phần mở đầu đưa ra tình huống, phần còn lại được sáng tạo bởi những người tham gia. Phần trình diễn chính là một cuộc chia sẻ, thảo luận giữa những người thực hiện và khán giả, trong đó đề cao tính tương tác hay sự tham gia của khán giả. Mục đích của hoạt động này nhằm tăng cường nhận thức, thúc đẩy để HS đưa ra quan điểm, suy nghĩ và cách xử lí tình huống thực tế gặp phải trong bất kì nội dung nào của cuộc sống, tạo cơ hội cho HS rèn luyện nhiều kĩ năng trong cuộc sống. Một số phương pháp tổ chức Câu lạc bộ Toán a) Phương pháp làm việc nhóm Dạy học theo nhóm còn được gọi là dạy học hợp tác, thảo luận nhóm.Trong phương pháp dạy học này, GV là người tổ chức cho HS các hoạt động học tập theo nhóm nhỏ, HS cùng thực hiện một nhiệm vụ nhất định trong một thời gian nhất định.
Trong nhóm, dưới sự hướng dẫn của GV và chỉ đạo của nhóm trưởng, HS kết hợp giữa làm việc cá nhân với hợp tác làm việc với các thành viên khác để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đối với mục tiêu phát triển năng lực Toán học cho HS thì phương pháp dạy học theo nhóm là phương pháp dạy học chủ đạo, bởi phương pháp này tạo ra các bối cảnh rất thuận, giúp cho mọi học sinh tham gia một cách chủ động và sáng tạo vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho các em có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, tôn trọng lẫn nhau trong giải quyết các nhiệm vụ học tập một cách tích cực và hiệu quả. Khi tiến hành làm việc theo nhóm trong hoạt động tổ chức câu lạc bộ cần tiến hành theo các bước sau: Bước 1: Chuẩn bị cho hoạt động - Giáo viên hướng dẫn HS trao đổi, đề xuất vấn đề, xác định mục tiêu, nhiệm vụ, cách thực hiện và lập kế hoạch; tự lựa chọn nhóm theo từng nội dung; phân công nhóm trưởng và các vai trò khác cho từng thành viên; Bước 2: Thực hiện - Giáo viên quan sát, nắm bắt thông tin từ HS xem các nhóm có hiểu rõ nhiệm vụ không, có thể hiện kĩ năng làm việc theo nhóm đúng không. - Giúp đỡ những nhóm vận hành đúng hướng và duy trì mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau một cách tích cực; - Điều chỉnh hoạt động của nhóm khi thấy cần thiết.
Bước 3: Đánh giá hoạt động - Lôi cuốn HS nhận xét, đánh giá về kết quả hoạt động của nhóm, mức độ tham gia của từng thành viên; - Đưa ra kết luận gồm kết quả hoạt động và mức độ thể hiện các kĩ năng. 8 - Sau buổi báo cáo kết quả, các nhóm khác cùng tham gia đánh giá. b) Phương pháp giải quyết vấn đề Giải quyết vấn đề là một phương pháp giáo dục nhằm phát triển năng lực tư duy, sáng tạo, giải quyết vấn đề của HS. Các em được đặt trong tình huống có vấn đề, thông qua việc giải quyết vấn đề giúp HS lĩnh hội tri thức, kĩ năng và phương pháp.
Phương pháp trên được tiến hành theo các bước cụ thể như sau: Bước 1: Nhận biết vấn đề Bước 2: Tìm phương án giải quyết Bước 3: Quyết định phương án giải quyết c) Phương pháp tích hợp liên môn Hình thức dạy học tích cực, mang lại nhiều kết quả, phát huy tính chủ động sáng tạo hiệu quả đối với người học, phù hợp lứa tuổi và có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh. Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc. d) Phương pháp dạy học dự án Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu. Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế họach, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện.
Làm việc nhóm là hình thức cơ bản của dạy học dự án. e) Phương pháp dạy học theo định hướng giáo dục STEM STEM là một cách tổ chức chương trình giảng dạy thực tế trong đó có tích hợp: Science - khoa học, Technology – công nghệ, Engineering – kĩ thuật và Math – toán học. Đối với học sinh phổ thông, việc theo học các môn học STEM còn có ảnh hưởng tích cực tới khả năng lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Khi được học nhiều dạng kiến thức trong một thể tích hợp, học sinh sẽ chủ động thích thú với việc học tập thay vì thái độ e ngại hoặc tránh né một lĩnh vực nào đó, từ đó sẽ khuyến khích người học có định hướng tốt hơn khi chọn chuyên ngành cho các bậc học cao hơn và sự chắc chắn cho cả sự nghiệp về sau.
Cơ sở thực tiễn 2. Thực trạng trải nghiệm câu lạc bộ của học sinh Để có tìm hiểu vần đề này, chúng tôi đã tiến hành khảo sát tìm hiểu về phía học sinh. Chúng tôi đã phát phiếu khảo sát cho 250 HS lớp 10 của trường để các em phát biểu những ý kiến, nguyện vọng của mình khi học môn Toán. Nội dung khảo sát như sau: 9 Phiếu khảo sát Họ và tên học sinh.
Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu x vào ô trống trong bảng có câu trả lời phù hợp với em Không/ Nội dung Có chưa (1) Em có yêu thích học môn Toán không? (2) Em có thấy rằng môn Toán có nhiều ứng dụng thiết thực trong cuộc sống không? (3) Em có mong muốn tìm hiểu những ứng dụng của môn Toán trong cuộc sống xung quanh chúng ta không? (4) Em có hứng thú với hoạt động CLB của môn Toán không? (5) Em đã bao giờ áp dụng kiến thức Toán học để tạo ra một sản phẩm nào chưa? (6) Em có muốn tiếp tục tham gia vào hoạt động CLB của môn Toán không? Kết quả thu được như sau: (1) (2) (3) (4) (5) (6) Có Không Có Không Có Không Có Không Rồi Chưa Có Không 170 80 180 70 210 40 95 155 60 190 225 25 250 250 250 250 250 250 250 250 250 250 250 250 68% 32% 72% 28% 84% 16% 38% 62% 24% 76% 90% 10% 2. Thực trạng tổ chức câu lạc bộ của giáo viên Trước khi thực hiện đề tài, chúng tôi đã tiến hành lập google form, tạo mã QR để khảo sát GV dạy môn Toán thuộc các trường THPT Quỳnh Lưu 1, Quỳnh Lưu 2, Quỳnh Lưu 3 về việc tổ chức CLB Toán học cho học sinh lớp 10- THPT.com/forms/d/e/1FAIpQLSf7Db65DUM0r- ar2oaaztG37j0hVTDe4lcEiYJXMBE4jaoR2Q/viewform?usp=sf_link 10 Kết quả khảo sát 11 Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn GV nhận thấy được sự cần thiết của việc tổ chức triển khai các CLB Toán học cho đối tượng HS Toán lớp 10- THPT theo các chủ đề khác nhau. Đặc biệt, các GV Toán được khảo sát đều nhận thức sâu sắc ý nghĩa, vai trò quan trọng của việc tổ chức CLB Toán học trong việc phát triển các năng lực Toán học của HS. Bên cạnh đó, phần lớn GV có tham gia CLB Toán học theo quy mô cấp trường theo kế hoạch của tổ chuyên môn, còn việc chủ động tổ chức với quy mô cấp chi đoàn và liên chi đoàn còn hạn chế.
Khi tổ chức các GV đều nhận thấy hiệu quả đạt được chưa cao. Qua thăm dò ý kiến được biết các em HS lớp 10 rất thích thú khi được tham gia hoạt động CLB Toán học, được thể hiện và phát triển các năng lực Toán học trên sân chơi bổ ích và lý thú này. Nguyên nhân của thực trạng Thực tế những năm qua cho thấy đã có nhiều sự thay đổi đáng kể trong việc áp dụng các phương pháp và hình thức tổ chức câu lạc bộ Toán tại trường nhưng để phát triển năng lực Toán học cho HS bằng việc tổ chức CLB còn nhiều hạn chế do nhiều nguyên nhân như: + Do chưa có tài liệu chính thức về cách thức tổ chức CLB, cách thiết kế các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, các hoạt động nằm phát triển năng lực toán học cho HS THPT. + Do phải xây dựng kế hoạch phức tạp, mất nhiều thời gian, công sức và kiều kiện cơ sở vật chất của nhà trường chưa đáp ứng được.
+ Đa số GV chưa có kinh nghiệm, kĩ năng tổ chức các hoạt động CLB Toán học. + Một bộ phận GV ngại thay đổi, ngại sáng tạo do năng lực sử dụng CNTT và khả năng tổ chức hoạt động còn hạn chế. + Học sinh lớp 10 chưa có kĩ năng tham gia các hoạt động ngoại khóa. 12 Chương II.
Các giải pháp tổ chức hoạt động câu lạc bộ Toán học nhằm phát triển các năng lực Toán học 2. Một số định hướng tổ chức câu lạc bộ Toán học trong trường phổ thông 2. Lựa chọn nhân sự CLB a. Ban chủ nhiệm là giáo viên Hoạt động CLB thành công hay không thì nhân sự đóng vai trò quyết đinh.
Đội ngũ ban chủ nhiệm _ đội cố vấn là các thầy cô giáo trong tổ Toán _Tin. Theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, vài trò người giáo viên không chỉ là truyền thụ kiến thức đơn thuần mà phải “cố vấn” tổ chức, điều hành các hoạt động dạy học và giáo dục. Quy trình cố vấn của giáo viên dựa trên 5 bước: Bước 1: Xác định thành viên, tìm người đội trưởng Bước 2: Lên ý tưởng, mục tiêu, khung chương trình Bước 3: Học sinh thực hiện Bước 4: Kiểm tra tiến độ Bước 5: Duyệt, hiêu chỉnh, hoàn thành Mỗi giáo viên nghiên cứu nhiệm vụ được phân công trong năm học và từng chương trình cụ thể của câu lạc bộ để thực hiện thiết kế những hoạt động giáo dục cho phù hợp. Ban chủ nhiệm là học sinh Trải qua quá trình học tập, rèn luyện Ban chủ nhiệm CLB chọn ra được những mũi nhọn là học sinh có năng lực học Toán tốt, đam mê Toán và khả năng lãnh đạo tập hợp lại thành “ Nhóm cốt cán” được phân quyền, cấp quyền, tự chủ để cùng với thầy cô điểu hành hoạt động câu lạc bộ.
Hệ thống kế hoạch tổ chức CLB Xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chức CLB là việc quan trọng quyết định tới sự thành công của CLB.