Luận án tiến sĩ về quyền tài phán của quốc gia trên biển: Những vấn đề lý luận và thực tiễn

• Tác giả: Nguyen Thi Hong Yen
• Người hướng dẫn: Nguyen Toan Thang
• Trường học: Truong Dai Hoc Luat Ha Noi
• Chuyên ngành: Luật Quốc Tế
• Đề tài: Quyền Tài Phán Quốc Gia Trên Biển: Lý Luận Và Thực Tiễn
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐÁNH GIÁ NHỮNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Đánh giá những kết quả nghiên cứu về định nghĩa, đặc điểm và lịch sử hình thành nội dung quyền tài phán của quốc gia trên biển
• 1.2. Đánh giá các kết quả nghiên cứu liên quan đến nội dung các nguyên tắc xác định quyền tài phán của quốc gia trên biển
• 1.3. Đánh giá các kết quả nghiên cứu liên quan đến cơ sở xác định quyền tài phán của quốc gia trên biển
• 1.4. Đánh giá các kết quả nghiên cứu liên quan đến nội dung quyền tài phán của quốc gia trên biển đối với các lĩnh vực: đi lại của tàu thuyền; thăm dò, khai thác và quản lý tài nguyên thiên nhiên; nghiên cứu khoa học biển
• 1.5. ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYỀN TÀI PHÁN CỦA QUỐC GIA TRÊN BIỂN. KHÁI NIỆM, SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NỘI DUNG QUYỀN TÀI PHÁN CỦA QUỐC GIA TRÊN BIỂN
• 2.1. Khái niệm quyền tài phán của quốc gia trên biển. Sự hình thành và phát triển nội dung quyền tài phán của quốc gia trên biển
• 2.2. CÁC NGUYÊN TẮC XÁC ĐỊNH QUYỀN TÀI PHÁN CỦA QUỐC GIA TRÊN BIỂN
• 2.2.1. Nguyên tắc quyền tài phán theo lãnh thổ
• 2.2.2. Nguyên tắc quyền tài phán theo quốc tịch
• 2.2.3. Nguyên tắc quyền tài phán phổ quát
• 2.2.4. Thứ tự ưu tiên áp dụng các nguyên tắc trong xác định quyền tài phán của quốc gia trên biển
• 2.3. XUNG ĐỘT VÀ GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT QUYỀN TÀI PHÁN CỦA CÁC QUỐC GIA TRÊN BIỂN
• 2.3.1. Cơ sở và các trường hợp phát sinh xung đột quyền tài phán của quốc gia trên biển
• 2.3.2. Hướng giải quyết xung đột về quyền tài phán giữa các quốc gia trên biển
• 2.4. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ QUYỀN TÀI PHÁN CỦA QUỐC GIA TRÊN BIỂN, THỰC TIỄN THI HÀNH TẠI MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI VIỆT NAM
• 4. CHƯƠNG 4: PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH QUYỀN TÀI PHÁN TRÊN CÁC VÙNG BIỂN CỦA VIỆT NAM - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
• 4.1. KHAI QUÁT SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUYỀN TÀI PHÁN TRÊN CÁC VÙNG BIỂN CỦA VIỆT NAM
• 4.1.1. Giai đoạn trước năm 1945
• 4.1.2. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1975
• 4.1.3. Giai đoạn từ 1975 đến nay
• 4.2. QUYỀN TÀI PHÁN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG ĐI LẠI CỦA TÀU THUYỀN NƯỚC NGOÀI TRONG CÁC VÙNG BIỂN CỦA VIỆT NAM
• 4.2.1. Quyền tài phán đối với hoạt động đi lại của tàu thuyền nước ngoài trong các vùng biển thuộc quyền chủ quyền của Việt Nam
• 4.2.2. Các biện pháp xử lý đối với tàu nước ngoài vi phạm hoạt động đi lại trong các vùng biển của Việt Nam
• 4.2.3. Đánh giá thực tiễn thi hành quyền tài phán đối với hoạt động đi lại của tàu thuyền nước ngoài trong các vùng biển Việt Nam
• 4.3. QUYỀN TÀI PHÁN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG THĂM DÒ, KHAI THÁC VÀ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TRONG CÁC VÙNG BIỂN VIỆT NAM
• 4.3.1. Quyền tài phán đối với hoạt động thăm dò, khai thác và quản lý tài nguyên sinh vật trong các vùng biển của Việt Nam
• 4.3.2. Quyền tài phán đối với hoạt động thăm dò, khai thác và quản lý tài nguyên phi sinh vật trong các vùng biển của Việt Nam
• 4.3.3. Đánh giá thực tiễn thi hành quyền tài phán của Việt Nam đối với hoạt động thăm dò, khai thác và quản lý tài nguyên thiên nhiên trong các vùng biển
• 4.4. QUYỀN TÀI PHÁN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC BIỂN DO TÀU THUYỀN NƯỚC NGOÀI TIẾN HÀNH TRONG CÁC VÙNG BIỂN CỦA VIỆT NAM
• 4.4.1. Yêu cầu chung đối với hoạt động nghiên cứu khoa học trong các vùng biển của Việt Nam
• 4.4.2. Thực trạng cấp phép và thi hành quyền tài phán đối với hoạt động nghiên cứu khoa học biển do tàu thuyền nước ngoài tiến hành trong các vùng biển Việt Nam
• 4.5. QUAN ĐIỂM, YÊU CẦU, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI QUYỀN TÀI PHÁN TRÊN BIỂN CỦA VIỆT NAM
• 4.5.1. Quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về hoàn thiện pháp luật và tăng cường hiệu quả thực thi quyền tài phán của Việt Nam trên các vùng biển trong giai đoạn 2007-2018
• 4.5.2. Yêu cầu, mục đích của việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực thực thi pháp luật của Việt Nam trên các vùng biển
• 4.5.3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi quyền tài phán của Việt Nam trên các vùng biển
• 4.6. Tiểu kết Chương 4
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quyền tài phán quốc gia trên biển

Quyền tài phán quốc gia trên biển là một khái niệm quan trọng trong luật biển quốc tế. Nó liên quan đến khả năng của một quốc gia trong việc thực thi quyền lực của mình trên các vùng biển thuộc chủ quyền của mình. Quyền tài phán không chỉ bao gồm quyền kiểm soát các hoạt động diễn ra trên biển mà còn liên quan đến việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và an ninh hàng hải. Theo luật biển, quyền tài phán được xác định dựa trên các nguyên tắc như quyền tài phán theo lãnh thổ, quyền tài phán theo quốc tịch và quyền tài phán phổ quát. Những nguyên tắc này giúp xác định rõ ràng quyền lực của quốc gia trong việc quản lý và bảo vệ các vùng biển của mình.

1.1. Khái niệm quyền tài phán

Khái niệm quyền tài phán của quốc gia trên biển được hình thành từ sự cần thiết phải bảo vệ lợi ích quốc gia và tài nguyên thiên nhiên. Quyền này cho phép quốc gia thực hiện các biện pháp cần thiết để quản lý và bảo vệ các vùng biển, bao gồm cả việc kiểm soát hoạt động của tàu thuyền nước ngoài. Quyền lợi quốc gia trong việc khai thác tài nguyên biển và bảo vệ môi trường biển cũng là một phần quan trọng trong khái niệm này. Việc xác định rõ ràng quyền tài phán giúp ngăn chặn các hành vi vi phạm và xung đột giữa các quốc gia trên biển.

II. Các nguyên tắc xác định quyền tài phán

Các nguyên tắc xác định quyền tài phán của quốc gia trên biển đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và bảo vệ các vùng biển. Nguyên tắc quyền tài phán theo lãnh thổ cho phép quốc gia thực hiện quyền lực của mình trong các vùng biển thuộc chủ quyền. Nguyên tắc quyền tài phán theo quốc tịch cho phép quốc gia truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với công dân của mình, bất kể nơi xảy ra hành vi vi phạm. Nguyên tắc quyền tài phán phổ quát cho phép quốc gia can thiệp vào các hành vi vi phạm nghiêm trọng, như tội phạm quốc tế, xảy ra trên biển. Những nguyên tắc này không chỉ giúp xác định quyền lực của quốc gia mà còn tạo ra cơ sở pháp lý cho việc giải quyết xung đột giữa các quốc gia.

2.1. Nguyên tắc quyền tài phán theo lãnh thổ

Nguyên tắc quyền tài phán theo lãnh thổ khẳng định rằng quốc gia có quyền kiểm soát và quản lý các hoạt động diễn ra trong vùng biển thuộc chủ quyền của mình. Điều này bao gồm việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường biển và tài nguyên thiên nhiên. Luật biển quy định rõ ràng về các vùng biển khác nhau, từ lãnh hải đến vùng đặc quyền kinh tế, và quyền tài phán của quốc gia trong từng vùng này. Việc áp dụng nguyên tắc này giúp ngăn chặn các hành vi vi phạm và bảo vệ lợi ích quốc gia.

III. Thực tiễn thi hành quyền tài phán trên biển

Thực tiễn thi hành quyền tài phán trên biển của Việt Nam đã gặp nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh tranh chấp Biển Đông. Các hoạt động của tàu thuyền nước ngoài trong vùng biển Việt Nam thường xuyên diễn ra, gây ra nhiều vấn đề về an ninh hàng hải và bảo vệ tài nguyên. Việt Nam đã áp dụng nhiều biện pháp để bảo vệ quyền lợi quốc gia, bao gồm việc tăng cường lực lượng chấp pháp trên biển và hợp tác quốc tế trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền lợi quốc gia. Thực tiễn này không chỉ giúp bảo vệ chủ quyền mà còn nâng cao vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

3.1. Các biện pháp bảo vệ quyền tài phán

Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp để bảo vệ quyền tài phán của mình trên biển. Các biện pháp này bao gồm việc tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý các vi phạm của tàu thuyền nước ngoài. Ngoài ra, Việt Nam cũng đã tham gia vào các hiệp định quốc tế nhằm bảo vệ môi trường biển và tài nguyên thiên nhiên. Việc hợp tác với các quốc gia khác trong khu vực cũng là một phần quan trọng trong chiến lược bảo vệ quyền lợi quốc gia trên biển. Những biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ chủ quyền mà còn tạo ra môi trường hòa bình và ổn định trong khu vực.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Quyền tài phán quốc gia trên biển là một vấn đề phức tạp và có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của các quốc gia ven biển. Việc nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến quyền tài phán là cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia và tài nguyên thiên nhiên. Các quốc gia cần tăng cường hợp tác quốc tế trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến biển, đồng thời nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển. Khuyến nghị đưa ra là cần có một khung pháp lý rõ ràng và đồng bộ để đảm bảo quyền lợi của quốc gia trong việc quản lý và bảo vệ các vùng biển.

4.1. Đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật

Để nâng cao hiệu quả thực thi quyền tài phán trên biển, cần thiết phải hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến biển. Các quy định pháp luật cần phải rõ ràng và cụ thể hơn để tránh tình trạng chồng chéo và xung đột giữa các quy định. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho các lực lượng chấp pháp trên biển. Việc hợp tác quốc tế cũng cần được thúc đẩy để giải quyết các vấn đề liên quan đến biển một cách hiệu quả hơn.