ĐẶT VẤN ĐỀ 4 1 Lý do chọn đề tài 2 Tính mới của đề tài Phần NỘI DUNG 6 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6 I 1 Cơ sở lý luận 6 2 Sự cần thiết phải xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường 2 Cơ sở thực tiễn 12 II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG MÔI 13 TRƢỜNG GIÁO DỤC AN TOÀN, LÀNH MẠNH, THÂN THIỆN TẠI TRƢỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG 1 Khái quát đặc điểm, tình hình về trường THPT Lê Hồng 13 Phong 2 Thực trạng công tác xây dựng môi trường giáo dục an toàn, 15 lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường tại trường THPT Lê Hồng Phong III CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG MÔI TRƢỜNG GIÁO 18 DỤC AN TOÀN, LÀNH MẠNH, THÂN THIỆN, PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG TẠI TRƢỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG 1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán 18 bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và mọi tầng lớp nhân dân về việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện phòng chống bạo lực học đường 2 2 Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và trách nhiệm của cấp ủy, 20 người đứng đầu đơn vị, các tổ chức đoàn thể của nhà trường trong công tác xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện phòng chống bạo lực học đường 3 Chú trọng đầu tư Kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an 20 toàn, lành mạnh, thân thiện phòng chống bạo lực học đường để đảm bảo an ninh, an toàn trường học, tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng sống cho học sinh và xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp, thân thiện 4 Chỉ đạo, triển khai việc đổi mới nội dung, phương pháp dạy 22 học, giáo dục gắn với xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường 5 Tăng cường giáo dục pháp luật với giáo dục đạo đức, lối 23 sống và kỹ năng sống cho học sinh 6 Thành lập và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ tư vấn 24 tâm lý 7 Tăng cường vai trò của giáo viên chủ nhiệm, sự phối hợp chặt chẽ của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường 8 Thực hiện tốt Quy tắc ứng xử văn hóa trong các nhà trường 27 theo Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT, xây dựng và tổ chức thực hiện tốt các thiết chế văn hóa trong trường học 9 Tăng cường cơ sở vật chất, xây dựngcác thiết chế văn hóa, đảm bảo môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, trường học xanh, sạch, đẹp, qua đó để giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh 10 Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, xã hội trong 28 việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường 11 Thực hiện tốt Quy chế Dân chủ cơ sở. Tăng cường tổ chức các hoạt động đối thoại giữa Lãnh đạo nhà trường với phụ huynh học sinh, giáo viên và học sinh 3 12 Thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng và kỷ luật trong việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường 13 Tăng cường công tác kiểm tra, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường. Đồng thời, thực hiện sơ kết, tổng kết đánh giá kết quả thực hiện III KHẢO SÁT TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP 1 Mục đích khảo sát 2 Nội dung và phương pháp khảo sát 3 Đối tượng khảo sát 4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất IV Kết quả đạt đƣợc 29 1 Công tác chỉ đạo 29 2 Tổ chức triển khai thực hiện 29 3 Các điều kiện đảm bảo triển khai xây dựng 31 Phần Kết luận và kiến nghị 33 3 Kết luận 33 I II Kiến nghị, đề xuất 34 Tài liệu tham khảo Phụ lục 4 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu viết tắt Đọc là BHXH Bảo hiểm xã hội CBCCVC Cán bộ công chức, viên chức CBQL Cán bộ quản lý CSGD Cơ sở giáo dục GD&ĐT GV Giáo dục và Đào tạo Giáo viên GVCN Giáo viên chủ nhiệm HS Học sinh QPPL Quy phạm pháp luật PBGDPL Phổ biến giáo dục pháp luật THPT Trung học phổ thông UBND Ủy ban nhân dân 5 Phần I. Lý do chọn đề tài Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng và Nhà nước ta đã luôn khẳng định GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, là những chính sách trọng tâm, có vai trò chính yếu của Nhà nước.
Nghị quyết TW 3, khoá 7, Nghị quyết TW 2, khoá VIII. và nhiều văn kiện quan trọng của Đảng đã thể hiện quan điểm xuyên suốt “GD&ĐT là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”. Quan điểm ấy đã được cụ thể hoá thành các chương trình, chính sách đầu tư cho giáo dục. Trong những năm qua, ngành GD&ĐT đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Lĩnh vực GD&ĐT ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống xã hội. GD&ĐT chỉ phát triển vững chắc khi có môi trường an toàn, lành mạnh, thân thiện. Môi trường giáo dục là tất cả các điều kiện về vật chất và tinh thần có ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục, học tập, rèn luyện và phát triển của người học. Đó phải là nơi an toàn, người dạy, người học được bảo vệ, không bị tổn hại về thể chất và tinh thần.
Đó là nơi không có tệ nạn xã hội, không bạo lực; người học, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có lối sống lành mạnh, ứng xử văn hóa. Đó là nơi thân thiện, học sinh được phát huy dân chủ và tạo điều kiện để phát triển phẩm chất và năng lực của mỗi cá nhân. Lý luận cũng như thực tiễn đã chứng minh, môi trường giáo dục lành mạnh có vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng dạy - học, hình thành nhân cách con người mới với những phẩm chất tốt đẹp, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh. Nếu môi trường giáo dục tốt, an toàn, lành mạnh, thân thiện thì học sinh có điều kiện học tập tốt, chất lượng giáo dục được nâng lên, và ngược lại.
Do đó, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là điều kiện tiên quyết để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục. Nhận thức đúng đắn vai trò to lớn của môi trường giáo dục đối với chất lượng, hiệu quả giáo dục, thời gian qua Đảng, Nhà nước, Bộ GD&ĐT đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện để thúc đẩy giáo dục nước nhà phát triển. Từ năm 2008, Bộ GD&ĐT đã có Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 - 2013 với mục tiêu là huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội. Đặc biệt từ năm 2013, sau khi BCH Trung ương Đảng khóa XI ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về “Đồi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa 6 trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”; Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1501/QĐ-TTg ngày 28/8/2015, phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015 - 2020”, các cấp ủy Đảng, chính quyền từ Trung ương đến địa phương và ngành Giáo dục đã chỉ đạo quyết liệt nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới công tác quản lý và nhiều nội dung khác, trong đó chú trọng vấn đề “Dạy người”, thay vì chỉ nặng về “Dạy chữ” như trước đây.
Sau một thời gian triển khai thực hiện các chủ trương trên, giáo dục và đào tạo cả nước đã có nhiều chuyển biến tích cực, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Phần lớn học sinh có đạo đức tốt, có tinh thần đoàn kết, tích cực học tập, rèn luyện, tu dưỡng; có ý thức chấp hành pháp luật tốt, lối sống đẹp, lành mạnh; có lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc; tham gia các hoạt động vì cộng đồng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận học sinh ý thức học tập chưa tốt, có biểu hiện lệch chuẩn về đạo đức, lối sống; tình trạng bạo lực học đường, tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật vẫn còn diễn ra. Để nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017, quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường; Chỉ thị số 18/CT- TTg ngày 16/5/2017 về việc tăng cường giải pháp phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em;Quyết định số 1299/QĐ-TTg ngày 3/10/2018 về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 - 2025”; Chỉ thị số 31/CT- TTg ngày 04/12/2019 và một số văn bản khác nhằm xây dựng và bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường theo tinh thần mới.
Theo đó, Bộ GD&ĐT cũng đã ban hành Quyết định số 5886/QĐ-BGDĐT ngày 28/12/2017 về Chương trình hành động phòng, chống bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên giai đoạn 2017-2021; Chỉ thị số 505/CT-BGDĐT ngày 20/2/2017 về việc tăng cường các giải pháp đảm bảo an toàn trong các cơ sở giáo dục và một số Thông tư như Thông tư 31/2017/TT-BGDĐT ngày 18/12/2017 về công tác tư vấn tâm lý cho học sinh trong trường phổ thông; Thông tư 33/2018/TT-BGDĐT ngày 25/12/2018 về công tác xã hội trong trường học; Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT ngày 12/4/2019 quy định về quy tắc ứng xử trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và một số đề án, văn bản chỉ đạo khác. Tuy nhiên thời gian gần đây, trong cả nước nói chung, trên địa bàn tỉnh ta nói riêng vấn đề an ninh, an toàn trường học, bạo lực học đường vẫn đang là vấn đề nóng, cần được quan tâm.