Đặt vấn đề Trong số các loài động vật được con người thuần hóa nuôi dưỡng thì chó có lịch sử gắn bó và được coi là người bạn trung thành đáng tin cậy nhất. Những năm gần đây, điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội ngày càng phát triển ngoài mục đích giữ nhà, chó còn sử dụng để giải trí, phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, học tập, phục vụ cho công tác an ninh quốc phòng… Hiện nay, do nhu cầu và sở thích của con người số lượng và giống chó ở Việt Nam ngày càng đa dạng phong phú. Các đàn chó nuôi được nhập về Việt Nam từ nhiều nước trên thế giới phong phú về chủng loại và mang giá trị kinh tế khác nhau. Các dịch vụ liên quan đến vật nuôi cũng được phát triển theo như dịch vụ làm đẹp, thời trang, thức ăn, đồ dùng cho chó… và không thể thiếu được đó là các bệnh viện, phòng khám Thú y, bệnh viện Thú y.
Để đáp nhu cầu ngày càng cao của người dân, các bệnh viện, phòng khám, bệnh viện Thú y được trang bị máy móc, trang thiệt bị ngày càng hiện đại, đội ngũ bác sỹ thú ý ngày càng đông và trình độ ngày càng cao. Tuy vậy các bệnh trên chó vẫn phổ biến và ngày càng có những diễn biến phức tạp. Bệnh viện Thú y Pethealth Tuyên Quang, thành phố Tuyên Quang được thành lập năm 2018 chính thức đi vào hoạt động khám chữa cho động vật trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang và các tỉnh lân cận, mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng bệnh viện Thú y tỉnh Tuyên Quang đã được chủ các thú cưng biết đến và đưa thú cưng vào chăm sóc, khám chữa bệnh tại đây ngày một nhiều. Xuất phát từ tình hình thực tế, được sự đồng ý của BCN khoa, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề “Thực hiện quy trình phòng và điều trị một số bệnh thường gặp ở chó đến khám tại bệnh viện Thú y Pethealth Tuyên Quang, Thành phố Tuyên Quang”.
Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Xác định tình hình nhiễm các bệnh trên chó đến khám tại bệnh viện Thú y Pethealth Tuyên Quang, Thành phố Tuyên Quang. - Thực hành phương pháp chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh cho chó đến khám chữa tại bệnh viện. Yêu cầu của chuyên đề - Thành thạo phương pháp chẩn đoán và phác đồ điều trị bệnh cho chó.
- Xác định được tỷ lệ nhiễm các bệnh trên chó đến khám chữa tại bệnh viện Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Bệnh viện thú y Pethealth Tuyên Quang nằm trên địa bàn huyện thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, nằm giữa trung tâm thành phố.
Ranh giới của bệnh viện được xác định như sau: - Phía Nam giáp với huyện Sơn Dương. - Các phía còn lại giáp với huyện Yên Sơn. Điều kiện khí hậu Bệnh viện thú y Pethealth Tuyên Quang nằm trên địa bàn thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang. Do đó, khí hậu của bệnh viện thú y mang tính chất đặc trưng của vùng miền núi phía Bắc, đó là khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết chia làm 4 mùa: Xuân - Hạ - Thu - Đông xong chủ yếu là hai mùa chính: mùa mưa và mùa khô.
Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 - 10, nhiệt độ trung bình dao động từ 25 – 30oC, ẩm độ trung bình từ 80 - 85%, lượng mưa trung bình là 160mm/tháng tập trung chủ yếu vào các tháng 5, 6, 7, 8. Với khí hậu như vậy trong chăn nuôi cần chú ý tới công tác phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi. Mùa khô kéo dài từ cuối tháng 10 năm nay đến tháng 4 năm sau. Trong các tháng này khí hậu lạnh và khô, nhiệt độ dao động từ 10 - 26oC, độ ẩm từ 70 - 80%.
Về mùa đông còn có gió mùa đông bắc gây rét và có sương muối ảnh hưởng xấu đến cây trồng và vật nuôi. Ðiều kiện đất đai Thành phố Tuyên Quang có tổng diện tích là 184,38 km2, trong đó: - Phân chia hành chính: 10 phường, 5 xã Luan van 4 - Thành lập : 2010 - Loại đô thị : Loại III - Mật độ dân số đạt 1.260 người/km Diện tích đất của thành phố nhỏ, nằm hai bên của dòng sông Lô, dân cư tập chung đông đúc quanh trung tâm thành phố, kinh tế chủ yếu là kinh doanh buôn bán, vì là một tỉnh thuộc vùng núi phía Bắc nên kinh tế còn nhiều khó khăn. Trong đó chủ yếu là đất đồi bãi, độ dốc lớn, thường xuyên bị sói mòn, rửa trôi nên độ màu mỡ kém, dẫn đến năng suất cây trồng thấp, việc canh tác gặp nhiều khó khăn. Cùng với sự gia tăng dân số, xây dựng cơ sở hạ tầng… diện tích đất nông nghiệp và đất hoang hóa có xu hướng ngày một giảm, gây khó khăn trong phát triển chăn nuôi.
Chính vì thế, trong những năm tới cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa ngành trồng trọt và chăn nuôi để nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất ngành nông nghiệp. Mô tả sơ lược về cơ cấu tổ chức, chức năng và cơ sở vật chất của bệnh viện thú y Pethealth Tuyên Quang Được thành lập vào ngày 10/05/2018, bệnh viện thú y Pethealth Tuyên Quang là một trong những bệnh viện chiến lược thuộc Hệ thống bệnh viện thú y Pethealth. Bệnh viện thú y Pethealth Tuyên Quang có diện tích 200m², với các trang thiết bị máy móc hiện đại để phục vụ cho việc chăm sóc và chữa trị cho thú cưng. Phòng khám gồm 7 phòng chức năng: phòng tiếp nhận, phòng khám tổng quát, phòng tư vấn và điều trị, phòng mổ, phòng lưu trú gia súc bệnh, phòng truyền nhiễm và kho vật tư.
Phòng khám có đầy đủ các thiết bị để phục vụ các hoạt động về chăm sóc, chẩn đoán bệnh cho thú cưng như máy siêu âm, máy khí dung, tủ lạnh, máy sấy, đèn mổ và nhiều dụng cụ, thiết bị hỗ trợ khác. Ngoài công tác chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh, bệnh viện còn thực hiện các dịch vụ spa làm đẹp cho vật nuôi như tạo mí, cắt tai, tắm, tỉa lông, cắt móng, Luan van 5 vệ sinh tai, dịch vụ ký gửi vật nuôi, dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, triệt sản… Đến nay, bệnh viện thú y Pethealth Tuyên Quang có các dịch vụ sau: - Khám và điều trị các bệnh như: Nội khoa, sản khoa, bệnh truyền nhiễm, bệnh ngoài da, bệnh do ký sinh trùng. - Dịch vụ tiêm vắc xin phòng bệnh. - Siêu âm để chẩn đoán hình ảnh như: Siêu âm thai, sỏi bàng quang, viêm tử cung tích mủ… - Phẫu thuật: Mổ đẻ, triệt sản, thông tiểu, sỏi bàng quang, đóng đinh nội tủy.
- Hướng dẫn kỹ thuật nuôi dưỡng và chăm sóc vật nuôi. - Dịch vụ làm đẹp: Tắm, sấy, vệ sinh tai, vắt tuyến hôi, cắt tỉa lông. - Phòng khám nhận các ca cấp cứu cho vật nuôi 24/24. * Chức năng, nhiệm vụ: - Tư vấn, khám chữa bệnh và các dịch vụ về Chăn nuôi Thú y cho vật nuôi.
* Cơ cấu tổ chức của phòng khám: Phòng khám thuộc sự quản lý và điều hành của BSTY. Lương Thị Chung. Làm trực tiếp tại phòng khám có hai bác sĩ thú y thực hiện khám, chữa bệnh cho bệnh súc và hai nhân viên grooming spa làm đẹp cắt tỉa, một nhân viên lễ tân. Ngoài ra, phòng khám có hai sinh viên thực tập tốt nghiệp đến phòng khám để học tập, rèn luyện kỹ năng.
Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước 2. Giới thiệu về một số giống chó được nuôi phổ biến tại Tuyên Quang 2. Giống chó nội Theo Vương Trung Hiếu (2006) [9], một số giống chó nội ở nước ta có đặc điểm như sau: - Chó Vàng: Chó có tầm vóc trung bình, cao 50 - 55 cm, nặng 12 - 15 kg, có bộ lông vàng tuyền là nòi chó săn, khá tinh khôn và quấn chủ, được nuôi nhiều ở khắp Luan van 6 các đồng quê. Chó đực phối giống được lứa tuổi 15 - 18 tháng.
Chó cái sinh sản ở lứa tuổi 12 - 14 tháng. Mỗi lứa chó cái đẻ 4 - 7 con, thường trung bình là 5 con. - Chó Bắc Hà: là loại chó được đồng bào H mông vùng Bắc Hà , Lào cai nuôi để làm chó săn. Chúng có bộ lông xù, cổ gáy thường bờm lông mọc rất tốt giống như bờm sư tử.
Lông đuôi hình bông lau hay đuôi sóc. Có các màu lông khác nhau như trắng, đen, vàng, vện, xám, khoang. Một số cá thể có màu hung đỏ. - Chó Phú Quốc: Là giống chó tinh khôn, dũng cảm, chó Phú Quốc thường có bộ lông đen, đốm trắng hay vàng, bụng thon, trên lưng lông mọc có hình xoáy, hay lật theo kiểu rẽ ngôi, lông vàng xám có các đường kẻ nhạt chạy dọc theo thân.
Chó cao 50 - 60 cm, nặng 20 - 25 kg. - Chó Mông Cộc: Ngoại hình của chúng khá đặc trưng với vẻ chắc nịch, đầy cơ bắp và chiếc đuôi cụt ngộ nghĩnh. Tai có hình tam giác, nhọn, luôn dựng đứng.chúng được biết đến với bản năng bảo vệ lãnh thổ và có một trí nhớ rất tốt, đặc biệt là nhớ đường. Giống chó nhập nội - Fox hươu: Fox hươu là giống chó nhỏ có nguồn gốc từ Pháp.
Fox hươu có mõm nhỏ, dài, tai dựng đứng, lông ngắn sát thân, màu đen pha vàng, chân khẳng khiu trông giống hươu. Người ta thường cắt đuôi lúc còn nhỏ. Chó Fox là giống chó rất ương ngạnh và bướng bỉnh. Chúng rất can đảm và thích sủa nhiều.
Rất trung thành với chủ, tình cảm, thông minh, luôn cảnh giác với vật lạ. Chó Fox thường có chiều cao 25 - 30 cm, cân nặng 4 - 5 kg. Chó cái cao 25 - 28 cm, cân nặng khoảng 4 kg. Luan van 7 - Phốc sóc (pomeranians): Giống chó này được lai tạo tại vùng Pomerania (Đức) từ những cá thể có kích thước bé nhỏ thuộc giống German spitz.
Mõm nhọn và bộ lông dày điển hình của giống Spitz nói lên nguồn gốc từ Bắc Cực. Ban đầu, Phốc sóc có kích thước lớn hơn và có màu lông sáng hơn hiện nay. Cá thể lớn nhất có kích thước khoảng 13 kg và thường có màu lông trắng. Chúng có thân hình thanh thoát với chiều cao cân đối với chiều dài.
Cổ ngắn linh hoạt, đầu dài, trán hơi lồi. Về sau do quá trình tạo giống chọn tạo kích thước nhỏ đồng thời đã có thêm nhiều màu lông như kem, da cam, xám, nâu đen. Cân nặng 1,4 - 3 kg. Chiều cao 22 - 28 cm (Borge và cs.
Phốc sóc mặc dù có kích thước nhỏ bé, nhưng vẫn giữ nguyên tính tình dũng cảm của những con chó lớn.