Luận văn thạc sĩ vnu ls quyền sở hữu đối với tài nguyên khoáng sản từ thực tiễn áp dụng tại tập đoàn công nghiệp than khoáng sản việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls quyền sở hữu đối với tài nguyên khoáng sản từ thực tiễn áp dụng tại tập đoàn công nghiệp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Giang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phương Lan
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật dân sự
• Đề tài: Bảo Vệ Quyền Và Lợi Ích Hợp Pháp Của Con Khi Cha Mẹ Ly Hôn Theo Luật Hôn Nhân Và Gia Đình Năm 2000
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Danh mục các bảng
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA CON KHI CHA MẸ LY HÔN
• 1.1. Ly hôn và hậu quả pháp lý của ly hôn đối với con
• 1.1.1. Khái niệm ly hôn
• 1.1.2. Hậu quả pháp lý và xã hội của việc cha mẹ ly hôn đối với con
• 1.2. Khái niệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 1.3. Sự cần thiết của việc điều chỉnh bằng pháp luật về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 1.4. Ý nghĩa của việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 1.5. Cơ sở pháp lý và đặc điểm việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 1.5.1. Cơ sở pháp lý của việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 1.5.2. Đặc điểm việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 2. Chương 2: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ BẢO VỆ QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA CON KHI CHA MẸ LY HÔN THEO LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH VIỆT NAM NĂM 2000
• 2.1. Các nguyên tắc chung bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 2.1.1. Giao con cho bên nào trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục là vì quyền và lợi ích hợp pháp về mọi mặt của con
• 2.1.2. Bảo đảm các quyền và nghĩa vụ trong quan hệ cha mẹ và con được thực hiện giữa con với người không trực tiếp nuôi con sau khi cha mẹ ly hôn
• 2.2. Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn
• 2.2.1. Quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con
• 2.2.2. Quyền thăm nom con
• 2.2.3. Quyền đại diện cho con
• 2.2.4. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra
• 2.2.5. Quyền đối với tài sản riêng của con
• 2.2.6. Quyền để lại di sản thừa kế cho con
• 2.3. Quyền và nghĩa vụ cấp dưỡng đối với con sau khi ly hôn
• 2.3.1. Mức cấp dưỡng nuôi con
• 2.3.2. Phương thức thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng
• 2.3.3. Các biện pháp bảo đảm nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con
• 2.4. Quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con
• 2.4.1. Chủ thể có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con
• 2.4.2. Điều kiện để Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con
• 2.4.3. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ sau khi thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con
• 2.5. Hạn chế quyền của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn
• 2.5.1. Căn cứ hạn chế quyền của cha mẹ đối với con
• 2.5.2. Hậu quả pháp lý của việc cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con
• 3. Chương 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH ĐỂ BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA CON KHI CHA MẸ LY HÔN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật hôn nhân và gia đình về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn trong hoạt động xét xử của Tòa án
• 3.2. Những bất cập và một số kiến nghị để hoàn thiện pháp luật hôn nhân và gia đình về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn
• 3.2.1. Về các quy định pháp luật
• 3.2.2. Về công tác áp dụng pháp luật vào xét xử
• 3.2.3. Về việc thi hành án của đương sự
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản tại Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam

Quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản là một vấn đề quan trọng trong lĩnh vực khai thác khoáng sản tại Việt Nam. Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) đóng vai trò chủ chốt trong việc quản lý và khai thác các nguồn tài nguyên khoáng sản. Quyền sở hữu này không chỉ liên quan đến lợi ích kinh tế mà còn ảnh hưởng đến môi trường và cộng đồng. Việc hiểu rõ về quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản giúp TKV thực hiện các chính sách khai thác bền vững và bảo vệ môi trường.

1.1. Khái niệm quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản

Quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản được hiểu là quyền của tổ chức, cá nhân trong việc khai thác, sử dụng và quản lý tài nguyên khoáng sản. Tại TKV, quyền này được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật và chính sách của Nhà nước.

1.2. Vai trò của Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam

TKV không chỉ là đơn vị khai thác mà còn là tổ chức quản lý tài nguyên khoáng sản quốc gia. Tập đoàn này có trách nhiệm đảm bảo việc khai thác tài nguyên khoáng sản diễn ra an toàn, hiệu quả và bền vững.

II. Những thách thức trong quản lý quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản

Quản lý quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản tại TKV gặp nhiều thách thức, bao gồm việc tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường và đảm bảo quyền lợi của cộng đồng. Những thách thức này đòi hỏi TKV phải có những giải pháp hiệu quả để đảm bảo quyền sở hữu được thực hiện đúng đắn.

2.1. Vấn đề pháp lý trong quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản

Pháp luật về khoáng sản tại Việt Nam còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho TKV trong việc thực hiện quyền sở hữu. Các quy định chưa rõ ràng có thể dẫn đến tranh chấp và xung đột lợi ích.

2.2. Tác động của khai thác khoáng sản đến môi trường

Khai thác khoáng sản có thể gây ra ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. TKV cần thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường để giảm thiểu tác động tiêu cực.

III. Phương pháp quản lý quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản hiệu quả

Để quản lý quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản hiệu quả, TKV cần áp dụng các phương pháp hiện đại và bền vững. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và cộng đồng.

3.1. Áp dụng công nghệ trong khai thác khoáng sản

Công nghệ hiện đại giúp TKV khai thác khoáng sản một cách hiệu quả hơn, giảm thiểu lãng phí và tác động đến môi trường. Việc đầu tư vào công nghệ mới là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.2. Tăng cường hợp tác với cộng đồng địa phương

Hợp tác với cộng đồng địa phương giúp TKV hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của người dân. Điều này không chỉ tạo ra sự đồng thuận mà còn giúp bảo vệ quyền lợi của cộng đồng trong quá trình khai thác.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản

Nghiên cứu về quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản tại TKV đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực trong việc quản lý và khai thác. Những ứng dụng thực tiễn này giúp TKV nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo vệ môi trường.

4.1. Kết quả từ các dự án khai thác khoáng sản

Các dự án khai thác khoáng sản của TKV đã mang lại lợi ích kinh tế lớn, đồng thời tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương. Tuy nhiên, cần có các biện pháp để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.2. Đánh giá tác động môi trường từ hoạt động khai thác

Đánh giá tác động môi trường là một phần quan trọng trong quá trình khai thác khoáng sản. TKV cần thực hiện các nghiên cứu để đánh giá và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

V. Kết luận và tương lai của quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản tại TKV

Quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản tại TKV đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Việc quản lý hiệu quả quyền sở hữu này sẽ quyết định sự phát triển bền vững của TKV trong tương lai.

5.1. Tương lai của ngành khoáng sản tại Việt Nam

Ngành khoáng sản tại Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn. Tuy nhiên, cần có các chính sách hợp lý để khai thác tài nguyên một cách bền vững và hiệu quả.

5.2. Đề xuất giải pháp cho TKV trong quản lý tài nguyên

TKV cần áp dụng các giải pháp quản lý hiện đại, tăng cường hợp tác với các bên liên quan và chú trọng đến bảo vệ môi trường để đảm bảo quyền sở hữu tài nguyên khoáng sản được thực hiện hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng đổ vỡ hôn nhân đang gia tăng nhanh chóng tại Việt Nam, để lại nhiều hệ lụy xã hội sâu sắc đối với sự phát triển của trẻ em. Theo thống kê của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, có tới 71% trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật xuất phát từ nguyên nhân thiếu sự quan tâm, chăm sóc chu đáo từ gia đình; đồng thời khoảng 1.000 vụ xâm hại trẻ em được ghi nhận trung bình mỗi năm theo báo cáo của Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em. Khi mâu thuẫn vợ chồng không thể hàn gắn, quyết định ly hôn là lối thoát cho người lớn nhưng lại đẩy con cái vào nguy cơ khủng hoảng tâm lý, thiếu thốn điều kiện sinh hoạt và học tập. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ cơ chế pháp lý nhằm bảo vệ toàn diện quyền và lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, cũng như con đã thành niên nhưng bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa các vấn đề lý luận, phân tích toàn diện các quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, đánh giá thực tiễn xét xử tại hệ thống Tòa án nhân dân trong giai đoạn 2001 đến 2010. Luận văn hướng đến việc đề xuất các giải pháp lập pháp và thực thi nhằm nâng cao tỷ lệ giải quyết thỏa đáng quyền lợi của trẻ em đạt mức tối đa 100% trong các bản án ly hôn, hạn chế triệt để tình trạng trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng và vi phạm quyền thăm nom con sau ly hôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đề tài tích hợp hai lý thuyết nền tảng: Lý thuyết về quyền con người gắn với quyền tự nhiên của trẻ em và Lý thuyết bảo đảm an sinh xã hội cho nhóm đối tượng yếu thế. Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng các chuẩn mực quốc tế từ Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em năm 1989 (Việt Nam phê chuẩn ngày 20/02/1990) và Công ước La Hay số 33 năm 1993 về bảo vệ trẻ em.

Khung phân tích của đề tài xoay quanh 4 khái niệm cốt lõi:

1. Quyền và lợi ích hợp pháp của con: Toàn bộ các quyền nhân thân và quyền tài sản được pháp luật thừa nhận, bảo đảm phát triển thể chất và tinh thần.
2. Nguyên tắc vì lợi ích mọi mặt của con: Tiêu chuẩn tối cao điều chỉnh việc giao con, chỉ định cấp dưỡng theo Điều 92 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000.
3. Đối tượng con được bảo vệ đặc biệt: Bao gồm con chưa thành niên (dưới 18 tuổi theo Bộ luật Dân sự năm 2005) và con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự, không có tài sản tự nuôi mình theo Khoản 1 Điều 36 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000.
4. Nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn: Trách nhiệm tài sản bắt buộc của bên không trực tiếp nuôi con theo Điều 56 của luật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp gồm hơn 500 bản án, quyết định giải quyết ly hôn của Tòa án nhân dân các cấp trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2010. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 300 hồ sơ vụ án ly hôn có tranh chấp quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên tại các đô thị lớn và địa phương nông thôn. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm bảo đảm tính đại diện địa bàn, phản ánh khách quan sự khác biệt về điều kiện kinh tế - xã hội tác động đến quyền lợi của con.

Phương pháp phân tích luật học so sánh, tổng hợp - quy nạp và thống kê xã hội học được ứng dụng triệt để. Quá trình xử lý dữ liệu kéo dài theo dòng thời gian khảo sát thực tiễn áp dụng luật từ năm 2001 đến năm 2010, bảo đảm tính xác thực và khoa học cho các kết luận thực nghiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 giai đoạn 2006 - 2010 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

1. Nguyên tắc giao con dưới 3 tuổi cho người mẹ trực tiếp chăm sóc đạt tỷ lệ thi hành trên 85% tại các bản án. Tuy nhiên, việc lấy ý kiến nguyện vọng của con từ đủ 9 tuổi trở lên gặp nhiều khó khăn tâm lý, với hơn 60% trường hợp trẻ rơi vào trạng thái bối rối, sợ hãi hoặc trả lời mang tính đối phó.
2. Tranh chấp về nghĩa vụ cấp dưỡng phát sinh trong khoảng 35% tổng số các vụ án ly hôn có con chung. Trong đó, có tới 40% trường hợp người có nghĩa vụ tìm cách trì hoãn, kê khai giảm thu nhập để hạ mức cấp dưỡng xuống dưới 20% chi phí sinh hoạt thực tế của trẻ.
3. Tình trạng cản trở quyền thăm nom con của bên không trực tiếp nuôi dưỡng xảy ra ở khoảng 25% các vụ việc sau ly hôn. Chế tài xử phạt hành chính theo Điều 13 Nghị định số 110/2009/NĐ-CP chỉ từ 100.000 đồng, hoàn toàn không đủ sức răn đe đối với các hành vi giấu con, chuyển trường hoặc ngăn cản gặp gỡ.
4. Quản lý tài sản riêng của con theo Điều 44 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và bồi thường thiệt hại do con gây ra theo Điều 621 Bộ luật Dân sự năm 2005 bị bỏ ngỏ trong hơn 70% các vụ án, dẫn đến sự đùn đẩy trách nhiệm giữa cha và mẹ khi phát sinh nghĩa vụ tài chính.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu thực nghiệm của luận văn có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ hình tròn thể hiện cơ cấu 3 nhóm tranh chấp phổ biến (nuôi con, cấp dưỡng, thăm nom) và bảng số liệu so sánh số lượng án ly hôn gia tăng qua 5 năm từ 2006 đến 2010.

Nguyên nhân cốt lõi của những tồn tại trên bắt nguồn từ việc luật hiện hành thiếu định lượng cụ thể về "mức cấp dưỡng tối thiểu" và thiếu hướng dẫn rõ ràng về tiêu chí xác định "lợi ích mọi mặt của con". Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Bộ Công an khi chỉ ra 8% trẻ phạm tội có cha mẹ ly hôn và 49% bức xúc vì cách đối xử bất công. Ý nghĩa thực tiễn của phát hiện khẳng định rằng nếu không có sự can thiệp và giám sát chặt chẽ từ cơ quan tư pháp, quyền lợi của trẻ em sẽ tiếp tục bị xâm phạm nghiêm trọng bởi những mâu thuẫn cá nhân của cha mẹ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em khi cha mẹ ly hôn, luận văn đưa ra 4 nhóm khuyến nghị mang tính hành động cao:

1. Luật hóa công thức tính mức cấp dưỡng tối thiểu: Sửa đổi Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình, quy định mức cấp dưỡng nuôi con tối thiểu bằng 30% đến 50% mức lương cơ sở hoặc thu nhập thực tế của người có nghĩa vụ. Mục tiêu bảo đảm 100% trẻ em nhận được khoản hỗ trợ đáp ứng nhu cầu học tập và sinh hoạt. Thời gian triển khai: Giai đoạn 2014 - 2015. Chủ thể thực hiện: Quốc hội và Bộ Tư pháp.
2. Tăng cường chế tài xử phạt hành vi cản trở quyền thăm nom: Ban hành nghị định sửa đổi nâng mức phạt tiền từ 100.000 đồng lên mức 2.000.000 đến 5.000.000 đồng đối với hành vi ngăn cản cha, mẹ thăm nom, chăm sóc con sau ly hôn. Thời gian triển khai: Năm 2014. Chủ thể thực hiện: Chính phủ.
3. Đào tạo kỹ năng tâm lý học tư pháp cho đội ngũ Thẩm phán: Tổ chức các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu nhằm trang bị kỹ thuật lấy ý kiến trẻ từ đủ 9 tuổi, bảo đảm 100% Thẩm phán chuyên trách án gia đình áp dụng đúng quy trình thân thiện, tránh gây tổn thương tâm lý cho trẻ. Thời gian triển khai: Giai đoạn 2013 - 2015. Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân tối cao.
4. Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành giám sát thi hành án: Thành lập quy chế phối hợp giữa Cơ quan Thi hành án dân sự, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn Thanh niên cấp cơ sở nhằm theo dõi định kỳ 6 tháng một lần việc thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng và cấp dưỡng của các đương sự. Thời gian triển khai: Giai đoạn 2014 - 2016. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp Ủy ban nhân dân các cấp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan lập pháp và cơ quan hoạch định chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học thực chứng để sửa đổi, hoàn thiện Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.
2. Thẩm phán, Thư ký Tòa án, Kiểm sát viên và Luật sư: Sử dụng làm cẩm nang tra cứu trong quá trình thu thập chứng cứ, định lượng nghĩa vụ cấp dưỡng và bảo đảm quyền thăm nom con khi xét xử tại Tòa án.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Luật: Nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các học phần Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Dân sự và Xã hội học pháp luật với hệ thống số liệu xét xử giai đoạn 2006 - 2010.
4. Các tổ chức xã hội bảo vệ quyền trẻ em và các bậc phụ huynh: Giúp nâng cao nhận thức về quyền nhân thân và tài sản của con trẻ, từ đó hạn chế tối đa các tranh chấp tiêu cực làm ảnh hưởng đến tương lai thế hệ trẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tòa án căn cứ vào những yếu tố nào để quyết định quyền trực tiếp nuôi con?

Tòa án căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con về thể chất, học tập và tinh thần theo Điều 92 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000. Các yếu tố xem xét bao gồm: đạo đức, lối sống, thời gian chăm sóc con, điều kiện kinh tế ổn định và môi trường sinh hoạt của mỗi bên cha, mẹ trước và sau ly hôn.

2. Con dưới 3 tuổi có bắt buộc phải giao cho người mẹ nuôi dưỡng không?

Theo nguyên tắc chung, con dưới 3 tuổi được giao cho người mẹ trực tiếp nuôi dưỡng nếu các bên không có thỏa thuận khác. Tuy nhiên, nếu người cha chứng minh được người mẹ không đủ điều kiện thể chất, tinh thần hoặc có hành vi ngược đãi con, Tòa án sẽ giao con cho người cha để bảo đảm quyền lợi của trẻ.

3. Trẻ em từ bao nhiêu tuổi thì được Tòa án xem xét nguyện vọng khi giải quyết ly hôn?

Theo quy định tại Điều 92 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và Nghị quyết số 02/2000/NQ-HĐTP, con từ đủ 9 tuổi trở lên bắt buộc phải được Tòa án lấy ý kiến về nguyện vọng muốn sống cùng cha hoặc mẹ. Ý kiến của con là cơ sở quan trọng nhưng Tòa án vẫn xem xét tổng thể mọi điều kiện thực tế.

4. Mức cấp dưỡng nuôi con sau khi cha mẹ ly hôn được pháp luật quy định thế nào?

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định mức cấp dưỡng do hai bên thỏa thuận căn cứ vào thu nhập của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con. Trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định dựa trên mức thu nhập thực tế và chi phí sinh hoạt tối thiểu của trẻ em tại địa phương.

5. Hành vi cố tình ngăn cản quyền thăm nom con sau ly hôn bị xử lý ra sao?

Người không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở theo Điều 94 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000. Hành vi cố tình cản trở, cấm đoán có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng theo Điều 13 Nghị định số 110/2009/NĐ-CP, đồng thời có thể là căn cứ để yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Kết luận

• Luận văn đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận và nền tảng pháp lý quốc tế về bảo vệ quyền trẻ em khi quan hệ hôn nhân của cha mẹ chấm dứt.
• Nghiên cứu đánh giá toàn diện thực tiễn áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 qua 5 năm khảo sát án ly hôn (2006 - 2010), vạch rõ các bất cập trong cấp dưỡng và thăm nom.
• Đề tài đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ từ sửa đổi luật pháp, tăng chế tài hành chính đến nâng cao năng lực xét xử của hệ thống Tòa án.
• Đóng góp chính của công trình là cung cấp nguồn cứ liệu khoa học phục vụ trực tiếp cho tiến trình sửa đổi, bổ sung Luật Hôn nhân và gia đình trong giai đoạn tiếp theo.
• Lộ trình nghiên cứu tiếp theo cần tập trung khảo sát tác động kinh tế - xã hội đối với mô hình Tòa Gia đình và Người chưa thành niên đến năm 2020; quý độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm hãy tải toàn văn tài liệu để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn xét xử và nghiên cứu pháp lý chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu của Công ước Liên hợp Quốc về quyền trẻ em khẳng định: Gia đình với tư cách là nhóm xã hội cơ bản và môi trường tự nhiên cho sự phát triển và hạnh phúc của mọi thành viên, nhất là trẻ em, cần có sự bảo vệ và giúp đỡ cần thiết để có thể đảm đương được đầy đủ trách nhiệm của mình trong cộng đồng. Công nhận rằng, để phát triển đầy đủ và hài hòa nhân cách của mình, trẻ em cần được trưởng thành trong môi trường gia đình, trong bầu không khí hạnh phúc, yêu thương và thông cảm [14]. Khi cha mẹ ly hôn, sự chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục ấy sẽ bị thiếu hụt con của những gia đình có cha mẹ ly hôn phải chịu thiệt thòi hơn rất nhiều so với những đứa trẻ cùng trang lứa nên các quyền trẻ em của con càng dễ bị xâm hại. Chính vì vậy những đối tượng này càng cần được sự quan tâm, bảo vệ của Đảng, Nhà nước và xã hội.

20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Không chỉ trẻ chưa thành niên mà những đứa con đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có sức lao động và không có tài sản để tự nuôi sống bản thân, họ đã thiệt thòi hơn những người bình thường. Vậy mà họ còn có cha mẹ ly hôn thì hoàn cảnh càng khó khăn hơn do đó họ cũng cần được Nhà nước và xã hội bảo vệ. Mặt khác, khi cha mẹ ly hôn, việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con có sự thay đổi - bên cha hoặc mẹ sẽ không có quyền trực tiếp nuôi dưỡng con nên cần sự điều chỉnh của pháp luật để bảo vệ các quyền cơ bản của con. Khi cha mẹ ly hôn, trẻ thiếu đi sự giáo dục đầy đủ của cả cha và mẹ nên dễ có nguy cơ rơi vào các tệ nạn xã hội hoặc thực hiện các hành vi phạm tội do sự khủng hoảng tâm lý.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã thống kê con số 71% trẻ vị thành niên phạm pháp là do không được quan tâm chăm sóc đúng mực. Một nghiên cứu của Bộ Công an chỉ ra nguyên nhân phạm tội của trẻ vị thành niên xuất phát từ gia đình: 8% trẻ phạm tội có bố mẹ ly hôn, 28% phàn nàn bố mẹ không đáp ứng nhu cầu cơ bản của các em, 49% phàn nàn về cách đối xử của bố mẹ [19]. Vì vậy, việc quy định ràng buộc trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục của cả cha và mẹ đối với con là cần thiết để bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ đó. Khi cha mẹ ly hôn, cuộc sống của trẻ sẽ bị xáo trộn, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con sẽ đảm bảo sự thăng bằng, ổn định nhất có thể cho trẻ về tâm lý, các điều kiện sống… Vì vậy, pháp luật cần quy định rõ ràng, cụ thể quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn và cách thức thực hiện các quyền đó Từ những lập luận nêu trên cho thấy, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn vì vậy trở nên hết sức cần thiết đặc biệt trong xã hội ngày nay, khi mà tệ nạn ngày càng nhiều và tình hình ly hôn đang diễn biến gia tăng.

21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ý nghĩa của việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn Con chưa thành niên, con đã thành niên tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản nuôi sống bản thân vốn đã cần được bảo vệ nhưng việc bảo vệ ấy càng có ý nghĩa hơn khi chúng phải sống trong hoàn cảnh có cha mẹ ly hôn. Thứ nhất, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn đòi hỏi tinh thần trách nhiệm của cha mẹ trong việc giáo dục, chăm sóc, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn cao hơn. Cha mẹ là người sinh thành ra các con, cho con sự sống cũng là người có trách nhiệm nuôi dưỡng con.

Dù cuộc sống khó khăn hay đầy đủ, cha mẹ có hạnh phúc hay không thể sống chung với nhau thì cũng không được chối bỏ trách nhiệm của mình. Tuy nhiên, khi mục đích của hôn nhân không đạt được, vợ chồng kết tội cho nhau về sự tan vỡ của gia đình thì những kết quả của tình yêu đã chết đó cũng rất dễ rơi vào tình trạng bị bỏ rơi hoặc chỉ nhận được một nửa sự yêu thương. Vì vậy, để bảo vệ quyền lợi cho trẻ pháp luật đã quy định nuôi con không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của cha mẹ. Nuôi con là một nghĩa vụ luật định nhằm ràng buộc ý thức trách nhiệm của người làm cha, mẹ, đặc biệt là khi họ đã ly hôn.

Đó cũng là cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi cho con khi người làm cha mẹ không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình. Thứ hai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn là đảm bảo cho tương lai của trẻ cũng là đảm bảo an ninh xã hội. "Tương lai bắt đầu từ ngày hôm nay", các trẻ em chính là đại diện cho tương lai, là nhân tố quyết định sự phát triển của xã hội trong tương lai. Bảo vệ trẻ em luôn được xã hội quan tâm, nhất là trong giai đoạn hiện nay.

Cả xã hội luôn cố gắng tạo điều kiện cho trẻ em được phát triển một cách toàn diện. Nhà nước đã đưa ra rất nhiều chủ trương, chính sách và nâng lên 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thành luật. Rất nhiều quyền lợi của trẻ được pháp luật bảo vệ như quyền được cha mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng, được học hành, được vui chơi và phát triển toàn diện… Trẻ em có cha mẹ ly hôn có hoàn cảnh đặc biệt hơn những đứa trẻ khác nhưng không vì thế mà vị trí, vai trò của chúng với tương lai bị thay đổi. Chính vì vậy việc quan tâm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chúng càng có giá trị đối với việc bảo vệ và phát triển tương lai của đất nước.

Hơn nữa, đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn đặc biệt là quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đầy đủ sẽ hạn chế được số lượng trẻ em rơi vào các tệ nạn xã hội, thực hiện các hành vi phạm pháp, do đó góp phần đảm bảo an ninh, trật tự xã hội. Thứ ba, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn là thể hiện tính công bằng, dân chủ, nhân đạo của pháp luật xã hội chủ nghĩa. Khi có đủ căn cứ để ly hôn, việc duy trì một cuộc hôn nhân đã chết chỉ làm cho tình trạng gia đình càng trầm trọng thêm, và tất nhiên sẽ ảnh hưởng xấu đến con cái thì việc ly hôn của cha mẹ ở một khía cạnh nào đó cũng tốt hơn cho những đứa con. Quy định về giao con cho ai nuôi cũng thể hiện tính nhân đạo của pháp luật.

Việc giao con cho ai nuôi là vì lợi ích của con chứ không phải dựa vào lỗi của cha mẹ. Khi cha mẹ ly hôn, các con dễ rơi vào những tình huống xấu, bị xâm hại về thể chất và tinh thần. Vì vậy việc quan tâm, bảo vệ quyền của trẻ em có cha mẹ ly hôn là thể hiện bản chất nhân đạo của Nhà nước, thể hiện sự tiến bộ trong pháp luật bảo vệ quyền trẻ em. Không chỉ trẻ em mà người đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình cũng thuộc đối tượng được pháp luật bảo vệ khi cha mẹ ly hôn vừa thể hiện tính công bằng vừa thể hiện tính nhân đạo của pháp luật nước nhà.

23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ ĐẶC ĐIỂM VIỆC BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA CON KHI CHA MẸ LY HÔN 1. Cơ sở pháp lý của việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con khi cha mẹ ly hôn có nội dung xuất phát từ quyền con người hay cụ thể hơn là quyền cơ bản của trẻ em được cộng đồng quốc tế ghi nhận trong các văn bản pháp luật quốc tế và của từng quốc gia. Trong phạm vi quốc tế, nhân loại đã nỗ lực lớn để bảo vệ quyền lợi cho trẻ em bằng hàng loạt những hoạt động cụ thể.

Công ước Liên hợp Quốc về quyền trẻ em (Công ước) thông qua ngày 20/11/1989 đã đề cập một cách toàn diện về mặt pháp lý quyền của trẻ em theo hướng tiến bộ, đảm bảo các quyền cơ bản của trẻ em được thực hiện. Ngay sau được thông qua, ngày 20/02/1990, Việt Nam chính thức phê chuẩn Công ước này. Theo Điều 1 Công ước: "Trẻ em có nghĩa là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp luật pháp áp dụng với trẻ em đó quy định tuổi thành niên sớm hơn" [14]. Như vậy theo quy định của Công ước trẻ em là người chưa thành niên.

Công ước đã đưa ra những nguyên tắc bảo vệ trẻ em như "đảm bảo cho trẻ em được bảo vệ khỏi mọi hình thức phân biệt đối xử" [14, Điều 22] hay "trong mọi hoạt động đối với trẻ em, dù của cơ quan phúc lợi xã hội của nhà nước hay của tư nhân, tòa án, nhà chức trách hành chính hay cơ quan lập pháp, những lợi ích tốt nhất của trẻ em phải là mối quan tâm hàng đầu" [14]. Tại Điều 7 Công ước, bên cạnh việc công nhận trẻ em sinh ra có quyền khai sinh, có họ tên, có quốc tịch, còn công nhận trong chừng mực có thể trẻ em có quyền được biết cha mẹ mình và được cha mẹ mình chăm sóc. Cũng theo Công ước, trẻ em không bị buộc cách ly cha mẹ trừ trường hợp luật định và vì lợi ích của chính đứa trẻ, nếu phải cách ly thì sự cách ly đó phải do nhà chức trách có thẩm quyền quyết định. Công ước cũng quy định, quyền của trẻ em bị buộc phải cách ly 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khỏi cha, mẹ vẫn được duy trì quan hệ riêng tư và được tiếp xúc trực tiếp với cha mẹ.

Điều 12 Công ước còn ghi nhận quyền của trẻ em được tự do thể hiện quan điểm về các vấn đề có liên quan đến trẻ em.