ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM PHẠM NGỌC HUYỀN “THỰC HIỆN QUY TRÌNH KỸ THUẬT GIEO ƯƠM VÀ CHĂM SÓC CÂY PHAY (Duabanga grandiflora Roxb. ex DC) TẠI VƯỜN ƯƠM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Lâm Nghiệp Khoa : Lâm Nghiệp Khóa học : 2016 - 2020 Thái Nguyên, năm 2020 m m ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM PHẠM NGỌC HUYỀN “THỰC HIỆN QUY TRÌNH KỸ THUẬT GIEO ƯƠM VÀ CHĂM SÓC CÂY PHAY (Duabanga grandiflora Roxb. ex DC) TẠI VƯỜN ƯƠM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Lâm Nghiệp Khoa : Lâm Nghiệp Lớp : K48 - Lâm Nghiệp Khóa học : 2016 - 2020 Giảng viên hướng dẫn : TS. Nguyễn Thị Thu Hoàn Thái Nguyên, năm 2020 m m i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan các số liệu nghiên cứu này đều được tiến hành, thu thập từ kết quả tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
Kết quả nghiên cứu trong khóa luận là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Thái Nguyên, ngày 12 tháng 7 năm 2020 XÁC NHẬN CỦA GVHD NGƯỜI VIẾT CAM ĐOAN TS. Nguyễn Thị Thu Hoàn Phạm Ngọc Huyền XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN Giáo viên chấm phản biện xác nhận sinh viên đã sửa sai sót sau khi hội đồng chấm yêu cầu! (Ký, ghi rõ họ tên) m ii LỜI NÓI ĐẦU Thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong thời gian 4 năm học tập tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Lâm nghiệp, giáo viên hướng dẫn tôi tiến thực hiện đề tài tốt nghiệp: "Quy trình kỹ thuật gieo ươm và chăm sóc cây Phay (Duabanga grandiflora Roxb. ex DC) tại vườn ươm trường Đại học Nông Lâm”.
Để hoàn thành khóa luận, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi của thầy cô giáo Khoa Lâm nghiệp. Đối với công tác thực hiện quy trình kỹ thuật gieo ươm và chăm sóc cây Phay, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của cô giáo hướng dẫn TS. Nguyễn Thị Thu Hoàn và các cán bộ vườn ướm trong quá trình thực hiện đề tài, nhân dịp này tôi xin trân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó. Trong thời gian thực tập, mặc dù tôi đã cố gắng hết sức nhưng do kinh nghiệm cũng như trình độ của bản thân còn hạn chế.
Nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Tôi rất mong nhận được sự, đóng góp ý kiến của thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp, để khóa luận của tôi hoàn thiện hơn. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 7 năm 2020 Sinh viên Phạm Ngọc Huyền m iii DANH MỤC CÁC BẢNG Mẫu bảng 3. Kết quả đánh giá tình hình sâu, bệnh hại.
Phân bố bệnh hại lá Phay giai đoạn vườn ươm. Phân bố sâu hại lá Phay giai đoạn vườn ươm. Kết quả tỷ lệ cây tốt, trung bình, xấu và cây đủ tiêu chuẩn xuất vườn của cây Phay. 29 m iv DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 4.1: Hạt giống có nguồn gốc rõ ràng.2: Kĩ thuật làm đất, đóng bầu gieo ươm.3: Xử lý hạt Phay trước khi gieo ươm.4: Gieo hạt Phay vào luống .5: Cấy cây vào bầu .6: Tưới nước, làm cỏ phá váng .7: Cây sau khi được dặm .8: Bón thúc để cây phát triển đều, cân đối trước khi đảo bầu.9: Hình ảnh cây sau khi được đảo bầu .10: Sâu non ăn lá Phay .11: Lá Phay bị sâu ăn lá hại .12: Hình ảnh loại thuốc Viben-C 50 WP .13: Hình ảnh loại thuốc Alfatin 1.14: Biểu đồ biểu diễn tỷ lệ cây đủ tiêu chuẩn xuất vườn của cây Phay ở các ODB thức thí nghiệm.
29 m v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC BẢNG. iii DANH MỤC CÁC HÌNH. iv MỤC LỤC.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.
Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học. Ý nghĩa trong thực tiễn. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Cơ sở khoa học.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Nghiên cứu ở Việt Nam. Tổng quan về khu vực nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên của khu vực nghiên cứu. Đặc điểm khí hậu thủy văn. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Thực hiện các bước quy trình gieo ươm. Thực hiện các bước chăm sóc cây con giai đoạn vườn ươm. Theo dõi và phòng trừ sâu bệnh hại cây con trong giai đoạn vườn ươm. Tiêu chuẩn cây con xuất vườn.
Bài học kinh nghiệm. Các bước thực hiện. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ. Kết quả theo dõi và đánh giá các bước quy trình thực hiện gieo ươm.
Nguồn gốc giống và hồ sơ vườn ươm. Kỹ thuật đóng bầu. Kỹ thuật xử lý hạt giống. Kỹ thuật gieo hạt.
Kỹ thuật cấy cây vào bầu. Thực hiện các bước chăm sóc cây con giai đoạn vườn ươm. Theo dõi và phòng trừ sâu bệnh hại. Đánh giá tỉ lệ sống cây con và xác định tiêu chuẩn cây con xuất vườn phục vụ trồng rừng.
Tỷ lệ sống của cây con theo thời gian. Tiêu chuẩn cây con xuất vườn phục vụ trồng rừng. Bài học kinh nghiệm. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.
35 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 36 PHỤ LỤC m 1 PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cây Phay (Duabanga grandiflora Roxb. DC) là loài cây gỗ lớn, có phân bố rộng, mọc hầu hết ở các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc.
Cây thường mọc ở chân núi, ven khe suối, ven các khe ẩm, ưa tầng đất sâu hoặc đất có lẫn đá; đi kèm với các loài: Vàng anh, Vả, Dâu da đất và các loài khác… Theo Thông tư số 35/2010/BNN&PTNT của BNN&PTNT về việc ban hành danh mục bổ sung một số loài cây trồng rừng và lâm sản ngoài gỗ tại 63 huyện nghèo thuộc 21 tỉnh, cây Phay được đề xuất là một trong số ít loài cây ưu tiên cho trồng rừng phòng hộ đầu nguồn và sản xuất. Với đặc tính ưu việt là ưa sáng, khả năng chống chịu cao, sinh trưởng tương đối nhanh,. cây Phay đã được ưu tiên lựa chọn trồng ở những nơi điều kiện lập địa đã bị suy thoái nghiêm trọng do mất rừng, ở những nơi đất trống. Mặc dù vậy, cho đến nay thông tin về cây Phay còn rất hạn chế và chưa được quan tâm đưa vào hệ thống thông tin chung của các loài cây trồng rừng.
Cho đến nay, chưa có nguồn giống cây Phay nào được tuyển chọn và công nhận cho các vùng lâm nghiệp ở nước ta. Đây là một tồn tại lớn cần được giải quyết để đảm bảo phát triển bền vững cây Phay và để thực hiện Quyết định số 14/2005/QĐ-BNN ngày 15 tháng 3 năm 2005 về việc ban hành Danh mục giống cây Lâm nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh. Thiếu nguồn giống đã trở thành rào cản cho trồng rừng Phay ở nước ta. Về kỹ thuật gieo ươm và chăm sóc cây Phay, do thiếu nhiều thông tin nên chúng ta vẫn chưa xây dựng được qui trình gây trồng cây Phay, từ khâu lựa chọn cây mẹ, các điều kiện lập địa phù hợp để trồng và phát triển ổn định loài cây này, nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao ở Việt Nam.
m 2 Để góp phần giải quyết những vấn đề nêu trên, đề tài "Quy trình kỹ thuật gieo ươm và chăm sóc cây Phay (Duabanga grandiflora Roxb. ex DC) tại vườn ươm trường Đại học Nông Lâm” đặt ra là hết sức cần thiết. Mục đích nghiên cứu của đề tài Góp phần tạo giống cây Phay phục vụ trồng rừng sản xuất cây gỗ lớn. Nghiên cứu nhằm rút ngắn thời gian, giảm chi phí trong gieo ươm, tạo cây con đảm bảo cả về số lượng và chất lượng.
Đồng thời phục vụ cung cấp giống cho công tác trồng rừng kinh doanh cũng như tái tạo rừng. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Thực hiện quy trình gieo ươm cây Phay giai đoạn vườn ươm. - Góp phần nâng cao chất lượng giống cây Phay phục vụ trồng rừng. - Rút ra bài học kinh nghiệm trong sản xuất cây con.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Giúp cho sinh viên làm quen với thực tế sản xuất, biết áp dụng lý thuyết vào thực tế, tích lũy kinh nghiệm cho bản thân để áp dụng vào công việc sau này. - Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học cho các nghiên cứu tiếp theo và xây dựng quy trình kỹ thuật gieo ươm cây Phay. Ý nghĩa trong thực tiễn - Xác định được một số đặc điểm của hạt giống cây Phay.
- Đề xuất xây dựng những biện pháp gieo ươm, chăm sóc cây giống, phòng trừ sâu bệnh hại cây con ở giai đoạn vườn ươm. - Tạo cây con đảm bảo chất lượng tốt. m 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học 1) Đặc điểm sinh học của cây Phay (dẫn theo tài liệu tác giả Lê Sỹ Hồng 2016).
- Phay là cây gỗ lớn, thường xanh, chiều cao đạt tới 35 m, đường kính 90 - 130 cm, thân thẳng, gốc có bạnh vè nhỏ, vỏ dày từ 0,6 - 1,9 cm. Lá đơn mọc đối có lá kèm nhỏ, dài 16 - 40cm, rộng 3.2 cm, Hoa tự xim viên chùy ở đầu cành, hoa to thưa. Nhị nhiều, chỉ nhị quấn. Quả nang khô, hình cầu, khi chín vỏ hóa gỗ, nứt 4 - 7 mảnh, ra chồi, lá non tháng 1 - 2, ra nụ tháng 2 - 3, hoa, quả non tháng 3 - 4, quả chín tháng 6, phân bố ở độ cao từ 270 - 596 m, độ dốc từ 10 - 40 độ, nhiệt độ từ 200C - 220C.
Độ ẩm từ 78% đến 82%. Lượng mưa từ 1148 - 2144mm/năm. - Phay thích hợp với nhiều loại đất nhưng tốt nhất là trên đất feralit phát triển trên đá mẹ phiến thạch sét. Đất có độ ẩm cao.
- Số loài cây tham gia vào tổ thành từ 2 - 72 loài, có 2 - 5 loài tham gia chính vào công thức tổ thành. - Mối quan hệ giữa Phay với các loài cây ưu thế khác trong lâm phần là ngẫu nhiên. Loài cây đi kèm với cây Phay gồm: Vàng anh, Muồng trắng, Thôi ba, Gáo, Kè đuôi dông,.