Nghiên cứu mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam

Nghiên cứu mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngành ngân hàng.

• Tác giả: Huỳnh Thị Vĩ Dạ
• Người hướng dẫn: TS. Phùng Đức Nam
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Rủi Ro Thanh Khoản Và Rủi Ro Tín Dụng: Nghiên Cứu Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2
• 2.1. Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng
• 2.1.1. Các loại rủi ro trong kinh doanh ngân hàng
• 2.1.2. Ảnh hưởng của rủi ro đến hoạt động kinh doanh ngân hàng và nền kinh tế-xã hội
• 2.2. Rủi ro thanh khoản
• 2.2.1. Phân loại rủi ro thanh khoản
• 2.2.2. Các nguyên nhân dẫn tới rủi ro thanh khoản
• 2.3. Rủi ro tín dụng
• 2.3.1. Phân loại rủi ro tín dụng
• 2.3.2. Đánh giá rủi ro tín dụng
• 2.3.3. Ảnh hưởng của rủi ro tín dụng
• 2.3.4. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng
• 2.4. Lý thuyết về mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng
• 2.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.6. Thực trạng rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.7. Thực trạng về rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.2.1. Biến nghiên cứu
• 3.2.2. Các biến kiểm soát
• 3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.3.1. Dữ liệu bảng
• 3.3.2. Mô hình hồi quy
• 3.3.2.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS
• 3.3.2.2. Mô hình hồi quy tác động cố định (FEM)
• 3.3.2.3. Mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM)
• 3.3.3. Các bước kiểm định mô hình nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả các biến
• 4.2. Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình
• 4.3. Phân tích kết quả hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hạn chế của luận văn
• 5.2. Định hướng cho nghiên cứu tiếp theo
• 5.3. Gợi ý chính sách
• 5.3.1. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 5.3.2. Đối với các ngân hàng thương mại
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro thanh khoản và tín dụng tại ngân hàng Việt Nam

Rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là hai trong số những thách thức lớn nhất mà các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam phải đối mặt. Rủi ro thanh khoản xảy ra khi ngân hàng không có khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính của mình, trong khi rủi ro tín dụng liên quan đến khả năng của khách hàng trong việc trả nợ. Sự tương tác giữa hai loại rủi ro này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho hệ thống ngân hàng và nền kinh tế.

1.1. Định nghĩa và phân loại rủi ro thanh khoản

Rủi ro thanh khoản có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau, bao gồm rủi ro thanh khoản rút tiền trước hạn, rủi ro thanh khoản có kỳ hạn, và rủi ro thanh khoản thị trường. Mỗi loại rủi ro này đều có những đặc điểm và nguyên nhân riêng, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của ngân hàng.

1.2. Định nghĩa và phân loại rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng xảy ra khi bên vay không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Các loại rủi ro tín dụng bao gồm rủi ro tín dụng cá nhân, rủi ro tín dụng doanh nghiệp, và rủi ro tín dụng quốc gia. Việc đánh giá rủi ro tín dụng là rất quan trọng để ngân hàng có thể quản lý và giảm thiểu tổn thất.

II. Vấn đề và thách thức liên quan đến rủi ro thanh khoản và tín dụng

Các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro thanh khoản và tín dụng. Sự biến động của thị trường tài chính, lãi suất và các yếu tố kinh tế vĩ mô có thể làm gia tăng rủi ro cho ngân hàng. Hơn nữa, sự thiếu hụt thông tin và khả năng dự đoán cũng là một yếu tố quan trọng.

2.1. Tác động của lãi suất đến rủi ro thanh khoản

Lãi suất có ảnh hưởng lớn đến tâm lý của người gửi tiền. Khi lãi suất tăng, khách hàng có xu hướng rút tiền để gửi vào nơi có lãi suất cao hơn, dẫn đến rủi ro thanh khoản gia tăng cho ngân hàng.

2.2. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân, bao gồm khả năng tài chính yếu kém của khách hàng, sự thay đổi trong điều kiện kinh tế, và sự thiếu hụt thông tin về khách hàng. Việc đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng là rất quan trọng.

III. Phương pháp quản lý rủi ro thanh khoản hiệu quả cho ngân hàng

Để giảm thiểu rủi ro thanh khoản, các ngân hàng cần áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Điều này bao gồm việc duy trì tỷ lệ dự trữ hợp lý, sử dụng các công cụ tài chính để quản lý dòng tiền, và cải thiện khả năng dự đoán nhu cầu rút tiền của khách hàng.

3.1. Duy trì tỷ lệ dự trữ hợp lý

Ngân hàng cần duy trì một tỷ lệ dự trữ tối thiểu để đảm bảo khả năng thanh toán. Tỷ lệ này cần được điều chỉnh theo tình hình thị trường và nhu cầu của khách hàng.

3.2. Sử dụng công cụ tài chính để quản lý dòng tiền

Các ngân hàng có thể sử dụng các công cụ tài chính như hợp đồng tương lai, quyền chọn và các sản phẩm phái sinh khác để quản lý rủi ro thanh khoản và tín dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về rủi ro thanh khoản và tín dụng

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam đã chỉ ra rằng sự tương tác giữa hai loại rủi ro này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Các ngân hàng cần có các biện pháp cụ thể để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo sự ổn định của hệ thống.

4.1. Kết quả nghiên cứu về rủi ro thanh khoản

Nghiên cứu cho thấy rằng các ngân hàng có tỷ lệ dự trữ cao hơn thường có khả năng thanh toán tốt hơn trong các tình huống khẩn cấp. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì tỷ lệ dự trữ hợp lý.

4.2. Kết quả nghiên cứu về rủi ro tín dụng

Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các ngân hàng có quy trình đánh giá tín dụng chặt chẽ hơn thường có tỷ lệ nợ xấu thấp hơn, từ đó giảm thiểu rủi ro tín dụng.

V. Kết luận và tương lai của rủi ro thanh khoản và tín dụng tại ngân hàng Việt Nam

Rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng sẽ tiếp tục là những thách thức lớn đối với các ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong tương lai. Việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp ngân hàng duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

5.1. Tương lai của rủi ro thanh khoản

Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, rủi ro thanh khoản có thể gia tăng do sự biến động của thị trường tài chính. Ngân hàng cần có các chiến lược ứng phó kịp thời.

5.2. Tương lai của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng cũng sẽ tiếp tục là một vấn đề quan trọng. Các ngân hàng cần cải thiện quy trình đánh giá tín dụng để giảm thiểu rủi ro này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh chóng, các ngân hàng thương mại (NHTM) ngày càng mở rộng quy mô và đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều rủi ro, trong đó rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là hai loại rủi ro trọng yếu ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định và phát triển của hệ thống ngân hàng. Từ năm 2009 đến 2017, dữ liệu từ 30 ngân hàng thương mại Việt Nam với 106 quan sát cho thấy tỷ lệ tăng trưởng tín dụng bình quân năm 2009 so với 2008 đạt khoảng 66%, trong khi tỷ lệ nợ xấu có xu hướng tăng cao, gây áp lực lớn lên khả năng thanh khoản và quản trị rủi ro của các ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các NHTM Việt Nam, đồng thời xác định các biến kiểm soát ảnh hưởng đến hai loại rủi ro này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017, sử dụng dữ liệu tài chính và các chỉ số kinh tế vĩ mô liên quan. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn giúp các nhà quản trị ngân hàng xây dựng chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả, góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng và nền kinh tế quốc gia.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

• Lý thuyết trung gian tài chính: Ngân hàng tồn tại để tạo ra tính thanh khoản và chuyển đổi rủi ro, dựa trên các mô hình của Bryant (1980) và Diamond & Dybvig (1983). Mô hình Monti-Klein mở rộng giải thích mối liên hệ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản thông qua hoạt động cho vay và huy động vốn.
• Phân loại rủi ro ngân hàng: Bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro tỷ giá và rủi ro lãi suất. Rủi ro tín dụng phát sinh khi khách hàng không trả nợ đúng hạn, còn rủi ro thanh khoản xảy ra khi ngân hàng không đủ khả năng thanh toán các nghĩa vụ tài chính.
• Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng: Các nghiên cứu cho thấy hai loại rủi ro này có thể có mối quan hệ cùng chiều hoặc ngược chiều, ảnh hưởng đến sự ổn định của ngân hàng. Ví dụ, rủi ro tín dụng cao có thể làm tăng rủi ro thanh khoản do nhu cầu rút tiền tăng lên.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu tài chính của 30 ngân hàng thương mại Việt Nam từ năm 2009 đến 2017, gồm 106 quan sát, thu thập từ báo cáo tài chính, website Ngân hàng Nhà nước, Tổng cục Thống kê, World Bank và Investing.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng dữ liệu bảng (panel data) để phân tích mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng. Các mô hình hồi quy được áp dụng gồm Pooled OLS, mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu trong giai đoạn 2009-2017, phân tích hồi quy và kiểm định mô hình bằng phần mềm STATA, từ đó rút ra kết luận và đề xuất chính sách.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng: Kết quả hồi quy cho thấy tồn tại sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hai loại rủi ro này, tuy nhiên mức độ và chiều hướng mối quan hệ có sự biến động theo từng mô hình phân tích.
• Tỷ lệ tăng trưởng tín dụng cao: Năm 2009, tỷ lệ tăng trưởng tín dụng bình quân đạt 66.02%, trong đó một số ngân hàng như EIB tăng tới 80.93%, tạo áp lực lớn lên khả năng quản lý rủi ro.
• Chỉ số năng lực cho vay và tỷ lệ sử dụng tiền gửi để cho vay: Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi khách hàng ở mức cao, trung bình từ 75.9% đến gần 98% trong giai đoạn 2009-2013, cho thấy rủi ro thanh khoản tiềm ẩn do tài sản có tính thanh khoản thấp.
• Tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn: Tỷ lệ nợ xấu của các NHTM Việt Nam tăng nhanh từ 2008, đạt đỉnh khoảng 23.73% năm 2014, sau đó giảm còn khoảng 2% vào năm 2017 nhờ các biện pháp xử lý nợ xấu.

Thảo luận kết quả

• Sự tăng trưởng tín dụng nóng và tỷ lệ cho vay vượt quá nguồn vốn huy động đã làm gia tăng rủi ro thanh khoản, đồng thời làm tăng khả năng phát sinh rủi ro tín dụng do chất lượng tín dụng giảm sút.
• Mối quan hệ cùng chiều giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng được củng cố bởi các lý thuyết trung gian tài chính và các nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2008.
• Các biến kiểm soát như tỷ lệ vốn, hiệu quả hoạt động, đòn bẩy tài chính và các yếu tố vĩ mô như GDP, lãi suất chính sách cũng có ảnh hưởng đáng kể đến mức độ rủi ro của ngân hàng.
• Kết quả nghiên cứu được minh họa qua các bảng số liệu thống kê mô tả, ma trận tương quan và kết quả hồi quy, giúp làm rõ mối quan hệ phức tạp giữa các biến nghiên cứu.

---

Đề xuất và khuyến nghị

• Tăng cường quản lý rủi ro tín dụng và thanh khoản: Các ngân hàng cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tích hợp, theo dõi chặt chẽ các chỉ số tín dụng và thanh khoản để kịp thời ứng phó với biến động thị trường.
• Ổn định cơ cấu nguồn vốn: Khuyến khích các ngân hàng tăng tỷ lệ vốn chủ sở hữu và giảm phụ thuộc vào nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn, nhằm giảm thiểu rủi ro kỳ hạn.
• Chính sách điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước: Cần duy trì chính sách tiền tệ phù hợp, sử dụng hiệu quả các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, tỷ lệ dự trữ bắt buộc và lãi suất chiết khấu để ổn định thanh khoản hệ thống.
• Nâng cao năng lực quản trị và minh bạch thông tin: Đào tạo cán bộ quản lý rủi ro, áp dụng công nghệ thông tin trong giám sát và báo cáo, đồng thời tăng cường công khai minh bạch thông tin tài chính để nâng cao niềm tin của khách hàng.
• Thời gian thực hiện: Các giải pháp cần được triển khai ngay trong vòng 1-3 năm tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại và các cơ quan liên quan.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà quản trị ngân hàng: Giúp hiểu rõ mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và tín dụng, từ đó xây dựng chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả.
• Cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách tiền tệ và giám sát hoạt động ngân hàng nhằm đảm bảo sự ổn định hệ thống tài chính.
• Nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu tiếp theo về rủi ro ngân hàng và quản trị tài chính.
• Nhà đầu tư và khách hàng ngân hàng: Hiểu được các yếu tố ảnh hưởng đến an toàn tài chính của ngân hàng, từ đó đưa ra quyết định đầu tư và gửi tiền hợp lý.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro thanh khoản là gì?
   Rủi ro thanh khoản là khả năng ngân hàng không thể đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn hoặc phải huy động vốn với chi phí cao để đáp ứng nhu cầu thanh toán.

2. Rủi ro tín dụng ảnh hưởng thế nào đến ngân hàng?
   Rủi ro tín dụng làm giảm khả năng thu hồi vốn và lợi nhuận, gây mất cân đối thu chi, ảnh hưởng đến uy tín và có thể dẫn đến phá sản ngân hàng.

3. Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng như thế nào?
   Hai loại rủi ro này có thể tương tác cùng chiều hoặc ngược chiều, ảnh hưởng lẫn nhau và tác động đến sự ổn định của ngân hàng.

4. Các biến kiểm soát nào ảnh hưởng đến rủi ro ngân hàng?
   Bao gồm tỷ lệ vốn, hiệu quả hoạt động, đòn bẩy tài chính, tăng trưởng tín dụng, lãi suất chính sách và các yếu tố kinh tế vĩ mô như GDP.

5. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro thanh khoản và tín dụng?
   Tăng cường quản lý rủi ro, ổn định cơ cấu vốn, áp dụng chính sách tiền tệ linh hoạt và nâng cao năng lực quản trị ngân hàng.

---

Kết luận

• Nghiên cứu khẳng định tồn tại mối quan hệ phụ thuộc giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017.
• Tăng trưởng tín dụng nóng và tỷ lệ cho vay vượt quá nguồn vốn huy động là nguyên nhân chính làm gia tăng rủi ro thanh khoản và tín dụng.
• Các biến kiểm soát như tỷ lệ vốn, hiệu quả hoạt động và các yếu tố vĩ mô có ảnh hưởng đáng kể đến mức độ rủi ro của ngân hàng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách quản lý rủi ro và điều hành chính sách tiền tệ phù hợp.
• Đề xuất các giải pháp quản lý rủi ro và ổn định hệ thống ngân hàng cần được triển khai trong vòng 1-3 năm tới nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng Việt Nam.

Hành động tiếp theo: Các nhà quản lý và ngân hàng cần áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để cập nhật các biến động mới của thị trường tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan nghiên cứu bao gồm: lý do nghiên cứu, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu. Chương 2: Trình bày cơ sở lý thuyết của đề tài nghiên cứu, các giả thuyết liên quan đến nội dung, và các nghiên cứu trước có liên quan. Chương 3: Mô hình, dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Trình bày cách đo lường các biến, thiết kế mô hình và phương pháp nghiên cứu.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu. Thực hiện phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu. Chương 5: Kết luận và gợi ý chính sách. Từ kết quả nghiên cứu đưa ra kết luận cho đề tài, từ đó nêu những mặt hạn chế của đề tài đồng thời đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƯƠNG 2.1 Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng 2.1 Các loại rủi ro trong kinh doanh ngân hàng Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng được biết đến như là những biến cố không mong đợi mà gây ra tổn thất về tài sản của ngân hàng khi có phát sinh, làm sụt giảm lợi nhuận thực tế so với dự kiến hoặc phải bỏ ra thêm một khoản chi phí để hoàn thành công việc. Nó là những mất mác ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình hoạt động kinh doanh tác động xấu đến sự ổn định và phát triển của ngân hàng. Khi đề cập đến vấn đề rủi ro người ta thường quan tâm đến biên độ và tần suất xuất hiện của rủi ro để đánh giá ảnh hưởng của rủi ro đến hoạt động kinh doanh. Bởi lẽ, rủi ro là yếu tố khách quan nên người ta không thể nào loại trừ được hẳn mà chỉ có thể hạn chế sự xuất hiện và những tác hại của chúng gây ra cho hoạt động kinh doanh của mình.

Có bốn lọai rủi ro cơ bản trong kinh doanh ngân hàng: - Rủi ro tín dụng: là loại rủi ro phát sinh trong quá trình cấp tín dụng của ngân hàng. Rủi ro tín dụng xảy ra khi bên đi vay không thực hiện được việc thanh toán tiền vay theo đúng thời hạn và điều kiện trong hợp đồng làm cho người cho vay phải gặp tổn thất về tài chính. - Rủi ro thanh khoản: là loại rủi ro xảy ra khi ngân hàng thiếu khả năng chi trả do không chuyển đổi các loại tài sản ra tiền mặt kịp thời hoặc không thể vay mượn nhằm đáp ứng các yêu cầu của hợp đồng thanh toán. - Rủi ro tỷ giá hối đoái: trong quá trình cho vay hoặc kinh doanh tiền tệ của ngân hàng khi tỷ giá thay đổi theo chiều hướng bất lợi cho ngân hàng thì phát sinh rủi ro tỷ giá hối đoái.

- Rủi ro lãi suất: là loại rủi ro xảy ra khi lãi suất thị trường thay đổi hoặc những yếu tố có liên quan đến lãi suất thay đổi gây tổn hại đến tài sản hoặc thu nhập của ngân hàng bị sụt giảm. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Ảnh hưởng của rủi ro đến hoạt động kinh doanh ngân hàng và nền kinh tế-xã hội Rủi ro xảy ra sẽ gây ra tổn hại, mất mát tài sản của ngân hàng như là bị mất vốn vay, chi phí hoạt động gia tăng, lợi nhuận giảm và giá trị của tài sản cũng bị giảm sút. Đồng thời, rủi ro xảy ra có thể làm giảm uy tín của ngân hàng, mất đi sự tín nhiệm của khách hàng và có thể đánh mất cả thương hiệu. Khi ngân hàng liên tục kinh doanh bị lỗ hay thường xuyên mất khả năng thanh khoản có thể dẫn đến cuộc rút tiền quy mô lớn và vỡ nợ có thể xảy ra.

Khi ngân hàng bị vỡ nợ và phá sản sẽ ảnh hưởng đến hàng loạt người gửi tiền, hàng ngàn doanh nghiệp. Do không đáp ứng được vốn kịp thời làm cho nền kinh tế suy thoái, giá cả leo thang, sức mua giảm, thất nghiệp tăng cao và mất ổn định trật tự xã hội. Ngoài ra, một ngân hàng nào đó bị phá sản còn tạo nên sự hoang mang, hoảng loạn trong người dân làm họ mất lòng tin vào cả hệ thống ngân hàng gây ảnh hưởng xấu đến các ngân hàng khác và ảnh hưởng đến cả nền kinh tế. Hơn nữa, rủi ro trong hoạt động tín dụng cũng ảnh hưởng đến kinh tế thế giới vì khi nước ta hội nhập thế giới và toàn cầu hóa về kinh tế như hiện nay, nền kinh tế của mỗi nước đều phụ thuộc vào tình hình kinh tế khu vực và thế giới.

Cũng như quan hệ tiền tệ, đầu tư giữa các quốc gia đang phát triển rất nhanh nên rủi ro tín dụng của một nước cũng ảnh hưởng ít nhiều đến các nước khác có liên quan. Thực tiễn đã chứng minh cho ta thấy qua cuộc khủng hoảng tiền tệ Châu Á (1997), khủng hoảng tài chính Nam Mỹ (2001-2002) và gần đây là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (2007-2008). Như vậy, công tác nhận biết, phân tích rủi ro là hết sức quan trong nhằm góp phần vào công cuộc kiểm soát và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động của ngân hàng. Từ đó, giúp cho hoạt động của hệ thống ngân hàng diễn ra suông sẻ và hiệu quả hơn.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Rủi ro thanh khoản 2.1 Phân loại rủi ro thanh khoản Theo Duttweiler (2008), khi nói đến đặc tính của các nguồn thanh khoản, người ta thường phân biệt theo: tính sẵn có, cơ cấu đáo hạn, cấu trúc chi phí và rủi ro thanh khoản. Về mặt cấu trúc, chúng thường được chia thành bốn nhóm sau: Rủi ro thanh khoản rút tiền trước hạn: điều này liên quan đến tài sản và nợ. Những khoản tiền gửi có thể được rút sớm trước ngày tới hạn thay vì chờ đến thời gian đáo hạn. Rủi ro thanh khoản có kỳ hạn: điều kiện thanh toán khác đi so với các điều kiện của hợp đồng.

Ví dụ việc trả nợ có thể bị trì hoãn. Rủi ro thanh khoản tài trợ: Nếu một tài sản không được tài trợ hợp lý, việc tài trợ một thương phiếu (CP) theo sau đó có thể phải được thực hiện trong những điều kiện bất lợi, nghĩa là với giá chênh lệch cao hơn. Trong trường hợp xấu, quỹ tiền thậm chí có thể bị rút nhiều như đã giải thích trong phần rủi ro thanh khoản rút tiền trước hạn. Rủi ro thanh khoản thị trường: một lần nữa thanh khoản thị trường lại có liên quan đến tài sản và nợ.

Các điều kiện thị trường bất lợi có thể làm giảm khả năng chuyển các tài sản khả nhượng thành tiền hoặc để tài trợ cho số lượng cần thiết.2 Các nguyên nhân dẫn tới rủi ro thanh khoản Theo Nguyễn Bảo Huyền (2016), có nhiều nguyên nhân gây ra rủi ro thanh khoản và bắt nguồn từ hoạt động kinh doanh của ngân hàng, đó có thể là nguyên nhân chủ quan hoặc nguyên nhân khách quan. Nguyên nhân chủ quan Thứ nhất, kỳ hạn của tài sản có và tài sản nợ có sự bất cân xứng, bắt nguồn từ chức năng chuyển hóa kỳ hạn của ngân hàng: huy động các khoản tiền gửi ngắn hạn từ dân chúng để cho vay các khoản tín dụng dài hạn. Như vậy kỳ hạn của tài sản có dài hơn kỳ hạn của tài sản nợ khiến dòng tiền của tài sản có không cân xứng với dòng tiền cần đáp ứng việc thanh toán khi đến hạn của các tài sản nợ, gây ra khó khăn cho ngân hàng phải lo tìm nguồn bù đắp. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Thứ hai, do các ngân hàng không dự tính được nhu cầu rút tiền hoặc các nghĩa vụ phải trả tiền.

Khi nhu cầu rút tiền và nghĩa vụ trả tiền vượt quá mức dự tính, các ngân hàng này sẽ gặp khó khăn về thanh khoản. Thứ ba, do tiềm lực tài chính của ngân hàng còn hạn chế. Vốn điều lệ là số vốn thuộc sở hữu của ngân hàng, ghi trong điều lệ của ngân hàng, được hình thành khi ngân hàng thương mại mới được thành lập. Nó phản ánh quy mô hay thực lực tài chính của ngân hàng thương mại.

Nếu vốn điều lệ của ngân hàng thương mại càng cao, chứng tỏ ngân hàng càng có tiềm lực tài chính và ngược lại nếu vốn điều lệ của ngân hàng thương mại càng ít thì quy mô hoạt động của ngân hàng càng nhỏ. Các ngân hàng nhỏ thường khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn hoặc chỉ vay được với lãi suất cao, đặc biệt là đối với nguồn vốn vay. Có thể nói áp lực rất lớn khi các ngân hàng này phải gánh chịu chi phí cao để có thể khắc phục khó khăn trong việc giải quyết vấn đề thanh khoản. Quy mô vốn điều lệ nhỏ có thể là một trong những nguyên nhân đẩy ngân hàng thương mại đến tình trạng mất khả năng chi trả và phá sản khi nhu cầu thanh khoản tăng đột ngột.

Thứ tư, do kinh doanh nhiều loại tiền tệ, tạo nên rủi ro thanh khoản và yêu cầu tài trợ trong từng loại tiền tệ. Thứ năm, do uy tín của ngân hàng bị giảm khiến khách hàng gửi tiền nhanh chóng rút tiền gây nên rủi ro thanh khoản. Đây là hệ quả của việc kinh doanh yếu kém, công tác quảng cáo chưa được đầu tư thỏa đáng. Nguyên nhân khách quan Thứ nhất, do các tài sản tài chính có tính nhạy cảm với sự biến động của lãi suất.

Lãi suất thay đổi ảnh hưởng lớn đến tâm lý của người gửi tiền. Trường hợp lãi suất tăng, khách hàng sẽ rút tiền để gửi vào nơi có lãi suất cao hơn còn các khách hàng vay giảm tối đa việc vay mới để tránh trả lãi nhiều hơn. Khi lãi suất giảm thì phản ứng ngược lại. Trong cả hai trường hợp, biến động lãi suất ảnh hưởng đến cả dòng tiền gửi lẫn cho vay, cuối cùng ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của ngân hàng.

Ngoài ra, việc thay đổi lãi suất sẽ ảnh hưởng đến thị giá của tài sản tài chính đem bán và ảnh hưởng đến chi phí đi vay trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Thứ hai, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước để thực hiện chức năng của mình trong điều hành chính sách tiền tệ, ngân hàng nhà nước sử dụng ba công cụ bao gồm: nghiệp vụ thị trường mở, quy định về dự trữ bắt buộc, lãi suất chiết khấu, và tái chiết khấu các giấy tờ có giá. Nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là hoạt động của Ngân hàng Nhà nước mua hoặc bán cho ngân hàng thương mại trái phiếu chính phủ, trái phiếu kho bạc nhà nước.