thời giám sát hiệu quả thực tế tại các mô hình sản xuất. Thời gian: 12 tháng. Chủ thể: Trung tâm Khuyến nông, các tổ chức đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gia cầm quy mô nhỏ và vừa: Nắm bắt kiến thức về sử dụng BLKG để giảm chi phí thức ăn, nâng cao năng suất và chất lượng trứng, từ đó tăng thu nhập.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chăn nuôi, dinh dưỡng gia cầm: Tài liệu tham khảo khoa học về dinh dưỡng, ảnh hưởng của nguồn protein thực vật và cân đối khẩu phần trong chăn nuôi gà đẻ.

3. Cán bộ kỹ thuật và quản lý trong ngành chăn nuôi: Áp dụng kết quả nghiên cứu để tư vấn, xây dựng chính sách và hướng dẫn kỹ thuật cho người chăn nuôi, góp phần phát triển ngành.

4. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi: Nghiên cứu và phát triển sản phẩm thức ăn hỗn hợp có bổ sung BLKG, tối ưu hóa công thức dinh dưỡng, giảm chi phí nguyên liệu.

Câu hỏi thường gặp

1. Bột lá keo giậu có ảnh hưởng gì đến sức khỏe gà đẻ không?
   Nghiên cứu cho thấy bổ sung 6% BLKG không làm giảm tỷ lệ nuôi sống, không gây tác động tiêu cực đến sức khỏe gà. Tỷ lệ nuôi sống đạt trên 96% trong suốt 16 tuần thí nghiệm.

2. Khẩu phần có BLKG có giúp tăng năng suất trứng không?
   Có. Khẩu phần có BLKG được cân đối năng lượng và protein giúp tăng tỷ lệ đẻ trứng khoảng 4-5% so với khẩu phần không có BLKG hoặc không cân đối.

3. Chất lượng trứng có cải thiện khi sử dụng BLKG không?
   Hàm lượng carotenoid trong lòng đỏ trứng tăng gấp đôi, đồng thời tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ ấp nở cũng được cải thiện, nâng cao chất lượng trứng giống.

4. Việc cân đối năng lượng và protein trong khẩu phần có quan trọng không?
   Rất quan trọng. Khẩu phần có BLKG nhưng không cân đối năng lượng và protein làm giảm hiệu quả tăng khối lượng và tỷ lệ đẻ so với khẩu phần được cân đối.

5. BLKG có thể thay thế hoàn toàn protein động vật trong khẩu phần không?
   BLKG có thể thay thế một phần protein động vật, giúp giảm chi phí thức ăn mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng. Tuy nhiên, cần cân đối hợp lý để tránh thiếu hụt axit amin thiết yếu.

Kết luận

• Bổ sung 6% bột lá keo giậu vào khẩu phần gà đẻ bố mẹ Lương Phượng không ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ lệ nuôi sống và sức khỏe gà.
• Khẩu phần có BLKG được cân đối năng lượng và protein giúp tăng tỷ lệ đẻ, cải thiện chất lượng trứng và nâng cao hiệu quả kinh tế.
• Hàm lượng carotenoid trong lòng đỏ trứng tăng gấp đôi, góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng và màu sắc trứng.
• Việc cân đối năng lượng và protein trong khẩu phần là yếu tố then chốt để phát huy tối đa lợi ích của BLKG trong chăn nuôi.
• Đề xuất áp dụng khẩu phần có BLKG cân đối dinh dưỡng trong sản xuất, đồng thời phát triển vùng nguyên liệu và nghiên cứu xử lý BLKG để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Next steps: Triển khai áp dụng thực tế tại các trang trại, mở rộng nghiên cứu về xử lý BLKG và đào tạo chuyển giao công nghệ cho người chăn nuôi.

Các cơ sở chăn nuôi và nhà quản lý ngành chăn nuôi nên cân nhắc tích hợp BLKG vào khẩu phần ăn gà đẻ để nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững ngành gia cầm Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Các thông tin về keo giậu 1. Tên gọi Keo giậu còn có tên là cây bồ kết dại, cây muồng, cây táo nhơn. Tên khoa học Leucaena leucocephala (Lam) de - Wit.

Thuộc họ: Trinh nữ Mimosaceae là một loại cây thuộc bộ đậu, sinh sống ở vùng nhiệt đới. Tên gọi "Leucaena" là danh pháp quốc tế gọi chung cho loài cây này. Ngoài ra, keo giậu còn có các tên gọi khác như: Leucaena glauca (Wind) Benth, Mimosa leucocephala Lam, Mimosa glauca L. Ở các quốc gia khác nhau, keo giậu còn có các tên gọi khác nhau.

Ở Mexico và Tây Ban Nha gọi là Guaje; Philippine gọi là Ipil-ipil; Ấn Độ gọi là Kubabul hoặc Subabul; Indonexia gọi là Lamtoro; Hawaii gọi là kao haole; Trung Mỹ gọi là Huakin; Trung Quốc gọi là Yin hue huan và quần đảo Thái Bình Dương gọi là Tangantangan. Ở Việt Nam, keo giậu được phân bố và phát triển ở khắp nơi trên cả nước, tỉnh nào cũng có keo giậu và keo giậu đã trở thành cây mọc tự nhiên ở một số địa phương (Nguyễn Đăng Khôi, 1979) [10]. Ở các địa phương khác nhau, keo giậu cũng có các tên gọi khác nhau. Miền Bắc gọi là Keo giậu; Miền Trung gọi là Táo nhơn; Miền Nam gọi là Bình linh.

Theo Dương Hữu Thời và CS, 1982 [13] thì giống keo giậu mọc hoang của nước ta thuộc kiểu Hawaii, năng suất không cao. Theo Nguyễn Đăng Khôi, 1979 [10] cho biết trên thực tế nhân dân ta chưa có tập quán trồng và khai thác keo giậu làm thức ăn cho chăn nuôi. Nguồn gốc lịch sử Theo NAS, 1980 [40] và NAS, 1984 [39] thì keo giậu được xác định có nguồn gốc từ Trung Mỹ. Phần lớn các vùng đất này có độ cao trung bình dưới n 5 1500m so với mặt biển, đất nửa khô hạn, hơi kiềm hay acid nhẹ và keo giậu ở đây phải sống bám, đan xen vào các cây họ đậu đỗ thân gỗ khác để phát triển.

Vào năm 1965, Người Tây Ban Nha đã đưa keo giậu từ Mexico vào Philippin để trồng làm thức ăn cho đàn dê (Brewbaker, 1985 [22] ; Oakes, 1968 [42]). Và keo giậu đã được đưa tới các nước nhiệt đới ven bờ biển Thái Bình Dương: Inđonexia, Malaysia, Paypua New Guinea, Tây và Nam Phi vào cuối thế kỷ VXII và đầu thế kỷ XIX, (NAS, 1984) [39]. Sau đó keo giậu tiếp tục được nhập vào Hawaii, Fijii, bắc Austraylia, Ấn Độ, Đông Phi (Ethiopia, Uganda, Kenya, Ruanda, Brundi, Tanzania. Một trong những vùng phát triển keo giậu tương đối sớm và nhiều đó là vùng Đông Nam Á.

Vào những năm 70 của thế kỷ XX, các nước Ấn Độ, Indonesia, Philippin, Thái Lan đã trồng nhiều và sử dụng chúng như một nguồn thức ăn trong chăn nuôi. Đặc tính sinh học của keo giậu Theo nghiên cứu Sorensson (1994) [50] thì keo giậu là một loài cây có biên độ sinh thái rộng, thích ứng với kiểu vùng khí hậu nhiệt đới, có khả năng kết hợp với các loài vi khuẩn Rhizobium và nấm Mycorrhiza cộng sinh nên có thể chịu hạn, sử dụng có hiệu quả nước và muối khoáng nằm sâu trong đất, cũng như nitơ trong không khí để tạo ra bộ lá giầu protein, vitamin, khoáng vi lượng (NAS,1984 [39]). Những vi khuẩn Rhizobium này có khả năng hấp thu một số lượng lớn nitơ hoặc hợp chất vô cơ chứa nitơ. Hầu hết nitơ được cố định trong rễ cây đều tìm thấy trong lá và hạt của cây (NFTA, 1985 [41]).

Do giàu protein nên keo giậu có thể sử dụng như một nguồn phân hữu cơ có thể cải tạo và tăng độ phì nhiêu trong đất. Ngoài ra, lá và hạt keo giậu còn được sử dụng như một nguồn thức ăn cho động vật và hạt keo giậu còn được sử dụng như một nguồn thức ăn protein cho con người, như ở Trung Mỹ, Indonexia và Thái Lan (Sethi và Kulkam, 1995 [46]). n 6 Tuy vậy, keo giậu cũng có một số hạn chế về sinh trưởng và sâu bệnh. Keo giậu sinh trưởng chậm trong các điều kiện như: - Nhiệt độ thấp hơn 10oC, lạnh và sương đều ảnh hưởng xấu, làm chậm quá trình sinh trưởng của keo giậu.

(Shelton và Brewbaker, 1993 [47]; Shelton và CS, 1994 [48]) cho biết ở những vùng núi cao hơn 1500m so với mặt biển và ở vùng thường có nhiệt độ thấp không thích hợp với keo giậu. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của NAS, 1984 [39]) thì ở nhiệt độ -10 oC, keo giậu cũng chỉ chết phân trên mặt đất, đến mùa mưa chồi lại được mọc lên từ gốc dưới mặt đất. - Sinh trưởng chậm khi đất chua, có pH<5,5 (Shelton và CS, 1994 [48]; NAS, 1984 [39]), ở điều kiện này keo giậu thường thiếu Ca, P, K, Mg, Mo, nhưng lại thừa Al. Bởi vậy, trong điều kiện đất ít chua (pH = 5-5,5) người ta thường bón vôi, lân, kali và đôi khi cả phân chuồng cho keo giậu để nâng cao năng suất.

- Theo nghiên cứu Shelton và CS, 1994 [48], ngay trong điều kiện nhiệt độ và pH thích hợp thì trong 2 tháng đầu keo giậu non sinh trưởng chậm, thường bị cỏ dại lất át và không chịu được đất quá ẩm. Boa và Lene, 1994 [20] cho hay từ trước tới nay người ta đã biết keo giậu là loài dễ sống, dễ trồng, ít bị sâu bệnh, chỉ thường bị thối rễ, bệnh nấm ở thân, quả và hạt, nhưng không ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Nhưng vào đầu thập kỷ 80, keo giậu bị bọ nhảy (Psyllid: Heterppsylla cubana Crawford) phá hoại. Thời kỳ keo giậu bị bọ nhảy phá hoại nghiêm trọng nhất là vào những năm 1985-1987.

Tuy nhiên, chỉ vài năm bị thiệt hại nặng, keo giậu lại phục hồi dần và việc sản xuất bột lá keo giậu (BLKG) ở Philippin trở lại bình thường vì người ta đã sử dụng vi sinh (Psylleaphagus yaseeni Noyes) có khả năng ký sinh trên bọ nhảy và tiêu diệt chúng có hiệu quả (Villacarlos và CS, 1989 [58]). Ở Malaysia và Philippin, giống vi sinh Psylleaphagus yaseeni phát n 7 triển nhanh không cần sự can thiệp của con người. Những vùng ẩm thuộc Indonesia, người ta sử dụng cầu khuẩn ký sinh (Coeruleus Mulsant) có thể hạn chế thiệt hại của bọ nhảy đến mức thấp nhất. Các loại thuốc hoá học phòng trừ sâu bệnh cho keo giậu chỉ dùng trong vườn ươm, không dùng trong sản xuất.

Ngoài ra, Theo Sorensson, 1994 [50] cho biết bằng công tác chọn giống, người ta cũng đã chọn được các giống K636, KX1, KX2 và loài Leucaena pallida cùng một số giống lai có nhiều khả năng chống chịu bọ nhảy. Năng suất chất xanh Ở Việt Nam, keo giậu là loài cây dễ trồng và dễ thích nghi, năng suất chất xanh cao, phù hợp với nhiều loài động vật nên được nhiều nhà khoa học trong nước quan tâm nghiên cứu để đưa vào thực tiễn sản xuất chăn nuôi. Năng suất chất xanh của cây keo giậu dùng làm thức ăn gia súc khá biến động tùy theo giống, đất đai, sự chăm sóc. Năng suất chất xanh của cây keo giậu đạt khoảng 40 - 45 tấn/ha/năm.

Trong thành phần bột lá keo giậu còn chứa nhiều vitamin E,C đặc biệt là caroten và sắc tố vàng cung cấp cho vật nuôi, các chất này có khả năng chống oxy hóa, ngăn cản tích tụ cholesterol trong máu, Chính bởi vậy, bột lá keo giậu được nhiều nước trên thế giới quan tâm sử dụng làm thức ăn chăn nuôi. NAS (1984) [39]cho biết, năng suất và chất lượng keo giậu tươi đạt mức tối ưu ở chế độ gieo trồng và thu hoạch như sau: mật độ gieo trồng là 100.000 cây/ha; độ cao thu hoạch của cây là 60 - 70 cm; chu kỳ thu hoạch là 50 - 60 ngày, trong điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi, năng suất keo giậu đạt 12 - 14 tấn chất khô/ha/năm. Trong những vùng nhiệt đới khô hạn năng suất keo giậu giảm ở mùa khô. Ngoài ảnh hưởng của thời tiết, khí hậu, năng suất keo giậu còn bị ảnh hưởng bởi yếu tố giống, mật độ cây trồng, tần số khai thác và chiều cao thu hoạch của cây.

Những cánh đồng keo giậu được quản lý theo phương pháp luân phiên có thể tồn tại trong thời gian trên 20 năm mà không cần phải trồng lại (Jones và Harrison, 1980) [36] n 8 Ở Việt Nam, keo giậu được nhiều nhà khoa học trong nước quan tâm nghiên cứu để đưa vào thực tiễn sản xuất chăn nuôi bởi tính ưu việt của loài cây này. Keo giậu cho năng suất chất xanh, vật chất khô khá cao, phù hợp với nhiều loài động vật và là loài cây dễ trồng và dễ thích nghi. Nguyễn Ngọc Hà (1996) [7] cho biết năng suất chất khô trung bình của các giống keo giậu đạt 11,5 tấn/ha/năm, giống Peru - Cunningham có năng suất cao hơn cả, đạt 11,36 tấn/ha/năm. Năng suất chất xanh trung bình có thể đạt 40 - 45 tấn/ha/năm.

Thời gian trồng tốt nhất vào tháng 4. Chu kỳ kinh tế 5 - 6 năm. Bùi Xuân An và Ngô Văn Mận (1981) [1] cho biết, khi được bón lót 10 tấn phân chuồng/ha và bón thúc bằng 30 kg N, 60 kg P2O5, 40 kg K2O/ha đã đưa năng suất chất khô đạt 4 tấn/ha/năm, trong đó, số lượng lá chiếm tới 46 %. Lê Thị Hòa Bình và cs (1990) [2] đã khảo sát năng suất của các giống keo giậu Ipil-ipil, Đồng Mô, Ba Vì hạt lớn, Ba Vì hạt nhỏ, Peru và Ấn Độ.

Kết quả khảo sát cho thấy, các giống Ba Vì hạt lớn, Ipil-ipil và Ấn Độ cho năng suất chất xanh cao, lần lượt là 45,05; 43,35 và 40,20 tấn/ha/năm, tương đương khoảng 10. Tuy nhiên, về mùa khô, keo giậu sinh trưởng kém, chỉ đạt gần 50 % so với mùa mưa. Riêng giống Ba Vì hạt lớn, sinh trưởng ở mùa đông có ưu thế hơn các giống khác. Nguyễn Bách Việt (1994) [16] cho biết, năng suất chất khô của keo giậu Peru trồng tại Trại thực tập Trường đại học Nông Nghiệp I ở năm đầu là 10,12 tấn/ha; năm thứ hai là 12,46 tấn/ha.

Kết quả nghiên cứu trên cho thấy, keo giậu là một loại cây có khả năng sinh trưởng nhanh, cho năng suất chất xanh cao, giầu protein, vitamin, sắc tố và các khoáng vi lượng, rất phù hợp làm thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, năng suất của keo giậu còn phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, khí hậu và độ mầu mỡ của đất nơi cây sống.