CO NHÀ XUẤT BẢN - 2l» Ÿ' ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH NGUYỄN MINH THUYẾT (Tổng Chủ biên) - ĐỖ NGỌC THỐNG (Chủ biên) LÊ HUY BẮC - PHẠM THỊ THU HIỀN - PHẠM THỊ THU HƯƠNG NGUYỄN VĂN LỘC - TRẦN NHO THÌN Nơữ vấn 6 ` (Sách đã được Bộ trưởng Bộ Giáo đục va Dao tao phê duyệt sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông tại Quyết định số 718/QĐ-BGDĐT ngày 09/02/2021) NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH Các em giữ gìn sách cần thận, không viết vào sách để sử dụng được lâu dài. LỜI NÓI ĐẦU Các em học sinh yêu quý! Sách Ngữ văn 6 (bộ sách giáo khoa Cánh Diểu) được biên soạn theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Ngoài Bài Mở đâu, sách có 10 bài học chính, chia làm hai tập; mỗi tập gồm 5 bài, cuối mỗi tập có phần Ôn tập và tự đánh giá, Bảng tra cứu từ ngữ (Index), Bảng tra cứu tên riêng nước ngoài. Cuối tập một có Số fay hướng dẫn đọc, viết, nói và nghe; cuỗi tập hai có Bảng tra cứu yếu tố Hán Việt thông dụng.
Các bài học chính trong sách được thiết kế theo hướng tích hợp thông qua bốn hoạt động: đọc, viết, nói và nghe. Mỗi bài học hướng dẫn các em đọc hiểu một số văn bản thuộc một thể loại hoặc kiều văn bản nhất định; thực hành rèn luyện tiếng Việt; viết và thuyết trình, trao đổi về văn bản hoặc các vấn đề đặt ra trong văn bản. Về đọc hiểu, các em sẽ được hướng dẫn đọc các văn bản văn học thuộc các thể loại như: truyện, thơ, kí; văn bản nghị luận văn học và nghị luận xã hội; văn bản thông tin thuật lại các sự kiện. Kết hợp với đọc hiểu, các em sẽ học và rèn luyện về tiếng Việt để hiểu thêm văn bản và thực hành nói, viết có hiệu quả.
Về viết, các em sẽ học cách viết bài văn tự sự, miêu tả, biểu cảm, tập làm thơ lục bát; viết bài văn nghị luận đơn giản, văn bản thuật lại một sự kiện, biên bản ghi chép về vụ việc hay cuộc họp,. Các hoạt động nói và nghe bám sát các nội dung đã học ở phần đọc và viết để thực hành, rèn luyện theo yêu cầu của các hoạt động này. Khi học ở nhà, các em cần đọc kĩ tất cả các phần, mục trong mỗi bài học; đặc biệt, cần đọc trước văn bản và tìm hiểu, suy nghĩ, trả lời các câu hỏi trong mỗi bài; ghi chép lại những gì chưa hiểu, chưa rõ đề hỏi bạn bè, thầy cô khi học trên lớp. Sau khi học xong mỗi bài học, các em hãy thực hiện các yêu cầu ở phần 7 đánh giá.
Sách giáo khoa rất quan trọng nhưng kết quả học tập sẽ do chính các em quyết định vì kết quả đó phụ thuộc vào sự chăm chỉ, đam mê và tính ham học hỏi của mỗi người. Mong các em luôn luôn có ý thức tự học, tự tìm tòi đề làm chủ kiến thức ngữ văn; tiếp thu và vận dụng vào đời sống những nội dung nhân văn cao đẹp từ các tác phẩm văn chương để bồi dưỡng tâm hồn, hoàn thiện nhân cách. Thay mặt Nhóm biên soạn NGUYỄN MINH THUYẾT ĐỖ NGỌC THỐNG aE #8 | of BAI MO DAU (NOI DUNG VA CAU TRUC SACH NGU VAN 6) YEU CAU CAN DAT Bài học này giúp các em hiểu được: + Những nội dung chính của sách Ngữ văn 6. » Cấu trúc của sách và các bài học trong sách.
NOI DUNG SACH NGU VAN 6 Hằng ngày, chúng ta thường phải đọc, viết, nói và nghe. Các em đến trường trước hết là học chữ để biết đọc và biết viết. Phải biết đọc, biết viết thì mới học tốt các môn học khác; đọc được sách báo để nâng cao hiểu biết và bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm; đọc được các văn bản hướng dẫn hoạt động và viết được các loại văn bản cần thiết để phục vụ cho đời sống. Ở cấp Tiểu học, qua môn Tiếng Việt, các em đã đọc thông, viết thạo; đọc được nhiều văn bản thú vị, hấp dẫn; đã viết những đoạn văn, bài văn kể chuyện, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh.
Các em cũng đã được rèn luyện kĩ năng nghe và nói sao cho đầy đủ, chính xác, lưu loát, tự tin,. Lên cấp Trung học cơ sở, bắt đầu từ lớp 6, các em tiếp tục được học tập, rèn luyện các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe; từ đó, phát triển năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học. Thông qua các bài học, các em sẽ được phát triển những phẩm chất như yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và có trách nhiệm,.; một số năng lực chung như tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo,. HỌC ĐỌC Học sách Ngữ văn 6, các em sẽ được tiếp xúc với những văn bản „yên có nội dung hấp dẫn, chứa đựng lòng yêu nước và tinh thần nhân văn sâu sắc.
Đó là câu chuyện về người anh hùng làng Gióng đánh giặc cứu nước (Thánh Gióng); về sự tích vua Lê trả lại gươm thần (Sự tích Hà Guom); về chàng trai mồ côi, nghèo khó mà đũng cảm, bao dung (Thạch Sanh):. Bên cạnh câu chuyện đầy cảm động về em bé tội nghiệp trong Cô bé bán điêm của An-đéc-xen (Andersen) là truyện về ông lão khốn khổ có người vợ tham lam, độc ác trong Ông lão đánh cá và con cá vàng của Pu-skin (Pushkin). Truyện Bức franh của em gái tôi (Tạ Duy Anh) kể về người em gái có tắm lòng và tình cảm trong sáng, vô tư; còn truyện Điều không tính trước (Nguyễn Nhật Ánh) lại kể về ba người bạn nhỏ, ban đầu xích mích vì hiểu lầm, cuối cùng lại kết thành một khối yêu thương. Các em sẽ đọc câu chuyện cảm động của hai cha con Dé Van trong Chich béng oi! (Cao Duy Son) và gặp chú Dế Mèn, một nhân vật kiêu căng, hồng hách nhưng biết ân hận trước những việc làm không đúng trong Dé Mèn phiêu lưu kí (Tô Hoài).
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THƠ Thơ trong sách Ngữ văn 6 gồm một số bài thơ lục bát viết về tình cảm gia đình. Đó là bài thơ A oi tay mẹ (Bình Nguyên) ghi lại những xúc động, bâng khuâng khi nghĩ về bàn tay của mẹ; là bài Vẻ /hăm mẹ (Đỉnh Nam Khương) đầy ắp những cảm xúc nghẹn ngào; là các bài ca dao nói về công cha, nghĩa mẹ;. Bên cạnh những bài thơ lục bát, thê thơ truyền thống của dân tộc, các em còn được học một số bài thơ thuộc những thể thơ khác có sử dụng các yếu tố tự sự và miêu tả như bài Đêm nay Bác không ngủ (Minh Huệ) với những chỉ tiết, hình ảnh chân thật và tình cảm da diết, cảm động; bài Licom (Tố Hữu) với những lời nói, hình ảnh hồn nhiên, nhí nhảnh của chú bé liên lạc đũng cảm; bài Gấu con chân vòng kiéng của U-xa-chốp (Usachev) kế chuyện về chú gấu con ngộ nghĩnh, hồn nhiên, vui nhộn. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN KÍ Kí trong sách Ngữ văn 6 gồm: văn bản Trong lòng mẹ trích từ hồi kí Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng ghi lại tình mẫu tử sâu nặng: đoạn trích du kí Đồng Tháp Mười mùa nước nổi của Văn Công Hùng ghi chép về cảnh sắc thiên nhiên, con người vùng đất (1) Khổ (khổ thơ): tập hợp một số dòng (trong thơ hiện đại); các khổ thơ giãn cách nhau bằng khoảng tương đương một dòng trở lên.
phương Nam. D6 còn là những dòng hồi ức về tuổi thiếu niên với những kỉ niệm đầy thú vị của tác giả Hon-đa Sô-i-chi-rô (Honda Soichiro) — nhà sáng lập hãng Hon-đa nồi tiếng của Nhật Bản. Qua các bài kí này, em sẽ cảm nhận được thế nào là tình mẫu tử thiêng liêng; hiểu thêm những phẩm chất mà tuổi vị thành niên cần có cho một tương lai tốt đẹp; thấy được cảnh trí, con người, nơi ăn ở, sinh hoạt,. của mỗi địa danh nỗi tiếng.
Cách ghi lại những điều còn nhớ sau khi đã trải qua, đã chứng kiến sự việc (hồi kí) hoặc viết về những điều mắt thấy tai nghe trong một chuyến đi (du kí) đều rất sinh động và in đậm dấu ấn cá nhân người kẻ. Sách Ngữ văn 6 hướng dẫn em đọc hiểu những thẻ loại văn học nào? Chỉ ra nội dung chính của các văn bản mà em được học trong mỗi thể loại. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN NGHỊ LUẬN Văn bản nghị luận trong sách Ngữ văn 6 gồm các bài nghị luận văn học và nghị luận xã hội. Các bài nghị luận văn học tập trung nêu lên cái đẹp, cái hay của các tác phẩm văn học.
Bài Nguyên Hồng — nhà văn của những người cùng khổ (Nguyễn Đăng Mạnh) giúp các em hiểu vì sao Nguyên Hồng lại viết rất hay về tầng lớp dân nghèo. Văn bản Vẻ đẹp của một bài ca đao (Hoàng Tiến Tựu) chỉ ra sự cảm nhận tỉnh tế của tác giả dân gian trước vẻ đẹp của cô gái và cánh đồng lúa mênh mông, bát ngát. Bài 7»ánh Gióng — tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước (Bùi Mạnh Nhị) phân tích ý nghĩa của truyện Thánh Gióng — một trong những tác phâm hay nhất thé hiện chủ đề đánh giặc cứu nước. Với nghị luận xã hội, các bài viết tập trung nêu lên vấn đề mà cả xã hội đang quan tâm.
Đó là sự cần thiết của việc bảo vệ và đối xử với động vật qua bài Vì sao chúng ta phải đối xử thân thiện với động vật? (Kim Hạnh Bảo — Trần Nghị Du); là vấn đề nguồn nước ngọt đang dần cạn kiệt được thể hiện thuyết phục qua các lí lẽ, bằng chứng trong văn bản Khan hiểm nước ngọt (Trịnh Văn);. Bên cạnh đó là những lí giải rất thuyết phục về lợi ích của vật nuôi trong bài Tại sao nên có vật nuôi trong nhà? (Thuỳ Dương). Đọc các văn bản này, các em sẽ hiểu con người cần có trách nhiệm với môi trường, vật nuôi quanh mình và học được cách tác giả thuyết phục người đọc băng việc nêu ý kiên, sử dụng lí lẽ và băng chứng cụ thê như thê nào. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN Văn bản thông tin trong sách Ngữ văn 6 là các văn bản cung cấp cho người đọc nhiều điều bổ ích về các sự kiện lớn.
Trước hết là một số sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc như sự kiện không thể nào quên về ngày Quốc khánh 2-9-1945 qua bài Hồ Chí Minh và “Ti uyên ngôn Độc láp” (Bùi Đình Phong); sự kiện “Chín năm làm một Điện Biên” (Tố Hữu) qua cách trình bày ngắn gọn bằng sơ đồ của văn bản Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ.