Thủ tục Kiểm toán Đánh giá Rủi ro trong Giai đoạn Lập kế hoạch tại EY Việt Nam

Tìm hiểu quy trình kiểm toán đánh giá rủi ro giai đoạn lập kế hoạch tại EY Việt Nam. Phân tích các thủ tục kiểm toán và đánh giá rủi ro hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Trúc
• Người hướng dẫn: Hoàng Thị Mai Khánh
• Trường học: University Of Economics And Law
• Chuyên ngành: Accounting And Auditing
• Đề tài: Audit Procedures Of Risk Assessment At Planning Phase At Ey Vietnam Limited Company
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• COMMENTS OF ADVISOR
• THANK YOU STATEMENT
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF DIAGRAMS
• 1. INTRODUCTION
• 1.1. Reasons to choose the topic
• 1.2. Objectives of the study
• 1.3. Methodology of the study
• 1.4. Scope and limitations of the study
• 2. CHAPTER 1: THEORITICAL BACKGROUND OF AUDIT RISKS AND AUDIT RISK ASSESSMENT
• 2.1. What are audit risks? Differentiate from other types of risk
• 2.1.1. Audit risk
• 2.1.2. Differentiate from business risk
• 2.2. Audit risks model components
• 2.2.1. Inherent risk
• 2.2.2. Control risk
• 2.2.3. Planned detection risk
• 2.3. The relationship between risk types (audit risk model)
• 2.4. Table 1. Matrix of detection risk
• 3. CHAPTER 2: AUDIT PROCESS OF RISK ASSESSMENT AT EY – ILLUSTRATION AT CLIENT ABC
• 3.1. Introduction to EY
• 3.2. Mission, Vision & Values
• 3.3. Audit process of FSs at Ernst & Young Vietnam (EY GAM)
• 3.4. Risk assessment process at Ernst & Young Vietnam – Illustrate at ABC Company
• 3.4.1. Pre-planning phase
• 3.4.2. Assessment of internal control system
• 3.4.3. Combined risk (CRA) with substantive test
• 4. CHAPTER 3: COMMENTS AND RECOMMENDATIONS
• 4.1. Comment on the audit risk assessment process during the planning phase at Ernst & Young Co.
• APPENDIX I - AUDITOR PROCEDURES TO BE FOLLOWED WHEN UNDERSTANDING INTERNAL CONTROL SYSTEMS
• APPENDIX II - UNDERSTAND THE BUSINESS - COMPANY ABC
• APPENDIX III - LAWS AND REGULATIONS FORM – ABC COMPANY
• APPENDIX IV – ENTITY LEVEL CONTROLS COMPANY A
• APPENDIX V – CRA FOR MATERIAL ITEMS AT CLIENT ABC

Tóm tắt

I. Tổng quan Kiểm toán Đánh giá Rủi ro tại EY Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế hội nhập và sự phát triển của công nghệ thông tin, các doanh nghiệp tại Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức và rủi ro. Để đáp ứng yêu cầu về tính minh bạch và tin cậy của thông tin tài chính, việc kiểm toán báo cáo tài chính trở nên vô cùng quan trọng. EY Việt Nam, với vai trò là một trong những công ty kiểm toán hàng đầu, áp dụng các quy trình kiểm toán chặt chẽ, đặc biệt là quy trình kiểm toán đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch. Quy trình này giúp EY xác định các rủi ro tiềm ẩn, từ đó đưa ra các biện pháp kiểm soát phù hợp và đảm bảo chất lượng kiểm toán. Theo tài liệu nghiên cứu, mục tiêu của quy trình này là "giúp kiểm toán viên có cơ sở để thiết kế nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục kiểm toán tiếp theo." Sự thành công của quy trình kiểm toán không chỉ phụ thuộc vào năng lực của kiểm toán viên mà còn vào việc áp dụng hiệu quả các chuẩn mực và phương pháp kiểm toán hiện đại.

1.1. Tầm quan trọng của đánh giá rủi ro tài chính trong kiểm toán

Việc đánh giá rủi ro tài chính đóng vai trò then chốt trong quá trình kiểm toán, giúp kiểm toán viên xác định các khu vực có khả năng xảy ra sai sót trọng yếu. Quá trình này bao gồm việc phân tích môi trường kinh doanh, hệ thống kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến báo cáo tài chính. Theo ISA 315, rủi ro cần được liên kết với rủi ro phát sinh trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chính và nên bao gồm cả khẳng định báo cáo tài chính bị ảnh hưởng. Điều này cho phép kiểm toán viên tập trung nguồn lực vào các khu vực có rủi ro cao nhất, từ đó tăng cường hiệu quả và giảm thiểu chi phí kiểm toán. Quá trình đánh giá không chỉ là tuân thủ mà còn giúp nâng cao giá trị của dịch vụ kiểm toán.

1.2. Vai trò của EY Việt Nam trong ngành kiểm toán

EY Việt Nam là một trong những công ty kiểm toán hàng đầu tại Việt Nam, cung cấp các dịch vụ kiểm toán, tư vấn thuế và tư vấn tài chính cho nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và am hiểu sâu sắc về thị trường Việt Nam, EY luôn nỗ lực mang đến những giải pháp tối ưu và đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. EY cam kết tuân thủ các chuẩn mực kiểm toán quốc tế và Việt Nam, đồng thời không ngừng cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ. Thực tiễn cho thấy, EY không chỉ là một nhà cung cấp dịch vụ mà còn là đối tác chiến lược, đồng hành cùng doanh nghiệp trên con đường phát triển bền vững.

II. Thách thức Rủi ro tiềm ẩn trong lập kế hoạch kiểm toán

Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán tại EY Việt Nam đối diện với nhiều thách thức, đặc biệt là việc xác định và quản lý rủi ro một cách hiệu quả. Các rủi ro có thể phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm sự phức tạp của hoạt động kinh doanh, sự thay đổi của môi trường pháp lý và sự hạn chế về nguồn lực. Việc bỏ sót hoặc đánh giá sai các rủi ro có thể dẫn đến việc kiểm toán không đạt được mục tiêu đề ra và ảnh hưởng đến uy tín của EY. Chính vì vậy, EY luôn chú trọng đến việc áp dụng các phương pháp đánh giá rủi ro tiên tiến và đào tạo đội ngũ kiểm toán viên có đủ năng lực để đối phó với các thách thức này. Theo tài liệu, nhiều lý do có thể khiến kiểm toán viên đưa ra ý kiến không phù hợp khi báo cáo tài chính đã được kiểm toán vẫn chứa các sai sót trọng yếu.

2.1. Các loại rủi ro kiểm toán cần nhận diện

Trong quá trình kiểm toán, có nhiều loại rủi ro kiểm toán mà kiểm toán viên cần nhận diện và đánh giá. Bao gồm rủi ro tiềm tàng (inherent risk), rủi ro kiểm soát (control risk) và rủi ro phát hiện (detection risk). Rủi ro tiềm tàng liên quan đến khả năng xảy ra sai sót trọng yếu do đặc thù của ngành nghề hoặc hoạt động kinh doanh. Rủi ro kiểm soát là khả năng hệ thống kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp không thể ngăn chặn hoặc phát hiện kịp thời các sai sót. Rủi ro phát hiện là khả năng kiểm toán viên không phát hiện ra các sai sót trọng yếu trong quá trình kiểm toán. Việc hiểu rõ và đánh giá chính xác các loại rủi ro này là rất quan trọng để lập kế hoạch kiểm toán hiệu quả.

2.2. Ảnh hưởng của môi trường kinh doanh đến rủi ro kiểm toán

Môi trường kinh doanh có ảnh hưởng lớn đến rủi ro kiểm toán. Sự thay đổi của các quy định pháp luật, sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường và các yếu tố kinh tế vĩ mô có thể tạo ra những rủi ro mới hoặc làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của các rủi ro hiện có. EY cần theo dõi sát sao các diễn biến trong môi trường kinh doanh để kịp thời điều chỉnh quy trình kiểm toán và đảm bảo tính hiệu quả của hoạt động kiểm toán. Ví dụ, một công ty cổ phần hoạt động trong lĩnh vực có rủi ro cao, tính cạnh tranh cao, rủi ro về doanh thu sẽ bị phóng đại để đảm bảo thu hút đầu tư và tiếp tục niêm yết trên thị trường chứng khoán. Do đó, việc khẳng định về doanh thu phát sinh trong doanh nghiệp này có khả năng rủi ro ở mức rất cao.

III. Phương pháp Đánh giá rủi ro theo chuẩn mực EY GAM là gì

EY GAM (Ernst & Young Global Audit Methodology) là phương pháp kiểm toán toàn cầu được EY áp dụng, bao gồm các quy trình và công cụ hỗ trợ kiểm toán viên trong việc đánh giá rủi ro và lập kế hoạch kiểm toán. Phương pháp này giúp đảm bảo tính nhất quán và chất lượng của hoạt động kiểm toán trên toàn cầu. EY GAM nhấn mạnh việc hiểu rõ về doanh nghiệp, môi trường kinh doanh và hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng. Từ đó, kiểm toán viên có thể xác định các rủi ro trọng yếu và thiết kế các thủ tục kiểm toán phù hợp. Việc tuân thủ EY GAM giúp EY đảm bảo rằng hoạt động kiểm toán được thực hiện một cách chuyên nghiệp và tuân thủ các chuẩn mực kiểm toán quốc tế.

3.1. Các bước chính trong quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán theo EY GAM

Quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán theo EY GAM bao gồm nhiều bước, từ việc thu thập thông tin về khách hàng đến việc xác định và đánh giá các rủi ro trọng yếu. Các bước chính bao gồm: (1) Thu thập thông tin về doanh nghiệp và môi trường kinh doanh; (2) Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ; (3) Xác định các rủi ro tiềm ẩn; (4) Đánh giá mức độ trọng yếu của các rủi ro; (5) Thiết kế các thủ tục kiểm toán để đối phó với các rủi ro đã xác định. Mỗi bước đều đòi hỏi sự cẩn trọng và kỹ năng chuyên môn cao của kiểm toán viên. Việc áp dụng đúng các bước này giúp kiểm toán viên có cái nhìn tổng quan và chi tiết về rủi ro, từ đó đưa ra các quyết định kiểm toán chính xác.

3.2. Ứng dụng mô hình đánh giá rủi ro trong quy trình kiểm toán tại EY

Mô hình đánh giá rủi ro là công cụ quan trọng trong quy trình kiểm toán tại EY. Mô hình này giúp kiểm toán viên phân tích và đánh giá các yếu tố rủi ro khác nhau, từ đó đưa ra các quyết định kiểm toán dựa trên cơ sở khoa học và khách quan. Mô hình thường bao gồm các yếu tố như rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát và rủi ro phát hiện. Kiểm toán viên sử dụng mô hình để xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến báo cáo tài chính, từ đó tập trung nguồn lực vào các khu vực có rủi ro cao nhất. Điều này giúp tăng cường hiệu quả và giảm thiểu chi phí kiểm toán. Theo ISA 200, rủi ro kiểm toán là một hàm của rủi ro sai sót trọng yếu và rủi ro phát hiện.

IV. Nghiên cứu Kiểm toán nội bộ và kiểm soát nội bộ tại EY Việt Nam

Kiểm toán nội bộ và kiểm soát nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và tin cậy của thông tin tài chính. Tại EY Việt Nam, kiểm toán nội bộ được thực hiện bởi một bộ phận độc lập, có trách nhiệm đánh giá tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ và đưa ra các khuyến nghị cải tiến. Kiểm soát nội bộ bao gồm các chính sách, quy trình và thủ tục được thiết kế để ngăn chặn và phát hiện các sai sót, gian lận và các hành vi không tuân thủ. EY luôn khuyến khích khách hàng xây dựng và duy trì một hệ thống kiểm soát nội bộ mạnh mẽ để giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu quả hoạt động. Bảng 1 thể hiện Ma trận rủi ro phát hiện.

4.1. Mối quan hệ giữa kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập

Kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Kiểm toán nội bộ cung cấp thông tin và đánh giá cho ban quản lý và hội đồng quản trị về tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ. Trong khi đó, kiểm toán độc lập cung cấp ý kiến độc lập về tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính. Kiểm toán viên độc lập có thể dựa vào kết quả của kiểm toán nội bộ để giảm bớt phạm vi kiểm toán của mình, tuy nhiên vẫn phải tự đánh giá tính tin cậy của kiểm toán nội bộ. Sự phối hợp giữa hai bên giúp tăng cường tính toàn diện và hiệu quả của quá trình kiểm toán.

4.2. Đánh giá tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ

Việc đánh giá tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ là một phần quan trọng của quy trình kiểm toán. Kiểm toán viên cần xem xét thiết kế và hoạt động của các biện pháp kiểm soát để xác định liệu chúng có đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện các sai sót trọng yếu hay không. Việc đánh giá bao gồm việc xem xét các chính sách, quy trình, thủ tục và cơ chế giám sát của doanh nghiệp. Kiểm toán viên cũng cần phỏng vấn các nhân viên liên quan và kiểm tra các bằng chứng để xác minh tính hiệu quả của các biện pháp kiểm soát. Việc đánh giá chính xác giúp kiểm toán viên đưa ra các khuyến nghị cải tiến và tăng cường khả năng bảo vệ tài sản và thông tin của doanh nghiệp.

V. Đề xuất Giải pháp cải tiến quy trình kiểm toán tại EY Việt Nam

Dựa trên nghiên cứu và phân tích, có một số giải pháp có thể giúp cải tiến quy trình kiểm toán tại EY Việt Nam. Bao gồm việc tăng cường đào tạo và phát triển kỹ năng cho kiểm toán viên, áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình kiểm toán, tăng cường sự phối hợp giữa kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập và liên tục cập nhật quy trình kiểm toán để đáp ứng các thay đổi trong môi trường kinh doanh và pháp lý. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp EY nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường uy tín và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm toán đánh giá rủi ro

Việc ứng dụng công nghệ thông tin có thể giúp tăng cường hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong quá trình kiểm toán đánh giá rủi ro. Các công cụ phân tích dữ liệu lớn có thể giúp kiểm toán viên xử lý và phân tích lượng lớn dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác. Các phần mềm kiểm toán tự động có thể giúp tự động hóa các thủ tục kiểm toán lặp đi lặp lại, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Ngoài ra, công nghệ blockchain có thể giúp tăng cường tính minh bạch và bảo mật của thông tin tài chính. Việc đầu tư vào công nghệ thông tin là một yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của EY.

5.2. Nâng cao năng lực và kỹ năng cho đội ngũ kiểm toán viên

Đội ngũ kiểm toán viên là yếu tố then chốt trong việc đảm bảo chất lượng của hoạt động kiểm toán. EY cần đầu tư vào việc đào tạo và phát triển kỹ năng cho kiểm toán viên, đặc biệt là các kỹ năng liên quan đến đánh giá rủi ro, phân tích dữ liệu và sử dụng công nghệ thông tin. Ngoài ra, EY cần tạo ra một môi trường làm việc khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới, đồng thời đảm bảo rằng kiểm toán viên được cập nhật về các thay đổi trong chuẩn mực kiểm toán và các quy định pháp luật. Việc có một đội ngũ kiểm toán viên giỏi chuyên môn và giàu kinh nghiệm sẽ giúp EY đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và duy trì vị thế dẫn đầu trên thị trường.

VI. Kết luận Tầm quan trọng của quy trình kiểm toán và tương lai

Quy trình kiểm toán đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch tại EY Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và tin cậy của thông tin tài chính. Việc áp dụng hiệu quả quy trình này giúp EY xác định các rủi ro tiềm ẩn, đưa ra các biện pháp kiểm soát phù hợp và đảm bảo chất lượng kiểm toán. Trong tương lai, với sự phát triển của công nghệ thông tin và sự thay đổi của môi trường kinh doanh, quy trình kiểm toán sẽ tiếp tục được cải tiến và nâng cao để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và xã hội. Việc liên tục học hỏi và đổi mới là chìa khóa để EY duy trì vị thế dẫn đầu trên thị trường.

6.1. Đảm bảo tuân thủ quy định và chuẩn mực kiểm toán

Tuân thủ quy định và chuẩn mực kiểm toán là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng của hoạt động kiểm toán. EY cần đảm bảo rằng quy trình kiểm toán được thực hiện theo đúng các chuẩn mực kiểm toán quốc tế và Việt Nam, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật liên quan. Việc tuân thủ giúp EY tránh được các rủi ro pháp lý và bảo vệ uy tín của mình. Ngoài ra, tuân thủ quy định còn giúp tăng cường tính minh bạch và tin cậy của thông tin tài chính, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường tài chính.

6.2. Phát triển bền vững trong ngành kiểm toán đánh giá rủi ro

Phát triển bền vững là một mục tiêu quan trọng đối với EY và ngành kiểm toán đánh giá rủi ro nói chung. Việc áp dụng các phương pháp kiểm toán xanh, giảm thiểu tác động đến môi trường và tăng cường trách nhiệm xã hội là những yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành. Ngoài ra, EY cần tạo ra một môi trường làm việc công bằng và tôn trọng, đồng thời khuyến khích sự đa dạng và hòa nhập. Việc thực hiện các hoạt động từ thiện và hỗ trợ cộng đồng cũng là một phần quan trọng trong việc thể hiện trách nhiệm xã hội của EY.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế thông qua các hiệp định thương mại tự do như Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), các doanh nghiệp trong nước đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trong việc huy động vốn và mở rộng thị trường. Báo cáo tài chính (FSs) được kiểm toán đóng vai trò cốt lõi trong việc tạo lập sự minh bạch, củng cố niềm tin của cổ đông, nhà đầu tư và các bên liên quan, đồng thời hỗ trợ phát hiện gian lận và xác lập trách nhiệm tài chính.

Phương pháp kiểm toán hiện đại được triển khai dựa trên tiếp cận định hướng rủi ro (risk-based approach), trong đó kiểm toán viên không kiểm tra toàn bộ giao dịch mà tập trung vào các vùng rủi ro và các khoản mục trọng yếu. Đánh giá rủi ro tại giai đoạn lập kế hoạch là thủ tục nền tảng, cung cấp cơ sở để thiết kế nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục kiểm toán tiếp theo, đồng thời giúp tối ưu hóa nguồn lực kiểm toán nhằm cân bằng giữa chi phí, thời gian và chất lượng cuộc kiểm toán.

Đề tài khóa luận tập trung giải quyết các mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về rủi ro kiểm toán và quy trình đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu (ROMM) trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính theo các chuẩn mực kiểm toán hiện hành.
2. Mô tả, phân tích thực trạng quy trình đánh giá rủi ro tại Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam (EY Việt Nam) theo phương pháp luận kiểm toán toàn cầu EY GAM, đối chiếu sự khác biệt giữa khung lý thuyết và ứng dụng thực tiễn qua trường hợp khách hàng ABC.
3. Đưa ra nhận xét về ưu điểm, hạn chế và đề xuất các khuyến nghị nhằm hoàn thiện quy trình đánh giá rủi ro trong giai đoạn lập kế hoạch tại EY Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình và thủ tục đánh giá rủi ro sai sót trọng yếu trong giai đoạn tiền lập kế hoạch và lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam, minh họa dữ liệu hồ sơ thực tế tại khách hàng ABC (doanh nghiệp phát triển và cho thuê bất động sản khu công nghiệp tại tỉnh Đồng Nai).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu kiểm toán và thông tin khảo sát ghi nhận trong năm tài chính 2020 - tháng 5 năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Quốc tế (ISA) và Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam (VSA), kết hợp với phương pháp luận kiểm toán chuẩn hóa quốc tế của tổ chức kiểm toán độc lập:

• Chuẩn mực kiểm toán áp dụng: VSA 200 / ISA 200 (Mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên độc lập và việc tiến hành kiểm toán theo chuẩn mực), ISA 315 / VSA 315 (Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu thông qua hiểu biết về đơn vị và môi trường của đơn vị), ISA 320 (Tính trọng yếu trong lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán), VSA 530 (Lấy mẫu kiểm toán).
• Mô hình rủi ro kiểm toán (Audit Risk Model): Rủi ro kiểm toán ($AR$) được xác định là tích số của rủi ro có sai sót trọng yếu ($ROMM$, gồm rủi ro tiềm tàng $IR$ và rủi ro kiểm soát $CR$) với rủi ro phát hiện ($DR$): $$AR = IR \times CR \times DR$$
• Khung phân tích kiểm soát nội bộ: Đánh giá 5 thành phần kiểm soát nội bộ gồm Môi trường kiểm soát (Control Environment), Quy trình đánh giá rủi ro của đơn vị (Risk Assessment), Hệ thống thông tin liên quan đến lập BCTC (Information System/IT), Hoạt động kiểm soát (Control Activities) và Giám sát các kiểm soát (Monitoring).

Thành phần rủi ro	Ký hiệu	Bản chất và mức độ kiểm soát của kiểm toán viên
Rủi ro tiềm tàng	$IR$	Khả năng cơ sở dẫn liệu chứa đựng sai sót trọng yếu khi chưa xét đến kiểm soát nội bộ. Nằm ngoài sự kiểm soát của kiểm toán viên.
Rủi ro kiểm soát	$CR$	Rủi ro sai sót trọng yếu không được hệ thống kiểm soát nội bộ ngăn chặn, phát hiện và xử lý kịp thời. Nằm ngoài sự kiểm soát của kiểm toán viên.
Rủi ro phát hiện	$DR$	Rủi ro các thủ tục kiểm toán không phát hiện được sai sót trọng yếu. Kiểm toán viên kiểm soát thông qua thiết kế nội dung, lịch trình, quy mô thử nghiệm cơ bản.
Rủi ro kiểm toán	$AR$	Rủi ro kiểm toán viên đưa ra ý kiến không phù hợp khi BCTC có sai sót trọng yếu. Phải duy trì ở mức thấp chấp nhận được.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập tài liệu: Nghiên cứu văn bản pháp lý, chuẩn mực nghề nghiệp, tài liệu chuyên ngành kiểm toán và cẩm nang phương pháp luận kiểm toán toàn cầu của Ernst & Young (EY Global Audit Methodology - EY GAM).
• Phương pháp nghiên cứu hồ sơ và phỏng vấn: Khai thác hồ sơ kiểm toán điện tử của khách hàng ABC trên hệ thống phần mềm Canvas của EY, kết hợp phỏng vấn sâu các trưởng nhóm kiểm toán (audit team leaders) và ban quản lý khách hàng (Kế toán trưởng).
• Nguồn dữ liệu: Hồ sơ kiểm toán thực tế tại EY Việt Nam; báo cáo phân tích ngành bất động sản khu công nghiệp của Ban Quản lý các Khu công nghiệp Đồng Nai; số liệu kinh tế vĩ mô từ Tổng cục Thống kê; văn bản pháp luật gồm Luật Kế toán, Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12, Nghị định 135/2016/NĐ-CP, Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 123/2012/TT-BTC.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về rủi ro kiểm toán và đánh giá rủi ro kiểm toán (Theoretical Background of Audit Risks and Audit Risk Assessment)

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về rủi ro kiểm toán và quy trình đánh giá rủi ro:

• Khái niệm và phân loại rủi ro: Phân biệt rủi ro kiểm toán với rủi ro kinh doanh (business risk) và các rủi ro hoạt động nghề nghiệp của hãng kiểm toán (thua kiện, không thu được phí, rò rỉ thông tin). Khẳng định rủi ro kiểm toán không bao gồm việc kiểm toán viên đưa ra ý kiến BCTC có sai sót nhưng thực tế lại không có (sai lầm loại I chỉ ảnh hưởng đến tính hiệu quả, không ảnh hưởng đến tính hiệu lực của cuộc kiểm toán).
• Mối quan hệ giữa rủi ro và cơ sở dẫn liệu (Assertions): Phân tích các cơ sở dẫn liệu cho nhóm giao dịch (phát sinh, đầy đủ, chính xác, đúng kỳ, phân loại), số dư tài khoản cuối kỳ (hiện hữu, quyền và nghĩa vụ, đầy đủ, đánh giá và phân bổ) và trình bày/thuyết minh.
• Rủi ro sai sót trọng yếu và mối quan hệ với mức trọng yếu: Phân tích mức trọng yếu thực hiện (performance materiality) theo ISA 320. Khẳng định mối quan hệ nghịch chiều giữa mức độ rủi ro kiểm toán và mức trọng yếu; khi rủi ro được đánh giá cao, mức sai sót có thể chấp nhận sẽ giảm xuống, đòi hỏi kiểm toán viên phải mở rộng phạm vi kiểm toán và quy mô mẫu thử nghiệm.
• Quy trình đánh giá rủi ro qua 4 giai đoạn:
  1. Tiền lập kế hoạch (Pre-planning): Đánh giá rủi ro để quyết định chấp nhận/duy trì khách hàng, phân bổ nguồn lực và ước tính phí kiểm toán.
  2. Lập kế hoạch (Planning): Khoanh vùng các khoản mục rủi ro cao, tìm hiểu môi trường kinh doanh và hệ thống kiểm soát nội bộ.
  3. Thực hiện kiểm toán (Execution): Triển khai các thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản, cập nhật và điều chỉnh rủi ro nếu phát sinh sự kiện mới.
  4. Hoàn thành kiểm toán (Completion): Rà soát bằng chứng, đánh giá lại tính đầy đủ của các thủ tục để đưa ra ý kiến kiểm toán.

Chương 2: Quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán tại EY – Minh họa tại khách hàng ABC (Audit Process of Risk Assessment at EY – Illustration at Client ABC)

Chương 2 mô tả cơ cấu hoạt động của EY và phân tích chi tiết quy trình đánh giá rủi ro thực tế:

• Tổng quan về Ernst & Young: Mạng lưới EY toàn cầu hoạt động tại hơn 150 quốc gia với 231.000 nhân sự thuộc 4 khu vực (EMEIA, Americas, Asia-Pacific, Japan). Tại Việt Nam, EY thành lập từ năm 1992 với hai văn phòng (Hà Nội, TP.HCM) và chi nhánh tại Lào, Campuchia. Cơ cấu cung cấp dịch vụ gồm Kiểm toán (AABS), Tư vấn Thuế (TAX), Tư vấn Giao dịch Tài chính (TAS), bên cạnh bộ phận Kiểm toán Hệ thống CNTT (ITRA).
• Phương pháp luận EY GAM: Gồm 4 bước chuẩn hóa: Lập kế hoạch $\rightarrow$ Xác định và đánh giá rủi ro $\rightarrow$ Thiết kế và thực hiện thủ tục đối phó rủi ro $\rightarrow$ Đưa ra kết luận.
• Giai đoạn tiền lập kế hoạch tại EY: Trưởng nhóm và chủ nhiệm kiểm toán thu thập thông tin để phân loại rủi ro hợp đồng theo 4 cấp độ: Thấp (Low Risk), Trung bình (Moderate Risk), Cao - cần giám sát chặt chẽ (High - Close Monitoring) và Rất cao - không thiết lập quan hệ (Very High). Quyết định chấp nhận dựa trên 5 tiêu chí: Tính chính trực của ban giám đốc, rủi ro tổn hại danh tiếng EY, tính sẵn sàng của nguồn lực chuyên môn, tính tương xứng của phí kiểm toán và khả năng duy trì quan hệ lâu dài.
• Đánh giá rủi ro giai đoạn lập kế hoạch tại khách hàng ABC:
  • Đặc điểm khách hàng ABC: Doanh nghiệp bất động sản khu công nghiệp tại Đồng Nai, quy mô phức tạp, chưa niêm yết, chuyển đổi mô hình từ liên doanh sang công ty trách nhiệm hữu hạn. Hoạt động chính: Thuê đất Nhà nước và cho thuê lại đất công nghiệp (4.203 ha) cùng khu phức hợp thương mại (165 ha), xây dựng nhà xưởng, cung cấp tiện ích.

Biểu mẫu kiểm toán EY	Nội dung đánh giá tại Khách hàng ABC	Rủi ro và phát hiện thực tế
UTB 1a (Ngành, pháp lý, kinh tế vĩ mô)	Xu hướng vĩ mô, dòng vốn FDI, tỷ lệ cạnh tranh từ 32 KCN ở Đồng Nai (Biên Hòa I, II, Sông Mây); biến động giá thuê đất tại khu vực phía Nam tăng 5,1% (đạt xấp xỉ 3 triệu VNĐ/m²).	IR: Nguy cơ tăng chi phí thuê đất. Trong nửa đầu 2020 có 01 khách hàng lớn chuyển sang KCN khác làm sụt giảm doanh thu.
UTB 1a (Pháp lý và thuế)	Tuân thủ Nghị định 135/2016/NĐ-CP về tiền thuê đất, thuê mặt nước áp dụng cho các hợp đồng thuê lại đất thu tiền một lần.	IR: Nhận thông báo nộp bổ sung tiền thuê đất 122 tỷ VNĐ và tiền phạt chậm nộp 227 tỷ VNĐ.
UTB 1b (Đặc điểm đơn vị)	Cơ cấu quản trị, địa bàn hoạt động, dự án mở rộng đền bù đất, nhà thầu xây dựng hạ tầng (Đức Nhân, Bông Sen Vàng).	Biến động nhân sự cấp cao: Năm 2020 bãi nhiệm 01 thành viên Hội đồng thành viên và bổ nhiệm thành viên mới.
UTB 1c (Chính sách kế toán)	Khung kế toán áp dụng chuẩn mực Việt Nam (VAS), báo cáo theo IFRS; lập BCTC trên cơ sở dồn tích (ngoại trừ Báo cáo lưu chuyển tiền tệ).	Đánh giá tính nhất quán của chính sách tính giá, phương pháp phân bổ chi phí xây dựng hạ tầng KCN.
ELC (Kiểm soát cấp toàn đơn vị)	Tìm hiểu 5 yếu tố KSNB qua phỏng vấn Ban Giám đốc, Kế toán trưởng (bà Lâm Thị Dân An), kiểm toán nội bộ và rà soát biên bản họp.	Đánh giá năng lực kiểm soát tổng thể, mức độ chi phối của ban quản lý và thiết kế các chốt kiểm soát quy trình.

• Đánh giá rủi ro kết hợp (CRA) và thử nghiệm cơ bản: Sau khi thực hiện kiểm tra từ đầu đến cuối (Walk-through test) và đánh giá các giao dịch trọng yếu (SCOTs), kiểm toán viên thiết lập ma trận CRA để xác định mức độ phụ thuộc vào kiểm soát nội bộ và quy mô mẫu của các thử nghiệm cơ bản tương ứng.

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị (Comments and Recommendations)

Chương 3 trình bày nhận xét tổng hợp về thực tiễn đánh giá rủi ro tại EY Việt Nam:

• Ưu điểm: EY GAM cung cấp quy trình đánh giá rủi ro từ trên xuống (top-down approach) rất chặt chẽ; tích hợp phần mềm Canvas hiện đại giúp đồng bộ hồ sơ kiểm toán; hệ thống bảng hỏi UTB, ELC, LAW được thiết kế chi tiết; việc phân loại rủi ro khách hàng ngay từ giai đoạn tiền lập kế hoạch giúp hạn chế rủi ro hợp đồng cho công ty kiểm toán.
• Hạn chế và khuyến nghị: Đề xuất nâng cao tính linh hoạt của các biểu mẫu khảo sát cho từng nhóm ngành đặc thù, tăng cường đào tạo kỹ năng phỏng vấn chuyên sâu cho trợ lý kiểm toán và cải thiện sự phối hợp giữa nhóm kiểm toán BCTC với các chuyên gia kiểm toán IT (ITRA) trong việc đánh giá hệ thống thông tin tự động của khách hàng.

Kết quả và đóng góp

• Dữ liệu thực nghiệm tại đơn vị khảo sát: Khóa luận trích xuất và phân tích thành công các chỉ số kinh tế - pháp lý tác động trực tiếp đến rủi ro của Khách hàng ABC trong năm tài chính 2020:
  • Diện tích đất quản lý: 4.203 ha đất công nghiệp và 165 ha đất phức hợp thương mại.
  • Áp lực chi phí thị trường: Giá thuê đất khu vực lân cận tăng 5,1%, đạt mức gần 3 triệu VNĐ/m².
  • Rủi ro nghĩa vụ pháp lý tiềm tàng: Nghĩa vụ nộp bổ sung tiền thuê đất 122 tỷ VNĐ và tiền phạt chậm nộp phát sinh lên tới 227 tỷ VNĐ theo Nghị định 135/2016/NĐ-CP.
• Giải pháp và khuyến nghị của tác giả:
  • Hoàn thiện việc tùy biến các tài liệu hướng dẫn UTB và ELC nhằm phản ánh sâu hơn rủi ro đặc thù của các nhóm ngành có tính biến động cao như bất động sản công nghiệp.
  • Chuẩn hóa quy trình thu thập bằng chứng kiểm toán phỏng vấn giữa kiểm toán viên và bộ phận kế toán của khách hàng để tránh bỏ sót các ước tính kế toán phức tạp.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận làm rõ cơ chế chuyển hóa giữa các chuẩn mực kiểm toán quốc tế/Việt Nam (ISA 315, ISA 320, VSA 200) thành hệ thống biểu mẫu và quy trình tác nghiệp thực tế (EY GAM) tại một công ty kiểm toán Big 4.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chỉ tập trung phân tích minh họa trên 01 khách hàng đơn lẻ (Công ty ABC) thuộc ngành bất động sản khu công nghiệp, do đó kết quả chưa mang tính đại diện cho toàn bộ các loại hình doanh nghiệp khác nhau tại EY Việt Nam. Đồng thời, tác giả nghiên cứu dưới góc độ trợ lý thực tập, việc tiếp cận dữ liệu dựa trên hồ sơ kiểm toán có sẵn trên phần mềm Canvas và không trực tiếp tham gia vào các cuộc họp đánh giá rủi ro cấp cao giữa các chủ nhiệm kiểm toán và đối tác (Partners).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các ngành nghề khác (ngân hàng, sản xuất, bán lẻ) và nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa đánh giá rủi ro giai đoạn lập kế hoạch với giai đoạn thực hiện kiểm toán chi tiết (Substantive Testing).

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán tham khảo phương pháp luận kiểm toán dựa trên rủi ro, cách phân tích mô hình $AR = IR \times CR \times DR$, cũng như cấu trúc một khóa luận tốt nghiệp thực tập tại doanh nghiệp.
• Trợ lý kiểm toán mới vào nghề tại các công ty kiểm toán độc lập tìm hiểu cấu trúc hồ sơ lập kế hoạch theo chuẩn Big 4 (hệ thống biểu mẫu UTB, ELC, CRA và phương pháp luận EY GAM).
• Các nhà nghiên cứu và người làm đề tài về kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro sai sót trọng yếu trong kiểm toán báo cáo tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình rủi ro kiểm toán được tác giả trình bày theo công thức nào và gồm những yếu tố nào?
Mô hình rủi ro kiểm toán được xác định theo công thức: $$AR = IR \times CR \times DR$$ Trong đó: $AR$ là Rủi ro kiểm toán (Audit Risk), $IR$ là Rủi ro tiềm tàng (Inherent Risk), $CR$ là Rủi ro kiểm soát (Control Risk), và $DR$ là Rủi ro phát hiện (Detection Risk). $IR$ và $CR$ cấu thành nên Rủi ro có sai sót trọng yếu ($ROMM$).

2. Khách hàng ABC trong nghiên cứu thực tế gặp phải rủi ro pháp lý - tài chính cụ thể nào trong năm 2020?
Theo quy định tại Nghị định 135/2016/NĐ-CP về tiền thuê đất cho các lô đất cho thuê lại thu tiền một lần, Khách hàng ABC nhận thông báo nộp tiền thuê đất bổ sung 122 tỷ VNĐ và đối mặt với khoản phạt chậm nộp lên tới 227 tỷ VNĐ.

3. Bốn cấp độ phân loại rủi ro hợp đồng trong giai đoạn tiền lập kế hoạch (Pre-planning) tại EY là gì?
EY phân loại rủi ro khách hàng thành 4 cấp độ: Rủi ro thấp (Low Risk), Rủi ro trung bình (Moderate Risk), Rủi ro cao - cần giám sát chặt chẽ (High - Close Monitoring), và Rủi ro rất cao - không thiết lập/duy trì quan hệ (Very High).

4. Biểu mẫu "UTB" và "ELC" trên hệ thống kiểm toán của EY có chức năng gì?

• "UTB" (Understanding The Business) là biểu mẫu thu thập và phân tích thông tin về môi trường kinh doanh, ngành nghề, pháp lý (LAW), đặc điểm nội tại, chính sách kế toán và công nghệ thông tin (IT) của khách hàng.
• "ELC" (Entity Level Controls) là biểu mẫu đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ ở cấp độ toàn đơn vị thông qua 5 thành phần kiểm soát.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thanh Trúc đã hệ thống hóa thành công khung lý thuyết về rủi ro kiểm toán và quy trình đánh giá rủi ro sai sót trọng yếu trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán BCTC. Thông qua nghiên cứu thực tế tại EY Việt Nam và minh họa chi tiết tại khách hàng ABC, công trình làm rõ cách thức vận dụng phương pháp luận EY GAM, các biểu mẫu UTB, ELC và ma trận CRA trong môi trường kiểm toán chuyên nghiệp. Đề tài cung cấp góc nhìn thực tiễn có giá trị về việc kiểm soát rủi ro pháp lý và chi phí đối với doanh nghiệp phát triển hạ tầng khu công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS AND LAW FACULTY OF ACCOUNTING AND AUDITING GRADUATION THESIS AUDIT PROCEDURES OF RISK ASSESSMENT AT PLANNING PHASE AT EY VIETNAM LIMITED COMPANY ADVISOR: HOÀNG THỊ MAI KHÁNH AUTHOR: NGUYỄN THANH TRÚC STUDENT ID: K174050625 HO CHI MINH CITY, MAY 2021 UNIVERSITY OF ECONOMICS AND LAW FACULTY OF ACCOUNTING AND AUDITING GRADUATION THESIS AUDIT PROCEDURES OF RISK ASSESSMENT AT PLANNING PHASE AT EY VIETNAM LIMITED COMPANY ADVISOR: HOÀNG THỊ MAI KHÁNH AUTHOR: NGUYỄN THANH TRÚC STUDENT ID: K174050625 HO CHI MINH CITY, MAY 2021 i COMMENTS OF ADVISOR …………………………………………….…………………………………… ii THANK YOU STATEMENT First of all, I would like to thank the teachers of the University of Economics and Law especially the teachers in Accounting and Auditing Faculty, who always accompany me, teach and convey knowledge, extremely valuable to me throughout final this year. That knowledge will definitely help you a lot on your career path in the future. I would like to send my deep thanks to my advisor – Ms. Hoang Thi Mai Khanh.

She is a person who always helps and supports me a lot but over the past time, she has always taught me a lot of things about the field that I have chosen. Through her support, all of them helped me a lot in completing the thesis and helped me receive the necessary technical knowledge to apply in work and in life. Thank you very much. I also would like to send my deep thanks to the Board of Directors and my colleagues at EY.

The time I practiced at Ernst & Young Co. gave me the opportunity to gain practical knowledge. Practice, imparting to me skills, experience and especially helping me a lot so that I can complete this essay. During the internship, as well as in the process of completing this graduation thesis, there are still many limitations, it is inevitable that unnecessary mistakes are unavoidable.

I look forward to receiving the comments of teachers. Those things will help me a lot in learning skills, experience and overcoming mistakes. I sincerely thank you! Ho Chi Minh City, April 19th 2021 Student name iii LIST OF ABBREVIATIONS TERM MEANING FSs Financial statements BOD Board of Directors EY GAM Ernst & Young Global Audit Methodology ROMM Risk of material misstatements UTB Understanding The Business ELC Entity Level Controls ISA International Standard on Auditing VSA Vietnamese Standard on Auditing iv LIST OF TABLES Table 1. Matrix of detection risk Table 2.Summary of Walk-through Test Results Table 2.

CRA for material items Table 2. Relationship between associated risk and substantive testing performance LIST OF DIAGRAMS Diagram 1.1 - Relationship between components in audit risk Diagram 2. EY’s organizational structure of management v Table of Contents INTRODUCTION. 1 Reasons to choose the topic.

1 Objectives of the study. 2 Methodology of the study. 2 Scope and limitations of the study. 3 CHAPTER 1: THEORITICAL BACKGROUND OF AUDIT RISKS AND AUDIT RISK ASSESSMENT.

What are audit risks? Differentiate from other types of risk. Differentiate from business risk. Audit risks model components. The relationship between risk types (audit risk model).

Relationship between audit risks with materiality. Risk assessment process. Risk assessment in each stage of the financial statements audit. Risk assessment in planning stage of the financial statements audit.

14 CHAPTER 2: AUDIT PROCESS OF RISK ASSESSMENT AT EY – ILLUSTRATION AT CLIENT ABC. Introduction to EY. Mission, Vision & Values. Audit process of FSs at Ernst & Young Vietnam (EY GAM).

Risk assessment process at Ernst & Young Vietnam – Illustrate at ABC Company .1 Pre-planning phase .4 Assessment of internal control system. Combined risk (CRA) with substantive test. 62 CHAPTER 3: COMMENTS AND RECOMMENDATIONS. Comment on the audit risk assessment process during the planning phase at Ernst & Young Co.

75 APPENDIX I - AUDITOR PROCEDURES TO BE FOLLOWED WHEN UNDERSTANDING INTERNAL CONTROL SYSTEMS. 75 APPENDIX II - UNDERSTAND THE BUSINESS - COMPANY ABC. 78 APPENDIX III - LAWS AND REGULATIONS FORM – ABC COMPANY. 87 APPENDIX IV – ENTITY LEVEL CONTROLS COMPANY A .